Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
公开
中文
Paṭṭhānapakaraṇa-mūlaṭīkā
Paṭṭhānapakaraṇa-mūlaṭīkā

1. Paccayānulomaṃ

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ယာ ကုသလတ္တိကေ ။ပေ။ ဝေဒနာတ္တိကာဒီသူတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ ("န တယေဝါတိ ဝုတ္တံ" ၌စပ်)တိကပဒ နာနတ္တမတ္တေန၊ တိက်ပုဒ်တို့၏ ထူးကုန်သည်၏ အဖြစ်မျှနှင့်။ တိကပဒ ။ပေ။ ဝသေန။ ။ "ကုသလာဓမ္မာ" ဟူသော တိက်ပုဒ်နှင့် "အကုသလာ ဓမ္မာ" စသော တိက်ပုဒ်တို့၏ တပုဒ်နှင့်တပုဒ် အရကောက် မတူပုံမှာ ထင်ရှားသောကြောင့် "တိကပဒနာနတ္တမတ္တေန ဝိနာ" ဟု ဆိုသည်။ "တတ္ထ ဧကမူလေကာဝသာနာ နဝ, ဧကမူလဒုကာဝသာနာ နဝ" စသည်ဖြင့် ပုစ္ဆာဝါရ ပစ္စယာနုလောမ အဖွင့်၌ ပြအပ်ခဲ့သည်ကို ရည်ရွယ်၍ "မူလာဝသာနဝသေန" ဟု ဆိုသည်။ [မူလာဝသာနဝသေနာတိ ဧကမူလေကာ ဝသာနာ နဝါတိ အာဒိနာ ဝုတ္တမူလာဝသာနဝသေန၊ အနု။] ဝိနာ၊ ကင်း၍။ မူလာဝသာန ဝသေန၊ မူလပုဒ် မူလီဖြစ်သော အဝသာနနှင့် ပုဒ်တို့နှင့် စပ်သဖြင့်။ သဒိသတံ၊ တည်သည်၏ အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ န တာယေဝါတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ စ၊ ဆက်။ ကေဝလံ၊ ကုသလတိက်နှင့်မဖက်သက်သက်။ တိကန္တရေယေဝ၊ ကုသလတိက်မှ တပါးသော အခြားတိက်၌သာ။ (တာ၊ ထိုရအပ်သော အဖြေရှိသော ပုစ္ဆာတို့သည်။ ဝေဒနာတ္တိကာဒီသု၊ တို့၌။ ဝိသဇ္ဇနံ၊ အဖြေကို။ န လဘန္တိ၊ မရကုန်သည်ကား။) န၊ မဟုတ်သေး။ [အဋ္ဌကထာ၏ စပ်ပုဒ်ကို ကြည့်၍ ထည့်သည်။] ပန၊ အဟုတ်ကား။ ကုသလတ္တိကေပိ၊ ၌လည်း။ ယာ၊ အကြင်ပုစ္ဆာတို့သည်။ ပဋိစ္စဝါရေ၊ ၌။ (ဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို)။ လဘန္တိ၊ တာယေဝ၊ ပဋိစ္စဝါရ၌ ရအပ်သော အဖြေရှိသော ပုစ္ဆာတို့သည်ပင်။ ပစ္စယဝါရာဒီသု၊ ပစ္စယဝါရ အစရှိသော ဝါရတို့၌။ (ဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို)။ န (လဘန္တိ)၊ ကုန်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ သဗ္ဗပုစ္ဆာသမာဟရဏံ၊ အလုံးစုံသော ပုစ္ဆာတို့ကို တပေါင်းတည်းဆောင်မှုကို။ ဣဓ၊ ဤကုသလတိက် ပဋိစ္စဝါရ၏ ဥဒ္ဒေသ၌။ ကတ္တဗ္ဗမေဝ၊ သည်သာ။ [ဣဓ ဣမသ္မိံ ပဋိစ္စဝါရုဒ္ဒေသေ ။ အနု။ ဝိဘင်္ဂဝါရမရောက်မီ ဥဒ္ဒေသဝါရတုန်းကပင် ပုစ္ဆာအားလုံးကို တပေါင်းတည်းဆောင်မှုကို ပြုထိုက်သည်သာ။ ဤစကားဖြင့် အဋ္ဌကထာဆရာ၏ စကားကို ပယ်သည်မဟုတ်၊ စောဒကာပုဂ္ဂိုလ်က စောဒနာဘွယ် မလိုကြောင်းကို ပြသည်။]
ဓမ္မာနုလောမ ပစ္စနီယေ စ ။ပေ။ လဘန္တီတိဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ပီတိတ္တိကဂ္ဂဟဏံ၊ ပီတိတိက်ကိုယူခြင်းကို။ (သင်္ဂဟကာရေန)၊ န ကာတဗ္ဗံ၊ မပြုထိုက်။ ဟိ၊ မှန်။ (တနည်း- ကသ္မာ, ဓမ္မာနုလောမပစ္စနီယေစ ။ပေ။ လဘန္တီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပီတိတ္တိကဂ္ဂဟဏံ၊ ကို။ သင်္ဂဟကာရေန န ကာတဗ္ဗံ၊ နည်း။
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ န ဟိ တတ္ထ ။ပေ။လဘန္တိ။ ။ တတ္ထ တသ္မိံ ဓမ္မာနုလောမပစ္စနီယေ ပီတိတ္ထိကေ ဧကူနပညာသ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနံ န ဟိ လဘန္တိ၊ အဋ္ဌဝီသံ ပန (၂၈ ပါးသော) ပုစ္ဆာ- တို့သည်။ ဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို) လဘန္တီတိ အတ္ထော၊ အနု။ တတ္ထ၊ ထိုဓမ္မာနုလောမပစ္စနီယဖြစ်သော ပိတိတိက်၌။ ဧကူနပညာသ၊ တပါးဖြင့်လျော့သော ငါးဆယ်သော။ ပုစ္ဆာ၊ တို့သည်။ ဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို။ နလဘန္တိ၊ ကုန်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ဓမ္မာနုလောမ ပစ္စနိယေစ ။ပေ။ လဘန္တီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပီတိတ္တိကဂ္ဂဟဏံ၊ ကို။ သင်္ဂဟကာရေန န ကာတဗ္ဗူံ၊ )
တေန သဒ္ဓိန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။ သဟဇာတပစ္စယဘူတေန၊ သဟဇာတ ပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ တေန၊ ထိုဝေဒနာ အစရှိသော တပါးတပါးသော ခန္ဓာတရားနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ။
ယာဝ နိရောဓ ဂမနာ ဥဒ္ဓံ ပဇ္ဇတီတိစ၊ ဟူသည်လည်းဖြစ်သော။ ဥပ္ပါဒါဒယော ဝါ ပါပုဏာတိတိစ၊ ဟူသည်လည်းဖြစ်သော။ ဝစနေဟိ၊ စကားရပ်တို့ဖြင့်။ ခဏတ္တယ သမင်္ဂီ၊ ခဏတ္တယနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ခန္ဓာကို။ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟ ကာရေန ) ဝုစ္စတိ၊ ဣတိ၊ သို့။ အနုညာတံ ဝိယ၊ ခွင့်ပြုအပ်သကဲ့သို့။ ဟောတိ၊ ပန၊ ထိုသို့ပင်ဖြစ်ပါသော်လည်း။ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂိယေဝ၊ ဥပ္ပါဒက္ခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ခန္ဓာကိုသာ။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တော၊ ပြီ။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ [အဋ္ဌကထာအလိုအားဖြင့် ခဏတ္တယသမင်္ဂီဖြစ်သောခန္ဓာကို "ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု ဆိုလိုသောလည်း ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီခန္ဓာကိုသာ "ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု ဋီကာဆရာက ဆိုလိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း - ပဋိစ္စဝါရစသော ၆ ဝါရတို့၌ ဥပါဒ်ကိုသာယူ၍ဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ ဥပ္ပါဒက္ခဏ သမင်္ဂီယေဝ ပန ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝုတ္တော ပဋိစ္စဝါရာဒီနံ ဆန္နံ ဝါရာနံ ဥပ္ပါဒမေဝ ဂဟေတွာ ပဝတ္တတ္တာ။ အနု။]
ယသ္မာ ။ပေ။ ဧကဿာတိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ ဣဓ၊ ဤကုသလတိက် ပဋိစ္စဝါရ၌။ ဣဓ ။ပေ။ ဝုတ္တံ။ ။ ဣမသ္မိံ ပဋိစ္စဝါရ "ကုသလံ ပဋိစ္စ ကုသလော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတီ"တိ ကုသလသဒ္ဒေန ဂဟိတေ ခန္ဓေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ စတူသုပိ ကုသလခန္ဓေသု ကေတော ဥပ္ပဇ္ဇမာနေသု သာမညတော ဝုတ္တေသု သဟဇာတာဒိသာဓာရဏပစ္စယဝသေန အဝိသေသတော သဗ္ဗေ သဗ္ဗေသံ ပစ္စယာတိ (အလုံးစုံသော ခန္ဓာတို့သည် အလုံးစုံသော ခန္ဓာတို့အား ကျေးဇူးပြုနိုင်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့်) အယမေဝ ဣမဏ ပစ္စယော, ဣမဿေဝ အယံ ပစ္စယောတိ စ နိယမေတွာ ဝတ္တုံ န သက္ကာ၊ တေန ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာယံ "ဧကဿေဝ ဒွိန္နံ ယေဝ ဝါတိ" တိ အာဒိ၊ အနု။ ကုသလဝစနေန၊ ကုသလသဒ္ဒါဖြင့်။ ဂဟိတေ၊ ကုန်သော။ ခန္ဓေ၊ ကုသိုလ်ခန္ဓာတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန)၊ ဝုတ္တံ၊
ပန၊ ကား။ ဝေဒနာတ္တိကာဒီသု၊ တို့၌။ ဝေဒနာတ္တိကာဒီသု ပန။ ။ သုခါယ ဝေဒနာယ သမ္ပယုတ္တံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စာတိ အာဒီသု ပန ဝိသေသန ဘာဝေန ဝေဒနာဒီနံ ဝိသုံ ဂဟိတတ္တာ ("သုခဝေဒနာနှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော တရား" ဟု ဝေဒနာ စသည်တို့ကို သီးခြားယူအပ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် သမ္ပယုတ္တဓမ္မဘက်၌ ခန္ဓာ ၃ ပါးသာ ကျန်တော့ရကား) ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ ဒွေ ခန္ဓာတိ အာဒိ ဝတ္တုံ သက္ကာ၊ တေန ဝုတ္တံ ဝေဒနာတ္တိကာဒီသု ပနာတိ အာဒိ၊ အနု။ ဧကံ၊ သော။ ခန္ဓံ၊ ကို။ ပဋိစ္စ၊ တူသည်၏အဖြစ်ဖြင့်ရောက်၍။ ဒွိန္နံ၊ ၂ ပါးကုန်သောခန္ဓာတို့၏၎င်း။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ (ခန္ဓေ) ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဧကဿပိ၊ တပါးသောခန္ဓာ၏၎င်း။ (ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဝုတ္တာ၊ ပြီ။) စ၊ ဆက်။ ဟေတုဒုကာဒီသု၊ တို့၌။ ဟေတုဒုကာဒီသု စ ။ပေ။ ဝုတ္တာ။ ။ ဟေတုဒုက် အစရှိသည်တို့၌လည်း ဟိတ်တရားတို့က သင်္ခါရက္ခန္ဓာ တစိတ်ဖြစ်သောကြောင့် ထိုသင်္ခါရက္ခန္ဓာတစိတ်စွဲ၍ အခြားသင်္ခါရ က္ခန္ဓာတစိတ်ကို "ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု ဟောတော်မူနိုင်သည်။ သင်္ခါရက္ခန္ဓေကဒေသံ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာတစိတ်ကို။ (သင်္ခါရက္ခန္ဓာ တစိတ်ဖြစ်သော ဟိတ်ကို။) ပဋိစ္စ၊ ၍။ သင်္ခါရက္ခန္ဓေကဒေသဿပိ၊ ဟိတ်မှ တပါးသော သင်္ခါရက္ခန္ဓာ တစိတ်၏လည်း။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ သဟ၊ အတူတကွ။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနံ၊ ကုန်သော။ သဗ္ဗေသံ ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏။ ပစ္စယာ၊ ပစ္စည်းသည်။ ဟောန္တော၊ ဖြစ်လသော်။ ဧကေကဿပိ၊ တပါးတပါးသော ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏၎င်း။ ဒုကာဒိဘေဒါနဉ္စ၊ ဒုကအစရှိသော အပြားရှိသော ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏တို့၎င်း။ ဒုကာဒိဘေဒါနဉ္စ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "ဒုကတိကာဒိဘေဒါနဉ္စ" ဟု ရှိသော်လည်း ရှေးနိသယ၌ "ဒုကာဒိ‌ဘေဒါနဉ္စ" ဟု ရှိ၏။ အာဒိဖြင့် တိကကို ယူရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ကောင်းသည်။ ထို့ပြင် အနုဋီကာ၌လည်း "တထာ တိ ဣမိနာ "ဧကေကဿပိဒုကာဒိဘေဒါနဉ္စာ" တိ ဣမံ အနုကဍ္ဎတိ" ဟု ဆိုသောကြောင့် "ဒုကာဒိ" ဟု ရှေးပါဌ်ရှိကြောင်းမှာ သာ၍သေချာသည်။ ထို့ပြင် "တထာ ဒုကာဒိဘေဒါနဉ္စ" ၌ "ဒုကာဒိဘေဒါ စ" ဟု ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ကတ္တုရုပ်ရှိမှ တထာဖြင့် ဧကေကဿပိ ဒုကာဒိဘေဒါနဉ္စ ဟူသော သမ္ဗန်ကို (သို့မဟုတ် သမ္ပဒါန်ကို) ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ပစ္စယောာနာမ၊ ပစ္စည်းမည်သည်။ ဟောတိယေဝ၊ ဖြစ်နိုင်သည်သာ။ ဒုကာဒိဘေဒါစ၊ ဒုက အစရှိသော အပြားရှိသော ပစ္စည်းတရားတို့သည်လည်း။ တထာ၊ တူ။ (ဧကေကဿပိ၊ ၏၎င်း။ ဒုကာဒိဘေဒါနဉ္စ၊ တို့၏၎င်း။ ပစ္စယောနာမ၊ မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏)။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ရူပေန ။ပေ။ န ဂဟေတဗ္ဗန္တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ ပန၊ ထိုသို့ ပင် ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ တံ၊ ထိုရူပေန သဒ္ဓိံ အစရှိသော စကားကို။ သဗ္ဗသ္မိံ၊ သော။ ဧတသ္မိံ ဝစနေ၊ ဝိပါကာဗျာကတံ ကရိယာဗျာကတံဟူသော စကားဝယ် ဝိပါကသဒ္ဒါ ကိရိယာသဒ္ဒါ၌။ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယူထိုက်သည်မဟုတ်။ [ဧတသ္မိန္တိ ဝါပါကံဗျာကတံ ကိရိယာဗျာကတန္တိ ဧဝံ ဝိပါက ကိရိယာဗျာကတဂ္ဂဟဏေ။ အနု။] အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ စိတ္တသမုဋ္ဌာ နဉ္စ ရူပန္တိ၊ ဟူသော။ ဧတ္ထေဝ၊ ဤပါဌ်၌သာ။ (ဂဟေတဗ္ဗံ)၊ ။
စ၊ ဆက်။ ကေဝလံ၊ လောကုတ္တရာဝိပါက် ကိရိယာဗျာကတ မဖက်သက်သက်။ နကေဝလဉ္စ။ ။ ဧဝံ ပဌ‌မေ ဝါကျေ (တံ ပန န သဗ္ဗသ္မိံ ။ပေ။ ဧတ္ထေဝ ဟူသော ပဌမစကားရပ်၌) အတိဗျာပိတံ ပရိဟရိတွာ (လွန်၍ ပျံ့နှံ့သော အတိဗျာပိတ ဒေါသကို ရှောင်လွှဲ၍) ဒုတိယေ အဗျာပိတံ ပရိဟရိတုံ ပျံ့နှံ့သင့်သ‌လောက် မပျံ့နှံ့မည်ကို ရှောင်လွှဲခြင်းငှါ) န ကေဝလန္တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ ဧတ္ထာတိ ဝိပါကာဗျာကတံ ကိရိယာ ဗျာကတန္တိ ဧတ္ထန ဂဟေတဗ္ဗံ တဿပိ အာရုပ္ပေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနဿ ရူပေန ဝိနာ ဥပ္ပတ္တိတော၊ အနု။ အာရုပ္ပဝိပါကောဝ၊ သည်သာ။ ဝါ၊ ကိုသာ။ (န ဂဟေတဗ္ဗော၊ မယူထိုက်သည်ကား။) န၊ မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ လောကုတ္တရဝိပါက ကိရိယာဗျာကတမ္ပိ၊ လောကုတ္တရာဝိပါက် ကိရိယာဗျာကတကိုလည်း။ (အရူပဘုံ၌ ဖြစ်နိုင်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း မဟာကြိယာ အရူပကြိယာဟူသော အဗျာကတကိုလည်း။ အာရုပ္ပေ၊ အရူပဘုံ၌။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ သော်။ (ဖြစ်ခိုက်ကို)။ ဧတ္ထ၊ ဤဝိပါကဗျာကတံ ကိရိယာဗျာကတံ ဟူသော ပါဌ်၌။ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ထိုက်။
ပန၊ ဆက်။ ဝိပါကာဗျာကတံ ။ပေ။ ခန္ဓာတိဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ကိဉ္စိ၊ တစုံတခုသော။ ရူပေန၊ နှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍သော်၎င်း။ (အရူပဘုံ၌ဖြစ်ခိုက်ကင်း၍သော်၎င်း။) သဟဝါ၊ တကွသော်၎င်း။ (အခြားသော ဘုံ၌ ဖြစ်ခိုက်အတူတကွသော်၎င်း။) ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ သော။ သဟေတုကံ၊ သဟိတ်ဖြစ်သော။ အဂ္ဂဟိတံ၊ မယူအပ်သော။ (မယူနိုင်သော)။ ဝိပါကကိရိယာဗျာကတံနာမ၊ ဝိပါကကိရိယာ အဗျာကတမည်သည်။ န အတ္ထိ၊
ပန၊ ထိုသို့ပင် မယူနိုင်သော ဝိပါက်ကိရိယာအဗျာကတမည်သည် မရှိပါသော်လည်း။ တတ္ထ၊ ထိုရုပ်နှင့် ကင်း၍ ဖြစ်သောအဗျာကတ, ရုပ်နှင့်တကွဖြစ်သော အဗျာကတတို့တွင်။ ယံ၊ အကြင်အဗျာကတသည်။ ရူပေန၊ နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ တဿ၊ ထိုရုပ်နှင့် အတူတကွဖြစ်သော အဗျာကတ၏ ။ ပစ္စယုပ္ပန္နဝိသေသံ၊ ပစ္စယုပ္ပန်အထူးကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနဉ္စ ရူပန္တိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ။
ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာတိံ၊ ဟူ၍။ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ ။ပေ။ ဝုတ္တံ။ ။ ပါဠိတော်၌ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စာ ခန္ဓာ" ဟု အပြန်အလှန်ရှိ၏။ ထိုတွင် "ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ လောက်သာ ဟောတော်မူ၍ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု ကို ဟောတော်မမူလျှင် ဝတ္ထုသည် ပစ္စည်းဖြစ်နေ၏။ ထိုပစ္စည်းဖြစ်သော ဝတ္ထုသည် "ကဋတ္တာ စ ရူပံ" ဟူသော ရှေ့သာမညစကားဝယ် "ပစ္စယုပ္ပန်အဖြစ်ဖြင့် မပါရ" ဟု ယူဆဘွယ်ရှိ၏။ ထိုအယူအဆကို တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှါ ("ကဋတ္တာ စ ရူပံ" အရ၌ "ဟဒယဝတ္ထုလည်း ပါဝင်သည်" ဟု ပြခြင်းအကျိုးငှါ) "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု" ဟု ဟောတော်မူရပါသည်။ ပစ္စယဘူတဿာတိ ခန္ဓာနံ ပစ္စဘူတဿ ဝတ္ထုဿ အဂ္ဂဟိတာပတ္တိံ ၊ကထံ ပစ္စယုပ္ပန္န ဘာဝေန၊ ကတ္ထ ကဋတ္တာစ ရူပန္တိ ဧတသ္မိံ သာမညဝစေန၊ ခန္ဓေ ပဋိစ္စဝတ္ထူတိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝဉှိဿ (ထိုဝတ္ထု၏) ပစ္စယုပ္ပန္နတာ ဒဿိတာ ဟောတီတိ၊ အနု။ ဧတ္တကေ၊ ဤမျှလောက်သော စကားကို။ ဝတ္တဗ္ဗေ၊ ဟောတော်မူထိုက်ပါလျက်။ ပစ္စယဘူတဿ၊ သော။ ဝတ္ထုဿ၊ ၏။ ("ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စခန္ဓာ" ၌ ခန္ဓာတို့၏ ပစ္စည်းဖြစ်သော ဝတ္ထု၏။) ကဋတ္တာစ ရူပန္တိ၊ သော။ ဧတသ္မိံ သာမညဝစေန၊ ဤသာမညစကား၌။ အဂ္ဂဟိတတာပတ္တိံ၊ မယူအပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကို။ နိဝါရေတုံ၊ ငှါ။ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထူတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ။
ဝါ၊ တနည်း။ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာတိ၊ ဟူ၍။ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ။ပေ။ ဥဒ္ဓဋံ။ ။ ဤဝါကျ၌ ယခုရှိသော ပါဌ်နှင့် ရှေးနိသယ၌‌ရှိသော ‌ပါဌ်သည် မတူ။ ရှေးနိသယ၌ ဝုတ္တံ ဟု မရှိ။ ဝုတ္တံ နေရာဝယ် "ဝတ္ထု" ရှိသည်။ ‌ထိုရှေးနိသယ၌ ရှိသော ပါဌ်က အဓိပ္ပါယ် ကောင်းပါသည်။ ဆိုလိုရင်းကား- "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" ဟု အချင်းချင်းငဲ့ခြင်းရှိသော စကား ၂ ရပ်ကို ဝတ္ထုခန္ဓာ တို့၏ အချင်းချင်း ပစ္စည်း အဖြစ်ဟူသော အထူးကိုပြခြင်းအကျိုးငှါ ဟောတော်မူအပ်၏။ ထို့ပြင်... "ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝိပါကာဗျာကတံ ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ တယော ခန္ဓာ ကဋတ္တာ စ ရူပံ" ဟူသော စကားရပ်ဝယ် "ကဋတ္တာ ရူပံ အရ ဟဒယဝတ္ထုကို သာမညအားဖြင့် ယူပြီးဖြစ်၏။ သို့သော်- ဟဒယဝတ္ထု၏ ပစ္စယဘာဝတိသေသ ဒဿန (ပစ္စည်းအဖြစ်ဟူသော အထူးကိုပြခြင်းအကျိုးငှါ) "ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ" ဟု ဝတ္ထုကို သီးခြားထုတ်၍ ပြတော်မူသည်။ အညမညာပေက္ခံ၊ အချင်းချင်း ငဲ့ခြင်းရှိသော။ ဝစနဒွယံ၊ သဒ္ဒါ ၂ ခု အပေါင်းကို။ အညမညပစ္စယဘူတာနံ၊ အချင်းချင်း ပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။ ဝတ္ထု ခန္ဓာနံ၊ ဟဒယဝတ္ထု, ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာတို့၏။ ပစ္စယဘာဝဝိသေသဒဿနတ္ထံ၊ ပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဟူသော အထူးကို ပြခြင်းအကျိုးရှိ၏။ သာမညေန၊ "ကဋတ္တာ စ ရူပံ" ဟူသော သာမညစကားဖြင့်။ ဂဟိတံ၊ ယူအပ်သည်။ (သမာနံ) ပိ၊ သော်လည်း။ ဝါ၊ ဖြစ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ဝတ္ထု၊ ကို။ (ပစ္စယဘာဝဝိသေသဒဿနတ္ထံ၊ ငှါ။) ဝိသုံ၊ ကဋတ္တာရုပ်တို့မှ သီးခြား။ (ဘဂဝတာ) ဥဒ္ဓဋံ၊ ထုတ်ဆောင်တော်မူအပ်ပြီ။
မဟာဘူတေပိ ပဋိစ္စ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထန်တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။ (အတ္ထော၌ စပ်) စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်လည်းဖြစ်သော။ ကဋတ္တာရူပဉ္စ၊ ကဋတ္တာရုပ်လည်းဖြစ်သော။ ယံ ဥပါဒါရူပံ၊ ကို။ ဥပါဒါရူပဂ္ဂဟဏေန၊ နှင့်။ ဥပါဒါရူပဂ္ဂဟဏေန ဝိနာ။ ။ "ဝိပါကာဗျာကတံ ကရိယာဗျာကတံ ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ တယော ခန္ဓာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပံ ။ပေ။ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝိပါကာဗျာကတံ ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ တယော ခန္ဓာ ကဋတ္တာ စ ရူပံ" ဟု ဤမျှလောက်သာပါ၏။ ဥပါဒါရူပသဒ္ဒါမပါ။ ထို့ကြောင့် "ဥပါဒါရူပဂ္ဂဟဏေန ဝိနာ" ဟု ဆိုသည်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ ခန္ဓေ ပဋိစ္စဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ ) ဝုတ္တံ၊ တဿ၊ ထို ဥပါဒါရုပ်၏။ မဟာဘူတေပိ၊ တို့ကိုလည်း။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ၊ ဖြစ်ပုံကိုပြခြင်းအကျိုးငှါ။ ("ဣဘရဒွယံ ဝုတ္တံ" ဟု အဋ္ဌကထာ၌လှမ်းစပ်။) ဣတိ အတ္ထော၊ ။
ပန၊ ဆက်။ ဧတသ္မိံ ဒဿနေ၊ မဟာဘူတေပိ ပဋိစ္စ ဥပ္ပတ္တိ ဒဿနတ္ထံ ဟူသော ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကိုပြခြင်းသည်။ ဧတသ္မိံ ပန ဒဿနေ။ ပေ။ အသဟိတဉ္စ။ ။ မဟာဘူတေပိ ပဋိစ္စ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထန္တိ ဝုတ္တေ ဧတသ္မိံ အတ္ထဒဿနေ၊ ခန္ဓပစ္စယသတိတန္တိ ပဋိသန္ဓိ ယံ ကဋတ္တာ ရူပံ၊ ပဝတ္တိယံ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ဝဒတိ၊ အသဟိတန္တိ ပန ပဝတ္တိယံ ကဋတ္တာရူပံ အာဟာရ သမုဋ္ဌာနံ ဥတုသမုဋ္ဌာနံ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓံ အသညဘဝသဟိတဉ္စ ရူပံ ဝဒတိ၊ အနု။ (သတိ၊ သော်)။ ခန္ဓပစ္စယသတိတာသဟိတဉ္စ၊ ခန္ဓာဟူသော ပစ္စည်းနှင့်တကွဖြစ်သည်လည်းဖြစ်, ခန္ဓာဟူသော ပစ္စည်းနှင့်တကွမဖြစ်သည်လည်းဖြစ်သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ ဥပါဒါရူပံ၊ ကို။ ဣတော၊ ဤဟေတုပစ္စည်းမှ။ ပရေသု၊ နောက်ဖြစ်ကုန်သော။ သဟဇာတာဒီသု၊ တို့၌။ သင်္ဂဟိတံ၊ ပြီ။ ဣတိ ဣမံအတ္ထံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ကဋတ္တာရူပံ ပဋိသန္ဓိယမ္ပီတိ၊ ဟူ၍။ ပိ သဒ္ဒေါ၊ ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ [ပဋိသန္ဓိယမ္ပီတိ ပိ သဒ္ဒေန ပဝတ္တိယမ္ပိ ကဋတ္တာရူပံ အညဉ္စ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇနကံ ဥပါဒါရူပန္တိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ။ အနု။]
မဟာဘူတေ ။ပေ။ ဝုတ္တနယေနာတိ၊ ဟူသော စကားကို။ (အာဟ၌စပ်) မဟာဘူတေ ။ပေ။ ဥပါဒါရူပန္တိဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ အတ္ထတော၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့်။ အတ္ထတော ။ပေ။ ဝုတ္တော။ ။ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာရူပံ ဥပါဒါရူပန္တိ ဣမိနာ အဗျာကတေ ခန္ဓေ မဟာဘူတေ စ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပါနံ ဥပ္ပတ္တိ ဝစနေန (ဤဖြစ်ပုံကို ဆိုကြောင်းစကားဖြင့်) ကုသလေခန္ဓေ မဟာဘူတေစ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပါနံ ဥပ္ပတ္တိ အတ္ထတော ဝုတ္တော ဟောတီတိ အတ္ထော၊ အနု။ အယံနယော၊ ကို။ (မယာ) ဝုတ္တော၊ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ။
ရူပမိဿကာ မဟာယာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ (အဓိပ္ပါယော၌စပ်) ယာသု ပုစ္ဆာသု၊ တို့၌။ ရူပေန၊ နှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ ပစ္စယုပ္ပန္နံ၊ ကို။ နလဗ္ဘတိ၊ ရအပ်သည်မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ ရူပမိဿကမေဝ၊ ရုပ်နှင့်ရောသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ (ပစ္စယုပ္ပန္နံ၊ ကို။) လဗ္ဘတိ၊ ၏။ တာ၊ ထိုရုပ်နှင့် ရောသော ပစ္စယုပ္ပန်ရှိသော ပုစ္ဆာတို့ကို။ ပဟာယ၊ ၍။ ("တိဿောဝ ပုစ္ဆာ ဝိသဇ္ဇိတာ" ဟု အဋ္ဌကထာ၌လှမ်းစပ်)။ ဣတိ (အယံ)၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။ [ရူပေန ဝိနာ ပစ္စယုပ္ပန္နံ န လဗ္ဘတီတိ ဧတေန ယာ ပုစ္ဆာ အရူပမိဿကာဝ သာနာ (နာမ်နှင့်ရော်သော ရုပ်ဟူသော ပစ္စယုပ္ပန် အဆုံးရှိကုန်၏) တာပိ ဣဓန ဂယှန္တိ။ ပဂေဝ ရူပါဝသာနာတိ ဒဿေတိ၊ ။ အနု။]
တိဏ္ဏံ သန္နိပါတာ ။ပေ။ ဝစနတောတိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ (သာဓေတိ၌စပ်)။ [တိဏ္ဏံ၊ အမိ၏ရာသီပန်းပွင့်ပြီးခြင်း, အဖနှင့်ပေါင်းဖော်ခြင်း, သန္ဓေတည်မည့်သတ္တဝါ၏ ရှေးရှုတည်ခြင်းအားဖြင့် ၃ ပါးသော အကြောင်းတို့၏။] ဂဗ္ဘသေယျကပဋိသန္ဓိယာ၊ ၏။ ပဉ္စက္ခန္ဓသဗ္ဘာဝေန၊ ၅ ပါးသော ခန္ဓာတို့၏ ထင်ရှားရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တာယ၊ ထိုဂဗ္ဘသေဘျက ပဋိသန္ဓေနှင့်။ သမာနလက္ခဏာ၊ ခန္ဓာ ၅ ပါးရှိခြင်းအားဖြင့် တူသော လက္ခဏာ ရှိသော။ [တာယ သမာန လက္ခဏာတိ ပဉ္စက္ခန္ဓာပဋိသန္ဓိတာယ ဂဗ္ဘသေယျက ပဋိသန္ဓိယာ သမာနလက္ခဏာ။ အနု။] သဗ္ဗာပိ၊ လည်းဖြစ်သော။ ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓိ၊ သည်။ ဩက္ကန္တိနာမကာ၊ ဩက္ကန္တိအမည်ရှိ၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ သာဓေတိ၊ ပြီးစေ၏။
ဧတ္ထ၊ ဤပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေ၌။ ပရိပဏ္ဏဓမ္မာနံ၊ ပြည့်စုံသောခန္ဓာငါးပါး တရားတို့၏။ [ပုရိပုဏ္ဏဓမ္မာနန္တိ ပရိယတ္တိဝိဘာဂါနံ (အပြည့်အစုံ ဝေဘန်အပ်ကုန်သော) ပဉ္စက္ခန္ဓာဓမ္မနံ။- အနု။] ဝိသဇ္ဇနံ၊ အဖြေသည်။ အတ္ထိ၊ ဣတိ၊ ထိုသို့ပြည့်စုံသော ခန္ဓာငါးပါးတရားတို့၏ အဖြေရှိရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (သာ၊ ထိုပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေသည်။) ပရိပုဏ္ဏဝိသဇ္ဇနာ၊ မည်၏။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသဟဇာတ ပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌။ ဧကံ မဟာဘူတံ ။ပေ။ ဥပါဒါရူပန္တိ၊ ဟူသော။ ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှအတိုင်း အရှည်ရှိသော စကားရပ်ဖြင့်။ ပဉ္စဝေါကာရေ၊ ၌။ သဗ္ဗံ၊ သော။ စိတ္တကမ္မသမုဋ္ဌာနရူပံ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ကမ္မ သမုဋ္ဌာန်ရုပ်ကို။ (ဘဂဝတာ) ဒဿိတံ၊
ပန၊ ကား။ အဝသေသံ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ် ကမ္မသမုဋ္ဌာန်ရုပ်မှ ကြွင်းသော ရုပ်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ ဗာဟိရန္တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ။
တတ္ထ၊ ထိုဗာဟိရံ အစရှိသော စကားရပ်၌။ ဗာဟိရန္တိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓရူပံ၊ ဇီဝိတိန္ဒြေနှင့် မစပ်သော ရုပ်ကို။ (သက်မဲ့ရုပ်ကို) (ဘဂဝါ) ဒဿေတိ၊ [အာဟာရ သမုဋ္ဌာန် ရုပ်သည် နောက်ထပ်မဟုတ် ယခုမှ စအပ်သော ရုပ်တည်း ။ဥတုသမုဋ္ဌာန် ရုပ်ကား "ဗာဟိရံ" အရ၌ ပါခဲ့ပြီးဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "ဥတုသမုဋ္ဌာနံ" ကို ငဲ့၍ "ပုန" ဟု ဆိုလိမ့်မည်။] ပုန၊ တဖန်။ အာဟာရသမုဋ္ဌာနံ ဥတုသမုဋ္ဌာနန္တိ ဧတေဟိ၊ ဟူကုန်သော ဤပုဒ်တို့ဖြင့်။ သဗ္ဗံ၊ သော။ ဣန္ဒြိယဗဒ္ဓံ၊ ဇီဝိတိန္ဒြေနှင့် စပ်သော။ (သက်ရှိဖြစ်သော)။ အာဟာရဥတုသမုဋ္ဌာနရူပံ၊ အာဟာရ သမုဋ္ဌာန် ရုပ် ဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်ကို။ (ဘဂဝါ ဒဿေတိ)၊
တတ္ထ၊ ထိုအာဟာရသမုဋ္ဌာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ဥတုသမုဋ္ဌာနံ ဧကန္တိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။ အသညသတ္တာနမ္ပိ၊ အသညသတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏လည်း။ ဥတုသမုဋ္ဌာနံ၊ ဥတုသမုဋ္ဌာန် ရုပ်ကို။ ဝုတ္တမေဝ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်သာ။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ။
ဟိ၊ မှန်။ တတ္ထ၊ ထိုအသညသတ်ဘုံ၌။ တဿ၊ ထိုဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်ကို။ ဝဇ္ဇနေ၊ ကြဉ်ခြင်း၌။ ကာရဏံ၊ သည်။ န အတ္ထိ၊ ဣတိ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ပန၊ ဆက်။ အာဒိမှိ၊ အစဖြစ်သော ဝါရ၌။ [အာဒိမှိ ဗာဟိရ အာဟာရသမုဋ္ဌာန ဥတုသမုဋ္ဌာန အသညသတ္တဝသေန အာဂတဝါရေဟိ ပဌမ ဝါရေ။ အနု။ ထိုပဌမဝါရဟူသည် "ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စ ။ပေ။ စိတ္တ သမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာရူပံ ဥပါဒါရူပံ တိုင်အောင်တည်း။] ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စာတိအာဒိ၊ အစရှိသော။ အဝိသေသဝစနံ၊ ဗာဟိရံ စသည်ဖြင့် အထူးမမသာမည်အားဖြင့် ဆိုကြောင်း စကားရပ်ကို။ (ဝုတ္တံ ၌စပ်)။ သဟဇာတံ၊ တကွဖြစ်သော။ အရူပံ၊ နာမ်ဖြစ်သော။ ပစ္စယံပိ၊ ကို၎င်း။ ဟေတာဒိကေ၊ ဟေတုအစရှိကုန်သော။ ဗဟုတရေ၊ သာ၍များကုန်သော။ ပစ္စယေစ၊ တို့ကို၎င်း။ လဘန္တံ၊ ရနိုင်သော။ စိတ္တသမုဋ္ဌာန ကဋတ္တာရူပဒွယံ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ် ကဋတ္တာရုပ် ၂ ပါးအပေါင်းကို။ သဟ၊ တကွ။ သင်္ဂဏှိတွာ၊ သိမ်းယူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ (အစအဆုံး ဝါရ၌ဟောအပ်သော ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စ အစရှိသော သာမညစကား၏ သဟဇာတ အရူပဖြစ်သော ပစ္စည်းကို၎င်း, ဟေတုအစရှိသော များစွာ ပစ္စည်းတို့ကို၎င်း ရနိုင်သော စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ် ကဋတ္တာရုပ် ၂ ပါးအပေါင်းကို အတူတကွ ပေါင်း၍ ဟောတော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်။) တဿ၊ ထိုအစဆုံးဖြစ်သော ဝါရ၏။ ပရိယောသာနေ၊ ၌။ မဟာဘူတေ။ပေ။ ဥပါဒါရူပန္တိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ [ပါဠိတော် ကြည့်ပါ။ ပဌမဝါရအဆုံး၌ ဤစကားပါလိမ့်မည်။] တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ အစဆုံးဝါရ၌ သဟဇာတ အရူပဖြစ်သော ပစ္စည်းကို၎င်း ဟေတုအစရှီသော များစွာသော ပစ္စည်းတို့ကို၎င်း ရနိုင်သော စိတ္တဇသမုဋ္ဌာန်ရုပ် ကဋတ္တာရုပ် ၂ ပါးအပေါင်း၏ အတူတကွပေါင်း၍ ဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) တတ္ထ၊ ထိုပဌမဝါရ၌။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနသမ္ဗဒ္ဓံ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်နှင့် ဆက်စပ်သော။ တံသမာနဂတိကံ၊ ထို စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်နှင့်တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိသော။ ပဉ္စဝေါကာရေ၊ ၌။ ဝတ္တမာ နမေဝ၊ ဖြစ်ဆဲသာလျှင်ဖြစ်သော။ ကဋတ္တာရူပံ၊ ကို။ ဂဟိတံ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အဂ္ဂဟိတံ၊ မယူအပ်သေးသော။ ကဋတ္တာရူပံ၊ ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ အသညသတ္တာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စာတိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ပဌမဝါရ မယူအပ်သေးသော ကဋတ္တာရုပ်ကိုယူခြင်းငှါ "အသညသတ္တာနံ ။ပေ။ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ကဋတ္တာ ရူပံ ဥပါဒါရူပံ" ဟု ဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) ဥပါဒါရူပံ၊ ကို။ ဣဓပိ၊ ဤသဟဇာတ ပစ္စယနိဒ္ဒေသ ၌လည်း။ ကမ္မပစ္စယဝိဘင်္ဂေဝိယ၊ နာနက္ခဏိက ကမ္မပစ္စည်း၏ ဝိဘင်း၌ကဲ့သို့။ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ကဋတ္တာရူပံ ဥပါဒါရူပန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝါ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ ကဋတ္တာရူပဘာဝဝိသိဋ္ဌံ၊ ကဋတ္တာ ရုပ်အဖြစ်ဖြင့် အထူးပြုအပ်သော။ ဥပါဒါရူပံ၊ ကို။ ဂဟိတံ၊ ပြီ။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ [ဥပါဒါရုပ်ဟု ဆိုသော်လည်း "ကဋတ္တာရုပ်တွင်ပါဝင်သော ဥပါဒါရုပ်ကို ဆိုလိုသည်" ဟူလို။]
ဟိ၊ မှန်။ နဟိ ။ပေ။ အတ္ထိ။ ။ ဋီကာဆရာသည် "အာဟာရသမုဋ္ဌာနံ ဥတုသမုဋ္ဌာနံ" ပုဒ်တုန်းက "အသညသတ္တာနမ္ပိ ဥတုသမုဋ္ဌာနံ ဝုတ္တမေဝ" ဟုဖွင့်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ထို၌ဆိုအပ်ပြီးသော ဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်ကို ဤမဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ကဋတ္တာရူပံ ဥပါဒါရူပံ အရ၌ "ဥတုသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်ကို ထပ်၍ဆိုခြင်းသည်အကျိုးမရှိ" ဟု ဆိုသည်။ အဋ္ဌကထာဆရာကား ဤနေရာ၌ပင် "ဥပါဒါရူပန္တိ ဥတုသမုဋ္ဌာန ဝသေနေဝ " ဟုဖွင့်ထား၏။ ထိုအဖွင့်ကို မနှစ်သက်သော ဋီကာဆရာသည် "နဟိ ။ပေ။ ပုနဝစနေ ပယောဇနံ အတ္ထိ" ဟု ဆိုသည်။ ဝုတ္တဿ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးသော။ ဥတုသမုဋ္ဌာနဿ၊ ဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်ကို။ ပုနဝစနေ၊ ထပ်၍ဟောတော်မူခြင်း၌။ ပယောဇနံ၊ အကျိုးသည်။ နအတ္ထိ၊ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ပန၊ ပရိဟာရ ။ပေ။ အံ့။ ကသ္မာ (ဝုတ္တာနိ၌စပ်) ဗာဟိရာဒီသု၊ ဗာဟိရ ရုပ် အစရှိသော ရုပ်တို့၌။ ကသ္မာ ပန ။ပေ။ ဝုတ္တာနိ။ ။ ဤစောဒနာဝါရတည်း၌ "ယထာ။ပေ။ အဝိသေသေတွာ ဥပါဒါရူပံ ဝုတ္တံ" ကို ဥပမာနဝါကျ "ဧဝံ အဝတွာ ။ပေ။ ဝိသေသေတွာဝ ဝုတ္တာနိ" ကို ဥပမေယျ ဝါကျဟု ရှေးဦးစွာ ခွဲပါ။ ယထာ ။ပေ။ ဝုတ္တံ ဟူသော ဥပမာနဝါကျဟု ရှေးဦးစွာ ခွဲပါ။ ယထာ ။ပေ။ ဝုတ္တံ ဟူသော ဥပမာနဝါရျ၌ ဗာဟိရာဒီသုဝယ် အာဒိဖြင့် အာဟာရသမုဋ္ဌာန်ရုပ်, ဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်တို့ကိုယူပါ။ ထိုဗာဟိရရုပ် အစရှိသည်တို့၌ "မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပံ" ဟု ရူပါဒါရူပံ ပုဒ်ကို ဝိသေသန မပြုဘဲ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပန္တိ၊ ဟူ၍။ အဝိသေသေတွာ၊ "ဥတုသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာရူပံ" ဟု အထူးမပြုမူ၍။ ဥပါဒါရူပံ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ ယထာ၊ ကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ ဧဝံ အဝတွာ ။ပေ။ ဝိသေသေတွာ ဝ ဝုတ္တာနိ။ ။ ဤဥပမေယျဝါကျ၌ "ဧဝံ အဝတွာ " ဟု ဆိုသောကြောင့် ရှေ့ဥပမာနကို ဝိသဒိသူပမာဟု မှတ်ပါ။ ထိုသို့ ဝိသေသနမပါဘဲ မဟောမူ၍ "ဝိသေသန ပြု၍သာ ဟောတော်မူအပ်သည်" ဟူလို။ ထိုသို့ ဝိသေသန ပြု၍ ဟောတော်မူရာ၌ ဟေတုပစ္စည်း သဟဇာတ ပစ္စည်း အစရှိသည်တို့ဝယ် "စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ နှင့် ကဋတ္တာရူပံ" ဟူသော ဝိသေသနတို့ကို အတူတကွ တွဲ၍ ဥပါဒါရူပံ "၌ စပ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် "သဟ ဝိသေသေတွာဝ ဝုတ္တာနိ" ဟု ဆိုသည်။ ဟေတုပစ္စည်းမှ တပါးသော အဓိပတိပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၌ကား "စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ဥပါဒါရူပံ" ဟု ကဋတ္တာရူပံနှင့်မတွဲပဲ သီးခြား၎င်း, အသညသတ္တာနံ။ ပေ။ ကဋတ္တာ ရူပံ ဥပါဒါ ရူပံ" ဟု စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူ၌ နှင့် မတွဲပဲ သီးခြား၎င်း ဥပါဒါရုပ်ကို စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ရုပ်, ကဋတ္တာရုပ်အဖြစ်ဖြင့် အထူးပြု၍ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ အဘယ့်ကြောင့် 'ဟောနည်း မတူဘဲ ထိုကဲ့သို့ ဟောတော်မူအပ်ပါကုန်သနည်း" ဟု စောဒနာသည်။ (ဤသို့ အထူးမပြုမူ၍)။ အဝတွာ၊ ဟောတော်မမူဘဲ။ စိတ္တကမ္မဇဥပါဒါရူပါနိ၊ စိတ္တဇဥပါဒါရုပ်, ကမ္မဇဥပါဒါရုပ်တို့ကို။ ("ဝိသေသေတွာဝ ဝုတ္တာနိ၌ စပ်")။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာရူပံ ဥပါဒါရူပန္တိ၊ ဟူ၍။ ဟေတုပစ္စယာဒီသု၊ ဟေတုပစ္စည်း အစရှိသော ပစ္စည်းတို့၌။ [အာဒိဖြင့် သဟဇာတ, နိဿယ, ကမ္မ, ဣန္ဒြိယ, အတ္ထိ, အဝိဂတပစ္စည်းတို့ကို ယူပါ။ ဟေတုပစ္စယာဒီသူတိ အာဒိ သဒ္ဒေန သဟဇာတ ပစ္စယာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ၊ အနူ၊]။ သဟ၊ အတူတကွ၎င်း။ ["စိတ္တံ သမုဋ္ဌာနံ ရူပံနှင့် ကဋတ္တာရူပံ" ကို အတူတွဲ၍၎င်း။] စိတ္တသမုဋ္ဌာန ရူပံ ဥပါဒါရူပံ ။ပေ။ ကဋတ္တာရူပံ ဥပါဒါရူပန္တိ၊ ဟူ၍။ အဓိပတိပစ္စယာ ဒီသု၊ အစရှိသော ပစ္စည်းတို့၌။ ဝိသုံ၊ သီးခြား၎င်း။ ["စိတ္တသမုဋ္ဌာနံရူပံနှင့် ကဋတ္တာရူပံ" ကို မတွဲဘဲ သီးခြား၎င်း။] စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပဘာဝ ကဋတ္တာရူပ ဘာဝေဟိ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်၏ အဖြစ်, ကဋတ္တာရုပ်၏အဖြစ်တို့ဖြင့်။ ဝိသေသေတွာဝ၊ ၍သာ။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်သနည်း။ ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဗာဟိရံ ဧကံ မဟာဘူတံ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ဗာဟိရဂ္ဂဟဏာဒီဟိ၊ ဗာဟိရသဒ္ဒါ အစရှိသော သဒ္ဒါတို့ဖြင့်။ ဗာဟိရ ။ပေ။ အဝိသေသိတတ္တာ။ ။ တတ္ထ ဗာဟိရဂ္ဂဟဏာဒီဟိ ဝိယာတိ ယထာ ဗာဟိရံ ဧကံ မဟာဘူတန္တိ အာဒီသု ဗာဟိရအာဟာရသမုဋ္ဌာန ဥတုသမုဋ္ဌာနာဂ္ဂဟဏေဟိ မဟာဘူတာနိ ဝိသေသိတာနိ၊ ဧဝံ ဧတ္ထ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စာတိ ဧတသ္မိံ နိဒ္ဒေသေ မဟာဘူတာနံ ကေနစိ ဝိသေသနေန အဝိသေတိတတ္တာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပဘာဝကဋတ္တာရူပဘာဝေဟိ ဝိသေသေတွာဝ ဝုတ္တာနီတိ ယောဇနာ ၊ အနု။ [အာဒိဖြင့်အာဟာရသမုဋ္ဌာနသဒ္ဒါ, ဥတုသမုဋ္ဌာနသဒ္ဒါတို့ကိုယူပါ။] (မဟာဘူတာနိ၊ တို့ကို။ ဝိသေသိတာနိ)၊ ဝိယ၊ အထူးပြုအပ်ကုန်သကဲ့သို့။ (ဧဝံ၊ တူ)။ ဧတ္ထ၊ ဤမဟာဘူတေ ပဋိစ္စ အစရှိသော နိဒ္ဒေသ၌။ မဟာဘူတာနံ၊ တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ ကေနစိ၊ တစုံတခုသော ဝိသေသနဖြင့်။ အဝိသေသိတတ္တာ၊ အထူးမပြုအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပဘာဝ ကဋတ္တာရူပဘာဝေဟိ ဝိသေသေတွာဝ ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။)
ဣဒါနိ အညေနပိ ကာရဏေန တေသံ၊ (ထိုစိတ္တဇ ကမ္မဇရုပါဒါရုပ် တို့၏)။ ဝိသေသိတဗ္ဗတံ၊ ("စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာရူပံ" ဟု ဝိသေသန ပြုထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကို။) [ဒဿေတုံ အပိစာတိ အာဒိ ဝုတ္တံ။ အနု။] အပိစ၊ သည်သာမကကေး။ ဣဒ္ဓိစိတ္တနိဗ္ဗတ္တာနံ၊ အဘိညာဉ်ဟူသော တန်ခိုးစိတ်ကြောင့်ဖြင်သည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ (စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ် အတွက်)။ ကမ္မပစ္စယာနဉ္စ၊ ကံဟူသော အကြောင်းရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ (ကမ္မသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်အတွက်)။ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာရုံ၊ ဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံ ဖြစ်ကုန်သော။ ဗာဟိရရူပါယတနာဒီနံ၊ ဗာဟိရဖြစ်သော ရူပါယတန အစရှိသည်တို့၏။ စိတ္တံ၊ ဣဒ္ဓိစိတ်သည်၎င်း။ ကမ္မဉ္စ၊ ကံသည်၎င်း။ ဟေတာဒီသု၊ ဟေတုအစရှိသော ပစ္စည်းတို့တွင်။ ကောစိ၊ သော။ ပစ္စယော၊ သည်။ နကောစိ ။ပေ။ ပစ္စယော။ ။ ဣဋ္ဌာရုံ အနိဋ္ဌာရုံဖြစ်ကြသော ဗာဟိရရုပ်တရားတို့၏ စိတ်သည်၎င်း, ကံသည်၎င်း ပဋ္ဌာန်းနည်းအားဖြင့် ဟေတု အစရှိသော ပစ္စည်းတို့တွင် တစုံတခုသော ပစ္စည်းမျှမဖြစ်။ [ပဋ္ဌာန်းနည်းအားဖြင့် မဖြစ်သော်လည်း သုတ္တန်နည်းအားဖြင့်ကား ပကတူပနိဿယပစ္စည်းဖြစ်နိုင်ပါသေး၏။ န ကောစိ ပစ္စယောတိ ဣဒံ ပဋ္ဌာနေ အာဂတနိယာမေနရူပံ ဥပနိဿယပစ္စယံ န လဘတီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ၊ တေနာဟ ဟေတာဒီသူတိ၊တဒဝိနာဘာဝတော ပန တဿ စိတ္တကမ္မာနံ ကာရဏဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ယတော ဣဒ္ဓိစိတ္တနိဗ္ဗတ္တာနိ ကမ္မပစ္စယာနိစာတိ ဝုတ္တာနိ၊ အနု။] န (ဟောတိ)၊ မဖြစ်။ ပန၊ ဆက်။ အာဟာရဥတုသမုဋ္ဌာနာနံ၊ အာဟာရဟူသော ဖြစ်ကြောင်း ရှိကုန်, ဥတုဟူသော ဖြစ်ကြောင်းရှိကုန်သော ရူပါယတန အစရှိသည်တို့ကို။ အာဟာရ ။ပေ။န ဇနကံ။ ။ နနုစိတ္တံ အာဟာရဥတုသမုဋ္ဌာနာနံပစ္စယော ဟောတီတိ သစ္စံ ဟောတိ၊ သော ပန ဥပထမ္ဘကတ္တေန, န ဇန ကတ္တေနာတိ ဒဿေန္တော အာဟ အာဟာရ။ ပေ။ န ဇနကန္တိ၊ အနု။ စိတ္တံ၊ သည်။ ပစ္ဆာဇာတဘာဝေန၊ ဖြင့်။ ဥပတ္ထမ္ဘကမေဝ၊ ထောက်ပံ့ရုံသာ ထောက်ပံ့နိုင်၏။ ဇနကံ၊ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ န (ဟောတိ)၊ မဟုတ်။ ပန၊ အနွယကား။ မဟာဘူတာနေဝ၊ တကွဖြစ်ဖက် မဟာဘုတ် တို့သည်သ။ တေသံ၊ ထိုအာဟာရ သမုဋ္ဌာန်, ဥတုသမုဋ္ဌာန်ဖြစ်သော ရူပါယတန အစရှိသည်တို့ကို။ သဟဇာတာဒိ ဘာဝေန၊ ဖြင့်။ ဇနကာနိ၊ ဖြစ်စေနိုင်ကုန်၏။ [ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စ ။ပေ။ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စဥပါဒါရူပံ" ဟူသော ဤပါဠိတော်ကို ရည်ရွယ်သည်။] တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ဣဒ္ဓိစိတ္တနိဗ္ဗာတ္တာနိ စသော ဝါကျ, အာဟာရ ဥတုသမုဋ္ဌာနာနံ စသော ဝါကျ, မဟာဘူတာနေဝ စသော ဝါကျအားဖြင့် သုံးပါးသော ဝါကျတို့၌ ဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းကြောင့်။) စိတ္တေန၊ နှင့်၎င်း။ ကမ္မေန၊ နှင့်၎င်း။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ (စိတ္တကမ္မသမုဋ္ဌာန ဥပါဒါ ရူပါနံ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်၊ ကမ္မသမုဋ္ဌာန်ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်တို့၏။) အဘာဝေ၊ မဖြစ်ခြင်းသည်။ သတိပိ၊ သော်လည်း။ ဟေတာဒိ ပစ္စယဘူတေဟိ၊ ဟေတု အစရှိသော ပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။ အရူပေဟိ၊ နာမ်တရားတို့ကြောင့်။ (စိတ်တည်းဟူသော နာမ်တရား, ကံတည်းဟူသော နာမ်တရားတို့ကြောင့်)။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနိ၊ ဖြစ်ကုန်လသော်။ ဝါ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ ဥပါဒါရူပါနိ၊ တို့သည်။ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ ကဋတ္တာရူပဘူတာနေဝ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ် ကဋတ္တာရုပ်ဟူသော မဟာဘုတ်ရှိကုန်သည်သာ။ စိတ္တသမုဋ္ဌာန ။ပေ။ ဘူတာနေဝ။ ။ စိတ်တည်းဟူသော နာမ်တရားကံတည်းဟူသော နာမ်တရားတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်တို့သည် "ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စ တယော မဟာဘူတာ။ ပေ။ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ စိတ္တ သမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာရူပံ" ဟူသော ဤပါဠိတော်ဝယ် "မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ"ကို ထောက်၍ ဥပါဒါရုပ်တို့၏ အနီးကပ်ဆုံးသော အကြောင်းသည် မဟာဘုတ်တို့ သာတည်း။ ထို့ကြောင့် "စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်, ကဋတ္တာရုပ်ဟူသော မဟာဘုတ်ရှိကုန်သည်သာ" ဟု အနက်ပေးလိုက် ပါသည်။ အနုဋိကာ၌ကား "စိတ္တကမ္မသမုဋ္ဌာနမဟာဘူတနိဗ္ဗတ္တာနေဝ" ဟုဖွင့်၏။ ထို့အဖွင့်ကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဟု မှတ်ပါ။ ဝါ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ် ကဋတ္တာရုပ်ဟူသော မဟာဘုတ်တို့ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သည်သာ။ ဟောန္တိ၊ အညာနိ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်, ကမ္မသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါန်ရုပ်တို့မှ တပါးကုန်သော အာဟာရသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်, ဥတုသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ် တို့သည်။ (စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပ ကဋတ္တာရူပဘူတာနိ၊ ရှိကုန်သည်။ ဝါ၊ ဖြစ်ကုန်သည်။ န (ဟောန္တိ)၊ မဟုတ်ကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမံ ဝိသေသံ၊ ကို။ (စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ဥပါဒါရုပ်, ကမ္မသမုဋ္ဌာန်ဥပါဒါရုပ်တို့နှင့် အာဟာရသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ် ဥတုသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်တို့ ၏ အထူးကို)။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ စိတ္တကမ္မဇေသွော၊ စိတ္တဇ ကမ္မဇသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ (စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ကမ္မသမုဋ္ဌာန်သာလျှင်ဖြစ်ကုန်သော)။ ဥပါဒါရူပေသု၊ တို့၌။ ဝိသေသနံ၊ ကို။ ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်ပြီ။ ["စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ" ဟု၎င်း "ကဋတ္တာ ရူပံ" ဟု၎င်း ဥပါဒါရုပ်တို့၌ ဝီသေသနကို ပြုတော်မူအပ်ပြီ" ဟူလို။]
ဝါ၊ တနည်း။ အညာနိ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ် ကမ္မသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်တို့မှ တပါးကုန်သော အာဟာရသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ် ဥတုသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်တို့သည်။ (ဝိသေသနံန အရဟန္တိ၌စပ်)။ သမာနဇာတိကေန၊ ရုပ်ချင်းအားဖြင့်တူသော ဇာတ်ရှိသော။ ရူပေန၊ အာဟာရဟူသော ရုပ် ဥတုဟူသောရုပ်ကြောင့်။ သမုဋ္ဌာနာနိ၊ ကောင်းစွာဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်တို့သည်။ ပါကဋဝိသေသနာနေဝ၊ ထင်ရှားသော ဝိသေသန ရှိကုန်သည်သာ။ ["အာဟာရ သမုဋ္ဌာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ, ဥတုသမုဋ္ဌာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ" စသည်ဖြင့် ထင်ရှားသော ဝိသေသန ရှိသည် ဟူလို။] ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ အာဟာရသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်, ဥတုသမုဋ္ဌာန်ဥပါဒါရုပ်တို့၏ ထင်ရှားသော ဝိသေသနရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) ဝိသေသနံ၊ ကို။ န ဝိသေသနံ အရဟန္တိ။ ။ န ဝိသေသိတဗ္ဗာနိ ကာရဏဝိသေသနေနေဝ (အာဟာရသမုဋ္ဌာနံ စသော ဝိသေသနဖြင့်ပင်) ဝိသေသဿ သိဒ္ဓတ္တာ၊ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပန္တေဝ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ အတ္ထော၊ ဧတာနိ ပန စိတ္တဇ ကမ္မဇရူပါနိ။ အနု။ န အရဟန္တိ၊ မထိုက်ကုန်။ ("ဝိသေသနပြုဘွယ်မလို" ဟူလို။) ပန၊ ကား။ ဧတာနိ၊ ဤစိတ္တသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ် ကမ္မသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်တို့ကို။ (ဝိသေသိတာနိ၌စပ်) အသမာနဇာတိကေဟိ၊ မတူသောဇာတ် ရှိကုန်သော။ အရူပေဟိ၊ နာမ်တရားတို့ကြောင့်။ (စိတ်တည်းဟူသော နာမ်တရား, ကံတည်းဟူသော နာမ်တရားတို့ကြောင့်။) သမုဋ္ဌိတာနိ၊ ကောင်းစွာဖြစ်ရကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။ ဝါ၊ ကြောင့်။) ဝိသေသနံ၊ ကို။ အရဟန္တိ၊ ထိုက်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ နာမ်တရားတို့ကြောင့် ကောင်းစွာဖြစ်ပေါ်လာကုန်သော ဥပါဒါရုပ်တို့၏ ဝိသေသနပြုထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) ဝိသေသိတာနိ၊ အထူးပြုအပ်ကုန်ပြီ။ [စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ, ကဋတ္တာရူပံ" ဟု ဥပါဒါရုပ်ကို အထူးပြုအပ်ကုန်ပြီ။] ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ။
ဝါ၊ တနည်း။ စိတ္တကမ္မာနိ၊ စိတ်, ကံတို့သည်။ စိတ္တကမ္မသမုဋ္ဌာနာနံ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ် ကမ္မသမုဋ္ဌာန်ရုပ်တို့အား။ သဝိသေသေန၊ အထူးနှင့်တကွဖြစ်သော။ သဝိသေသေန ပစ္စယဘာဝေန။ ။ "အထူးနှင့်တကွဖြစ်သော ပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့်" ဟူသော စကားအရ စိတ်တည်းဟူသော ပစ္စည်းကို ရည်ရွယ်၍ "သဟဇာတ ဒိပစ္စယဘာဝတော" ဟု၎င်း, ကံတည်းဟူသော ပစ္စည်းကို ရည်ရွယ်၍ "မူလကာရဏဘာဝတော" ဟု၎င်း မိန့်သည်။ [သဝိသေသေနာတိ ယေနဝိသေသေန ဝိသေသိတာ၊ တံ ဒဿေန္တော စိတ္တံ သန္ဓာယာယ သဟဇာတာဒိပစ္စယဘာဝတောတိ၊ ဣတရံ ပန သန္ဓာယ မူလကာရဏဘာဝတောတိ၊ ကမ္မူပနိဿယပစ္စယဘာဝတောတိ အတ္ထော။ အနု။] ပစ္စယဘာဝေန၊ ဖြင့်။ ပစ္စယာ၊ ကျေးဇူးပြုကုန်သည်။ ဟောန္တိ ယထာ၊ ကဲ့သို့။ (ကသ္မာ၊ ကြောင့်နည်း။) စိတ္တကမ္မာနံ၊ တို့၏။ (သမ္ဗန်ထည့်သည်။) စိတ္တကမ္မသမုဋ္ဌာနာနံ၊ တို့၏။ သဟဇာတာဒိပစ္စယဘာဝတော၊ သဟဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းတို့၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ မူလကာရဏဘာဝတောစ၊ မူလအကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်းတည်း။ ဧဝံ၊ တူ။ ဥတုအာဟာရာ၊ တို့သည်။ တံသမုဋ္ဌာနာနံ၊ ထိုဥတုသမုဋ္ဌာန်ရုပ်, အာဟာရသမုဋ္ဌာန် ရုပ်တို့အား။ (သဝိသေသေန ပစ္စယဘာဝေန ပစ္စယာ)။ န (ဟောန္တိ)၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ စိတ္တကမ္မဇာနေဝ၊ စိတ္တဇဥပါဒါရုပ် ကမ္မဇဥပါဒါရုပ်တို့သည်သာ။ ဝိသုံ၊ သီးခြား။ ဝိသေသနံ၊ ဝိသေသနကို။ အရဟန္တိ၊ ထိုက်ကုန်၏။
ပန၊ ကား။ ဣတရာနိ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ်, ကမ္မသမုဋ္ဌာန်ဥပါဒါရုပ်တို့မှ တပါးကုန်သော အဟာရသမုဋ္ဌာန် ဥပါဒါရုပ် ဥတုသမုဋ္ဌာန်ဥပါဒါရုပ်တို့ကို။ မဟာဘူတဝိသေသနေနေဝ၊ မဟာဘုတ်တို့ကို အထူးပြုသော ဥတု သမုဋ္ဌာနံ အာဟာရသမုဋ္ဌာနံ ဟူသော ပုဒ်ဖြင့်ပင်။ မဟာဘူတဝိသေသနေနေဝ။ ။ [စာအုပ်တို့၌ "မဟာဘူတဝိသေသေနေဝ" ဟု ပါဌ်ပျက်၏။] ပါဠိတော်၌ "ဥတုသမုဋ္ဌာနံ ဧကံမဟာဘူတံ ပဋိစ္စ ။ပေ။ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပံ" ဟုရှိ၏။ ထိုပါဠိတော်ဝယ် မဟာဘုတ်တို့ ၏ ဝိသေသနသည် ဥတုသမုဋ္ဌာနံ အရ ဥတုတည်း။ အာဟာရသမုဋ္ဌာနံ၌ လည်းအာဟာရတည်း။ ထိုမဟာဘုတ်တို့၏ ဝိသေသန ဖြစ်သော ဥတု, အာဟာရဖြင့်ပင် ဥပါဒါရုပ်တို့ကိုလည်း ဝိသေသိတာနီတိ အာဟာရသမုဋ္ဌာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စ၊ ဥတုသမုဋ္ဌာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စာတိ မဟာဘူတဝိသေသနေနေဝ ဇနကပစ္စယေန အာဟာရေန ဥတုနာစ ဝိသေသိတာနိ၊ အနု။ ဝိသေတိတာနိ၊ အထူးအပြုအပ်ကုန်ပြီ။ ဣဓ၊ ဤစိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာရူပံ ဥပါဒါရူပံဟူသော စကားရပ်၌။ ဣဓ ။ပေ။ မဟာဘူတာနိိဝိယ။ ။ "မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာ ရူပံ ဥပါဒါရူပံ" ဟူသော ပါဠိတော်၌ ဥပါဒါရူပံ အတွက် စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ဟု၎င်း, "ကဋတ္တာ ရူပံ" ဟု၎င်း ဝိသေသန ရှိ၏။ မဟာဘူတေ အတွက် ဝိသေသနမရှိ။ ဥပါဒါရုပ်၏ ဝိသေသနဖစ်သော စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ, ကဋတ္တာရူပံ ၌ပါသောစိတ်, ကံတို့၏ "မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ" ၌ မဟာဘူတ ၏ ဝိသေသနလည်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့တည်း။ [ဣဓာပိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာ ရူပံ ဥပါဒါရူပန္တိ ဣမသ္မိံ ဝစနေ၊ ဧတ္ထဟိ ဥပါဒါရူပါနံ စိတ္တကမ္မသမုဋ္ဌာနတာ ဝစနေန တံ နိဿယာနမ္ပိ (ထိုဥပါဒါရုပ်တို့၏ မှီရာဖြစ်သော မဟာဘုတ်တို့၏လည်း) တဗ္ဘာဝေါ (ထိုစိတ်, ကံဟူသော ဝိသေသနရှိသည်၏ အဖြစ်ကို) ပကာသိတောတိ၊ အနု။] ဥပါဒါရူပ ဝိသေသနေန၊ ဥပါဒါရုပ်၏ ဝိသေသနဖြစ်သော စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ကဋတ္တာ ရူပံဟူသောပုဒ်ဖြင့်။ မဟာဘူတာနိ၊ တို့ကို။ (ဝိသေသိတာနိ) ဝိယ၊ တည်း။
ဟိ၊ မှန်။ န ဟိ ။ပေ။ န ဟောတိ။ ။ "ဣတရာနိ ပန ။ပေ။ ဝိသေသိတာနိ" ဝါကျ၌ "အာဟာရသမုဋ္ဌာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စ" စသည်ဖြင့် မဟာဘုတ် တည်းဟူသော တပါး၏ ဝိသေသနဖစ်သော အာဟာရ, သို့မဟုတ် ဥတုသည် မဟာဘုတ်ကိုစွဲ၍ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်၏ ဝိသေသနလည်း ဖြစ်နိုင်, "ဣဓ ။ပေ။ မဟာဘူတာနိဝိယ" ဝါကျ၌ ဥပါဒါရုပ်၏ ဝိသေသနဖစ်သော စိတ္တ,ကမ္မသည် မဟာဘုတ်၏ ဝိသေသနလည်းဖြစ်နိုင်၏။ ဤနည်းအားဖြင့် "အမှတ် မထား တပါးပါး၏ ဝိသေသနသည် ၂ ပါးစုံ၏ ဝိသေသနမဖြစ် မဟုတ်၊ ဖြစ်နိုင်သည်သာ" ဟူလို။ [အညတရ ဝိသေသနံ ဥဘယဝိသေသနံ ဟောတိ၊ ဥဘယေသံ (၂ ပါးစုံသော မဟာဘုတ်ရုပ် ဥပါဒါရုပ်တို့၏) အဝိနိဗ္ဘော ဂေန (အသီးအခြားခွဲ၍ မရခြင်းအားဖြင့်) ပဝတ္တနတော၊ အနု။] အညတရဝိသေသနံ၊ အမှတ်မထားတပါးပါးသော ဝိသေသနသည်။ ဥဘယဝိသေသနံ၊ ၂ ပါးစုံ၏ ဝိသေသန သည်။ နဟောတိ၊ မဖြစ်သည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ (ဟောတိယေဝ၊ ဖြစ်သည်သာ။) ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ [ကသ္မာထည့်၍ ဟိ (ယသ္မာ) ဟုလည်း ပေးပါ။]
အညမညပစ္စယေ ။ပေ။ ခန္ဓာတိ၊ အညမညပစ္စယေ ။ပေ။ ခန္ဓာဟူ၍။ အညမည ။ပေ။ ဒဿိတော ဟောတိ။ ။ "ပဉ္စ ဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ဟဒယဝတ္ထုတို့၏ အညမညပစ္စည်း အဖြစ်ကို ပြကြောင်းစကား" ဟူသည် "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု, ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" ဟူသော စကားပင်တည်း။ ထိုစကား၌ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ " ဟု နာမ်ခန္ဓာ လေးပါးလုံးကို ပေါင်း၍ ပြထားသောကြောင့် ထိုနာမ်ခန္ဓာ လေးပါးတို့သည် ဟဒယဝတ္ထုအား ကျေးဇူးပြုရာ၌ တပေါင်းတည်းကျေးဇူးပြုသည်၏ အဖြစ်ကို ပြအပ်ပြီးဖြစ်တော့၏။ ဝါ၊ ဟူသော။ ခန္ဓဝတ္ထူနံ၊ ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာဟဒယဝတ္ထုတို့၏။ (အဗျာကတဝါရ၌လာသော စကားရပ်ဖြစ်သောကြောင့် ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသေန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ ဟဒယဝတ္ထုကို ယူရသည်။) အညမညပစ္စယတာဒဿနေန၊ အချင်းချင်း ကျေးဇူးပြုသည်၏ အဖြစ်ကိုပြခြင်းဖြင့်။ ဝါ၊ ပြကြောင်းစကားဖြင့်။ ("ဒဿိတော ဟောတိ" ၌စပ်)။ ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ပုဗ္ဗေ ဝိသုံ ဒဿိတာနံ။ ။ "ပုဗ္ဗေ" အရ ဤအညမည ပစ္စည်း၌ပင် ရှေ့စကားကိုယူပါ။ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု" မရောက်မီရှေ့၌ "ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ တယောခန္ဓာ, တယော ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဧကော ခန္ဓော" စသည်ဖြင့် ခန္ဓာလေးပါးမတွဲပဲ အသီးအသီးခွဲ၍ ကျေးဇူးပြုပုံကို ပြခဲ့၏။ ထိုသို့ပြခဲ့သည်ကို ရည်ရွယ်၍ "ပုဗ္ဗေ ဝိသုံ ပစ္စယဘာဝေန ဒဿိတာနံ" ဟု ဆိုသည်။ ["ပုဗ္ဗေတိ အညမညပစ္စယေ ဝိပါကာဗျာကတံ ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ တယောခန္ဓာ ဝတ္ထုံစာတိပဒေ" ဟု မဓုဋိကာဖွင့်ပြီးလျှင် "အနုဋီကာယံ ပန ပုဗ္ဗေဟိ ဟေတုပစ္စယာဒီသူတိ ဝုတ္တံ၊ တံ ဝိစာရေတဗ္ဗံ၊ နဟိ တတ္ထ ဝိသုံ ပစ္စယဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ။] ဝိသုံ၊ သီးခြား။ (ခန္ဓာလေးပါးမပေါင်းဘဲ အသီးအခြား) ပစ္စယဘာဝေန၊ ဟဒယဝတ္ထု၏ ပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့်။ ဒဿိတာနံ၊ ပြအပ်ပြီးကုန်သော။ ခန္ဓာနံ၊ ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာတို့၏။ (ဧကံခန္ဓံ ပဋိစ္စစသည်ဖြင့် အသီးအသီးခွဲခြား၍ ပြအပ်ပြီး ကုန်သော ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ တို့၏)။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ (ဟဒယဝတ္ထုအား ကျေးဇူးပြုရာ၌ ခန္ဓာ ၄ ပါးလုံး တပေါင်းတည်း။) ပစ္စယဘာဝေါ၊ ကျေးဇူးပြုသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ (ဘဂဝဝါ) ဒဿိတော ဟောတိ၊ ဣတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန၊ ဖြင့်။ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန။ ။ "ခန္ဓ ဝတ္ထူနံ အညမညပစ္စယတာဒဿနေန ခန္ဓာနံ ဧကတော ပစ္စယဘာဝေါ ဟောတိ" ဟူသော အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုကို မနှစ်သက်သောကြောင့် "ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန" ဟု ဆိုသည်။ [တေ နေဝ ဟိ ဧတသ္မိံ အတ္ထေ အတ္တနော (မိမိဟူသော ဋီကာဆရာ၏) အရုစိံ ဝိဘာဝေန္တော အာဟ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေနာဟာတိ၊ အနု။] စတုန္နမ္ပိ ။ပေ။ ဝုတ္တန္တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဤသို့ သော အလိုဖြင့် ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ ခန္ဓေပဋိစ္စဝတ္ထူတိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားသည်။ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထူတိ။ ပေ။ ဝတ္ထုဿ။ ။ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု" ဟူသော စကားသည် "လေးပါးလုံးသော နာမ်ခန္ဓာတို့၏ ဟဒယဝတ္ထုနှင့် အညမညပစ္စည်းအဖြစ်ကို ပြသော စကားမဟုတ်လျှင် အဘယ်ကိုပြသော စကားပါနည်း" ဟု မေးဘွယ်ရှိသောကြောင့် မိမိဋိကာဆရာ၏ အလိုကိုပြလိုရကား "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထူတိ ဣဒံ ပန" စသည်ကိုမိန့်။ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု ဟူသော ဤစကားသည် နာမ်ခန္ဓာ လေးပါးလုံး၏ တပေါင်းတည်း ပဋိစ္စ အနက်ကို ပြီးစေနိုင်ပုံကို ပြကြောင်းစကားဖြစ်၏။ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" ဟူသော စကားလည်း ဟဒယဝတ္ထု၏ ပဋိစ္စ အနက်ကို ပြီးစေနိုင်ပုံကို ပြကြောင်းစကားပင် ဖြစ်သည်။ [စာအုပ်တို့၌ "ဒဿနတ္ထံ" ဟု ရှိသော်လည်း ရှေးနိဿယ၌၎င်း, အနုဋီကာ၌၎င်း, ဒဿနံ ဟုသာရှိသည်။ ပဋိစ္စ အနက်ဟူသည် နာမ်ခန္ဓာ ၄ ပါးလုံးနှင့် ဟဒယဝတ္ထု၏ တူသည်၏အဖြစ်ဖြင့် ရောက်ခြင်းအနက်တည်း။] စတုန္နမ္ပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ခန္ဓာနံ၊ ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာတို့၏။ ဧကတော၊ တည်း။ ပဋိစ္စတ္ထဖရဏဒဿနံ၊ ပဋိစ္စ၏ အနက်ကို ပြီးစေနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြကြောင်း စကားတည်း။ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စခန္ဓာတိ (ဣဒံ)၊ ဟူသော ဤစကားသည်။ ဝတ္ထုဿ၊ ဟဒယဝတ္ထု၏။ (ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတာဒဿနံ၊ တည်း။) [ရှေးနိဿယ၌ "အတ္ထ" ကို "ကိစ္စ" ဟု အနက်ပေး၏။]
စ၊ ဆက်။ ကေဝလံ၊ ဟေတုပစ္စည်းစသည်မဖက်သက်သက်။ နကေဝလံ ။ပေ။ နယော။ ။ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" ဟူသော စကားရပ်သည် ဤအညမည ပစ္စည်း၌သာ ပါသည် မဟုတ်။ ဟေတုပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၌လည်း ပါခဲ့၏။ ထိုပစ္စည်းတို့၌လည်း "စတုန္နမ္ပိ ခန္ဓာနံ ဧကတော ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတာဒဿနံ" ဟူသော ဤအစီအရင်အတိုင်းပင် သိကြောင်းနည်းဖြစ်သည်။ ခန္ဓာနံ၊ တို့၏။ ဣဓေဝ၊ ဤအညမည ပစ္စည်း၌သာ။ (ဧကတော, ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတာဒဿနံ၊ သည်)။ န (ဟောတိ)၊ မဟုတ်သေး။ ဟေတုပစ္စယာဒီသုပိ၊ တို့၌လည်း။ အယံမေဝ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်ပင်။ နယော၊ တည်း။ ["ဟေတုပစ္စည်း စသည်တို့၌လည်း ဤကဲ့သို့ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု" အရ ခန္ဓာတို့က တပေါင်းတည်း ပဋိစ္စ၏ အနက်ကို ပြီးစေနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြသည်။]
တတ္ထ၊ ထိုဟေတုပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၌။ တတ္ထ ။ပေ။ ဒဿိတာယေဝ။ ။ [တတ္ထာတိ ဟေတုပစ္စယာဒီသု၊ မဓု။] "သဗ္ဗေသံ ခန္ဓာနံ ဝိသုံ ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတံ ဒဿေတွာ" ဟူရာ၌ "ဝိသုံ- သီးခြားဟူသည် ပစ္စည်းဘက်၌ ဝတ္ထုမပါဘဲ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု' ဟူသော ပါဠိရပ်တည်း။ "ပုန ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" ဟူရာ၌ ပစ္စည်းဘက်၌ ခန္ဓာနှင့် မတွဲဘဲ "ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စခန္ဓာ" ဟု ဝတ္ထု အတွက် သက်သက် ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတာကို ပြခြင်း တည်း။ ဤသို့ ခန္ဓာတို့ကို၎င်း , ဝတ္ထုကို၎င်း အသီးအသီး ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတာကို ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်ပြအပ်ပြီးသော် (တိုက်ရိုက်ပြလိုက်သောအခါ) ပစ္စည်းဘက်၌ ခန္ဓာနှင့် ဝတ္ထုကိုပေါင်း၍ ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက် ဟောတော်မမူအပ်သော်လည်း အနက်အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် ခန္ဓာနှင့်ဝတ္ထုကို ပစ္စည်းဘက်၌ ပေါင်း၍ "ဧကံ ခန္ဓဉ္စ ဝတ္ထုဉ္စ ပဋိစ္စတယောခန္ဓာ" စသည်ဖြင့် ခန္ဓာ ဝတ္ထု ၂ ပါးလုံးတွဲ၍ ပဋိစ္စတ္တဖရဏတာကို ပြအပ်ပြီး ဖြစ်တော့သည်သာ။ သဗ္ဗေသံ၊ ကုန်သော။ ခန္ဓာနံ၊ တို့၏။ ဝိသုံ၊ သီးခြား။ ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတံ၊ ပဋိစ္စ၏ အနက်ကို ပြီးစေနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဒဿေတွာ၊ ၍။ ပုန၊ တဖန်။ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စခန္ဓာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ ဝတ္ထုဿပိ၊ ၏လည်း။ (ပဋိစ္စတ္ထဖရဏတာယ၊ ကို)။ ဒဿိတာယ၊ ပြအပ်ပြီးသော်။ ဧကံ ခန္ဓဉ္စ ဝတ္ထုဉ္စ ပဋိစ္စ တယော ခန္ဓာတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော စကားရပ်ဖြင့်။ ခန္ဓဝတ္ထူနဉ္စ၊ တို့၏လည်း။ (ပဋိစ္စဖရဏတာ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို)။ ဒဿိတာယေဝ၊ သည်သာ။ ဟောတိ၊ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ။
ပန၊ ပရိဟာရ ။ပေ။ အံ့။ ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤပဋိစ္စဝါရ အညမညပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌။ [နောက်၌ "ပစ္စယဝါရေစ" ဟုလာမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဤ၌ "ပဋိစ္စဝါရေ" ဟု မဓုဋီကာ စွဲသည်။] ကုသလံ ဓမ္မံ ။ပေ။ မဟာဘူတာတိ ဧဝမာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ (ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တံ၊ နည်း။ [အာဒိဖြင့် "အကုသလံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ, အဗျာကတံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ" စသည်တို့ကို ယူပါ။] ယဒေဝ (ဓမ္မဇာတံ)၊ အကြင်တရားသည်ပင်။ နနု ယဒေဝ ။ပေ။ ဒီဟိဝိယ။ ။ ပဋိစ္စအနက်ကို ပြီးစေသော တရားတိုင်းပင် အညမညပစ္စည်းမဖြစ်သည် မဟုတ်ပါလော။ ဥပမာ ပဋိစ္စ အနက်ကို ပြီးစေသော တရားတိုင်းပင် ဟေတုပစ္စည်း စသည် မဖြစ်သကဲ့သို့တည်း။ ["ဟေတုပစ္စယာဒီဟိဝိယ" သည် မဖြစ်ခြင်းတူပုံကို ပြသောကြောင့် သဒိသူ ပမာ, သဒိသဥဒါဟရုဏ်တည်း။ ဟေတုပစ္စယာဒီဟိဝိယာတိ သဒိသူဒါဟရဏံ၊ အနု။ ဤနေရာ၌ ဥပမာဟူသည် သဒ္ဒါကျမ်းများ၌ ကဲ့သို့ ဥပါဟရုဏ်ထုတ်ပြခြင်းတည်း။] ပဋိစ္စတ္ထံ၊ ပဋိစ္စ၏ အနက်ကို။ ဖရတိ၊ ပြီးစေ၏။ တေနေဝ (ဓမ္မဇာတေန)၊ ထို ပဋိစ္စ၏ အနက်ကို ပြီးစေသော တရားသည်ပင်။ အညမညပစ္စယေန၊ သည်။ န ဘဝိတဗ္ဗံနနု၊ မဖြစ်ရာသည် မဟုတ်ပါလော။ (ကေဟိဝိယ၊ နည်း)။ ဟေတုပစ္စယာ ဒီဟိဝိယ၊ တို့ကဲ့သို့တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။ နဟိ ။ပေ။ ဘူတာဧဝ ဟောန္တိ။ ။ "ဟေတုပစ္စယာဒီဟိဝိယ" ၏ သဒိသ ဥဒါဟရုဏ်ဖြစ်ပုံကို ပြလိုသောကြောင့်" န ဟိ" စသည်ကို မိန့်သည်။ ဟေတုပစ္စည်း၌ "ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ" ဟု၎င်း, "တယောခန္ဓေ ပဋိစ္စ" ဟု၎င်း, "ဒွေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ" ဟု၎င်း ဟောတော်မူ၏။ ထိုဟောတော်မူအပ်သမျှ ခန္ဓာတိုင်းပင် ဟေတုပစ္စည်းမဟုတ်။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာဖြစ်သော ဟိတ်တို့သာ ဟေတုပစ္စည်းဖြစ်ကြ၏။ထိုသို့ ဟေတုပစ္စည်း မဟုတ်ပါဘဲလျက် ဟေတုပစ္စည်း၌ သွင်း၍ ဟောတော်မူသကဲ့သို့ အညမညပစ္စည်းမဟုတ်သော တရားများကိုလည်း "ကုသလေ ခန္ဓေ ပဋိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ မဟာဘူတာ" စသည်ဖြင့် အညမညပစ္စည်း၌ သွင်း၍ ဟောတော်မူထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော ဟု စောဒနာလိုသည်။ ယံ၊ အကြင်ခန္ဓာတရားကို။ ဧကံ (ခန္ဓံ ပဋိစ္စာတိ စ)၊ ဟူ၍၎င်း။ တယောခန္ဓေ ပဋိစ္စာတိ စ၊ ဟူ၍၎င်း။ ဒွေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စာတိ စ၊ ဟူ၍ ၎င်း။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ တေ၊ ထိုခန္ဓာတရားတို့သည်။ ဟေတုပစ္စယဘူတာဝေ၊ ဟေတုပစ္စည်း ဖြစ်၍ ဖြစ်သော တရားတို့ချည်းသာ။ န ဟောန္တိ၊ မဟုတ်ကုန်။
အာရမဏပစ္စယာဒီသုပိ၊ တို့၌လည်း။ ဧသ (ဧသော)၊ သည်။ နယော၊ တည်း။
ပစ္စယဝါရေ စ၊ ၌လည်း။ ပစ္စယဝါရေဝ ။ပေ။ ဝုတ္တာ။ ။ "ကသ္မာ န ဝုတ္တံ" ဟု မိမိစောဒနာရခြင်း၏ အကြောင်းတမျိုးကို ပြလိုသောကြောင့် "ပစ္စယဝါရေစ" စသည်ကို မိန့်။ ပစ္စယဝါရ၌ အဗျာကတံ ဓမ္မံ ပစ္စယာ ။ပေ။ အညမညပစ္စယာ" ဟု ဟောတော်မူထား၏။ အဗျာကတဓမ္မဟူသည် ဟဒယဝတ္ထုတည်း။ ထိုဟဒယဝတ္ထုကို အကြောင်းပြု၍ ကုသိုလ်တရားဖြစ်သော်လည်း ထိုဟဒယဝတ္ထုနှင့် ကုသိုလ်တရားသည် အညမည ပစ္စည်းမဟုတ်ပါ။ ထိုသို့ မဟုတ်ပါဘဲလျက် ထိုဟဒယဝတ္ထုရုပ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ကုသိုလ်တရားတို့၏ အညမည ပစ္စည်းကြောင့်ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူအပ်၏။ အဗျာကတံ ဓမ္မံ ။ပေ။ အညမညပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ဝတ္ထု၊ အဗျာကတဓမ္မ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထုသည်။ ကုသလာနံ၊ ကုသိုလ် (ခန္ဓာ) တို့၏။ အညမညပစ္စယော၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ အထ စ ပန၊ ထိုသို့ မဟုတ်ပါဘဲလျက်။ တံ ပစ္စယာ၊ ထိုဟဒယဝတ္ထုဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ခန္ဓာနံ၊ ကုသိုလ်ခန္ဓာတို့၏။ အညမညပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ၊ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဟောတော်မူအပ်သော်။ ဧဝံ ယဒိပိ ။ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗာ သိယာတိ။ ။ [စာအုပ်တို့၌ ဝုတ္ထံနှင့် တွဲ၍ ဧဝံ" ဟုရှိသော်လည်း "ဧဝန္တိ ဧဝံ ဝုစ္စမာနေ သတိ ဝတ္တဗ္ဗာတိ သမ္ဗန္ဓော" ဟု မဓုဋီကာ၌ရှိသောကြောင့်၎င်း, ရှေးနိဿယ၌လည်း ဧဝံ ဟုပင်ရှိသောကြောင့်၎င်း "ဝေ" ပါဌ်သာ မှန်၏။ ဤပြခဲ့သော နည်းအားဖြင့် အညမညမဖြစ်စေကာမူ "ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ" စသည်ဖြင့် ဟိတ်ခန္ဓာ မဟုတ်ပါဘဲ ဟေတုပစ္စည်း၌၎င်း, "အဗျာကတံ ဓမ္မံ ပစ္စယာ ကုသလော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အညမညပစ္စယာ" ဟု ပစ္စယဝါရ၌၎င်း ဟောတော်မူခြင်းကြောင့် ကုသိုလ်ခန္ဓာတို့သည် မဟာဘုတ်တို့အား အညမည ပစ္စည်းတပ်သော်လည်း ထိုကုသိုလ်ခန္ဓာတို့ကို စွဲ၍ ထိုမဟာဘုတ်တို့၏ ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူထိုက်သည် ဖြစ်ရာ၏။ သို့ပါလျက် အဘယ့်ကြောင့် "ကုသလေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ မဟာဘူတာ" ဟသော စကားတော်ကို ဟောတော်မမူအပ်ပါသနည်း ဟူလို။ [သိယာတိ ၌ ဣတိ ကို ရှေသို့လှည့်၍ စပ်လျှင် "ကသ္မာန ဝုတ္တံ" နှင့် စပ်ရသည်။ သို့မဟုတ် "ဣတိ ဤကား စောဒနာတည်း" ဟုလည်း ပေးနိုင်၏။] (ဟေတုပစ္စည်း မဟုတ်ပါပဲလျက် ဧကံခန္ဓံ ပဋိစ္စ, တယော ခန္ဓေ ပဋိစ္စ, ဒွေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ စသည်ဖြင့် ဟေတုပစ္စည်း၌၎င်း, အဗျာကတဓမ္မဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၏ ကုသိုလ်တရားတို့၏ အညမညပစ္စည်းမဟုတ်ပါဘဲလျက် "အဗျာကတံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ ကုသလောဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု ပစ္စယဝါရ၌၎င်း ဟောတော်မူအပ်သော်။)
ကုသလာ၊ ကုန်သော။ ခန္ဓာ၊ တို့သည်။ မဟာဘူတာနံ၊ တို့၏။ အညမညပစ္စယာ၊ တို့သည်။ ယဒိပိ န ဟောန္တိ၊ အကယ်၍မူလည်း မဟုတ်စေကုန်ဦးလော့။ တထာပိ၊ ထိုသို့ပင် မဟုတ်ပါကုန်သော်လည်း။ တေ၊ ထိုကုသိုလ်ခန္ဓာတို့ကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ တေသံ၊ ထိုမဟာဘုတ်တို့၏။ ဥပ္ပတ္တိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ဟောတော်မူထိုက်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာသည်မဟုတ်ပါလော။ ဣတိ၊ ထိုသို့ဖြစ်ပါလျက်။ (ကသ္မာ,န ဝုတ္တံ၊ နည်း။ ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။) (တေ ပဋိစ္စ တေသံ ဥပ္ပတ္တိ၊ ကို။)
န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ဟောတော်မမူထိုက်။ န ဝတ္တဗ္ဗာ။ပေ။ ပစ္စယဘာဝါဘာဝတော**။ ။ စောဒက ပုဂ္ဂိုလ်၏ အကြောင်းပြကို ပြန်၍ချေပသော စကားတည်း။ "ကုသလေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနက မဟာဘူတာ" ဟု မဟောထိုက်" အဘယ်ကြောင့်နည်း ကုသိုလ်ခန္ဓာနှင့် တကွဖြစ်သော မဟာဘုတ်တို့ကို ကိုသိုလ်ခန္ဓာတို့အားပြန်၍ ကျေးဇူးမပြုနိုင်ခြင်းကြောင့်တည်း။ (ကသ္မာ) ခန္ဓသဟဇာတာနံ၊ ကုန်သော။ မဟာဘူတာနံ၊ တို့၏။ (ဘာဝ၌စပ်) ဝါ၊ တို့က။ (ပစ္စယ၌စပ်) ခန္ဓာနံ၊ တို့အား။ ပစ္စယဘာဝါဘာဝတော၊ အညမညပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်သည်၏ အဖြစ်၏ မရှိခြင်းကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။ အညမညသဒ္ဒေါ၊ သည်။ အညမညသဒ္ဒေါ ဟိ ။ပေ။ တရာပေက္ခေါ။ ။ "ပစ္စယဘာဝါဘာဝ တော" ဟူသော ဟိတ်၏ အကျယ်ပြစကားတည်း။ ယဒိ ဧဝံ အညမညပစ္စယာပိ တေ တေသံ ဘဝေယျုံ (ထိုကုသိုလ်ခန္ဓာတို့သည် ထိုမဟာဘုတ်တို့၏ အညမည ပစ္စည်းတို့သည်လည်း ဖြစ်ကုန်ရာ၏) ဣတိ ပရဿ အာသင်္ကံ (သူတပါး၏ ယုံမှားခြင်းကို) နိရာသင်္ကံ ကရောန္တော (ယုံမှားမရှိအောင် ပြုလိုသည်ဖြစ်၍) အညမညသဒ္ဒေါဟီတိ အာဒိမာဟ၊ အနု။ အညမညသဒ္ဒါစသည်ဖြင့် သဒ္ဒါကို ပြထားသော်လည်း အနက်ကိုဆိုလိုသည်ဟု မှတ်ပါ။ သဒ္ဒသီသေနေတ္ထ အတ္ထော ဝုတ္တော၊ အနု။ ဟိတ်တရားသည် မိမိ၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့နှင့် သူကပစ္စည်း ဖြစ်လိုက်, ငါ ကပစ္စည်းဖြစ်လိုက်အားဖြင့် အပြန်အလှန်ငဲ့ခြင်းရှီသော တရား မဟုတ်ပါ။ ဝါ၊ အညမညသဒ္ဒါသည် ဟောအပ်အပ်သော အနက်သည်။ ဟေတာဒိသဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဝါ၊ ဟေတု အစရှိသော သဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော အနက်သည်။ နိရပေက္ခေါ၊ အချင်းချင်း ငဲ့ခြင်းမရှိသည်။ (ဟောတိ) ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ။ (နိရပေက္ခာ၊ သည်။ န (ဟောတိ)၊ မဟုတ်။ ဝါ၊ တနည်း။ သဟဇာတဒိသဒ္ဒေါ၊ သည်။ သဟဇာတဒိသဒ္ဒေါဝိယ ဝါ အညတရာပေက္ခေါ။ ။ သဟဇာတ ဖြစ်သော ခန္ဓာစသော တရားသည် ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ခန္ဓာ, စိတ္တဇရုပ်တို့တွင် ခန္ဓာဖြစ်သော ပစ္စယုပ္ပန်အချို့နှင့်သာ အပြန်အလှန်ငဲ့ခြင်းရှိ၏။ အညမညသဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော တရားသည် ထိုကဲ့သို့ တချို့နှင့်သာ အပြန်အလှန် ပါတ်ဟုငဲ့ခြင်းမရှိသောတရားလည်း မ။ ဝါ၊ သဟဇာတ အစရှိသောသဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော အနက်သည်။ အညတရာပေက္ခေါ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးကို ငဲ့ခြင်းရှိသည်။ (ဟောတိ) ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ။ အညတရာပေက္ခေါ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။) အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ ယထာဝုတ္တေတရေတရာပေက္ခေါ၊ အကြင်အကြင်ဟောတော်မူအပ်သော တရားတို့တွင် တပါးတပါးကို ငဲ့ခြင်းရှိသည်။ (ဟောတိ)၊
စ၊ ဆက်။ ပစ္စယပစ္စယုပန္နာ၊ ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ကုန်သော။ ပစ္စယပစ္စယုပ္ပန္နာစ ။ပေ။ ပစ္စယော။ ။ စောဒက ပုဂ္ဂိုလ်က ဟောစေလိုသည့်အတိုင်း "ကုသလေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ မဟာဘူတာ" ဟု ဟောတော်မူလိုက်လျှင် ခန္ဓာတို့က ပစ္စည်း မဟာဘုတ်တို့က ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ရကား ဤနေရာ၌ ယထာဝုတ္တ တရားများဖြစ်ကြသည်။ ထိုတရားတို့တွင် မဟာဘုတ် တို့က ခန္ဓာတို့အား မည်သည့်ပစ္စည်းမျှမဖြစ်ကြ။ ခန္ဓာတို့ကသာ ပစ္စည်းဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အညမညဆိုရလောက်အောင် ဣတရေတရာပေက္ခများမဟုတ်ကြ။ ထိုသို့ မဟုတ်သောကြောင့် "ကုသလေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ မဟာဘူတာ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မမူပါ ဟူလို။ (ပစ္စည်းဘက်၌လည်း ပါကုန်, ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်၌လည်း ပါကုန်သော)။ ခန္ဓာ၊ နာမက္ခန္ဓာတို့သည်၎င်း။ မဟာဘူတာ၊ တို့သည်၎င်း။ ဣဓ၊ ဤအညမည ပစ္စည်း၌။ ယထာဝုတ္တာ၊ အကြင်အကြင်ဟောအပ်သော တရားတို့သည်။ ဘဝေယျုံ၊ ဖြစ်ကုန်ရာ၏။ တေသုစ၊ ထိုနာမက္ခန္ဓာ, မဟာဘုတ်တို့တွင်လည်း။ မဟာဘူတာ၊ တို့သည်။ ခန္ဓာနံ၊ တို့၏။ ကောစိ၊ သော။ ပစ္စယော၊ သည်။ န (ဟောတိ)၊ မဖြစ်။
စ၊ ဆက်။ ယဿ၊ အကြင်နာမက္ခန္ဓာဟူသော ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏။ ယဿစ ။ပေ။ အရဟတိ။ ။ "ယဿ သယံ ပစ္စယော" ၌ ယဿအရ ပစ္စယုပ္ပန်တရားကိုပြ၍ "သယံ ပစ္စယော" အရ ပစ္စည်းကို ပြသည်။ "တတော ။ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ"၌ တတော အရ ယဿ တုးန်က ပစ္စယုပ္ပန်ကို ပြန်၍ညွှန်းသည်။ ထိုပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော တရားသည် "တတော ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ" ကို ထောက်၍ တတောအရ ပစ္စည်း ဖြစ်လာပြန်၏။ "တေန အညမညပစ္စယေန" ဖြင့် နာမက္ခန္ဓာ အချင်းချင်း အညမညပစ္စည်းဖြစ်ပုံကို ပြ၏။ "တန္တိဿိတေန ဝါ အညမည ပစ္စယေန" ဖြင့် ဝတ္ထုရုပ်ကိုမှီသော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဝတ္ထုရုပ်နှင့် အညမည ပစ္စည်းဖြစ်ပုံကို ပြ၏။ ဝါ၊ ဟဒယဝတ္ထုဟူသော ပစ္စယုပ္ပန်တရား၏။ သယံ၊ မိမိဟူသော နာမက္ခန္ဓာကိုယ်တိုင်။ ပစ္စယော၊ သည်။ (ဟောတိ)၊ တတော၊ ထိုနာမက္ခန္ဓာ ဟူသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားကြောင့်။ ဝါ၊ ဟဒယဝတ္ထုဟူသော ပစ္စယုပ္ပန်ကြောင့်။ (ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၌စပ်။) (အညမညပစ္စယေန၊ သော)။ တေန၊ ထိုနာမက္ခန္ဓာ တရားသည်။ ဝါ၊ တနည်း။ အညမည ပစ္စယေန၊ သော။ တန္နိဿိတေန၊ ထိုဟဒယဟူသော ပစ္စည်းကို မှီသောပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ တရားသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဖြစ်လသော်။ အညမညပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတ္တဗ္ဗတံ၊ ဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကို။ အရဟတိ၊ ထိုက်၏။ ယထာ၊ ဥဒါဟရုဏ်ကား။ ယထာ ခန္ဓေ ။ပေ။ ခန္ဓာ။ ။ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ဥဒါဟရဏေန ဝိဘာဝေတိ ("ယဿ စ သယံ ပစ္စယော" စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကိုပင် "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" စသည်ဖြင့် ဥဒါဟရုဏ် ထုတ်ပြသည်။ ထိုတွင် "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" သည် "တေန အညမညပစ္စယေန ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ" ၏ ဥဒါဟရုဏ်တည်း။ "ဝတ္ထုံ ပစ္စယာခန္ဓာ" ကား၊ "တန္နိဿိတေန အညမညပစ္စယေန ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ" ၏ ဥဒါဟရုဏ်တည်း။ "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ"၌ ပစ္စည်းဖြစ်သော ခန္ဓာသည်ပင် ပစ္စယုပ္ပန်လည်းဖြစ်, ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ခန္ဓာသည်ပင် ပစ္စည်းလည်း ဖြစ်သောကြောင့် အညမညပစ္စည်းဖြစ်သည်။ "ဝတ္ထုံ ပစ္စယာ ခန္ဓာ" ၌ ဟဒယဝတ္ထုသည် ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာနှင့် ပစ္စည်းလည်းဖြစ်, ပစ္စယုပ္ပန်လည်းဖြစ်သည်။ အညမည အခဏ်းကို သတိပြုပါ။ ခန္ဓေ၊ နာမက္ခန္ဓာတို့ကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ ခန္ဓာ၊ တို့သည်။ (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိယထာ၊ ကဲ့သို့၎င်း)။ ဝတ္တုံ၊ မှီရာဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၏။ ပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ခန္ဓာ၊ မှီတတ်သော ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာတို့သည်။ (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ) ယထာ၊ ကဲ့သို့၎င်းတည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တသ္မာ ။ပေ။ ဝုတ္တာ။ ။ တသ္မာဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကိုပင် အကြောင်းအဖြစ်ဖြင့် ညွှန်ပြသည်။ ဆိုအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း "အပြန်အလှန် ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်နိုင်မှ အညမညပစ္စည်း" ဟု ဟောတော်မူထိုက်သောကြောင့် ဟူလိူ။ ခန္ဓာနှင့် မဟာဘုတ်တို့တွင် ခန္ဓာတို့က ပစ္စည်းသာဖြစ်၍ မဟာဘုတ်တို့ကလည်း ပစ္စယုပ္ပန် သာဖြစ်သည့်အတွက် "အတ္တနော ပစ္စယဿ ပစ္စယတ္တာဘာဝတော" ဟု၎င်း, အညမညသဒ္ဒါကလည်း "တဒပေက္ခတ္တာစ၊ ထိုပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန်တို့ အပြန်အလှန်ငဲ့ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း" ပဋိစ္စ ဝါရအတွက် "ခန္ဓေ ပဋိစ္စ" ဟု၎င်း, ပစ္စယဝါရအတွက် "ခန္ဓေ ပစ္စယာစ"ဟု ၎င်း မဟာဘုတ်တို့၏ အညမညပစ္စည်းကြောင့် ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မမူအပ်။ ပစ္စယဝါရ၌လည်း အညမညပစ္စည်းကြောင့် မဟာဘုတ်တို့၏ ဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မမူအပ်။ (မဟာဘုတ် တို့က နာမက္ခန္ဓာတို့၏ တစုံတခုသော ပစ္စည်းမဟုတ်သည်၏အဖြစ်, မိမိဟူသော ပစ္စည်းတရား၏ ပစ္စယုပ္ပန်တရားကြောင့်ဖြစ်လသော် အညမညပစ္စည်းကြောင့်ဖြစ်၏ ဟု ဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) အတ္တနော၊ မိမိဟူသော မဟာဘုတ်၏။ (တ္ထ၌စပ်) ဝါ၊ မဟာဘုတ်က။ (ပစ္စယ၌စပ်) ပစ္စယဿ၊ ပစ္စည်းဖြစ်သော ကုသိုလ်စသော နာမက္ခန္ဓာ၏။ ပစ္စယတ္တာဘာဝတော၊ ပစ္စည်းအဖြစ်၏ မရှိခြင်းကြောင့်၎င်း။ ("ကုသလေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ မဟာဘူတာ" ကို ရည်ရွယ်၍ ဆိုသည်။) အညမညသဒ္ဒဿ၊ ၏။ ဝါ၊ အညမညသဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော အနက်၏။ တဒပေက္ခတ္တာစ၊ ထိုတပါးတပါးသော ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ကိုငဲ့ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ခန္ဓေ၊ တို့ကို။ ပဋိစ္စ၊ ၌၎င်း။ (ပဋိစ္စဝါရ အတွက် ဆိုသည်)။ (ခန္ဓေ၊ တို့၏။) ပစ္စယာစ၊ အကြောင်းကြောင့်၎င်း။ (ပစ္စယဝါရအတွက်ဆိုသည်။) န အညမည ပစ္စယာစ၊ အညမည ပစ္စည်းမှ တပါးသော နိဿယအစရှိသော ပစ္စည်းကြောင့်ကား။ မဟာဘူတာနံ၊ တို့၏။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ကို။ (ဘဂရတာ) ဝုတ္တာ အညမညပစ္စယာစ၊ ကြောင့်လည်း။ (မဟာဘူတာနံ၊ ဥပ္ပတ္တိ) (ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တာ၊
ပန၊ ဆက်။ ခန္ဓာ ပန ဝတ္ထုံ ။ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ ။ နာမက္ခန္ဓာ တို့သည် ဝတ္ထုဟူသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ကုန်လသော် ဝတ္ထုအား ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်၏။ ပဋိသန္ဓေအခါဝယ် ခန္ဓာတို့က ထိုဝတ္ထုကို မှီရသည့် အတွက် အညမညပစ္စည်းကြောင့်လည်း ဖြစ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ဝတ္ထုကို အကြောင်းပြု၍ ကုသိုလ်စသော ခန္ဓာတို့၏ အညမညပစ္စည်းကြောင်ဖြစ်ပုံကို ပစ္စယဝါရ၌ ဟောတော်မူအပ်ပါသည်။ ခန္ဓာ၊ တို့သည်။ (ပစ္ဆာဇာတပစ္စယာ ဟောန္တိ၌စပ်)။ ဝတ္ထုံ၊ ဟဒယဝတ္ထုကို။ ပစ္စယာ၊ ပုရေဇာတ ပစ္စည်းပြု၍။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ၊ ကုန်လသော်။ ဝတ္ထုဿ၊ ၏။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယာ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ တန္နိဿိတေန၊ ထိုဟဒယဝတ္ထုကို မှီသော။ အညမည ပစ္စယေနစ၊ အညမည ပစ္စည်းဖြစ်သော ခန္ဓာကြောင့်လည်း။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ဟဒယဝတ္ထုကို ပုရေဇာတ ပစ္စည်းပြု၍ ဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့၏ ဟဒယဝတ္ထု၏ ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စည်းဖြစ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်, ထိုဟဒယဝတ္ထုကိုမှီသော အညမညပစ္စည်းဖြစ်သော ခန္ဓာကြောင့် ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) ဝတ္ထုံ၊ ကို။ ပစ္စယာ၊ ပုရေဇာတပစ္စည်းပြု၍။ ကုသလာဒီနံ၊ ကုန်သော။ ခန္ဓာနံ၊ တို့၏။ အညမည ပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ [ဤနည်းအားဖြင့် "ပစ္စယဝါရ၌ ခန္ဓာနှင့် ဝတ္ထုတို့၏ အညမည ပစ္စည်းဖြစ်ပုံကို ဟောတော်မူပါသည်" ဟူလို။]
န သာ ဂဟိတာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ န ။ပေ။ နဂဟိတာနိ။ ။ အာရမဏပစ္စည်း အခဏ်း၌ ရူပါယတန အစရှိသည်တို့ကို ပဋိစ္စ ဟု မဟောသော်လည်း အာရမဏပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သကဲ့သို့ စက္ခာယတန အစရှိသည်တို့ကိုလည်း နိဿယပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် မယူအပ် မဟုတ် ယူအပ်ကုန်သည်သာ။ သဟဇာတ ပစ္စည်းကဲ့သို့ "ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ" ဟု ဟောတော်မူလိုက်လျှင် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ကို သရုပ်အားဖြင့် ပြအပ်ပြီးဖြစ်၏။ "အဗျာကတံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ အဗျာကတော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နိဿယပစ္စယာ" ဟူသော ဤပါဌ်၌ စက္ခုဝတ္ထု အစရှိသည်တို့လည်း ပါဝင်ပြီးဖြစ်တော့၏။ နိဿယဘူတာနိ၊ မှီရာဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။ စက္ခာယတနာဒီနိ၊ စက္ခာယတန အစရှိသော တရားတို့ကို။ ပဋိစ္စာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ)၊ န ဝုတ္တံ၊ ဣတိ (အယံ)၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
ပန၊ ထိုသို့ စက္ခာယတန အစရှိသော တရားတို့ကို ပဋိစ္စဟု ဟောတော်မမူအပ်ပါသော်လည်း။ ရူပါယတနာဒီနိ၊ တို့ကို။ အာရမဏပစ္စယဘာဝေန၊ ဖြင့်။ (ဂဟိတာနိ) ဝိယ၊ ယူအပ်ကုန်သကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ။) စက္ခာယတနာဒီနိ၊ တို့ကို။ နိဿယပစ္စယဘာဝေန၊ ဖြင့်။ န ဂဟိတာနိ၊ မယူအပ်ကုန်သည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ (ဂဟိတာနိဧဝ၊ ကုန်သည်သာ)။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဒွီသု၊ ကုန်သော။ ဥပနိဿယေသု၊ အနန္တရူပနိဿယ, ပကတူပနိဿယပစ္စည်းတို့၌။ ဝတ္တဗ္ဗေမေဝ၊ မရဟု ဆိုဘွယ်သည်ပင်။ နတ္ထိ၊ ပန၊ ကား။ အာရမဏူပနိဿယမ္ပိ၊ ကိုလည်း။ ယေ၊ အကြင် တရားတို့သည်။ လဘန္တိ၊ တေသံ၊ ထိုအာရမဏူပနိဿယပစ္စည်းရသော တရားတို့၏။ ဝါ၊ တို့နှင့်။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ စပ်သဖြင့်။ အာရမဏပစ္စယသဒိသန္တိ၊ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ (သင်္ဂီတိကာရေဟိ)၊ ဝုတ္တံ၊ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ တတ္ထ ကိဉ္စာပိတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
တတ္ထ၊ ထိုတတ္ထကိဉ္စာပိဟူသော စကားရပ်၌။ န သဗ္ဗေ ။ပေ။ လဘန္တီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်လည်း။ ပုရိမ ပါဌော၊ ရှေး၌ဖြစ်သော အဋ္ဌကထာပါဌ်တည်း။
ပန၊ ထိုသို့ ရှေးအဋ္ဌကထာပါဌ်ရှိပါသော်လည်း။ ကုသလာပိ၊ ကုသိုလ် တရးတို့သည်လည်း။ ကုသလာပိ ။ပေ။ နလဘန္တိ။ ။ ကုသလာပိ ပန မဟဂ္ဂတာပီတိ ပိသဒ္ဒေန အဗျာကတေ မဟဂ္ဂတေ အာကဍ္ဎတိ "ကုသလာပိ မဟဂ္ဂတာ အာရမဏူပနိဿယံ နလဘန္တိ၊ ပဂေဝ အဗျာကတာ" တိ။ ကဒါ စိနလဘန္တိ၊ ယဒါ ဂရုံ ကတွာ န ပဝတ္တန္တီတိ အတ္ထော၊ အနု။ ["ကာမာဝစရဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်တို့သည် အလေးဂရုပြု၍ မဖြစ်ရာ တရံတခါ၌ အာရမဏူပနိသယပစ္စည်းကိုမရ။ အလေးဂရုပြု၍ဖြစ်ရာ တရံတခါ၌သာ ရသည် ဟူလို။] (သာမညကတ္တား)။ ပဟဂ္ဂတာ၊ မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်တရားတို့သည်။ (ဝိသေသကတ္တား)။ ဧကန္တေန၊ ဖြင့်။ (အာရမဏူပနိဿယံ၊ ကို။ နလဘန္တိ၊ ["မိမိတို့က အာရမဏူပနိဿယ ပစ္စည်း၏ ပစ္စယုပ္ပန် မဖြစ်ကုန်" ဟူလို။] ကာမာဝစရာစ၊ ကာမာဝစရာတရားတို့သည်လည်း။ ကဒါစိ၊ ၌။ နလဘန္တိ၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ န သဗ္ဗေ ကုသလာကုသလာ ဗျာကတာတိ၊ ဟူ၍။ ပဌန္တိ၊ နောက်ဆရာတို့ ရွတ်ဆိုကြကုန်၏။ [ယခုအဋ္ဌကထာ စာအုပ်များ၌ကား ဤအတိုင်းပင် ပါဌ်ရှိသည်။]
အညတ္ထ၊ ပုရေဇာတ ပစ္စည်းမှ တပါး အခြားသော ဟေတုအစရှိသော ပစ္စည်းတို့၌။ ပစ္စယံ၊ ပစ္စည်းတရားကို။ အနိဒ္ဒိသိတွာဝ၊ သရုပ်အားဖြင့် တိုက်ရိုက် မညွှန်ပြ၍သာ၊ ဒေသနာကို။ (ဘဂဝတာ) ကတာယထာ၊ ကဲ့သို့။ ပုရေဇာတပစ္စယေ၊ ၌။ ဧဝံ၊ သို့။ (ပစ္စည်းတရားကို သရုပ်အာဖြင့် တိုက်ရိုက် မညွှန်ပြမှုကို။) အကတွာ၊ မပြုမူ၍။ (ပစ္စည်းတရားကို သရုပ်အားဖြင့် တိုက်ရိုက်ညွှန်ပြ၍။) ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝတ္ထုံ ပုရေဇာတပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါသနည်း။ ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
နိယမသဗ္ဘာဝါ၊ မြဲသော ဝတ္ထု၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (ဝတ္ထုံ ပုရေဇာတ ပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ ဘဂဝတာ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ ဤကားအဖြေတည်း။)
ဟိ၊ ချဲ့။ ဟေတုအာဒီသု ‌၊ ဟေတုအစရှိသော ပစ္စည်းတို့၌။ နိယမော၊ မြဲသော ပစ္စည်းသည်။ နတ္ထိ၊
ဟိ၊ မှန်။ တေဟိ၊ ထိုဟိတ် အစရှိသည်တို့ကြောင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ဖန်တရားတို့၏။ ကုသလာဒီသု၊ ကုန်သော။ အလောဘာဒီသု၊ အလောဘ အစရှိသော ဟိတ်တို့တွင်၎င်း။ ရူပါဒီသုစ၊ ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံတို့တွင်၎င်း။ အယမေဝ၊ ဤကုသိုလ်ဟိတ် တရားသည်သာ။ ဝါ၊ ဤအာရုံတရားသည်သာ။ ပစ္စယော၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ နိယမော၊ မြဲသော ပစ္စည်းတရားသည်။ န အတ္ထိ၊ ပန၊ ကား။ ဣဓ၊ ဤပုရေဇာတ ပစ္စည်း၌။ ဝတ္ထုန ဝတ္ထုဓမ္မေသု၊ ဝတ္ထုဓမ္မန ဝတ္ထုဓမ္မတို့တွင်။ ဝတ္ထု န ဝတ္ထု ဓမ္မေသု။ ။ ဝတ္ထုန ဝတ္ထု ဓမ္မေသူတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ၊ - အနု။ ထိုတွင် "နဝတ္ထုဓမ္မ" ဟူသည် ဝတ္ထုရုပ် ၆ ပါးမှ တပါးသော မဟာဘုတ် ၄ ပါးစသော နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၂ ပါးတည်း။ [န ဝတ္ထုနာမ ရူပါဒိဒွါဒသဝိဓံ နိပ္ဖန္နရူပံ။ မဓု။] ပုရေဇာတ ပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနံ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏။ [ပုရေဇာတ ပစ္စယာဥပ္ပဇ္ဇမာနန္တိ ဣမိနာ, ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ, အာရုပ္ပေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေ စ ခန္ဓေ နိဝတ္တေတိ။ အနု။] နိယမတော၊ မြဲသောအားဖြင့်။ ဆဗ္ဗိဓံ၊ သော။ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုရုပ်သည်။ ပုရေဇာတပစ္စယော ဟောတိ၊ ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ ဣဒံ၊ ဤဝတ္ထုံ ပုရေဇာတ ပစ္စယာ ဟူသော စကားတော်ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ။
[ကသ္မာ ပနေတ္ထ ဝတ္ထုပုရေဇာတမေဝ ဂဟိတံ။ န အာရမဏပုရေဇာတန္တိ စောဒနံ မနသိကတွာ အာဟ အာရမဏ ပုရေဇတမ္ပိ ဟိ ဝတ္ထုပုရေဇာတေ အဝိဇ္ဇမာနေ န လဗ္ဘတီတိ။ အနု။ ဟိ၊ မှန်။ အာရမဏပုရေဇာတမ္ပိ၊ ကိုလည်း။ ဝတ္ထုပုရေဇာတေ၊ သည်။ အဝိဇ္ဇမာနေ၊ သော်။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ် မရနိုင်။ ဧဝဉ္စကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ (ဝတ္ထုပုရေဇာတ မရှိလျှင် အာရမဏပုရေဇာတ၏ မရနိုင်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်။ ("ဝုတ္တာ, နဥဒ္ဓဋော" တို့၌စပ်။) ပဋိသန္ဓိဝိပါကဿ၊ ပဋိသန္ဓေကိစ္စတပ်သော ဝိပါက်၏။ န ပုရေဇာတပစ္စယာ ဧဝ၊ ပုရေဇာတ ပစ္စည်းမဟုတ်သော သဟဇာတ အစရှီသော ပစ္စည်းကြောင့်သာ။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာရမဏဿပိ၊ ပစ္စုပ္ပုန်အာရုံရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ ပစ္စုပ္ပန္နာရမဏဿပိ တဿ။ ။ စုတိစိတ်နှင့်ဆက်၍နေသော မရဏဝသန္နဝီသိ၌ ရူပါရုံစသော အာရုံထင်နေသည်ရှိသော စုတိစိတ်ရောက်သော်လည်း ထိုအာရုံမချုပ်သေးလျှင် ပဋိသန္ဓေစိတ်သည် ထိုပစ္စုပ္ပန်ရူပါကို အာရုံပြုရ၏။ ထိုပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံသည် ပုရေဇာတ ဖြစ်သော်လည်း ဝတ္ထုပုရေဇာတ မရှိသော ကြောင့် အာရမဏပုရေဇာတအဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ဆောင်တော်မမူအပ်။ တဿ၊ ထိုပဋိသန္ဓေ ကိစ္စတပ်သော ဝိပါက်၏။ ပုရေဇာတ ပစ္စယော၊ ပုရေဇာတ ပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို။ (ဘဂဝတာ န ဥဒ္ဓဋော၊ ထုတ်ဆောင်တော်မမူအပ်။
နေဝဝိပါက ။ပေ။ ပုရေဇာတပစ္စယာတိ၊ ဟူသော။ နေဝဝိပါက ။ပေ။ ဝုတ္တံ။ ။ န ဥဒ္ဓဋောတိ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ပါကဋံ ကာတုံ နေဝဝိပါက ။ပေ။ တီဏီတိ ဝုတ္တန္တိ ဝုတ္တံ၊ အလာဘတောတိ (ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်) ယဒိ လဗ္ဘေယျ၊ စတ္တာရီတ ဝတ္တဗဗံ သိယာတိ ဒဿေတိ၊ တတ်ထာတိ ဝိပါကတ္တိကေ တီဏီတိ ဝိပါကံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ ဝိပါကော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိပုရေဇာတပစ္စယာ၊ ‌ဝိပါကဓမ္မဓမ္မံ ပဋိစ္စ ဝိပါကဓမ္မဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပုရေဇာတ ပစ္စယာ၊ နေဝိပါကနဝိပါကဓမ္မဓမ္မံ ပဋိစ္စ နေဝိပါကနဝိပါကဓမ္မဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပုရေဇာတပစ္စယာတိ ဣမာနိ တီဏိ၊ အနု။ ဧတဿပိ၊ ဤဝါရကိုလည်း။ အလာဘတော၊ မရခြင်းကြောင့်။ တတ္ထ၊ ထိုဝိပါကတိက်၌။ ပုရေဇာတေ တီဏီတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ ) ဝုတ္တံ၊ ။
တထာ ပဋိသန္ဓေက္ခဏေ မဟာဘူတာနန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ မဟာဘူတာနံ၊ တို့၏။ ဧကက္ခဏိကနာနာက္ခဏိကမ္မပစ္စယဝသေနေဝ၊ ဧကက္ခဏိက ကမ္မနာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စည်းနှင့် စပ်သဖြင့်သာ။ တဒုပါဒါရူပါနမ္ပိ၊ ထိုမဟာဘုတ်ကို စွဲ၍ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ်တို့၏လည်း။ (ဧကက္ခဏိကနာနာက္ခဏိက ကမ္မပစ္စယံ၊ ကို။) (ဘဂဝါ) ဝဒတိ၊ ဣတိစ၊ ဤသို့လည်း။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ["မဟာဘုတ်နှင့် ဥပါဒါရုပ်တို့သည် အဝိနိဗ္ဘဂဖြစ်ကြသောကြောင့် မဟာဘုတ်တို့ကဲ့သို့ ဧကက္ခဏိကကမ္မ, နာနာက္ခဏိကကမ္မနှင့်စပ်၍ ဥပါဒါရုပ်များလည်းဖြစ်ကြသည်" ဟူလို။]
ကဋတ္တာရူပါနန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ ပဝတ္တိယံ၊ ၌။ ကဋတ္တာရူပါနံ၊ တို့၏။ ("နာနာက္ခဏိကောဝ၊ ကိုသာ။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏" ဟု အဋ္ဌကထာ၌စပ်)။ ဣဝိ အဓိပ္ပါယော၊ [ပဝတ္တိယံ ကဋတ္တာရူပါနန္တိ ဝိသေသနံ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ကဋတ္တာရူပါနံ ဧကက္ခဏိကဿပိ ကမ္မပစ္စယဿ ဣစ္ဆိတတ္တာ။ တေနေဝ ဟိ အဋ္ဌကထာယံ "တထာ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ မဟာဘူတာ နန္တိ ဒုဝိဓောပိ ကမ္ပပစ္စယော ဝုတ္တော။ အနု။ (အဋ္ဌကထာ၌ "ကဋတ္တာ ရူပါနံ နာနာက္ခဏိကောဝ" ဟု ဆိုအပ်သော စကား၏ အဖွင့်ဖြစ်သောကြောင့် ပဝတ္တိကဋတ္တာရုပ်ကို ဆိုလိုသည်ဟု အဓိပ္ပါယ်မှတ်ပါ။ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ကဋတ္တာရုပ် ဖြစ်လျှင်ကား ဧကက္ခဏိက နာနာက္ခဏိကကမ္မ ၂ မျိုးလုံး ရနိုင်သည်။]
ယထာ လာဘဝသေနာတိ၊ ကား။ ဣန္ဒြိယရူပေသု၊ ဣန္ဒြေဖြစ်သော ရုပ်တို့တွင်။ ယံယံ၊ အကြင်အကြင် စက္ခုန္ဒြေ အစရှိသော ရုပ်ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။ တဿတဿ၊ ထိုထိုပဋိသန္ဓေ အခါ၌ ရအပ်သော စက္ခုအစရှိသော ဣန္ဒြိယရုပ်၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ စပ်သဖြင့်။ ("ဣန္ဒြိယရူပဉ္စ ဝတ္ထုရူပဉ္စ ကဋတ္တာရူပန္တိ ဝုတ္တံ" ဟု အနုဋီကာ အဖွင့်အတိုင်း ထည့်စပ်။) [ယံယံ ပဋိသန္ဓိယံ လဗ္ဘတီတိ စက္ခုန္ဒြိယာဒီသု ယံယံဣန္ဒြိယရူပံ ပဋိသန္ဓိယံ လဗ္ဘတိ။ (သံသေဒဇပဋိသန္ဓေ, ဥပပါတ်ပဋိသန္ဓေနေသော သတ္တဝါတို့၌ ပဋိသန္ဓေ အခါဝယ် စက္ခုန္ဒြေအစရှိသည်တို့ ရနိုင်သည်။) တဿ တဿ ဝသေန ဣန္ဒြိယရူပဉ္စ ဝတ္ထုရူပဉ္စ ကဋတ္တာရူပန္တိ ဝုတ္တံ၊ အနု။]
ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနမ္ပိ၊ ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန် တရားတို့၏ည်း။ ကေသဉ္စိ၊ အချို့သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏။ ကေသဉ္စိ နိယမတော ။ပေ။ ခန္ဓာ။ ။ ကေသဉ္စီတိ ပဉ္စဝေါကာရေ ပဋိသန္ဓိက္ခန္ဓာဒီနံ၊ တေသဉှိ ဝတ္ထုနိယမတော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော ဟောတိ၊အနု။ "ကေသဉ္စိဝတ္ထု "၌ ကေသဉ္စိ အရ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ စသည်ကို ယူ၍ ဝတ္ထု အရထိုခန္ဓာနှင့်တကွဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထုစသည်ကိုယူပါ။ အာဒိဖြင့် စက္ခုဝိညာည်စသည်တို့အား ကျေးဇူးပြုသော စက္ခုဝတ္ထု စသည်တို့ကိုယူပါ။ "ကေသဉ္စိခန္ဓာ" ၌ ကေသဉ္စိ အရ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေခဏ၌ ဟဒယဝတ္ထုကို၎င်း, ပဝတ္တိအခါ စက္ခုဝတ္ထုစသည်တို့ကို၎င်း ယူ၍ ခန္ဓာအရ ပဉ္စဝေါ ကာရပဋိသန္ဓေနာက္ခန္ဓာနှင့် စက္ခုဝိညာဉ်စသော နာမက္ခန္ဓာတို့ကိုယူပါ။ နိယမတော၊ မြဲသောအားဖြင့်။ ဝတ္ထု၊ သည်။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ သည်။ (ဟောတိ)၊ ကေသဉ္စိ၊ တို့သည်။ (နိယမတော၊ ဖြင့်။) ခန္ဓာ၊ နာမက္ခန္ဓာ တို့သည်။ (ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော ဟောန္တိ)၊ စ၊ ထိုသို့ပင်ဖြစ်ပါသော်လည်း။ ကုသလာဒိကေ၊ ကုသိုလ်အစရှိသော ခန္ဓာတို့ကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ၊ ဖြစ်ကုန်လသော်။ သမာနဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာဧဝ၊ တူသော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းကြောင့်သာ။ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်သည် မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ နာနာဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာပိ၊ မတူထူးခြား ကွဲပြားသော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းကြောင့်လည်း။ န စ ။ပေ။ နာနာဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာပိ။ ။ "သမာန ဝိပ္ပယုတ္တဟူသည်" အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းဖြစ်ကြသော ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ ဟဒယဝတ္ထုတို့တည်း။ နာနာဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းဟူသည်ကား စက္ခုဝတ္ထု စသော ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းများတည်း။ [သမာနဝိပ္ပယုတ္တပစ္စာတိ သဒိသဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ၊ ကုသလာကုသလာ ဟိ ခန္ဓာ ဧကစ္စေ စ အဗျာကတာ( ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ စသော ခန္ဓာ ဝတ္ထုရုပ်တို့သည်) ယဿ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ ဟောန္တိ၊ န သယံ တတော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယံ လဘန္တိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ ဘာဝတော ဝတ္ထုနာဝ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေန ဥပ္ပဇ္ဇနတော၊ ဧကစ္စေ ပနံ အဗျာကတာ ယဿ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ ဟောန္တိ၊ သယမ္ပိ တတော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယံ လဘန္တိ တထာ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ဝတ္ထုက္ခန္ဓာ၊ တေန ဝုတ္တံ "ကေသဉ္စိ ခန္ဓာ။ပေ။ နာနာဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာပီတိ၊ အနု။ ဤအနုဋီကာ၌ "နာနာဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ" ကို ရှေးဦးစွာပြ၍ သမာနဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာကို နောက်မှ ပြထားသည်ကို သတိပြုပါ။] (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ)၊ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စည်းကြောင့်ဖြစ်ကုန်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့တွင် အချို့သော ပစ္စယုပ္ပန် တရားတို့၏ ဝတ္ထုရုပ်က မြဲသော ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စည်းဖြစ်သည်၏ အဖြစ်, အချို့သော ပစ္စယုပ္ပန် တရားတို့၏ နာမက္ခန္ဓာ တို့က မြဲသော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းဖြစ်ကုန်သည်၏အဖြစ်, ကုသိုလ်အစရှိသော ခန္ဓာတို့ကို စွဲ၍ဖြစ်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ တူသော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းကြောင့်သာ ဖြစ်ကုန်သည် မဟုတ်ကုန်သည်၏အဖြစ် နာနာဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းကြောင့်လည်း ဖြစ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) တံ ဝိသေသံ၊ ကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ, ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုဝါရ၌။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ။
တတ္ထ၊ ထိုဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ, ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ ဟူသော ပါဌ်၌။ (ဥပယောဂ ဝစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၌စပ်) တဒါယတ္တဝုတ္တိတာယ၊ ထိုဝတ္ထုရုပ်၌စသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တဒါယတ္တ။ပေ။ ဥပယောဂဝစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ။ "ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ" ၌ ဝတ္ထုသည် ပစ္စည်း, ခန္ဓာတို့သည် ပစ္စယုပ္ပန်, "ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ" ၌ ပစ္စယုပ္ပန် ဖြစ်သော ခန္ဓာသည် ထိုဝတ္ထုရုပ်နှင့်စပ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ဝတ္ထုရုပ် တည်းဟူသော ပစ္စည်းကို ပစ္စည်းပြု၏။ ထို့ကြောင့် "ဝတ္ထုံ" ဟု ဒုတိယာဝိဘတ်ဖြင့် ထားသည်။ "ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ"ပ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ဝတ္ထုသည် ထိုပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ စသည်နှင့် စပ်သော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ထိုခန္ဓာဟူသော ပစ္စည်းကို ဝတ္ထုရုပ်ကပစ္စည်းပြု၏။ ထို့ကြောင့် "ခန္ဓေ" ဟု ဒုတိယာဝိဘတ်ဖြင့် ထားသည် ဟူလို။ ("ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ" ကို ရည်ရွယ်သည်။) တနည်း- ထိုပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာစသည်တို့၌ စပ်သောဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ("ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စယာ" ကို ရည်ရွယ်သည်။) ပစ္စယုပ္ပန္နော၊ ပစ္စယုပ္ပန် တရားသည်။ ပစ္စယံ၊ ကို။ ပစ္စယံ ကရောတိ၊ ပစ္စည်းဖြစ်အောင် ပြု၏။ (ပစ္စယုပ္ပန်ရှိလို့ ပစ္စည်းဖြစ်ရကား" ပစ္စည်းဖြစ်အောင် ပစ္စယုပ္ပန်ကပြုသည်" ဟူလို။) ဣတိ၊ သို့။ ဣမဿ အတ္ထဿ၊ ၏။ ဝါ၊ နှင့်။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ စပ်သဖြင့်။ ဥပယောဂဝစနံ၊ ဝတ္ထုံဟုဒုတိယာ ဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါကို။ ဝါ၊ ခန္ဓေဟု ဒုတိယာဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ။
ဟိ၊ မှန်။ ဝတ္ထုံ၊ ကို။ ဝတ္ထုံ။ ပေ။ အယံ ဟေတ္ထ ‌အတ္ထော။ ။ ဤဝါကျကား ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကို အကျဉ်းချုပ်၍ အဖြောင့်ဖွင့်ပြသော ဝါကျတည်း။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာကို "ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယကရဏတော" ဟု ဖွင့်သည်။ "ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ" အတွက် "ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယကရဏတော" ဟု၎င်း၊ "ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စယာ" အတွက် "ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယကရဏတော" ဟု၎င်း ၂ ဝါကျခွဲပါ။ [ဤဋီကာအလို" ဧကံခန္ဓံ ပဋိစ္စ တယောခန္ဓာ၊ တို့သည်။ ဝတ္ထုံ၊ ဝတ္ထုရုပ်ကို။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယ,၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းကို ပြုခြင်းကြောင့်။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ " ဤသို့ အနက်ပေးရလိမ့်မည်။] (ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယကရဏတော၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို ပြုခြင်းကြောင့်။) (ကုသလံ ဧကံခန္ဓံ ပဋိစ္စတယော ခန္ဓာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ" စသည်၌စပ်)။ ခန္ဓေ၊ တို့ကို။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယကရဏတော၊ ကြောင့်။ ("ကုသလေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ" စသည်၌စပ်)။ ဣတိအယံ၊ ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ, ခန္ဓေဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ ဟူသော ပါဌ်၌။ အတ္ထော၊ တည်း။
အဋ္ဌကထာယံ ပန၊ ၌ကား။ (ဝုတ္တော၌စပ်) ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ဝိပ္ပယုတ္တ ပစ္စယာ ဝတ္ထုနာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယတံ သာဓေန္တေနာတိ၊ ဟူသော။ အတ္ထော၊ ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊ တတ္ထ၊ ထိုအဋ္ဌကထာစကာရပ်၌။ ကုသလာနံ၊ ကုန်သော။ ဝတ္ထုံ၊ ကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ ဝတ္ထုံပဋိစ္စာတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္ထုံ၊ ဆိုခြင်းငှါ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ ["ကုသလံ ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ" ဟု ပါဠိတော်၌ရှိသောကြောင့် ခန္ဓာတို့သည် ဝတ္ထုကို စွဲ၍ ဖြစ်သည်မဟုတ်။ ခန္ဓာတို့ကိုစွဲ၍ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် "ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ" ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ ဟူလို။] ဣတိ၊ ဤကား လဒ္ဓဒေါသတည်း။ [ရှေးနိသယ၌၊ ဣတိ မပါ။] ဣဒံ ပန၊ ဤဝတ္ထုံဟူသော ပါဌ်ကိုကား။ ပဋိစ္စသဒ္ဒေန၊ ပဋိစ္စသဒ္ဒါနှင့်။ အယောဇေတွာ၊ မယှဉ်စေမူ၍။ ပဋိစ္စဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ ယောဇေတွာ၊ ၍။ တဿ၊ ထိုဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ ဟူသော ပါဌ်၏။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယတံ၊ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို။ သာဓေန္တေန၊ ပြီးစေသော။ ဝတ္ထုနာ၊ ဝတ္ထုကြောင့်။ (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ) ဣတိ၊ သို့။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခ။ပေ။ ဆိုဦးအံ့။ ကိံ၊ အဘယ်တရားကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်သနည်း။) ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
ယံ၊ အကြင်ဧကံခန္ဓန္တိ အာဒိကံ အစရှိသော တရား, မဟာဘုတ် အစရှိသော တရားကို။ ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်၌။ ပဋိစ္စာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ (တံ၊ ထိုခန္ဓာအစရှိသော တရား, မဟာဘုတ်အစရှိသော တရားကို။ ပဋိစ္စ၊ ၍။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။ တံ စသည်ကို နိယမအဖြစ်ဖြင့် ထည့်သည်။)
တမေဝ အတ္ထံ၊ ထိုအနက်ကိုပင်။ ပါကဋံ၊ ထင်ရှားသည်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။ ခန္ဓေ ပဋိစ္စခန္ဓာ ။ပေ။ သာဓေန္တေနာနတိ၊ ဟူ၍။ ပဌန္တိ၊ ရွတ်ဆိုကြကုန်၏။
အနန္တရတ္တာ၊ အခြားမဲ့၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အနန္တရတ္တာ ။ပေ။ အာဟ။ ။ အဗျာကတဝါရ၌ "မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ" ဟု ရှိ၏။ ထိုစိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်ဟူရာ၌ အခြားမဲ့ဖြစ်၍ ထင်ရှားသော အဗျာကတ စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်ကိုသာ ပစ္စယသတ္တိနည်းအားဖြင့် ယူရမည်" ဟု ထင်များဘွယ် ရှိသောကြောင့် "အနန္တရတ္တာ ။ပေ။ ကုသလာကုသလစိတ္တသမုဋ္ဌာနမ္ပိ" ဟု အဋ္ဌကထာဖွင့်ရသည်။ (အဗျာကတစိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်က အခြားမဲ့ ၏ အဖြစ်ကြောင့်)။ ပါကဋဿ၊ ထင်ရှားသော။ အ‌ဗျာကတစိတ္တသမုဋ္ဌာနဿေဝ၊ အဗျာကတစိတ္တသမုဋ္ဌာန် ရုပ်ကိုသာ။ ဂဟဏံ၊ ယူခြင်းသည်။ မာဟောတု၊ မဖြစ်ပါစေလင့်။ ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။ အဗျာကတ စိတ္တသမုဋ္ဌာနမ္ပိ ကုသလာ ကုသလ စိတ္တသမုဋ္ဌာနမ္ပီတိ၊ ဟူသော စကားကို။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ဆိုပြီ။
အာသန္နမ္ပိ၊ အနီးဖြစ်သော အဗျာကတစိတ္တ သမုဋ္ဌာန်ရုပ်သည်၎င်း။ ဒူရမ္ပိ၊ အဝေးဖြစ်သော ကုသလာကုသလစိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်သည်၎င်း။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော စိတ္တသမုဋ္ဌာန်ရုပ်သည်။ (ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏)။ ဣတိ ဝုတ္တံဟောတိ၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
"ဣမေ ဝီသတိ ပစ္စယာတိ သံခိပိတွာ ဒဿိတာနံ ဝသေနေတံ ဝုတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ (အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ သင်္ဂဟကာရေန၊ ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုစကားရပ်၌။ (ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၌စပ်) ဧကေနပိ၊ ကုသိုလ် အစရှိသော ပုဒ်တို့တွင် ယခုသော ပုဒ်ဖြင့်လည်း။ ဝါ၊ ထိုထိုပစ္စယနိဒ္ဒေသဝယ် တခုသောဝါ ကျတည်းဟူသော ပုဒ်ဖြင့်လည်း။ ဒဿနံ၊ ပြခြင်းကို။ ယဒိသံခိတ္တံ၊ အကယ်၍ ချုံးအပ်သည် ဖြစ်အံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ သော်။) သံခိတ္တမေဝ၊ ချုံးအပ်သည် သာတည်း။ [စာအုပ်တို့၌ "ဒေသနံ သံခိတ္တံ" ဟုရှိ၏။ ဒေသနံ ပုဒ်က ဣတ္ထိလိင် ဖြစ်သောကြောင့် မမှန်ပါ။ "သံခိပိတွာ ဒဿိတာနံ" ပုဒ်ကို ‌ထောက်၍ "ဒုဿနံ သံခိတ္တံ" ဟု ရှိပါစေ။] ပန၊ ထိုသို့ တပုဒ်ဖြင့်သော်လည်းချုံးအပ်လျှင် ချုံးအပ်သည် မည်ပါသော်လည်း။ အာဒိမှိ၊ အစ၌။ တယော၊ ကုန်သော။ ပစ္စယာ၊ ဟေတု, အာရမဏ, အဓိပတိပစ္စည်းတို့ကို၎င်း။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော၊ ကို၎င်း။ ဧကမ္ပိ၊ သော။ ပဒံ၊ ပုဒ်ကို။ အပရိဟာပေတွာ၊ မယုတ်လျော့စေမူ၍။ (သင်္ဂီတိကာရေဟိ) ဝိတ္ထာ‌ရိတာ၊ ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ စတ္တာရော၊ ကုန်သော။ တေ၊ ထိုဟေတု , အာရမဏ, အဓိပတိ, ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းတို့ကို၎င်း။ ပစ္ဆာဇာတဉ္စ၊ ကို၎င်း။ (ပဋိစ္စဝါရ၌ လုံးဝမရအပ်သော ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စည်းကို၎င်း။) ဝဇ္ဇေတွာ၊ ကြဉ်၍။ ဣမေ ‌ဧကူနဝီသတိပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်သည်။ သိယာ၊ ၏။
(ကသ္မာ၊ ကြောင့်နည်း။) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ ဧတ္တကာ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော တခုယုတ် ၂၀ သော ပစ္စည်းတို့ကို။ သံခိပိတွာ၊ ချုံး၍။ ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်တည်း။
ဝါ၊ ဝါဒန္တရကား။ ယေ၊ အကြင် ပဒကာရဆရာတို့သည်။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဝိတ္ထာရိတံ၊ အကျယ်ချဲ့အပ်သော ၄ ပစ္စည်းကို၎င်း။ အဝိတ္ထာရိတဉ္စ၊ အကျယ်မချဲ့အပ်သော ၁၉ ပစ္စည်းကို၎င်း။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော ပစ္စည်းကို။ သင်္ဂဟေတွာ၊ သိမ်းယူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ တေသံ၊ ထိုပဒကာရဆရာတို့၏။ (ဝါဒေ၊ အယူ၌။) ဣမေ တေ ဝီသတိပစ္စယာတိ၊ ဟူသော။ ပါဌေန၊ အဋ္ဌကထာပါဌ်သည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ထိုက်၏။ [ယခု အဋ္ဌကထာစာအုပ်များ၌ ဤအတိုင်းပင် ရှိသည်။]
[ဧဝံ ဝါဒန္တရေ ဝတ္တဗ္ဗံ ဝတွာ ဣဒါနိ ပါဠိယာ အဝိပရီတံ အတ္ထံ ဒဿေတုံ (မဖောက်မပြန်သော အနက်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ) ။ အာဒိမှိ ပနာတိ အာဒိ ဝုတ္တံ၊ အနု။] ပန၊ စင်စစ်ကား။ အာဒိမှိ၊ အစ၌။ ဝိတ္ထာရိတေ၊ အကျယ်ချဲ့အပ်ကုန်သော။ တယော၊ ကုန်သော။ ပစ္စယေ၊ ဟေတု , အာရမဏ, အဓိပတိပစ္စည်းတို့ကို။ ဝဇ္ဇေတွာ၊ ကြဉ်၍။ ယတော၊ အကြင်အနန္တရပစ္စည်းမှ။ ပဘုတိ၊ စ၍။ သင်္ခေပေါ၊ အကျဉ်းချုံးခြင်းကို။ အာရဒ္ဓေါ၊ အားထုတ်အပ်ပြီ။ စတုတ္ထော၊ ၄ ပါးမြောက် ‌ဖြစ်သော။ တတော၊ ထိုအနန္တရ ပစ္စည်းမှ။ ပဘုတိ၊ စ၍။ သံခိတ္တံ၊ ချုံးအပ်သော ပစ္စည်းကို၎င်း။ ဝိတ္ထာရိတဉ္စ၊ အကျယ်ချဲ့အပ်သော ပစ္စည်းကို၎င်း။ သဟ၊ အတူတကွ။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဣမေ တေဝီသတိ ပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ မှတ်ထိုက်၏။
ဝိဘင်္ဂဝါရဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ။
တထာ ပုရေဇာတပစ္စယေတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။ (အတ္ထော ၌စပ်) အညမညပစ္စယေ၊ ၌။ ဝိသေသော၊ အထူးသည်။ ဝိဘင်္ဂေ၊ ဝိဘင်္ဂဝါရ၌။ အတ္ထိယထာ၊ ကဲ့သို့။ ယထာ ။ပေ။ တထာ။ ။ အညမညပစ္စည်းနှင့် ပုရေဇာတ ပစ္စည်းတို့၏ ဟေတုပစ္စည်း စသည်တို့မှ ထူးပုံကို ရည်ရွယ်၍ "တထာ ပုရေဇာတ ပစ္စယေ" ဟူသော စကားကိုအဋ္ဌကထာ၌ ဆိုသည်။ သို့သော်.... အညမညပစ္စည်း၌ ထူးပုံနှင့် ပုရေဇာတပစ္စည်း၌ ထူးပုံကား မတူတတ်။ ဘာကြောင့်နည်း အညမညပစ္စည်း၌ ပဋိသန္ဓေခဏဝယ် ဟယဒဝတ္ထုနှင့် ပဋိသန္ဓေနာမက္ခခန္ဓာ တို့ အညမညပစ္စည်းဖြစ်၍ ပုရေဇာတ ပစ္စည်း၌ ထိုတရားတို့ ပုရေဇာတ ပစ္စည်း မဖြစ်ကြသောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် "ဝတ္ထုံ ပုရေဇာတ ပစ္စယာတိ၊ ပေ။ ပဋိသန္ဓိအဘာဝေါစ" ဟု မိန့်သည်။ တထာ၊ တူ။ ပုရေဇာတပစ္စယေပိ၊ ၌လည်း။ (ဝိသေသာ) အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိအတ္ထော၊ ကို။ (ဒဋ္ဌဗ္ဗော)၊ ။ [အညမညပစ္စည်းနှင့် ပုရေဇာတ ပစ္စည်း တို့၌ အထူးရှိသော်လည်း ထူးပုံချင်းမတူပုံကို ပြလို၍ "ဝတ္ထုံ ပုရေဇာတ ပစ္စယာတိ" စသည်ကို မိန့်။]
ဟိ၊ မှန်။ ဝတ္ထုံ ပုရေဇာတ ပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ တတ္ထ၊ ထိုပုရေဇာတ ပစ္စည်း၌။ ဝိသေသော၊ အထူးသည်၎င်း။ ပဋိသန္ဓိအဘာဝေါစ၊ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ပုရေဇာတ ပစ္စည်း၏ မဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း။ (ဝိသေသော၊ ထူး၏)။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဝိပါကာနိ ‌စေဝ ဝီထိစိတ္တာနိ စ န လဗ္ဘန္တီတိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ (ဒဿေတိ ၌စပ်) ကိရိယာဗျာကတံ ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စာတိအာဒိကေ၊ အစ ရှိသော။ ဝိဘင်္ဂေ၊ ၌။ ဝိပါကာဗျာကတာဘာဝံ၊ ဝိပါက် အဗျာကတ၏ မရှိခြင်းကို၎င်း။ ကိရိယာဗျာကတေ၊ ၌။ အဇဝနဿ၊ ဇော မဟုတ်သော တရား၏။ သဗ္ဗေန၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံ အကုန်အစင်။ အလဗ္ဘမာနတံ၊ မရအပ်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော။ ဝိသေသံစ၊ အထူးကို၎င်း။ (သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊ ။
ဧကမူလကေ။ပေ။ အာဒါယာတိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားကို။ (ဝုတ္တံ၌စပ်) ဧတသ္မိံ အနုလောမေ၊ ပဋိစ္စဝါရ ဤပစ္စယာနုလောမ၌။ သုဒ္ဓိက နယေ၊ သုဒ္ဓိကနယ၌(ပဌမနယ၌)။ ဒဿိတဂုဏနတော၊ ပြအပ်ပြီးသော ဂဏန်းသင်္ချာမှ။ (အညိဿာ၌စပ်)။ [ဒဿိတဂဏန‌တောတိ နဝ တီစိ ဧကံတိ ဧဝံ သင်္ခေပတော ဒဿိတဂဏနတော။ အနု။] တတော၊ ထိုသုဒ္ဓိကနယမှ။ ပရေသု၊ နောက်ဖြစ်ကုန်သော။ နယေသု၊ ဒုမူလက အစရှိသော နယတို့၌။ အညိဿာ၊ ‌နဝ အစရှိသာ ဂဏန်းသင်္ချာမှ အခြားသော ဂဏန်းသင်္ချာ၏။ [အညသာတိ နဝါဒိဘေဒတော အညိဿာ ဂဏနာယ ။ အနု။] အဘာဝံ၊ မရှိခြင်းကို။ သန္ဓာယ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
အဗဟုဂဏနေန၊ များသော ဂဏန်းသင်္ချာမရှိသော ပစ္စည်းနှင့်။ ယုတ္တဿ၊ ယှဉ်ရသော များသော ဂဏန်း သင်္ချာရှိသော ပစ္စည်း၏။ တေန၊ ထိုအဗဟုဂဏန ပစ္စည်းနှင့်။ သမာနဂဏနတာစ၊ တူသော ဂဏန်းသင်္ချာရှိသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်း။ ဣမသ္မိံ အနုလောမေယေဝ၊ ၌သာ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊
ပစ္စနီယေ ပန၊ ၌ကား။ န ဟေတုပစ္စယာ နာရမဏေ ဧကံတိအာဒိံ၊ အစရှိသော စကားကို။ (ဘဂဝါ) ဝက္ခတိ၊ ဟောတော်မူလတံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
တေ ပန ။ပေ။ ဒဿိတောတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ပစ္ဆာဇာတဝိပါကာနံ၊ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း ဝိပါကပစ္စည်းတို့၏။ ပရိဟီနတ္တာ၊ ယုတ်လျော့ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သာသေသဝနဝိပါကာနံ၊ သာသေဝန ဝီသတိမူလကနယ, သဝီပါကတေဝီသတိ မူလကနယတို့၏။ ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။ ဒွါဝီသတိမူလကောတိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။
ပန၊ ထိုသို့ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ ဒုဝိဓံပိ၊ ၂ ပါး အပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ ဒွါဝီသတိမူလကံ၊ ဒွါဝီသတိမူလကနယကို။ သဟ၊ တကွ။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ သင်္ဂဟိတေ၊ သိမ်းယူအပ်သော။ တသ္မိံ၊ ထိုဒွါဝီသတိ မူလက၌။ ဥဘယ သဗ္ဘာဝတော၊ ၂ ပါးသော ပစ္စည်းတို့၏ ထင်ရှားရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တေဝီသိမူလကောပိ၊ တေဝီသတိမူလကနယဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ပြီ။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ။
ဝါ၊ တနည်း။ အာသေဝနဝိပါကာနံ၊ အာသေဝန ပစ္စည်း ဝိပါကပစ္စည်းတို့၏။ ဝိရောဓာဘာဝေ၊ ဆန့်ကျင်ခြင်း၏ မရှိခြင်းသည်။ သတိ၊ သော်။ ပုစ္ဆာယ၊ ပုစ္ဆာ၌။ ဒဿိတနယေန၊ ပြအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။ တေဝီသတိမူလကေန၊ တေဝီသတိမူလကနယသည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။ တဿ၊ ထိုတေဝီသတိမူလကနယ၏။ နာမံ၊ အမည်ကို။ ဒွါဝီသတိမူလကေ၊ ဒွါဝီသတိမူလကနယ၌။ အာရောပေတွာစ၊ တင်၍လည်း။ တေဝီသတိမူလကောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဧတ္ထ၊ တေဝီသတိမူလကနယ၌။ [တေဝီသတိမူလကနယ၏ အမည်ကို ဒွါဝီသတိမူလကနယဝယ် တင်စားရာ၌။] ရုဠီ၊ အတင်ရုဠီတည်း။
အာရမဏပဒေစေဝါတိ ဧတေန၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ ဧကမူလကေ၊ ၌။ အညပဒါနိ၊ အာရမဏပုဒ်မှ တပါး အခြားသော ပုဒ်တို့ကို။ (ဟေတုအဓိပတိ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။) ဝဇ္ဇေတိ၊ ကြဉ်၏။
ဟိ၊ မှန်။ ဧကမူလကေ၊ ၌။ ဟေတာဒီသု၊ ဟေတုအစရှိသော ပစ္စည်းတို့၌။ တယောဝ၊ ၃ ပါးသာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ (ပဉှာ၊ တို့သည်။) န (ဟောန္တိ)၊ မဖြစ်ကုန်။ ဣတိ (အယံ)၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာ ဆရာ၏ အလိုတည်း။
ပန၊ ဆက်။ သုဒ္ဓိကနယော၊ ကို။ အာရမဏမူလကာဒီသု၊ တို့၌။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အာရမဏမူလကေ၊ ၌။ နဝါတိ၊ ဟူသော။ ဧတာယ အဓိက ဂဏနာယ၊ ဤအလွန်ဆုံးဖြစ်သော ရေတွက်ကြောင်းသင်္ချာ၏။ အဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ မရှိခြင်းကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ။ အာရမဏေ ။ပေ။ တီဏေဝ ပဉှာတိ၊ ဟူသော စကားကို။ (သင်္ဂီတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ၊
တတ္ထ၊ ထိုတီဏေဝ ပဉှာဟူသော ပါဌ်၌။ [တတ္ထာတိ တီဏေဝ ပဉှာတိ ပါဌေ။ အနု။] ကာတဗ္ဗာတိ၊ ဟူသော။ ဝစနသေသော၊ စကားအကြွင်းကို။ (ဒဋ္ဌဗ္ဗော)၊ ["ကာတဗ္ဗာ" ဟူသော ကိရိယာကို ထည့်၍ စပ်ပါ။ ဟူလို။]
စ၊ ဆက်။ တီဏေဝါတိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ တီဏေဝ။ ။ ဝတ္ထု အဓိပ္ပါယာနုဝိဓာယီ သဒ္ဒပ္ပယောဂေါ (သဒ္ဒါ ပြယုဂ်သည် ဝဒန္ဒ ပုဂ္ဂိုလ်၏ အဓိပ္ပါယ်အားလျော်စွာ စီစဉ်ရခြင်းရှိ၏။) ဣတိ ကတွာ (ဤအကြောင်းကြောင့်) အဓိပ္ပါယံ ဝိဘာဝန္တော အာဟ "တတော ။ပေ။ ပဋိက္ခိပတီ" တိ၊ ဂဏနာယဥပနိက္ခိတ္တပညတ္တိဘာဝတော (တစ်ကို ထောက်၍ နှစ်, နှစ်ကို ထောက်၍ သုံး။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် အနီး၌ချထားအပ်သော ပညတ်၏ အဖြစ်ကြောင့်) ဟေဋ္ဌာဂဏနံ အမုဉ္စိတွာဝ ဥပရိဂဏနာ သမ္ဘဝတီတိ အာဟ၊ "တီသု။ပေ။ တီဏေဝါ" တိ ဝုတ္တံတိ။ (တီဏေ၌ ဧဝသဒ္ဒါဖြင့်)။ တတော၊ ထို ၃ ပါးထက်။ ဥဒ္ဓံ၊ အထက်၌။ ဂဏနာ၊ ရေတွက်ကြောင်းသင်္ချာကို။ နိဝါရေတိ၊ တားမြစ်၏။ အဓော၊ အောက်၌။ န ပဋိက္ခိပတိ၊ မပယ်။
တေန၊ ကြောင့်။ ဝိပါကေ ဧကံတိ၊ ဟူသော။ ဂဏနာ၊ ကို။ န နိ ဝါရိတာ၊ မတားမြစ်အပ်။ ("နဝိစာရိတာ၊ မစိစစ်အပ်" ဟု အနုဋီကာ၌ရှိ၏။) ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊
တီသု၊ ၃ ပါးတို့၌။ ဧကဿ၊ တပါး၏။ အန္တောဂတောယစ၊ အတွင်းဝင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ တီဏေဝါတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂီတိကာရေဟိ) ဝုတ္တံ၊ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ ["တီဏိ" ဆိုလိုက်လျှင် ၂ သည်၎င်း၊ ၁ သည်၎င်း ၃ ၌ပါဝင်၏။ ထို့ကြောင့် တီဏိဟူသာ မိန့်ကြသည် ဟူလို။]
ဣတီတိအာဒိနာ၊ ဣတိ အစရှိသော စကားဖြင့်။ သဗ္ဗတ္ထ တီဏေဝါတိ ဝစနေန၊ ဟူသော စကားနှင့် တကွ။ အတ္တနော၊ ၏။ ဝစနံ၊ ကို။ ["တတြိဒံ လက္ခဏံ" အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ခဲံပြီးသော စကားကို။] ဒဠှံ၊ ခိုင်မြဲအောင်။ (သင်္ဂဟကာရော) ကရောတိ၊ ["သဗ္ဗတ္ထ တီဏေဝ" ဟူသော စကားကား ပါဠိတော စကားတည်း။ ထိုစကားနှင့် မိမိဆိုအပ်ခဲ့ပြီးသော "တတြိဒံ လက္ခဏံ- ဗဟုဂဏနောပိ" အစရှိသော စကားသည် သဘောတူပင်ဖြစ်သည် ဟူလို။]
ယေ ။ပေ။ တံ ဒဿေတုံတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတံ့ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။ အဝိဂတာနန္တရံ၊ အဝိဂတပစ္စည်း၏ အခြားမဲ့၌။ အာရမဏပစ္စယာ ဟေတုယာ တီဏီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တေပိ၊ ဟောတော်မူအပ်ပါသော်လည်း။ ဦနတရဂဏနေန၊ ယုတ်လျော့သော ဂဏန်းသင်္ချာရှိသော ပစ္စည်းနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ သံသန္ဒနေ၊ ရောနှောရာ၌။ ယာ ဂဏနာ၊ ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။ သာ၊ ထိုဂဏန်းသင်္ချာသည်။ ဝါ၊ ကို။ ဒဿိတာ၊ ပြအပ်သည်။ ယဒိပိ ဟောတိ၊ အကယ်၍ မူလည်းဖြစ်ပါပေ၏။ ယဒိပိ ဝုတ္တေပိ။ ။ အဋ္ဌကထာစာ၌ "ယေ ။ပေ။ တံ ဒဿေတုံ" ဟူသော စကားရပ်သည် ၂ ဌာန ၌ ပါ၏။ ထိုတွင် ဝတ္တဗ္ဗေ၏ နောက်၌ရှိသော "ယေ ဟေတုပစ္စယာဒယော ။ပေ။ တံ ဒဿေတုံ" ကို ဖွင့်သော စကားဟု ရှေးဦးစွာ မှတ်ပါ။ ထိုစကားရပ်၌ "အာရမဏပစ္စယာ ဟေတုယာ တီဏိ" ဟူသော စကားသည် အာရမဏပစ္စည်းနောက်မှ ဟေတုပစ္စည်းကို ပြသောကြောင့် ဝိပလ္လာသယောဇနာ (ပြောင်းပြန်ယှဉ်စေသော စကား) ဖြစ်၏။ ထိုသို့ ပြောင်းပြန်ယှဉ်စေရန် ဆိုအပ်သောကြောင့် "ဝုတ္တေပိ" ဟု ဂရဟာဇောတကပိသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုသည်။ ထိုသို့ ဝိပလ္လာသယောဇနာ ဖြစ်သော်လည်း အဓိပ္ပါယ်မှာ ဦနတရ ပစ္စည်းနှင့် ဗဟုဝရ ပစ္စည်းတို့ ယှဉ်ရာ၌ (ရှေ့က နေနေ, နောက်က နေနေ) ဦနတရပစ္စည်း၏ သင်္ချာသုိ့ လိုက်ရသောကြောင့် မှန်သော သင်္ချာကို ပြနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် သမ္ဘာဝနာဇောတကပိဖြင့် "ယဒိပိ ဒဿိတာ ဟောတိ" ဟု ဆိုသည်။ [အနု၌ "ဝိပလ္လာသယောဇနံ အကတွာ" ဟု တွေ့ရ၏။ "ကတွာ" ဟု ရှိမှ မှန်မည်ထင်သည်။] တထာပိ၊ ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပါသော်လည်း။ တထာပိ ။ပေ။ သမာနာစ။ ။ တထာပိဖြင့် ရှေ့စကား၏ နှစ်သက်ဖွယ်မရှိသေးပုံ (အရုဈတ္တ) ကိုပြ၏။ မှန်၏- ရှေ့စကား၌ ဦနတရဂဏနပစ္စည်းနှင့် ရောရာဝယ် ရထိုက်သော ဂဏန်းသင်္ချာကိုသာ ပြ၍ သမာနဂဏနပစ္စည်းနှင့်ရောရာဝယ် ရထိုက်သော ဂဏန်းသင်္ချာကို မပြသောကြောင့် မပြည့်စုံသေးပါ။ ထို တထာပိကို " ဒဿိဘာန ဟောတိ၊ တထာ ဒဿေတိ" တိုင်အောင် စပ်ပါ။ ထိုတထာပိ ကို" ဒဿိဘာန ဟောတိ၊ တထာ ဒဿေတိ" တိုင်အောင် စပ်ပါ။ ဟေတုပစ္စည်းကို ထောက်၍ ဦနတရဂဏန်းပစ္စည်းဟူသော အောက်ကျသော ဂဏန်းရှိသော အာရမဏစသော ပစ္စည်းများတည်း။ သမာနဂဏနပစ္စည်းဟူသည် အာရမဏပစ္စည်းနှင့် ဂဏန်းချင်းတူသော အဓိပတိ စသော ပစ္စည်းတည်း။ ဦနတရဂဏနေဟိ၊ ယုတ်လျော့သော ဂဏန်းသင်္ချာရှိသော ပစ္စည်းတို့နှင့်၎င်း။ သမာနဂဏနေဟိစ၊ တူသော ဂဏန်းသင်္ချာရှိသော ပစ္စည်းတို့နှင့်၎င်း။ သဒ္ဓိံ, သံသန္ဒနေ၊ ၌။ ဦနတရာ၊ ယုတ်လျော့သော ဂဏန်းသင်္ချာသည်၎င်း။ သမာနာစ၊ တူသော ဂဏန်းသင်္ချာသည်၎င်း။ ဟောတိ၊ ဧဝံ၊ ဤသို့။ နဧဝံ ။ပေ။ ဒဿေတိ။ ။ အဋ္ဌကထာဝယ် "တေနေသံ အာဝီ ကရောတိ" စချီသော ဝါကျ၌ "အာရမဏပစ္စည်းနှင့် တွဲသမျှဝယ် တီဏိဟူသော ပဉှဝိသဇ္ဇနာ တို့ကိုသာ ရထိုက်ကုန်၏" ဟု အဓိပ္ပါယ်ပြ၏။ အာရမဏပစ္စည်းအောက် သင်္ချာယုတ်လျော့သော ပစ္စည်းနှင့်တွဲရာဝယ် ဦနတရဂဏန်းသင်္ချာရှိရမည်ဟူသော အနက်အထူးကိုကား မပြ။ အာရမဏပစ္စည်း၏ နောက်၌ ဟေတုပစ္စည်းထား၍ ဝိပလ္လာသယောဇနာရာ၌ကား တထာ (ဦနတရဂဏန်းရှိသော ပစ္စည်းနှင့်တွဲလျှင် ဦနတရဂဏန်းသင်္ချာဖြစ်၍ သမာနဂဏန်းသင်္ချာရှိသော ပစ္စည်းနှင့်တွဲလျှင် သမာန သင်္ချာဖြစ်ကြောင်း) ကို ပြသည်။ [ဤ၌ အာရမဏပစ္စယာ ဟေတုယာ" ကို ဝိပလ္လာသယောဇနာ ဟု ဆိုထားသည်ကို သတိပြုပါ။] အာဝိကရဏဝသေန၊ ထင်စွာပြုခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ဒဿိတာ၊ သည်။ နဟောတိ၊ ဝိပလ္လာသယောဇနာယ ပန၊ ပြောင်းပြန် ယောဇနာရာ၌ကား။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ဟိ၊ မှန်။ တနည်း၊ (ကသ္မာ ဝိပလ္လာသယောဇနာယ ပန တထာ ဒဿေတိ၊ ဣတိ၊ သို့။ ဝိညာယတိ၊ နည်း။) ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ ဝစနေနဝါ၊ တိုက်ရိုက်ဖွင့်ပြအပ်သော အဋ္ဌကထာစကားဖြင့်သော်၎င်း။ ဝစနေနဝါ ဟိ လိင်္ဂေနဝါ။ ။ ရှေ့ဝါကျ၏ ဒဠှိဝါကျလည်း ဟုတ်၏။ "ဟောတီတိ" ဟု ဣတိသဒ္ဒါ ပါသောကြောင့် ကာရဏဝါကျလည်း ဟုတ်၏။ "ဝစနေန" ဟူသည် အဋ္ဌကထာဆရာ၏ တိုက်ရိုက်ဖွင့်ပြအပ်သော သံဝဏ္ဏနာ စကားတည်း။ "လိင်္ဂေန" ဟူသည်အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သွယ်ဝိုက်၍ သိစေသော (တိုက်ရိုက် ဖွင့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ သွင်းရင်းဟန်လွှဲဆိုသကဲ့သို့ အနက်အဓိပ္ပါယ်အထူးကို သိစေတတ်သော) "အာရမဏပစ္စယာ ဟေတုယာ တီဏိ" ကဲ့သို့သော အာပိကရဏ စကားမျိုးတည်း။ [ဝစနေနာတိ သင်္ဂဟကာရဿ သံဝဏ္ဏနာဝဝနေန၊ တဉ္စ ဗဟုဂဏနော ပစ္စယော အဗဟုဂဏနေန သဒ္ဓိံ ယုတ္တောတိ အာဒိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ လိင်္ဂေနာတိ ဝိပလ္လာသယောဇနာ ကရဏေန၊ အနု။] လိင်္ဂ၌ လိဂိဓာတ်သည် ဂတိအနက်ကိုဟော၏။ ဝတျတ္တဖြစ်လျှင် ဗောဓျတ္ထ- အနက်အဓိပ္ပါယ်အထူးကို သိစေခြင်း အနက်ကိုလည်း ဟော၏။ လိင်္ဂေနဝါ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သွယ်ဝိုက်၍ သိစေတတ်သော စကားဖြင့်သော်၎င်း။ အတ္ထဝိသေသာဝိကရဏံ၊ အနက်အထူးကို ထင်စွာပြုခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ဝိပလ္လာသ ယောဇနာယ ပန တထာ ဒဿေတိ ဣတိ ဝိညာယတိ)၊ ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ (အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။ (တေနေတံ အာပိကရောတီတိ ဧတ္ထာပိ၊ ဤပါဌ်၌ လည်း။ ဧဝမေဝ၊ ဤအတူပင်။ အဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ယောဇေတဗ္ဗာ၊ ယှဉ်စေထိုက်၏။
ပန၊ ထိုသို့ပင် အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုဖြစ်ပါသော်လည်း။ ပစ္စယာဒီသုပိ ပန။ ။ [ဤဋီကာဆရာသည် ကောက်ချက်ချ၍ အပြစ်ပြစရာရှိလျှင် ရှေးဦးစွာ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုကို ဖွင့်လေ့ရှိ၏။ ဤ၌လည်း အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုကို ဖွင့်ပြပြီးလျှင် အပြစ်ပြလိုသောကြောင့် "ပစ္စယာဒီသု ပန" စသည်မိန့်။] န ကေဝလံ အတ္ထဝိသေသာဝီကရဏတ္ထမေဝတ္ထ တထာ ယောဇနာ တထာ၊ အထခေါ ဒေသနာက္ကမောယေဝ ဟောတိ (စင်စစ်ကားမူလပုဒ်ကို ရှေ့ထား၍ မူလီပုဒ်ကို နောက်ထားခြင်းသည် ဒေသနာက္ကမပင်ဖြစ်၏။ ဣတိ ဒဿေတုံ "ပစ္စနီယာဒီသိုပ ပနာ" တိ အာဒိမာဟ၊ အနု။ ပစ္စနီယာဒိသုပိ၊ ပစ္စနီယ အစရှိသည်တို့၌လည်း။ [အာဒိဖြင့် အနုလောမ ပစ္စနိယပစ္စနီယနုလောမတို့ကိုယူပါ။] နာရမဏပစ္စယာ။ပေ။ ဧကံတိအာဒိနာ၊ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။ မူလပဒံ၊ မူလပုဒ်ကို။ အာဒိမှိယေဝ၊ အစ၌သာ။ ထပေတွာ၊ ထား၍။ ယောဇနာ၊ ယှဉ်စေခြင်းကို။ (သင်္ဂီတိကာရကေဟိ၊ တို့သည်။ တနည်း- ဓမ္မသေနာပတိနာ၊ သည်။) ကတာ၊ ပြီ။ စ၊ ဆက်။ တတ္ထ၊ ထိုပစ္စနိယအစရှိသည်တို့၌။ ဧတံ လက္ခဏံ၊ ဤလက္ခဏာကို ။ (တတြိဒံ လက္ခဏံ၊ ဗဟုဂဏနောပိ ပစ္စယော အဗဟုဂဏနေန သဒ္ဓိံ ယုတ္တော တေန သမနဂဏနောဝ ဟောတိ စသော လက္ခဏာကို။) န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ မူလပဒဿ၊ မူလပုဒ်၏။ အာဒိမှိ၊ အစ၌။ ထပေတွာ၊ ၍။ ယောဇနမေဝ၊ ယှဉ်စေခြင်းသည်သာ။ ကမော၊ ဒေသနာအစဉ်တည်း။ စက္ကဗန္ဓနံ၊ စက်ဖွဲ့ခြင်းသည်။ (ကမော၊ သည်)။ န၊ မဟုတ်။ [အာရမဏမူဆိုလျှင် အာရမဏပုဒ်ကို အစထားခြင်းသည် ဒေသနာက္ကမဖြစ်၏ ဟူလို။] ဣတိ၊ ကြောင့်။ အာရမဏပစ္စယာ ဟေတုယာ တီဏိတိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ (သင်္ဂီတိကာရေဟိ, တနည်း- ဓမ္မာသေနာပတိနာ) ယောဇိတံ၊ ယှဉ်စေအပ်ပြီ။ စ၊ ဆက်။ အတ္ထေ၊ အနက်ကို။ ဝိညာတေ၊ သိအပ်သိနိုင်လသော်။ န စ ဝိညာတေ ။ပေ။ အတ္ထိ။ ။ ယဒိဧဝံ လိင်္ဂနေန အတ္ထဝိသေသာဝိကရဏံ ကထံ ("ဤသို့ဖြစ်လျှင် ရှေ့ပစ္စည်းကို နောက်ထား၍ ဝိပလ္လာသအားဖြင့် ယောဇနာခြင်း၌ အတ္ထဝိသေသကို အဘယ်သို့ မှတ်ရပါမည်နည်း" ဟု မေးဘွယ်ရှိ၏) ဣတိ အာဟ "န စ ဝိညာတေအတ္ထေ ဝစနေန လိင်္ဂေနစ ပယောဇနံ အတ္ထီ"တိ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်မှန်ကို သိအပ်ပြီးဖြစ်လျှင် အဖွင့်စကားဖြင့်၎င်း, မှတ်ဖွယ်စကားဖြင့်၎င်း အကျိုးမရှိတော့။ ဖွင့်ဘွယ်လည်း မလို။ မှတ်ချက် ပြဘွယ်လည်း မလိုတော့ပါဟူလို။ မှန်၏ ရေးအပ်သမျှ စာတွေသည် အနက်အဓိပ္ပါယ် မသိသေးသူတို့ သိဘို့ရန် ဖြစ်၏။ အနက်အဓိပ္ပါယ် သိပြီးသူတို့အတွက် ထိုစာတွေ အကျိုးမများတော့။ ဝစနေန၊ ဖြင့်၎င်း။ လိင်္ဂေန၊ ဖြင့်၎င်း။ ပယောဇနံ၊ အကျိုးသည်။ နအတ္ထိ၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ပစ္စယာနုလောမဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊ ။