2. Devadahasuttavaṇṇanā
2. Dutiye
V2.226 devadahan ti devā vuccanti rājāno , tesaṃ maṅgaladaho , sayaṃjāto vā so dahoti , tasmā ‘‘ devadaho ’’ ti vutto .Tassa avidūre nigamo devadahantveva napuṃsakaliṅgavasena saṅkhaṃ gato .
Pacchābhūmagamikāti pacchābhūmaṃ aparadisāyaṃ niviṭṭhaṃ janapadaṃ gantukāmā .
Nivāsan ti temāsaṃ vassāvāsaṃ .
Apalokitoti āpucchito .
Apalokethāti āpucchatha .
Kasmā theraṃ āpucchāpeti ?
Te sabhāre kātukāmatāya .
Yo hi ekavihāre vasantopi santikaṃ na gacchati pakkamanto anāpucchā pakkamati , ayaṃ nibbhāro nāma .
Yo ekavihāre vasantopi āgantvā passati , pakkamanto āpucchati , ayaṃ sabhāro nāma .
Imepi bhikkhū bhagavā ‘‘ evamime sīlādīhi vaḍḍhissantī ’’ ti sabhāre kātukāmo āpucchāpeti .
Paṇḍitoti dhātukosallādinā catubbidhena paṇḍiccena samannāgato .
Anuggāhakoti āmisānuggahena ca dhammānuggahena cāti dvīhipi anuggahehi anuggāhako .
Thero kira aññe bhikkhū viya pātova piṇḍāya agantvā sabbabhikkhūsu gatesu sakalaṃ saṅghārāmaṃ anuvicaranto asammaṭṭhaṭṭhānaṃ sammajjati , achaḍḍitaṃ kacavaraṃ chaḍḍeti , saṅghārāme dunnikkhittāni mañcapīṭhadārubhaṇḍamattikābhaṇḍāni paṭisāmeti .
Kiṃ kāraṇā ?
‘‘ Mā aññatitthiyā vihāraṃ paviṭṭhā disvā paribhavaṃ akaṃsū ’’ ti .
Tato gilānasālaṃ gantvā gilāne assāsetvā ‘‘ kenattho ’’ ti pucchitvā yena attho hoti , tadatthaṃ
M2.237 tesaṃ daharasāmaṇere ādāya bhikkhācāravattena vā sabhāgaṭṭhāne vā bhesajjaṃ pariyesitvā tesaṃ datvā ,‘‘ gilānupaṭṭhānaṃ nāma buddhapaccekabuddhehi vaṇṇitaṃ , gacchatha sappurisā appamattā hothā ’’ ti te pesetvā sayaṃ piṇḍāya caritvā upaṭṭhākakule vā bhattakiccaṃ katvā vihāraṃ gacchati .Idaṃ tāvassa nibaddhavāsaṭṭhāne āciṇṇaṃ .
Bhagavati
P2.257 pana cārikaṃ caramāne ‘‘ ahaṃ aggasāvako ’’ ti upāhanaṃ āruyha chattaṃ gahetvā purato purato na gacchati .Ye pana tattha mahallakā vā ābādhikā vā atidaharā vā , tesaṃ rujjanaṭṭhānāni telena makkhāpetvā pattacīvaraṃ attano daharasāmaṇerehi gāhāpetvā taṃdivasaṃ vā dutiyadivasaṃ vā te gaṇhitvāva gacchati .
Ekadivasañhi taññeva āyasmantaṃ ativikāle sampattattā senāsanaṃ alabhitvā , cīvarakuṭiyaṃ nisinnaṃ disvā , satthā punadivase bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā , hatthivānaratittiravatthuṃ kathetvā ,‘‘ yathāvuḍḍhaṃ senāsanaṃ dātabban ’’ ti sikkhāpadaṃ
V2.227 paññāpesi .Evaṃ tāvesa āmisānuggahena anuggaṇhāti .
Ovadanto panesa satavārampi sahassavārampi tāva ovadati , yāva so puggalo sotāpattiphale patiṭṭhāti , atha naṃ vissajjetvā aññaṃ ovadati .
Iminā nayena ovadato cassa ovāde ṭhatvā arahattaṃ pattā gaṇanapathaṃ atikkantā .
Evaṃ dhammānuggahena anuggaṇhāti .
Paccassosun ti te bhikkhū ‘‘ amhākaṃ neva upajjhāyo , na ācariyo na sandiṭṭhasambhatto .
Kiṃ tassa santike karissāmā ’’ ti ?
Tuṇhībhāvaṃ anāpajjitvā ‘‘ evaṃ , bhante ’’ ti satthu vacanaṃ sampaṭicchiṃsu .
Eḷagalāgumbeti gacchamaṇḍapake .
So kira eḷagalāgumbo dhuvasalilaṭṭhāne jāto .
Athettha catūhi pādehi maṇḍapaṃ katvā tassa upari taṃ gumbaṃ āropesuṃ , so taṃ maṇḍapaṃ chādesi .
Athassa heṭṭhā iṭṭhakāhi paricinitvā vālikaṃ okiritvā āsanaṃ paññāpayiṃsu .
Sītalaṃ divāṭṭhānaṃ udakavāto vāyati .
Thero tasmiṃ nisīdi .
Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ eḷagalāgumbe ’’ ti .
Nānāverajjagatan ti ekassa rañño rajjato nānāvidhaṃ rajjagataṃ .
Virajjan ti aññaṃ rajjaṃ .
Yathā hi sadesato añño videso , evaṃ nivuttharajjato aññaṃ
M2.238 rajjaṃ virajjaṃ nāma , taṃ verajjanti vuttaṃ .Khattiyapaṇḍitāti bimbisārakosalarājādayo paṇḍitarājāno .
Brāhmaṇapaṇḍitāti caṅkītārukkhādayo paṇḍitabrāhmaṇā .
Gahapatipaṇḍitāti cittasudattādayo paṇḍitagahapatayo .
Samaṇapaṇḍitāti sabhiyapilotikādayo paṇḍitaparibbājakā
P2.258 .Vīmaṃsakāti atthagavesino .
Kiṃvādīti kiṃ attano dassanaṃ vadati , kiṃ laddhikoti attho .
Kimakkhāyīti kiṃ sāvakānaṃ ovādānusāsaniṃ ācikkhati ?
Dhammassa cānudhamman ti bhagavatā vuttabyākaraṇassa anubyākaraṇaṃ .
Sahadhammikoti sakāraṇo .
Vādānuvādoti bhagavatā vuttavādassa anuvādo .
‘‘ Vādānupāto ’’ tipi pāṭho , satthu vādassa anupāto anupatanaṃ , anugamananti attho .
Imināpi vādaṃ anugato vādoyeva dīpito hoti .
Avigatarāgassātiādīsu taṇhāvaseneva attho veditabbo .
Taṇhā hi rajjanato rāgo , chandiyanato chando , piyāyanaṭṭhena pemaṃ , pivitukāmaṭṭhena pipāsā , anudahanaṭṭhena pariḷāhoti vuccati .
Akusale cāvuso , dhammetiādi kasmā āraddhaṃ ?
Pañcasu khandhesu avītarāgassa ādīnavaṃ
V2.228 , vītarāgassa ca ānisaṃsaṃ dassetuṃ .Tatra avighātoti niddukkho .
Anupāyāsoti nirupatāpo .
Apariḷāhoti niddāho .
Evaṃ sabbattha attho veditabbo .
Dutiyaṃ .