Issues
Select Version
(MN)Uparipaṇṇāsapāḷi
(MN)Uparipaṇṇāsapāḷi

စူဠကမ္မဝိဘင်္ကသုတ်

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

စူဠကမ္မဝိဘင်္ကသုတ်

(ဧဝံ မေ သုတံ။ ပ။ နိသီဒိ၊ ပေးမြဲ။) ဧကမန္တံ၊ ၌။ နိသိန္နော၊ သော။ ‌တောဒေယျပုတ္တော၊ တောဒေယျ၏သားဖြစ်သော။ သုဘော မာဏဝေါ၊ သုတလုလင်ပျိုသည်။ ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
ဘောဂေါတမ၊ မ။ ယေန၊ အကြင်အကြောင်း, အထောက်အပံ့ဖြင့်။ မနုဿာနံယေဝ၊ လူတို့သည်သာလျှင်။ သတံ၊ ဖြစ်ပါကုန်လျက်။ မနုဿဘူတာနံ၊ လူတို့၏။ ဟီနပ္ပဏီတတာ၊ အယုတ်အမြတ်၏အဖြစ်တို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ တွေ့မြင်အပ်ကုန်၏။ (သော)ဟေတု၊ ထိုအကြောင်းသည်။ ကောနုခေါ၊ အဘယ်ပါနည်း။ (သော)ပစ္စယော၊ ထိုအထောက်အပံ့သည်။ ကောနုခေါ၊ နည်း။
ဘောဂေါတမ၊ မ။ ဟိ၊ အကြောင်းကား။ အပ္ပါယုကာ၊ တိုသောအသက်ရှိကုန်သော။ မနုဿာ၊ တို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ ဒီဃာယုကာ၊ ရှည်သောအသက်ရှိကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။
ဗဝှါဗာဓာ၊ များသောအနာရှိကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ အပ္ပါဗာဓာ၊ နည်းသောအနာရှိကုန်သော (ဝါ၊ အနာရောဂါကင်းကုန်သော)သူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။
ဒုဗ္ဗဏ္ဏာ၊ မလှသောအဆင်းရှိကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ ဝဏ္ဏဝန္တော၊ အဆင်းလှကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။
အပ္ပေသက္ခာ၊ နည်းသောတန်ခိုးအခြံအရံရှိကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ မဟေသက္ခာ၊ များသောတန်ခိုးအခြံအရံရှိကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။
အပ္ပဘောဂါ၊ နည်းသောဥစ္စာရှိကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ မဟာဘောဂါ၊ များသောဥစ္စာရှိကုန်သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။
ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ နီစကုလီနာ၊ ယုတ်ညံ့သောအမျိုးဇာတ်၌ဖြစ်ကုန်သောသူတို့ကို "ကုလေ ဘဝါ ကုလီနာ"။ ဤနပစ္စည်းသက်၍ပြီးသည်၊ မောဂ္ဂလ္လာန်။။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ ဥစ္စာကုလီနာ၊ မြင့်မြတ်သောအမျိုးဇာတ်၌ဖြစ်ကုန်သောသူတို့ကို။
ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ ဒုပ္ပညာ၊ ပညာမဲ့သောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ ပညဝန္တော၊ ပညာရှိသောသူတို့ကို။ ဒိဿန္တိ၊ ကုန်၏။ ပ။ ကော၊ နည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်၏။
မာဏဝ၊ လုလင်။ သတ္တာ၊ တို့သည်။ ကမ္မဿကာ၊ မိမိကံသာလျှင် ဥစ္စာရှိကုန်၏။ ကမ္မဒါယာဒါ၊ မိမိကံ၏ အမွေခံသာဖြစ်ကုန်၏။ ကမ္မယောနီ၊ မိမိကံသာလျှင်အကြောင်းရင်းရှိကုန်၏။ ကမ္မဗန္ဓူ၊ ကံသာလျှင်အဆွေခင်ပွန်းရှိကုန်၏။ ကမ္မပ္ပဋိသရဏာ၊ ကံသာလျှင်ကိုးစားထောက်တည်ရာရှိကုန်၏။
ကမ္မံ၊ ကံသည်။ သတ္တေ၊ တို့ကို။ ဟီနပ္ပဏီတတာယ၊ အယုတ်အမြတ်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဝိဘဇတိ၊ ခွဲခြားဝေဘန်၏။ (ယဒိဒံ၊ နိပါတ်မျှ ဝိ ဋ္ဌ ၂၊ ဒုဗ္ဗစသိက္ခာပုဒ် "ယဒိဒံ အညမညဝစနေန အညမညဝုဋ္ဌာပနေန"ပုဒ်၌ "ယဒိဒန္တိ ဝဍ္ဎကာရဏနိဒဿနတ္ထေ နိပါတော၊တေန ယံ ဣဒံ အညမညဿ ဟိဘဝစနံ။ ပ။ တေန အညမညဝစေနေန"ဟူသောအဖွင့်ကိုထောက်၍ "ယဒိဒံ ဟီနပ္ပဏီတတာ၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တာယ ဟီနပ္ပဏီတတာယ၊ ဖြင့်။" ဟုလည်းပေး။။) (ဟီနပ္ပဏီတတာယ၊ အယုတ်, အမြတ်၏ အမြစ်ဖြင့်။ ယဒိဒံ၊ အကြင်ဝေဘန်ခြင်းသည်။ တံ၊ ထိုဝေဘန်ခြင်းကို။ အညော၊ တပါးသောအရာသည်။ န ကရောတိ၊ မပြု။ ကမ္မံ၊ ကံသည်သာလျှင်။ သတ္တေ၊ တို့ကို။ ဝိဘဇတိ၊ ၏။ ဋ္ဌ-နည်း။)
အဟံ၊ သည်။ (အာဇာနာမိ-စပ်)ဘောတော ‌ဂေါတမဿ၊ သည်။ သံခိတ္တေန၊ အားဖြင့်။ ဘာသိတဿ၊ သော။ ဝိတ္ထာရေန၊ အားဖြင့်။ အတ္ထံ၊ ကို။ အဝိဘတ္တဿ၊ သေးသော။ ဣမဿ၊ ဤ(ဥဒ္ဒေသ)၏။ အတ္ထံ၊ ကို။ ဝိတ္ထာရေန၊ အားဖြင့်။ န ခေါ အာဇာနာမိ၊ မသိ။
သာဓု၊ တောင်းပန်ပါ၏။ အဟံ၊ သည်။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့်(ဟောကြားလတ်သော်။) ဘောတော ဂေါတမဿ၊ သည်။ ပ။ အာဇာနေယျံ၊ သိရာ၏။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဘဝံဂေါတမော၊ သည်။ မေ၊ အား။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဒေသေတု၊ ဟောကြားတော်မူပါ။ ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်၏။
မာဏဝ၊ လုလင်။ တေနဟိ၊ မူ။ ပ။
ဘဂဝါ၊ သည်။ မာဏဝ၊ လုလင်။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ဧကစ္စော၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။ ဣတ္ထီဝါ၊ သည်၎င်း။ ပုရိသော ဝါ၊ သည်၎င်း။ ပါဏာတိပါတီ၊ သူ့အသက်ကိုသတ်လေ့ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ လုဒ္ဒေါ၊ ကြမ်းကြုတ်သည်။ လောဟိတပါဏီ၊ သွေးစွန်းသောလက်ရှိသည်။ ပဟတပဟတေ၊ သတ်ဖြတ်ညှဉ်းဆဲခြင်းအမှု၌။ နိဝိဋ္ဌော၊ သက်ဝင်သည်။ ပါဏဘူတေသု၊ သတ္တဝါတို့၌။ အဒယာပန္နော၊ မသနားခြင်းသို့ရောက်သည်။ (ဟောတိ၊ ၏။)
သော၊ ထိုသူသည်။ ဧဝံ၊ သို့။ သမတ္တေန၊ ပြည့်စုံသော သမတ္တေနာတိ ပရိပုဏ္ဏေန၊ ဋ္ဌ။ "သမတ္တေနာတိ ပရိယတ္တေန၊ ယထာ တံ ဖလံ ဒါတုံ သမတ္ထံ ‌ဟောတိဧဝံကတေန၊ ဥပစိတေနာတိ အတ္ထော တာဒိသံ ပန အတ္တနော ကိစ္စေ အနူနံနာမ ဟောတီတိ အာဟပရိပုဏ္ဏေနာတိ"ဟုဖွင့်သည်။ ဤ ဋီအလို"သမတ္တေန၊အကျိုးပေးခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သော"ဟုအနက် ပေး။ ဋ္ဌ-နည်းအလို "ထက်ဝန်းကျင်မှယူအပ်သည်၊ ပြည့်စုံသည်"ဟု ပေး။ သံ+အာ+ဒါ-တပစ္စည်း။။ ဧဝံ၊ သို့။ သမာဒိန္နေန၊ ဆောက်တည်အပ်သော။ တေန ကမ္မေန၊ ထိုကံကြောင့်။ ပ။ နိရယံ၊ သို့။ ဥပပဇ္ဇတိ၊ ကပ်ရောက်ရ၏။ ပ။
နော စေ ဥပပဇ္ဇတိ၊ အကယ်၍ မကပ်ရောက်ငြားအံ့။ မနုဿတ္တံ၊ လူ့အဖြစ်သို့။ သစေ အာဂစ္ဆတိ၊ အကယ်၍ရောက်လာငြားအံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ယတ္ထ ယတ္ထ၊ အကြင်အကြင်ဘဝ၌။ ပစ္စာဇာယတိ၊ ဖြစ်၏။ (တတ္ထ တတ္ထ၊ ၌။) အပ္ပါယုကော၊ အသက်တို့သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
မာဏဝ၊ လုလင်။ (ယော၊ အကြင်သူသည်။) ပါဏာတိပါတီ၊ သည်။ ပ။ အဒယာပန္နော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (တဿ၊ ၏။) ယဒိဒံ၊ အကြင်ပါဏာတိပါတကံသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။) ဧသာ၊ ထိုပါဏာတိပါတကံသည်။ အပ္ပါယုကသံဝတ္တနိကာ၊ အသက်ကိုတိုခြင်းကိုဖြစ်စေတက်သော။ ပဋိပဒါ၊ အကျင့်မည်၏။ (အသက်တိုကြောင်းဖြစ်သောအကျင့်တည်း။) (၁)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ဣဓ ပန၊ ၌။ ဧကစ္စော၊ သော။ ဣတ္ထီဝါ၊ သည်၎င်း။ ပုရိသော ဝါ၊ သည်၎င်း။ ပါဏာတိပါတံ၊ သူ့အသက်မှ လျင်စွာချခြင်းကို (သတ်ခြင်းကို)။ ပဟာယ၊ ပယ်၍။ ပါဏာတိပါတာ၊ မှ။ ပဋိဝိရ‌တော၊ ကြဉ်ရှောင်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ နိဟိတဒဏ္ဍေ၊ ချအပ်ပြီးသောတုတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ နိဟိတသတ္ထော၊ ချအပ်ပြီးသော‌လက်နက်ရှိသည်ဖြစ်၍။ လဇ္ဇီ၊ ရှက်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍။ ဒယာပန္နော၊ သနားခြင်းသို့ရောက်သည်ဖြစ်၍။ သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ၊ အလုံးစုံသောသတ္တဝါတို့၏အစီးအပွါးကိုစောင့်ရှောက်ခြင်း (ကရုဏာ)နှင့်ပြည့်စုံသည်ဖြစ်၍။ ဝိဟရတိ၊ ၏။ (အကြွင်းလွယ်ပြီ။ "ဒီဃာယုကသံဝတ္တနိကာ၊ အသက်ကိုရှည်ခြင်းကိုဖြစ်စေတက်သော"ဟုပေး။) (၁)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ဣဓ၊ ၌။ ဧကစ္စော၊ သော။ ဣတ္ထီဝါ၊ သည်၎င်း။ ပုရိသောဝါ၊ သည်၎င်း။ သတ္တာနံ၊ တို့ကို။ ပါဏိနာ ဝါ၊ လက်ဖြင့်သော်၎င်း။ လေဍ္ဍုနာဝါ၊ ခဲဖြင့်သော်၎င်း။ ဒဏ္ဍေန ဝါ၊ တုတ်ဖြင့်သော်၎င်း။ သတ္ထေန ဝါ၊ လက်နက်ဖြင့်သော်၎င်း။ ဝိဟေဌကဇာတိကော၊ ညှဉ်းဆဲတက်သောသဘောရှိသည်။ ပ။
ဗဝှာဗာဓော၊ များသောအနာရှိသည်။ ပ။ ဗဝှါဗာဓသံဝတ္တနိကာ၊ များသောအနာရှိသည်ကိုဖြစ်စေတက်သော။ ပဋိပဒါ၊ ၏။ (သုက္ကပက္ခ၌ "အဝိဟေဌကဇာတိကော၊ မညှဉ်းဆဲတက်သော သဘောရှိသည်"စသဖြင့် အပြန်နည်းအားဖြင့်ပေးလေ။ မထူးပြီ။) (၂)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ပ။ ကောဓနော၊ အမျက်ထွက်လေ့ရှိသည်။ ဥပါယာသဗဟုလော၊ ပင်ပန်းခြင်းများသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အပ္ပမ္ပိ၊ (မနှစ်သက်ဖွယ်) အနည်းငယ်မျှ‌သော်လည်း။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်သည်။ သမာနော၊ ဖြစ်လတ်သော်။ (ဖြစ်လျက်)။ အဘိသဇ္ဇတိ၊ အလွန်ကပ်ငြိ၏။ ကုပ္ပတိ၊ အမျက်ထွက်၏။ ဗျာပဇ္ဇတိ၊ ဖျက်ဆီးလို၏။ (ဖောက်ပြန်ခြင်းသို့ရောက်၏လည်းဟူ။) ပတိဋ္ဌီယတိ၊ ရှေးရှူတည်၏။ ကောပဉ္စ၊ အမျက်ကို၎င်း။ ဒေါသဉ္စ၊ ပြစ်မှားခြင်းကို၎င်း။ အပ္ပစ္စယဉ္စ၊ မနှစ်သက်ခြင်းကို၎င်း။ ပါတုကရောတိ၊ ထင်စွာပြု၏။ ပ။ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော၊ အဆင်းမလှသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပ။ ဒုဗ္ဗဏ္ဏသံဝတ္တနိကာ၊ အဆင်းမလှခြင်းကိုဖြစ်စေတက်သော။ ပဋိပဒါ၊ ၏။ (အကြွင်းလွယ်ပြီ။ သုက္ကပက္ခလည်း မခဲပြီ။) (၃)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ပ။ ဣဿာမနကော၊ ငြူစူသောစိတ်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပရလာဘသက္ကာရ မာနနဝန္ဒန ပူဇနာသု၊ သူတစ်ပါးတို့လာဘ်ရခြင်းအရိုအသေပြုခြင်းလေးစားခြင်းမြတ်နိုးခြင်းရှိခိုးခြင်းပူဇော်ခြင်းတို့၌။ ဣဿတိ၊ ငြူစူ၏။ ဥပဒုဿတိ၊ ပြစ်မှား၏။ ဣဿံ၊ ငြူစူမှုကို။ ဗန္ဓတိ၊ ဖွဲ့၏။ ပ။ အပ္ပေသက္ခော၊ အခြံအရံနည်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပ။ အပ္ပေသက္ခသံဝဋ္ဋနိကာ၊ ဘုန်း, တန်ခိုးအခြံအရံနည်းကိုဖြစ်စေတက်သော။ ပဋိပဒါ၊ ၏။ (အပ္ပ+ ဤသ+ အာ+ ချာ၊ ဘုန်းနည်းသူမရှိသူ ဟူလို။ အကြွင်းနှင့်သုက္ကပက္ခလွယ်ပြီ။) (၄)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ပ။ သမဏဿ ဝါ၊ အား၎င်း။ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ၊ အား၎င်း။ အန္နံ၊ ထမင်းကို၎င်း။ ပါနံ၊ အဖျော်ကို၎င်း။ ဝတ္ထံ၊ အဝတ်ကို၎င်း။ ယာနံ၊ ယာဉ်ကို၎င်း။ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ၊ ကို၎င်း။ သေယျာဝသထပဒပေကျံ၊ ကို၎င်း။
ဒါတာ၊ ပေးလှူတက်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ပ။ အပ္ပဘောဂေါ၊ နည်းသောဥစ္စာစည်းစိမ်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (အကြွင်းလွယ်ပြီ။) (၅)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ပ။ ထဒ္ဓေါ၊ ကြမ်းထန်းသည်။ အတိမာနီ၊ အလွန်မြင့်မောက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အဘိဝါဒေတဗ္ဗံ၊ ရှိခိုးထိုက်သူကို။ န အဘိဝါ‌ဒေတိ၊ ရှိမခိုး။ ပစ္စုဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ ခရီးဦးကြိုဆိုထိုက်သူကို။ န ပစ္စုဋ္ဌေတိ၊ မကြိုဆို။ အာဘနာရဟဿ၊ နေရာပေးထိုက်သူအား။ အာသနံ၊ နေရာကို။ န ဒေတိ၊ မပေး။ မဂ္ဂါရဟဿ၊ ခရီးလမ်းပေးထိုက်သူအား။ မဂ္ဂံ၊ လမ်းကို။ နဒေတိ၊ (ရှောင်) မပေး။ သက္ကာတဗ္ဗံ၊ အရိုအသေပြုထိုက်သူကို။ န သက္ကရောတိ၊ အရိုအသေမပြု။ ဂရုကာတဗ္ဗံ၊ အလေးအမြတ်ပြုထိုက်သူကို။ နဂရုကရောတိ၊ အလေးအမြတ်မပြု။ မာနေတဗ္ဗံ၊ မြတ်နိုးထိုက်သူကို။ န မာနေတိ၊ မမြတ်နိုး။ ပူဇေတဗ္ဗံ၊ ပူဇော်ထိုက်သူကို။ န ပူဇေတိ၊ မပူဇော်။ ပ။ နီစကုလီနော၊ ယုတ်ညံ့သောအမျိုးဇာတ်၌ဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (အကြွင်းလွယ်ပြီ။) (၆)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ပ။ သမဏံဝါ၊ သို့၎င်း။ ဗြာဟ္မဏံဝါ၊ သို့၎င်း။ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ချဉ်းကပ်၍။
"ဘန္တေ၊ ရား။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ဟူသည်။ ကိံ၊ အဘယ်ပါနည်း။ အကုသလံ၊ သည်။ ကိံ၊ နည်း။ သာဝဇ္ဇံ၊ အပြစ်ရှိသောအမူဟူသည်။ ကိံ၊ နည်း။ အနဝဇ္ဇံ၊ အပြစ်မဲ့သောအမှုဟူသည်။ ကိံ၊ နည်း။ သေဝိတဗ္ဗံ၊ မှီဝဲအပ်သောတရားဟူသည်။ ကိံ၊ နည်း။ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ မမှီဝဲအပ်သောတရားဟူသည်။ ကိံ၊ နည်း။ ကိံ၊ အဘယ်အမှုကို။ ကရီယမာနံ၊ ပြုအပ်သော်။ မေ၊ ၏။ ဒီဃရတ္တံ၊ လုံး။ အဟိတာယ၊ အကျိုးယုတ်စိမ့်သောငှါ။ ဒုက္ခာယ၊ ဆင်းရဲစိမ့်သောငှါ။ ဟောတိ၊ ဖြစ်ပါသနည်း။
ကိံ ဝါ ပန၊ အဘယ်မည်သောအမှုကိုကား။ ကရီယမာနံ၊ အပ်သော်။ မေ၊ ၏။ ဒီဃရတ္တံ၊ လုံး။ ဟိတာယ၊ အကျိုးများစိမ့်သောငှါ။ သုခါယ၊ ချမ်းသာစိမ့်သောငှါ။ ဟောတီတိ၊ ဖြစ်ပါသနည်း"ဟူ၍။ ပရိပုစ္ဆိတာ၊ မေးလျှောက်တက်သည်။ နဟောတိ၊ မဖြစ်။ ပ။ ဒုပ္ပညော၊ ပညာနည်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ (အကြွင်းပေးလေ။) (၇)
မာဏဝ၊ လုလင်။ ပ။ ဣတိခေါ၊ ဤသို့ပင်။ အပ္ပါယုကသံဝတ္တနိကာ၊ အသက်တိုခြင်းကိုဖြစ်စေတက်သော။ ပဋိပဒါ၊ အကျင့်သည်။ အပ္ပါယုကတ္တံ၊ အသက်တိုသည်၏အဖြစ်ကို။ ဥပနေတိ၊ ဆောင်တက်၏။ ပ။ ဝိဘဇတီတိ၊ ခွဲခြားဝေဘန်၏ဟူသော။ ဧတံ၊ ကို။ အဝေါစ၊ ပြီ။ (၂၉၀-ပိုဒ်ပြန်စပ်။)
ဧဝံဝုတ္တေ၊ အပ်သော။ တောဒေယျပုတ္တော၊ သော။ သုဘောမာဏဝေါ၊ သည်။ ဘဂဝန္တံ၊ ကို။
"အဘိက္ကန္တံ ဘောဂေါတမ။ ပ။ ပါဏုပေတံ သရဏံဂတန္တိ၊ ဂတံ"ဟူသော။ ဧတံ၊ ကို။ အဝေါစ၊ ပြီ။
ပဉ္စမံ၊ သော။ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ္တံ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတံ၊ ပြီ။