ပညာဝိတက္ကော ။ပေ။ ဒွါဒသင်္ဂါနီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ဒုဝိဓမ္ပိ၊ သော။
သင်္ကပ္ပံ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပကို၎င်း။
ဝီရိယံ၊ သမ္မာ ဝါယာမ, မိစ္ဆာဝါယာမကို၎င်း။
သမာဓိဉ္စ၊ သမ္မာသမာဓိ မိစ္ဆာသမာဓိ ကို၎င်း။
ဝိတက္ကဝီရိယသမာဓိဝစနေဟိ၊ ဝိတက္ကသဒ္ဒါ, ဝီရိယသဒ္ဒါ, သမာဓိ သဒ္ဒါတိုဖြင့်။
(ပြအပ်ခဲံသော စကားရပ်တွင် ဝိတက္ကော ဝီရိယံ သမာဓိ" ဟု ပါရှိ၏။ ထိုသဒ္ဒါတို့ဖြင့် သင်္ဂဏှိတွာ၊ အတူတကွယူပြီး၍။ အယမေဝခေါ အာဝုသော ။ပေ။၊
ပညာဝိတက္ကော ။ပေ။ ဒွါဒသင်္ဂါနီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ဒုဝိဓမ္ပိ၊ သော။
သင်္ကပ္ပံ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပကို၎င်း။
ဝီရိယံ၊ သမ္မာ ဝါယာမ, မိစ္ဆာဝါယာမကို၎င်း။
သမာဓိဉ္စ၊ သမ္မာသမာဓိ မိစ္ဆာသမာဓိ ကို၎င်း။
ဝိတက္ကဝီရိယသမာဓိဝစနေဟိ၊ ဝိတက္ကသဒ္ဒါ, ဝီရိယသဒ္ဒါ, သမာဓိ သဒ္ဒါတိုဖြင့်။
(ပြအပ်ခဲံသော စကားရပ်တွင် ဝိတက္ကော ဝီရိယံ သမာဓိ" ဟု ပါရှိ၏။ ထိုသဒ္ဒါတို့ဖြင့် သင်္ဂဏှိတွာ၊ အတူတကွယူပြီး၍။ အယမေဝခေါ အာဝုသော ။ပေ။၊
ပညာဝိတက္ကော ။ပေ။ ဒွါဒသင်္ဂါနီတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ဒုဝိဓမ္ပိ၊ သော။
သင်္ကပ္ပံ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပကို၎င်း။
ဝီရိယံ၊ သမ္မာ ဝါယာမ, မိစ္ဆာဝါယာမကို၎င်း။
သမာဓိဉ္စ၊ သမ္မာသမာဓိ မိစ္ဆာသမာဓိ ကို၎င်း။
ဝိတက္ကဝီရိယသမာဓိဝစနေဟိ၊ ဝိတက္ကသဒ္ဒါ, ဝီရိယသဒ္ဒါ, သမာဓိ သဒ္ဒါတိုဖြင့်။ (ပြအပ်ခဲံသော စကားရပ်တွင်
ဝိတက္ကော ဝီရိယံ သမာဓိ"၊ ဟု ပါရှိ၏။ ထိုသဒ္ဒါတို့ဖြင့်
သင်္ဂဏှိတွာ၊၊ အတူတကွယူပြီး၍။
အယမေဝခေါ အာဝုသော ။ပေ။၊
သမာဓီတိအာဒိဟိ၊ အစရှိသော။
သုတ္တဝစနေဟိ၊ သုတ္တန်၌လာသော စကားတို့ဖြင့်။
[မဂ္ဂသံယုတ်, ဝိဟာရဝဂ်, ပဌမကုက္ကုဋာ ရာမသုတ်။]
မိစ္ဆာဝါစာကမ္မန္တာဇီဝေသုပိ၊ မိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာ အာဇီဝတို့၌လည်း။
မဂ္ဂင်္ဝေါဟာရသိဒ္ဓိတော၊ မဂ္ဂင်ဟူသော ဝေါဟာရ၏ပြီးစီးခြင်းကြောင့်။
တေဟိ၊ ထိုမိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝတို့နှင့်။
သဟ၊ တကွ။
ဒွါဒသင်္ဂါနိ၊ တဆဲ့နှစ်ပါးသော အင်္ဂါတို့ကို။
(ဝုတ္တာနိ ၌စပ်) ဣဓ၊ ဤမဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌။
လဗ္ဘမာနာနိစ၊ (မဂ္ဂပစ္စည်းတပ်သော ကြောင့်) ရထိုက်သော မဂ္ဂင်တို့ကို၎င်း။လဗ္ဘမာနာနိစ၊ မဂ္ဂပစ္စည်းတပ်သော တရားများဖြစ်သောကြောင့် လဗ္ဘမာန ဤမဂ္ဂပစ္စည်း၌ ရအပ်သော တရားများ ဖြစ်၏။ "လဗ္ဘမာနာနိစ မဂ္ဂပစ္စယဘာဝတော၊ စ သဒ္ဒေန အလဗ္ဘမာနနိစ မဂ္ဂပစ္စယတ္တာဘာဝါ" ဟု အနုဋီကာ၌ ရှိသောကြောင့် ရှေးစာအုပ်များ၌ "လဗ္ဘမာနာနိစ" ဟုသော ရှိ၍ "အလဗ္ဘမာနာနိစ" ဟုမရှိ။ အလဗ္ဘမာနာနိ စသဒ္ဒါဖြင့် ဆည်းယူစေလိုသည်ဟု သိပါ။ မှန်၏ ဤ စသဒ္ဒါမျိုးသည် ၂ ပုဒ်လုံး၌ တားရိုးမဟုတ်။ ၂ ပုဒ်ရှိလျှင် နောက်တပုဒ်၌သာ ထားရိုးတည်း။ အလဗ္ဘမာနာနိစ၊ (မဂ္ဂပစ္စည်း မတတ်သောကြောင့်) မရထိုက်သော မဂ္ဂင်တို့ကို၎င်း။
မဂ္ဂင်္ဂဝစနသာမညေန၊ ပဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
သင်္ဂဏှိတွာ၊ ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တာနိ၊ ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။
ဟိ၊ အကျိုးကို ဆိုဦးအံ့။ဧဝံ ဟိ ။ပေ။ ဟောတိ။ ။ ဧဝံ ပရိယာယ နိဒ္ဒေသော (မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏ ပရိယာယ်ဖြစ်သော မိစ္ဆာဝါစာ, မိစ္ဆာကမ္မန္တ, မိစ္ဆာအာဇီဝတို့ကို ညွှန်ပြခြင်းသည်) ဣဓ ကိမတ္ထိယောတိ စောဒနံ သန္ဓာယာယ "ဧဝဉှိ သုတ္တဝေါဟာ ရောပိ ဒဿိတော ဟောတိ၊ အနု။) ဤအနုဋီကာ၌ "ကိမတ္ထိ ယောတိ စောဒနံ သန္ဓာယ" ကို ကြည့်၍ ဤဝါကျသည် အကျိုးရှိပုံကိုပြသော လဒ္ဓဂုဏ်ဝါကျဟု သိပါ။ ပရိယာယ်ဖြစ်သော မိစ္ဆာဝါစာစသော မဂ္ဂင်တို့ကို ထည့်၍ ပြရခြင်း သည် သုတ္တန်၌လာသော အခေါ်အဝေါ်ကိုလည်း ပြပြီးဖြစ်ခြင်း အကျိုးရှိသည် ဟူလို။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဆိုအပ်သော်။
(လဗ္ဘမာန အလဗ္ဘမာန မဂ္ဂင်တို့ကို မဂ္ဂသဒ္ဒါ၏ ဟောနက်ချင်း တူသည့် အတွက် အတူတကွ ယူ၍ဆိုအပ်သော်။
သုတ္တန္တဝါဟာရောပိ၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌လာ်သော ဝေါဟာရသည်လည်း။
ဝါ၊ ကိုလည်း။
ဒဿိတော၊ ပြအပ်သည်။
ဟောတိ၊ ။
ပန၊ ထိုသို့ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ဧဝံ ပန ဒဿေန္တေန။ ။ ပရမတ္ထတော အမဂ္ဂင်္ဂါနိပိ သုတ္တေ မဂ္ဂင်္ဂဝေါဟာရသိဒ္ဓိယာ ဣဓ မဂ္ဂင်္ဂေဟိ သဟ ဒဿေန္တေန ။အနု။] ဤအနုဋီကာ၌ "ပရမတ္ထတော ။ပေ။ မဂ္ဂင်္ဂေဟိ သဟ" သည် ဧဝံ၏ ညွန်ပြအပ်သော အနက်ကို ပြသော အဖွင့်တည်း။ "ဧဝံ ဤသို့ ပရမတ္ထအားဖြင့် မဂ္ဂင်မဟုတ်သော မိစ္ဆာဝါစာ စသည်တို့ကိုလည်း သုတ္တန်ပါဠိတော်၌ ပြအပ်သော မဂ္ဂင်္ဂဝေါဟာရ၏ ပြီးစီးခြင်းငှါ ဤအဋ္ဌကထာ ၌ မဂ္ဂင်တို့နှင့် တကွ "ဟု အစွဲသဒ္ဒါ၏ အနက်အကျယ်, ကို သိပါ။ ဒဿေန္တေန ကို နောက် "န ဒဿေတဗ္ဗာနိ" ၌ စပ်ပါ။ (သုတ္တန်ပါဠိတော်၌ လာသော အခေါ်အဝေါ်ကို ပြအပ်ရာ ရောက်လောက်အောင် မဂ္ဂ ပစ္စည်းမဟုတ်သော မိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝတို့ကို မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏ တူသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် သိမ်းယူ၍ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။)
ဧဝံ၊ သို့။
ဒဿေန္တေန၊ ပြသော အဋ္ဌကထာ ဆရာသည်။
မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေ မဂ္ဂင်ဂါနီတိ၊ ဟူ၍။မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေ ။ပေ။ န ဒဿေတဗ္ဗာနိ။ ။ အဋ္ဌကထာ ဆရာသည် "မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေ မဂ္ဂင်္ဂါနိ" ဟု သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗအဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြထား၏။ ထိုသို့ ထုတ်ပြသောကြောင့် ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်ပါရှိသော မဂ္ဂင်တို့သာ မကဘဲ မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသ ပါဠိတော်၌ မပါသော မိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝ တို့ကိုလည်း မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏ အနက်အဖြစ်ဖြင့် မပြထိုက်ပါဟူလို။ အဘယ်ကြောင့်နည်း "မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေ မဂ္ဂင်္ဂါနိ" ဟု စတည်ခဲံသောကြောင့်မိစ္ဆာဝါစာ စသည်တို့က မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌လာသော မဂ္ဂင်များ မဟုတ်သောကြောင့်တည်း။ ဧဝံ၊ သိ့။
ဥဒ္ဓရိတွာ၊ သံ ဝ ဏ္ဏေတဗ္ဗပုဒ်ကို ထုတ်၍။
("မဂ္ဂ ပစ္စည်းထည်းက မဂ္ဂင်တို့" ဟု ထုတ်ပြပြီး၍။)
ပါဌဂတဿ၊ ပါဠိတော်၌ ရောက်နေသော။
တဿ မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒဿ၊ ၏။
အတ္ထဘာဝေန၊ ဖြင့်။
ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။
ဣမာနိ အင်္ဂါနိ၊ တို့ကို။
န ဒဿေ တဗ္ဗာနိ၊ မပြထိုက်ကုန်။
(ကသ္မာ)၊ ကြောင့်။
မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေ မဂ္ဂင်္ဂါနီတိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ၍။
ပါဌဂတဿ၊ သော။
တဿ မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒဿ၊ ၏။
အတ္ထဘာဝေန၊ ဖြင့်။
ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။
ဣမာနိ အင်္ဂါနိ၊ တို့ကို။
န ဒဿေတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်သနည်း။
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။န ဟိ ။ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗော။ ။ "အဘယ်ကြောင့် မပြထိုက်သနည်း" ဟု မေးဘွယ်ရှိသောကြောင့် "န ဟိ ။ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗော" ဟု မိန့်သည်။ ဣဒါနိ မိစ္ဆာဝါစာဒီဟိ သဒ္ဓိံ ဒွါဒသင်္ဂါနိ န ဒဿေတဗ္ဗာနိ၊ ကသ္မာ တိစေတိ အာဟ "န ဟိ ပါဠိယံ။ ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗော" အနု။ ဤကျမ်းတက်ပုံကို ကြည့်၍ "န ဟိ" စသော ဝါကျသည် ရှေ့ဝါကျ၏ ကာရဏဝါကျဟု သိပါ။ ဤအဖွင့်အတိုင်း နိဿယ၌ အနက်ပေးထားပါသည်။ ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်၌။
မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒဿ၊ ၏။
မိစ္ဆာဝါစာကမ္မန္တာ ဇီဝါတိ၊ မိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝဟူသော။
အတ္ထော၊ ကို။
(သင်္ဂဟ ကာရေန)၊
န ဝတ္တဗ္ဗော၊ ထိုက်။
(တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသ မဂ္ဂင်္ဂါနိတိ ဧဝံ ဥဒ္ဓရိတွာ ပါဌဂတဿ တဿ မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒဿ အတ္ထဘာဝေန ဒွါဒသ ဣမာနိ အင်္ဂါနိ န ဒဿေတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်)။
ဟိ၊ ချဲ့။တေဟိ ။ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗော။ ။ရှေး၌ "န ဝတ္တဗ္ဗော" ဟူသော စကားကိုပင် အကျယ်ပြလိုသောကြောင့် "တေဟိ ။ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗော" ဟု မိန့်သည်။ ဤဝါကျအားလုံး၏ စကားနှင့် ရှေ့ဝါကျ၏ စကားသည် လိုရင်းအဓိပ္ပါယ်တပ်တူဖြစ်သောကြောင့် ဝိတ္ထာရေဝါကျဟု ဆိုလိုက်ပါသည်။ တေ ။ပေ။ စေတနာဓမ္မာ- ထိုမိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝ တို့သည် သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တ သမ္ပာအာဇီဝတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကြသော စေတနာတရားများ ဖြစ်၏။ (မိစ္ဆာဝါစာအရ သမ္မာဝါစာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော မုသားစသည်ကို ပြောဆိုကြောင်း စေတနာ၎င်း။ ဤသို့ စသည်ဖြင့်သိပါ။
တပ္ပဋိပက္ခ ။ပေ။ ဝုတ္တာနိ။ ။ ထိုသမ္မာဝါစာ စသည်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သောကြောင့်ပင် သုတ္တန်ပါဠိတော်၌ မိစ္ဆာမဂ္ဂင်ဟု ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ န ပန မဂ္ဂပစ္စယဘာဝေန- မဂ္ဂပစ္ဏည်းတပ်သောကြောင့် မိစ္ဆာမဂ္ဂင် ဟု တော်မူအပ်ကုန်သည် မဟုန်။ မဂ္ဂင်္ဂါနိ။ ပေ။ ဝုတ္တာနိ- ဤ မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိတော်၌ကား မဂ္ဂပစ္စည်းတပ်သော မဂ္ဂင်တို့ကိုသာ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ အညံ ဥဒ္ဓရိတွာ- မဂ္ဂပစ္စည်းတပ်သော မဂ္ဂင်တို့ကို "မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေမဂ္ဂင်္ဂါနိ" ဟု သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗအဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြပြီး၍ န အညဿ အတ္ထော ဝတ္တဗ္ဗော- မဂ္ဂပစ္စည်းမဟုတ်သော မဂ္ဂင်္ဂါသဒ္ဒါ၏ မိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဖြစ်သော စေတနာဓမ္မကို မဖွင့်ဆိုထိုက်။ ဤတိုင်အောင်သော စကားဖြင့် "န ဟိ ပါဠိယံ ။ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗော" ဟူသော အကျဉ်း ဝါကျ၏ အကျယ်ပြီးပြီ။ တေ၊ ထိုမိစ္ဆာဝါစာ မိစ္ဆာကမ္မန္တ မိစ္ဆာအာဇီဝတို့ကို။
(ဝုတ္တာနိ ၌စပ်)။
ဝါ၊ တို့သည်။
(စေတနာဓမ္မာ ၌စပ်) သမ္မာဝါစာဒီဟိ၊ တို့နှင့်။
ပဋိပက္ခာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ကုန်သော။
စေတနာဓမ္မာ၊ တို့တည်း။
တပ္ပဋိပက္ခဘာဝတောယေဝ၊ ထိုသမ္မာဝါစာ အစရှိသည်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်တို့၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်။
မိစ္ဆာမဂ္ဂင်္ဂါနီတိ၊ ဟူ၍။
သုတ္တေ၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်ပြီ။
ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။
မဂ္ဂပစ္စယဘာဝေန၊ ကြောင့်။
(မိစ္ဆာမဂ္ဂင်္ဂါနီတိ၊ ဟူ၍။
သုတ္တေ၊ ၌။
ဘဂဝတာ၊ သည်။)
န (ဝုတ္တာနိ)၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သည်မဟုတ်။
စ၊ ဆက်။
မဂ္ဂပစ္စယဘူတာနိ၊ ကုန်သော။
မဂ္ဂင်္ဂါနိ၊ တို့ကို။
ဣဓ၊ ဤမဂ္ဂပစ္စယ နိဒ္ဒေသ၌။
ပါဠိယံ၊ ၌။
မဂ္ဂင်္ဂါနီတိ၊ ဟူ၍။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာနိ၊
စ၊ ဆက်။
အညံ၊ သုတ္တန်ပါဠိတော်၌လာသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါမှ အခြားသော မဂ္ဂပစ္စယ နိဒ္ဒေသ၌လာသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါကို။
ဥဒ္ဓရိတွာ၊ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗအဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြီး၍။
အညဿ၊ မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌လာသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါမှ အခြားသော သုတ္တန်ပါဠိတော်၌လာသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏။
အတ္ထော၊ ကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) န ဝုတ္တဗ္ဗော၊ ထိုက်။
ပန၊ ဆက်။
ပရိယာယ နိပ္ပရိယာယမဂ္ဂင်္ဂဒဿနတ္ထံ၊ ပရိယာယ်ဖြစ်သော မဂ္ဂင်, ပရိယာယ်မဟုတ်သော မုချမဂ္ဂင်တို့ကို ပြခြင်းအကျိုးကို။ပရိယာယ ။ပေ။ အဓိကရဏာနီတိ။ ။ ပရိယာယနိပ္ပရိယာယ မဂ္ဂင်္ဂဒဿနတ္ထေပိ အတ္ထဝစနံ ဧဝံ န ဝတ္တဗ္ဗမေဝါတိ ဒဿေန္တော "ပရိယာယ ။ပေ။ အဓိကရဏာနီတိ အာဟ၊ အနု။ "အနက်ကိုဆိုကြောင်းဖြစ်သော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါသည် ပရိယာယ်ဖြစ်သော မိစ္ဆာဝါစာစသော မဂ္ဂင်, ပရိယာယ်မဟုတ် မုချဖြစ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ မိစ္ဆာသမာဓိ ဟူသော မဂ္ဂင်ကို ပြခြင်းအကျိုးရှိသော်လည်း ဤ အဋ္ဌကထာ အတိုင်းကား မဆိုထိုက်သည်သာ "ဟုပြလိုသောကြောင့် "ပရိယာယ ။ပေ။ အဓိကရဏာနိ" ဟု မိန့်သည်။
အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿဟူသော ဒုတိယဒုဋ္ဌဒေါသ ပါဠိတော်၌ "အဓိကရဏံ နာမ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနိ" ဟု ပါဠိတော်လာ အဓိကရုဏ်းကို ၎င်း, ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းစသော ၃ ပါးကို၎င်း ဟောနိုင်သော အဓိကရဏ သဒ္ဒါကို ထုတ်ပြရာ၌ ပါဠိတော်၌လာ်သော အဓိကရဏသဒ္ဒါ မဟုတ်။ အဓိကရုဏ်း ၄ ပါးကို ဟောနိုင်သော ပါဠိတော်လာ အဓိကရဏသဒ္ဒါနှင့်တူသော အဓိကရဏသဒ္ဒါ တမျိုးဖြစ်သကဲ့သို့ ဤ၌လည်း ပါဠိိတော်လာ အဓိကရဏသဒ္ဒါနှင့်တူသော အဓိကရဏသဒ္ဒါ တမျိးဖြစ်သကဲ့သို့ ဤ၌လည်း ပါဠိတော်လာ မုချမဂ္ဂင်တို့ကို ၎င်း, ပါဠိတော်၌မလာသော မိစ္ဆာဝါစာစသော ပရိယာယ်မဂ္ဂင်တို့ကို၎င်း ပြနိုင်ခြင်းအကျိုးကို လိုလားသည်ရှိသော် ပါဠိတော်၌လာ်သော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏အတုဖြစ်သော မုချမဂ္ဂင် ပရိယာယမဂ္ဂင် ၂ မျိုးဟူသော ပုဒ္နက်ရှိသော အခြား မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါတမျိုးကိုသာ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗအဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြလိုက်ပါသည်။ ဣစ္ဆန္တေန၊ အလိုရှိသော အဋ္ဌကထာဆရာသည်။
ပါဠိဂတမဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒပတိရူပကော၊ ပါဠိတော်၌ ရောက်နေသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏ အတုဖြစ်သော။
အညော၊ အခြားသော။
ဥဘယပဒတ္ထော၊ ပရိယာယမဂ္ဂင်္ဂနိပ္ပရိယာယမဂ္ဂင်္ဂဟူသော ၂ ပါးစုံသော ပုဒ်နက်ရှိသော။
မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒေါ၊ ကို။
ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗော၊ ထုတ်ဆောင်ထိုက်၏။
ယထာ၊ ဥပါဟရုဏ်ကား။
အဓိကရဏံနာမ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနီတိ၊ ဟူ၍။
(ဥဒ္ဓရိတံ) ယထာ၊ ကဲ့သို့တည်း။
ပန၊ ဆက်။**ဣဓ ပန ။ပေ။ ဥဒ္ဓဋော**။၊ ။ ဤအဋ္ဌကထာ၌ကား မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါအတုကို ပြခြင်းမဟုတ်ဘဲ
"မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေ မဂ္ဂင်္ဂါနိ"၊ ဟုဆိုသောကြော့် ပါဠိတော်၌ လာသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါကို ထုတ်ပြထား၏။ ထိုပါဠိတော်၌လာ်သော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါကား ပရိယာယ်ဖြစ်သော မဂ္ဂင်တို့ကို မဟောနိုင်ပါဟူလို။ ဣဓ၊ ဤမဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌။
မဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသေ မဂ္ဂင်္ဂါနီတိ၊ ဟူ၍။
ပါဠိဂတောယေဝ၊ ပါဠိတော်၌ ရောက်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။
မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒေါ၊ ကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဥဒ္ဓဋော၊ ပြီ။
စ၊ ဆက်။**နစ ။ပေ။ နိယမနံ ကတံ**။၊ ။ ရသင့်သမျှ အနက်တို့ကို အတ္ထုဒ္ဓါရအဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြပြီးလျှင် ဤနေရာ၌ အလိုရှိအပ်သော အဓိပ္ပေတတ္တအနက်ကို ပြရိုးဖြစ်၏။ ဤမဂ္ဂပစ္စယနိဒ္ဒေသ၌ အဋ္ဌကထာဆရာသည် ထိုကဲ့သို့ အတ္ထုဒ္ဓါရနှင့် အဓိပ္ပေတတ္ထကို ပြခြင်းလည်းမဟုတ်ပါ။ အတ္ထုရဒ္ဓရဏဝသေန၊ ရထိုက်သမျှသော အနက်ကို ထုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဒဿေတွာ၊ ၍။
အဓိပ္ပေတတ္ထနိယမနံ၊ အလိုရှိအပ်သော အနက်ကို သတ်မှတ်ခြင်းကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) န ကတံ၊ အပ်။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။**တသ္မာ ။ပေ။ ပဌန္တိ**။ ။ ယသ္မာ ပါဠိဂတောယေဝ မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ ဥဒ္ဓဋ္ဌော၊ (ပါဠိတော်၌လာသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါကို သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗ အဖြစ်ဖြင့် ထုတ်ပြအပ်၏)
န တဒညသာဓာရဏော၊ (ပါဠိတော်၌ မလာသော အခြားမဂ္ဂင်နှင့် ဆက်ဆံသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါကို ထုတ်ပြအပ်သည်မဟုတ်။)
န အတ္ထုဒ္ဓါရ မုခေန အဓိပ္ပေတတ္တော နိယမိတော၊ (အတ္ထုဒွါရကို ထုတ်ပြ၍ အဓိပ္ပေတတ္ထကို သတ်မှတ်မှုလည်းမရှိ)
တသ္မာ၊၊ အနု။ ဤဆိုအပ်ပြီး အကြောင်းကြောင့် "ပါဠိတော်၌လာသော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏ မိစ္ဆာဝါစာ အစရှိသည်တို့ကိုဟောသော သဒ္ဒါ မဖြစ်ပါစေလင့်" ဟု နှလုံးသွင်း၍
"သမ္မာဒိဋ္ဌိ။ပေ။သမာဒယော"၊ ဟု မိစ္ဆာဝါစာ စသည်မပါသော အင်္ဂါ ၁၂ ပါးကို ရွတ်ဆိုကြသည်။ ၊ (ထိုသို့ ပါဠိတော်၌လာ်သော မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒါ၏ သံဝဏ္ဏေ တဗ္ဗအဖြစ်ဖြင့် ထုတ်အပ်သည်၏အဖြစ်, အတ္ထုဒ္ဓါရ၏ အစွမ်းဖြင့် ပြပြီး၍ အလိုရှိအပ်သော အနက်ကို သတ်မှတ်မှု၏ မပြုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
ပါဠိယံ၊ ၌။
မဂ္ဂင်္ဂသဒ္ဒဿ၊ ၏။
မိစ္ဆာဝါစာဒီနံ၊ တို့၏။
အတ္ထဘာဝေါ၊ သည်။
မာ ဟောတု၊ မဖြစ်ပါစေလင့်။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ ။ပေ။ ဒွါဒသင်္ဂါနီတိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊ ရွတ်ဆိုကြကုန်၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့ ရွတ်ဆိုအပ်လျှင်။
“nanuevaṃ .pe. siyuṃ”။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ "ahetukacittuppādavajjesu sesacittesū” ဟု ရှိ၏။ ထိုစကားရပ်၌ "ahetukacittuppādavajjesu" ဟူသော စကားကို ဆိုဘွယ်မလိုသည် မဟုတ်ပါလော။ အဘယ့်ကြောင့်နည်း အဟိတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၌ သမ္မာဝါစာ စသော မဂ္ဂင်တို့ မရှိသောကြောင့်တည်း။ ဤမရှိဟူရာ၌ မဂ္ဂင် ၁၂ ပါးလုံး ကြဉ်စရာမရှိတော့ဟု ဆိုလိုသည်။ အစိတ် အစိတ် တပါးစီကြည့်လျှင်ကား ဒွေပဉ္စ ဝိညာဉ်တဆယ်မှကြွင်းသော အဟိတ် တို့၌ သင်္ကပ္ပ ဝီရိယ သမာဓိတို့ ရှိကြသေး၏။ သို့သော် ထိုတရားတို့မဂ္ဂပစ္စည်း မတပ်ကြ။
``
အဟေတုက စိတ္တုပ္ပါဒဝဇ္ဇေသူတိ၊ ဟူ၍။
န ဝတ္တဗ္ဗံ နနု၊ မဆိုထိုက်သည်မဟုတ်ပါလော။
(အဋ္ဌကထာ၌ကား ဆိုကား သည် ဟူလို။)
ဟိ၊ မှန်။ တနည်း
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ယေ၊ အကြင်သမ္မာဒိဋ္ဌိစသော တရားတို့သည်။
ဝဇ္ဇေတဗ္ဗာ၊ ကြဉ်ထိုက်ကုန်သည်။
သိယုံ၊ ကုန်ရာ၏။
တေသု၊ ထိုအဟိတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၌။
ယထာဝုတ္တာနိ၊ ကုန်သော။
(တေ) သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒယော၊ တို့သည်။
န သန္တိ၊ ကုန်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
န ဝတ္တဗ္ဗံ နနု၊ မဆိုထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော။
(အဟေတုကစိတ္တုပ္ပါဒဝဇ္ဇေသူတိ၊ ဟူ၍။
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ မဆိုထိုက်သည်ကား။)
န၊ မဟုတ်။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနနိယမနတ္ထတ္တာ၊ မဂ္ဂင်တို့၏ ဖြစ်ရာဌာန စိတ္တုပ္ပါဒ်ကို သတ်မှတ်ခြင်းဟူသော အကျိုးရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။န ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာန နိယမနတ္ထတ္တာ။ ။ "အဟေတုက စိတ္တုပ္ပါဒဝဇ္ဇေသု" ဟု အဋ္ဌကထာ၌ မဆိုထိုက်သည်မဟုတ်, ဆိုထိုက်သည်သာ။ အဘယ့်ကြောင့် နည်း "အဟေတုကစိတ္တုပ္ပါဒဝဇ္ဇေသု" ဟူသော စကားကို သင်္ကပ္ပစသော မဂ္ဂင်တို့၏ ဖြစ်ရာဌာနကို သတ်မှတ်ခြင်း အနက်ရှိသောကြောင့်တည်း။ "၁၂ ပါးသော မဂ္ဂင်တို့သည် သဟိတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၌သာ ဖြစ်ကြ၏။ အခြားသော အဟိတ်စိတ္တုပ္ပါဒ် တို့၌ မဖြစ်ကြ" ဟု ဖြစ်ရာဌာနကို သတ်မှတ်၍ ပြသော စကား ဖြစ်သောကြောင့် ထိုစကားကို ဆိုထိုက်ပါသည်" ဟူလို။
**မှတ်ချက်**။ ။ "uppatatiṭṭhānaniyamanatthattā"၊ ဟူသော စိတ်ဖြင့် "န ဝိသေသနတ္ထတ္တာ ဝိသေသန အနက်ရှိသော သဒ္ဒါမဟုတ်" ဟု ကန့်သည်။ မှန်၏-
"အဟေတုကစိတ္တုပ္ပါဒဝဇ္ဇေသု"၊ ဟူသော အာဓာရသည် ဝိသေသနဖြစ်လျှင် သင်္ကပ္ပသည် အဟိတ်စိတ်သည် ကြဉ်အပ်သော သဟိတ်စိတ်အားလံး၌ ဖြစ်ရလိမ့်မည်။ ထိုသို့ မဖြစ်၊ ထို့ကြောင့်
"uppattiṭṭhānaniyamanatthatthā, na visesa natthattāti adhippāyo"၊ ဟု အနုဖွင့်သည်။
ဟိ၊ မှန်၏။
အဟေတုကစိတ္တုပ္ပါဒဝဇ္ဇေသွေဝ၊ အဟိတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်သည် ကြဉ်အပ်သော စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၌သာ။
ဧတာနိ၊ ဤမဂ္ဂင်တို့သည်။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊
အဟေတုကစိတ္တုပ္ပါဒေသု၊ တို့၌။
(ဧတာနိ၊ တို့သည်။)
န (ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ)၊
တတ္ထ၊ ထိုအဟိတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်သည်ကြဉ်အပ်သော စိတ္တုပါဒ်တို၌။
ဥပ္ပန္နာနိ၊ ဖြစ်ကုန်သော မဂ္ဂင် တို့သည်။
ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။
အင်္ဂါနိ၊ တို့သည်။
(ဟောန္တိ)၊
ဣတိ (အယံ)၊ ကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ အဟေတုကစိတ္တုပ္ပါဒဝဇ္ဇေသု ဟူသော ပါဌ်၌။
အတ္ထော၊ တည်း။