မဟာသဠာယတနိကသုတ်
(ဧဝံ မေ သုတံ။ ပ။
ပစ္စဿေသုံ၊ ပေးမြဲ။)
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စက္ခုံ၊ ကို။
ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။
အဇာနံ၊ မသိသည်ဖြစ်၍။
အပဿံ၊ မမြင်သည်ဖြစ်၍။
ရူပေ၊ တို့ကို။ ပ။
စက္ခုဝိညာဏံ၊ ကို။ ပ။
စက္ခုသမ္ဖဿံ၊ ကို။ ပ။
စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ပ။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
တမ္ပိ၊ ထိုဝေဒနာသုံးပါးကိုလည်း။ ပ။
စက္ခုသ္မိံ၊ ၌။
သာရဇ္ဇတိ၊ ပြင်းစွာတပ်နှစ်သက်၏။ ပ။
တသ္မိမ္ပိ၊ ၌လည်း။
သာရဇ္ဇတိ၊ ၏။
သာရတ္တဿ၊ ပြင်းစွာ တပ်နှစ်သက်သည်ဖြစ်၍။
သံယုတ္တဿ၊ လွန်စွာ ယှဉ်သည်ဖြစ်၍။
သမ္မူဠှဿ၊ ပြင်းစွာတွေဝေသည်ဖြစ်၍။
အဿာဒါနုပဿိနော၊ သာယာဖွယ်ဟုအဖန်ဖန်ရှုသည်ဖြစ်၍။
ဝိဟရတော၊ နေသော။
တဿ၊ ထိုသူ၏ (သန္တာန်၌)။
အာယတိံ၊ နောင်အခါ၌။
ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓါ၊ တို့သည်။
ဥပစယံ၊ ပွါးစည်းခြင်းသို့။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
အဿ၊ ထိုသူ၏။
တဏှာ စ၊ သည်လည်း။
ပေါနောဗ္ဘဝိကံ၊ တစ်ဖန်ဘဝကိုဖြစ်စေတက်၏။
နန္ဒီရာဂသဟဂတာ၊ အလွန်နှစ်သက်တက်သည်၏အဖြစ်နှင့်တကွဖြစ်၏။နန္ဒီရာဂသဟဂတာ-သည် 'တဏှာ'ဟူသောပုဒ်၏ ဝိသေသနဖြစ်ခြင်းကြောင့် တဏှာကိုပင်ရ၏။ နန္ဒီရာဂေန သဟဂတာ-ဟူသော ဝိဂ္ဂဟအလို တပ္ပုရိသ်ထုံးစံအတိုင်း နန္ဒီရာဂဟူသော ရှေးပုဒ်မရပဲ တဏှာနှင့်တကွဖြစ်သော အခြားတရားတပါးပါးကို ကောက်ရမလိုရှိ၏။ သို့သော် နန္ဒီရာဂဟူသော ရှေ့ပုဒ်အရ နန္ဒီရာဂ ခေါ်တဏှာဒြဗ်မကောက်မူ၍ တဏှာ၏အဖြစ်တည်းဟူသော နန္ဒီရာဂဘောဂုဏ်ကိုသာ ကောက်ရမည်။ ထိုနန္ဒီရာဂဘောဂုဏ်နှင့် ဂုဏ်ဂုဏေအဖြစ်ဖြင့် စပ်ခြင်းသမ္ဗန်ကို ဌာနျူပစာရတ္ထအားဖြင့် ကောက်၍ နန္ဒီရာဂသဟဂတာဟူသော သမာသ်ပုဒ်လုံးအရကို ထိုဌာနျူပစာရတ္ထအားဖြင့် 'တဏှာ'ကိုကောက်သော် ဤအပိုဒ်အရ 'တဏှာ'သာရ၏။ တဏှာမှတစ်ပါး တဏှာနှင့်တကွဖြစ်သော အခြားတရားကိုမရတော့ပေ။ ဤအဓိပ္ပါယ်ကိုရည်၍နန္ဒီရာဂေန သဟ ဧကတ္တမေဝ ဂတာ။ တဗ္ဘာဝသဟဂတံဟိ ဣဓ အဓိပ္ပေတံ-ဟု သံ-ဋ္ဌ ၂-စာမျက်နှာ ၂၄၃-၌ မိန့်ပြီ၊ ဒီ-ဋ္ဌ ၂-၃၈၉ ၌လည်း အလားတူဖွင့်ဆို၏။
တနည်းအယံပန သဟဂတသဒ္ဒေါ တဗ္ဘာဝေ ဝေါကိဏ္ဏေ။ ပ။ ဒိဿတိ။ တတ္ထ "ယာယံ တဏှာပေါနောဗ္ဘဝိကာ နန္ဒီရာဂသဟဂတာ"တိ တဗ္ဘာဝေ ဝေဒိတဗ္ဗာ နန္ဒီရာဂဘူတာတိအတ္ထော-ဟူသော(အဘိ-ဋ္ဌ ၁-၁၁၁)နှင့် "တဗ္ဘာဝ တ္ထောဟိ ဧသ သဟဂတသဒ္ဒေါ"ဟူသော (ဝိသုဒ္ဓိ-ဋီ ၂-၂၀၃) တို့အလို သဟဂတသဒ္ဒါတဗ္ဘောဖြစ်၍ "လွန်စွာနှစ်သက်တက်သော ရာဂဖြစ်၍ဖြစ် သော"ဟုပေး။ တတြ တတြ၊ ထိုထိုအာရုံ, ထိုထိုဘုံ၌။ အဘိနန္ဒိနီ၊ အလွန်နှစ်သက်တက်၏ တတြတတြအဘိနန္ဒိနီ-၌ တတြတတြ-ကို (သံ-ဋ္ဌ) အလို 'ထိုထိုဘုံ ထိုထို အာရုံ"ဟုစွဲ (ဒီ-ဋ္ဌ ၂) အလို"ထိုထိုအတ္တတော, ထိုထိုအာရုံ"ဟုစွဲ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-ဋီ ၂-၂၀၃)အလို "ထိုထိုဘုံ,အတ္တဘော, အာရုံ"ဟုစွဲ။။ အဿ၊ ထိုသူ၏။ သာ စ၊ ထိုတဏှာသည်လည်း။ ပ။ ဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွါး၏။
တနည်းအယံပန သဟဂတသဒ္ဒေါ တဗ္ဘာဝေ ဝေါကိဏ္ဏေ။ ပ။ ဒိဿတိ။ တတ္ထ "ယာယံ တဏှာပေါနောဗ္ဘဝိကာ နန္ဒီရာဂသဟဂတာ"တိ တဗ္ဘာဝေ ဝေဒိတဗ္ဗာ နန္ဒီရာဂဘူတာတိအတ္ထော-ဟူသော(အဘိ-ဋ္ဌ ၁-၁၁၁)နှင့် "တဗ္ဘာဝ တ္ထောဟိ ဧသ သဟဂတသဒ္ဒေါ"ဟူသော (ဝိသုဒ္ဓိ-ဋီ ၂-၂၀၃) တို့အလို သဟဂတသဒ္ဒါတဗ္ဘောဖြစ်၍ "လွန်စွာနှစ်သက်တက်သော ရာဂဖြစ်၍ဖြစ် သော"ဟုပေး။ တတြ တတြ၊ ထိုထိုအာရုံ, ထိုထိုဘုံ၌။ အဘိနန္ဒိနီ၊ အလွန်နှစ်သက်တက်၏ တတြတတြအဘိနန္ဒိနီ-၌ တတြတတြ-ကို (သံ-ဋ္ဌ) အလို 'ထိုထိုဘုံ ထိုထို အာရုံ"ဟုစွဲ (ဒီ-ဋ္ဌ ၂) အလို"ထိုထိုအတ္တတော, ထိုထိုအာရုံ"ဟုစွဲ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-ဋီ ၂-၂၀၃)အလို "ထိုထိုဘုံ,အတ္တဘော, အာရုံ"ဟုစွဲ။။ အဿ၊ ထိုသူ၏။ သာ စ၊ ထိုတဏှာသည်လည်း။ ပ။ ဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွါး၏။
တဿ၊ ထိုသူ၏။
ကာယိကာ၊ ကိုယ်၌ဖြစ်ကုန်သော။
ဒရထာပိ၊ ပူပန်ခြင်းတို့သည်လည်း။
ပဝဍ္ဎန္တိ၊ တိုးပွါးကုန်၏။
စေတသိကာ၊ စိတ်၌ဖြစ်ကုန်သော။
ဒရထာပိ၊ တို့သည်လည်း။
ပဝဍ္ဎန္တိ၊ ကုန်၏။
ကာယိကာ၊ ကုန်သော။
သန္တာပါပိ၊ ပူလောင်ခြင်းတို့သည်လည်း။
ပဝဍ္ဎန္တိ၊ ကုန်၏။
စေတသိကာ၊ ကုန်သော။
သန္တာပါပိ၊ တို့သည်လည်း။
ပဝဍ္ဎန္တိ၊ ကုန်၏။
ကာယိကာ၊ ကုန်သော။
ပရိဠာဟာပိ၊ လောင်မြိုက်ခြင်းတို့သည်လည်း။
ပဝဍ္ဎန္တိ၊ ကုန်၏။
စေတသိကာ၊ ကုန်သော။
ပရိဠာဟာပိ၊ တို့သည်လည်း။
ပဝဍ္ဎန္တိ၊ ကုန်၏။
(ပရိယာယ်တူပုဒ်များဖြစ်ကြ၏။ အမည်ကွဲရုံမျှအနက်သမ္ဗန်လိုက်သည်။)
သော၊ သည်။
ကာယဒုက္ခမ္ပိ၊ ကိုယ်၌ဖြစ်သော ဆင်းရဲကို၎င်း။
စေတောဒုက္ခမ္ပိ၊ စိတ်၌ဖြစ်သောဆင်းရဲကို၎င်း။
ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ခံစား၏။
(သောတံ ဘိက္ခဝေ၊ စသည်ကိုလည်းစက္ခုနည်းအတိုင်းသမ္ဗန်)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စက္ခုဉ္စ၊ ကိုလည်း။
ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။
ဇာနံ၊ သိသည်ဖြစ်၍။
ပဿံ၊ မြင်သည်ဖြစ်၍။ ပ။
စက္ခုသ္မိံ၊ ၌။
န သာရဇ္ဇတိ၊ ပြင်းစွာမတပ်နှစ်သက်။ ပ။
တသ္မိမ္ပိ၊ ၌လည်း။
န သာရဇ္ဇတိ၊ ပြင်းစွာမတပ်နှစ်သက်။
အသာရတ္တဿ၊ ပြင်းစွာမတပ်နှစ်သက်သည်ဖြစ်၍။
အသံယုတ္တဿ၊ လွန်စွာမယှဉ်သည်ဖြစ်၍။
အသမ္မူဠှဿ၊ လွန်စွာ မတွေဝေသည်ဖြစ်၍။
အာဒီနဝါနုပဿိနော၊ အပြစ်ဟုအဖန်ဖန်ရှုသည်ဖြစ်၍။
ဝိဟရတော၊ နေသော။
တဿ၊ ထိုသူ၏ (သန္တာန်၌)။
အာယတိံ၊ နောင်အခါ၌။
ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ တို့သည်။
အပစယံ၊ ပျက်စီးခြင်းသို့။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
အဿ၊ ထိုသူ၏။
တဏှာ စ၊ သည်လည်း။
ပေါနောဗ္ဘဝိကာ၊ ၏။
နန္ဒီရာဂသဟဂတာ၊ ၏။
တတြတတြ၊ ၌။
အဘိနန္ဒိနီ၊ ၏။
အဿ၊ ထိုသူ၏။
သာ စ၊ ထိုတဏှာသည်လည်း။ ပ။
ပဟီယတိ၊ ကင်း၏။
တဿ၊ ၏။
ကာယိကာ၊ ကုန်သော။
ဒရထာပိ၊ ပူပန်ခြင်းတို့သည်လည်း။
ပဟီယန္တိ၊ ကင်းကုန်၏။ ပ။
သော၊ သည်။
ကာယသုခမ္ပိ၊ ကိုယ်ချမ်းသာကို၎င်း။
စေတောသုခမ္ပိ၊ စိတ်ချမ်းသာကို၎င်း။
ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ၏။
တထာဘူတဿ၊ ထိုချမ်းသာသောအခြင်းအရာအားဖြင့်ဖြစ်သောသူ၏
တထာဘူတဿာတိကုသလ စိတ္တသမ္ပယုတ္တစေတောသုခသမင်္ဂီဘူတဿ၊ဋ္ဌ။ ကုသလစိတ္တ။ ပ။ ဘူတဿာတိဝုဋ္ဌာနာဂါမိနိဝိပဿနာသဟဂတကုသလစိတ္တဿ သမ္ပယုတ္တစေတောသုခသမင်္ဂီဘူတဿ၊ ဋီ။ "ဝုဋ္ဌာနဂါမိဝိနိပဿနာနှင့်တကွဖြစ်သော ကုသိုလ်စိတ်နှင့်ယှဉ်သော ချမ်းသာနှင့်ပြည့်စုံ
သောပုဂ္ဂိုလ်၏"ဟုအနက်အကျယ်သော်လည်းပေး။။
ယာဒိဋ္ဌိ၊ အကြင်ဉာဏ်အမြင်သည်။
(အတ္ထိ၊ ၏။)
အဿ၊ ထိုသူ၏။
သာ၊ ထိုဉာဏ်အမြင်သည်။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင်မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ ပ။
တထာဘူတဿ၊ ၏။
ယောသမာဓိ၊ အကြင်တည်ကြည်ခြင်းသည်။
(အတ္ထိ၊ ၏။)
အဿ၊ ၏။
သော၊ ထိုတည်ကြည်ခြင်းသည်။
သမ္မာသမာဓိ၊ ကောင်းသောတည်ကြည်ခြင်းမည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ကာယကမ္မံ၊ ကာယကံသည်၎င်း။
ဝစီကမ္မံ၊ ဝစီကံသည်၎င်း။
အာဇီဝေါ၊ အသက်မွေးမူသည်၎င်း။
ပုဗ္ဗေဝ၊ မဂ်စိတ်မဖြစ်ပေါ်မီကပင်လျှင်
မဂ္ဂုပ္ပတ္တိတော-နှင့်အညီပေးသည်။ ဝိပဿနာရဗ္ဘတောပိ ဝါ-ဟူသော ဒုဝိကပ်အလို "ဝိပဿနာအားမထုတ်မီကပင်လျှင်"ဟု သော်လည်းပေး။။
သုပရိသုဒ္ဓေါ၊ အလွန်စင်ကြယ်ပြီးဖြစ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
အဿ၊ ၏။
အရိယော၊ မြတ်သော။
အဋ္ဌင်္ဂိကော၊ ရှစ်ပါးသောအင်္ဂါရှိသော။
အယံ မဂ္ဂေါ၊ ဤမဂ်သည်။
ဘာဝနာပါရိပူရိံ၊ ဘာဝနာ၏ပြည့်စုံခြင်းသို့။
ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
အရိယံ၊ သော။
အဋ္ဌင်္ဂိကံ၊ သော။
ဣမံ မဂ္ဂံ၊ ဤမဂ်ကို။
ဘာဝယတော၊ ဖြစ်စေသော။
တဿ၊ ထိုသူ၏ (သန္တာန်၌)။
စတ္တာရော၊ လေးပါးကုန်သော။
သတိပဋ္ဌာနာပိ၊ သတိပဋ္ဌာန်တို့သည်လည်း။
ဘာဝနာပါရိပူရိံ၊ သို့။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။ ပ။
သတ္တ၊ ကုန်သော။
ဗောဇ္ဈင်္ဂါပိ၊ တို့သည်လည်း။
ဘာဝနာပါရိပူရိံ၊ သို့။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
တဿ၊ ထိုသတိပဋ္ဌာန်စသည်တို့နှင့်ပြည့်စုံသောသူ၏ (သန္တာန်၌)။
သမထော စ၊ သမထ၎င်း။
ဝိပဿနာ စ၊ ဝိပဿနာ၎င်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒွေ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။
ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဤတရားတို့သည်။
ယုဂနန္ဓါ၊ ထမ်းပိုး၌ဖွဲ့တပ်အပ်သောနွားနှစ်ကောင်တို့ကဲ့သို့ အရိယမဂ်တည်းဟူသောထမ်းပိုး၌ဖွဲ့အပ်ကုန်သည်
ယုဂေ နဒ္ဓါ ဝိယာတိ ယုဂနဒ္ဓါ၊ အဘိ ၁၊ မူလဋီ၊ ၈၉-နှင့်အညီ "ယုဂေ နဒ္ဓါ ယုဂနဒ္ဓါ ၊ ယုဂနဒ္ဓါ ဝိယာတိ ယုဂနဒ္ဓါ"ဟု ဥပမာတဒ္ဓိတ်ပြု၊ သမထဝိပဿနာကောက်။ "အညမညာနတိဝတ္တမာနာယုဂနဒ္ဓါ ယုတ္တာ ဝိယအရိယမဂ္ဂယုဂနဒ္ဓါ အညမညံ ပဋိဗဒ္ဓါတိ ယုဂနဒ္ဓါ" ဤဋီကာနှင့်အညီ "အရိယမဂ်တည်းဟူသော ထမ်းပိုး၌ဖွဲ့အပ်ကုန်သည်"ဟု အနက်သမ္ဗန်လိုက်သည်။။
ဝတ္တန္တိ၊ ကုန်သော။
သော၊ သည်။
ယေဓမ္မာ၊ အကြင်တရားတို့ကို။
အဘိညာ၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်။
ပရိညေယျာ၊ ပိုင်းခြား၍သိအပ်ကုန်၏။
တေဓမ္မေ၊ ထိုတရားတို့ကို။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ပရိဇာနာတိ၊ ၏။
ယေဓမ္မာ၊ တို့ကို။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ပဟာတဗ္ဗာ၊ ပယ်အပ်ကုန်၏။
တေဓမ္မေ၊ တို့ကို။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ပဇဟတိ၊ ၏။
ယေဓမ္မာ၊ တို့ကို။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ ဖြစ်စေအပ်ကုန်၏။
တေဓမ္မေ၊ တို့ကို။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ဘာဝေတိ၊ ၏။
ယေဓမ္မာ၊ တို့ကို။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
သစ္ဆိကာတဗ္ဗာ၊ မျက်မှောက်ပြုအပ်ကုန်၏။
တေ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
သစ္ဆိကရောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ပရိညေယျာ၊ အပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ကတမေ စ၊ အဘယ်တို့နည်း။
ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ တို့တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဝစနီယံ၊ ဆိုအပ်သည်။
အဿ၊ ရာ၏။
ဣဒံ၊ ဤငါးပါးတို့သည်။
သေယျထာ၊ အဘယ်တို့နည်း။
ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓေါ၊ ၎င်း။ ပ။
ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော၊ ၎င်းတည်း။
ဣမေ၊ ဤသည်တို့ကား။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ပရိညေယျာ၊ အပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ပဟာတဗ္ဗာ၊ ပယ်အပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ကတမေ စ၊ တို့နည်း။
အဝိဇ္ဇာ စ၊ အဝိဇ္ဇာ၎င်း။
ဘဝတဏှာ စ၊ ဘဝတဏှာ၎င်းတည်း။
ဣမေ၊ တို့ကား။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ပဟာတဗ္ဗာ၊ ပယ်အပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ကတမေစ၊ တို့နည်း။
သမထောစ၊ ၎င်း။
ဝိပဿနာ စ၊ ၎င်းတည်း။
ဣမေ၊ တို့ကား။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
သစ္ဆိကာတဗ္ဗာ၊ မျက်မှောက်ပြုအပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ကတမေ စ၊ တို့နည်း။
ဝိဇ္ဇာစ၊ အရဟတ္တမဂ်နှင့်ယှဉ်သော ပညာ၎င်း။
ဝိမုတ္တိစ၊ အရဟတ္တဖိုလ်နှင့်ယှဉ်သော ပညာ၎င်းတည်း။
ဣမေ၊ တို့ကား။
အဘိညာ၊ ဖြင့်။
သစ္ဆိကာတဗ္ဗာ၊ အပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့တည်း။
(အကြွင်းလွယ်ပြီ။)
သတ္တမံ၊ သော။
မဟာသဠာယတနိကသုတ္တံ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတံ၊ ပြီ။