4-6.Gomayapiṇḍasuttādivaṇṇanā
96-98.
Catutthe
M2.297 sassatisaman ti sinerumahāpathavīcandimasūriyādīhi sassatīhi samaṃ .Parittaṃ gomayapiṇḍan ti appamattakaṃ madhukapupphappamāṇaṃ gomayakhaṇḍaṃ .
Kuto panānenetaṃ laddhanti .
Paribhaṇḍakaraṇatthāya ābhatato gahitanti eke .
Atthassa pana viññāpanatthaṃ iddhiyā abhisaṅkharitvā hatthāruḷhaṃ katanti veditabbanti .
Attabhāvapaṭilābhoti paṭiladdhaattabhāvo .
Na yidaṃ brahmacariyavāso paññāyethāti ayaṃ maggabrahmacariyavāso nāma na paññāyeyya .
Maggo hi tebhūmakasaṅkhāre vivaṭṭento uppajjati .
Yadi ca ettako attabhāvo nicco bhaveyya , maggo uppajjitvāpi saṅkhāravaṭṭaṃ vivaṭṭetuṃ na sakkuṇeyyāti brahmacariyavāso na paññāyetha .
Idāni sace koci saṅkhāro nicco bhaveyya , mayā mahāsudassanarājakāle anubhūtā sampatti niccā bhaveyya , sāpi ca aniccāti taṃ dassetuṃ bhūtapubbāhaṃ bhikkhu rājā ahosin tiādimāha .
Tattha kusāvatīrājadhānippamukhānīti kusāvatīrājadhānī tesaṃ nagarānaṃ pamukhā , sabbaseṭṭhāti attho .
Sāramayānīti
P2.325 rattacandanasāramayāni .Upadhānaṃ pana sabbesaṃ suttamayameva .
Goṇakatthatānīti caturaṅgulādhikalomena kāḷakojavena atthatāni , yaṃ mahāpiṭṭhiyakojavoti vadanti .
Paṭakatthatānīti ubhatolomena uṇṇāmayena setakambalena atthatāni .
Paṭalikatthatānīti ghanapupphena uṇṇāmayaattharaṇena atthatāni .
Kadalimigapavarapaccattharaṇānīti kadalimigacammamayena
V2.286 uttamapaccattharaṇena atthatāni .Taṃ kira paccattharaṇaṃ setavatthassa upari kadalimigacammaṃ attharitvā sibbetvā karonti .
Sauttaracchadānīti saha uttaracchadena , upari baddhena rattavitānena saddhinti attho .
Ubhatolohitakūpadhānīti sīsūpadhānañca pādūpadhānañcāti pallaṅkānaṃ ubhatolohitakūpadhānāni .
Vejayantarathappamukhānīti ettha vejayanto nāma tassa rañño ratho , yassa cakkānaṃ indanīlamaṇimayā nābhi , sattaratanamayā arā , pavāḷamayā nemi , rajatamayo akkho , indanīlamaṇimayaṃ upakkharaṃ , rajatamayaṃ kubbaraṃ .
So tesaṃ rathānaṃ pamukho aggo .
Dukūlasandānānīti dukūlasantharāni .
Kaṃsūpadhāraṇānīti rajatamayadohabhājanāni .
Vatthakoṭisahassānīti yathārucitaṃ
M2.298 paribhuñjissatīti nhatvā ṭhitakāle upanītavatthāneva sandhāyetaṃ vuttaṃ .Bhattābhihāroti abhiharitabbabhattaṃ .
Yamahaṃ tena samayena ajjhāvasāmīti yattha vasāmi , taṃ ekaññeva nagaraṃ hoti , avasesesu puttadhītādayo ceva dāsamanussā ca vasiṃsu .
Pāsādakūṭāgārādīsupi eseva nayo .
Pallaṅkādīsu ekaṃyeva sayaṃ paribhuñjati , sesā puttādīnaṃ paribhogā honti .
Itthīsu ekāva paccupaṭṭhāti , sesā parivāramattā honti .
Velāmikāti khattiyassa vā brāhmaṇiyā , brāhmaṇassa vā khattiyāniyā kucchismiṃ jātā .
Paridahāmīti
P2.326 ekaṃyeva dussayugaṃ nivāsemi , sesāni parivāretvā vicarantānaṃ asītisahassādhikānaṃ soḷasannaṃ purisasatasahassānaṃ hontīti dasseti .Bhuñjāmīti paramappamāṇena nāḷikodanamattaṃ bhuñjāmi , sesaṃ parivāretvā vicarantānaṃ cattālīsasahassādhikānaṃ aṭṭhannaṃ purisasatasahassānaṃ hotīti dasseti .
Ekathālipāko hi dasannaṃ janānaṃ pahoti .
Iti imaṃ mahāsudassanakāle sampattiṃ dassetvā idāni tassā aniccataṃ dassento iti kho bhikkhūtiādimāha .
Tattha vipariṇatāti pakatijahanena nibbutapadīpo viya apaṇṇattikabhāvaṃ gatā .
Evaṃ aniccā kho bhikkhu saṅkhārāti evaṃ hutvāabhāvaṭṭhena aniccā .
Ettāvatā bhagavā yathā nāma puriso satahatthubbedhe campakarukkhe nisseṇiṃ bandhitvā abhiruhitvā campakapupphaṃ ādāya nisseṇiṃ muñcanto otareyya , evamevaṃ nisseṇiṃ bandhanto viya anekavassakoṭisatasahassubbedhaṃ mahāsudassanasampattiṃ āruyha sampattimatthake ṭhitaṃ aniccalakkhaṇaṃ ādāya nisseṇiṃ muñcanto viya otiṇṇo .
Evaṃ addhuvāti evaṃ udakapubbuḷādayo viya dhuvabhāvarahitā .
Evaṃ anassāsikāti evaṃ supinake pītapānīyaṃ viya anulittacandanaṃ viya ca
V2.287 assāsavirahitā .Iti imasmiṃ sutte aniccalakkhaṇaṃ kathitaṃ .
Pañcame sabbaṃ vuttanayameva .
Chaṭṭhaṃ tathā bujjhanakassa ajjhāsayena vuttaṃ .
Catutthādīni .