Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Paṭṭhānapakaraṇa-mūlaṭīkā
Paṭṭhānapakaraṇa-mūlaṭīkā

2. Paccayapaccanīyavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

တေဝီသတိ မူလကန္တိ။ပေ။ ဝုတ္တန္တိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားသည်။ (ဝုတ္တံ သိယာ၌စပ်) ဒုကမူလကေ၊ ၌။ ပုစ္ဆာနံ၊ တို့၏။ ပုစ္ဆာနံ မူလဘူတာ။ ။ "ဒုမူလက" ဟူရာ၌ မူလီမရှိ။ ပုစ္ဆာတို့၏ မူလဖြစ်သောကြောင့် ဒုမူလက ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုဒုကသည် "နဟေတု နာရမဏ ဒုက" မှ စ၍ "န ဟေတု န အဝိဂတဒုက" တိုင်အောင် ၂၃ ပါးသော ဒုကများ ဖြစ်သင့်သည်။ မူလဘူတာ၊ ကုန်သော။ တေဝီသတိ၊ ၂၃ ပါးသော။ ဒုကာ၊ တို့သည်။ သမ္ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်သင့်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တဿ၊ ထိုဒုကမူလကနယ၏။ တေဝီသတိမူလကန္တိ နာမံ၊ တေဝီသတိမူလကဟူသော အမည်ကို။ ကတွာ၊ ၍။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ ယတ္တကော၊ အကြင်မျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော။ ပဘေဒေါ၊ တေဝီသတိမူလက၏ အပြားသည်။ အတ္ထိ၊ [ယာဝကို "ယတ္တကော ပဘေဒေါ" ဟု ဖွင့်သည်။] တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။ တတ္တကံ၊ ထိုမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော။ တေဝီသတိ မူလကံ၊ ကို။ [တာဝ ကို" တတ္တကံ တေဝီသတိမူလကံ" ဟု ဖွင့်သည်။] အနလောမေ၊ ပစ္စယာနုလောမ၌။ (ပစ္စယာနုလောမတုန်းက) ဝိတ္ထာရိတံ၊
ဧဝံ၊ တူ။ ပစ္စနီယေပိ၊ ပစ္စယပစ္စနီယ၌လည်း။ ဝိတ္တာရေတဗ္ဗံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒုကမူလကေန၊ ဖြင့်။ တိကမူလကာဒီသု၊ တို့၌။ နယံ၊ ချဲ့ထွင်နည်းကို။ (သင်္ဂီတိကာရော၊ သင်္ဂါယနာတင်ထေရ်အပေါင်းသည်)။ ဒဿေတိ၊ ဣတိ ဣမိနာ ဓိပ္ပါယေန၊ ဖြင့်။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ [ယထာ အနုလောမေ ဧကေကဿ ပဒဿ ဧကမူလကံ၊ ဒုမူလကံ၊ တိမူလကံ၊ စတုမူလကံ၊ ယာဝ တေဝီသတိမူလကံ၊ ဧဝံ ပစ္စနီယေပိ ဝိတ္ထာရေ တဗ္ဗံ၊ ဟူသော ပါဠိကိုရည်ရွယ်၍ "ဧဝံ ပစ္စနီယေပိ၊ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ" ဟု ဆိုသည်။]
ပန၊ ထိိုသို့ပင် ဆိုအပ်သည်ဖြစ်ရာပါသော်လည်း။ ယဒိ ပန ။ပေ။ ဘဝိတဗ္ဗံ သိယာ။ ။ "တေဝီသတိမူလက" ဟု အဓိပ္ပါယ်မယူဘဲ "တေဝီသတိမ မူလတိုင်အောင်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ယူလျှင် "ယာဝ တေဝိသတိမံ မူလံ" ဟု ပါဌ်ရှိထိုက်သည်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း "တေဝီသတိမူလကံ" ဟူသော သဒ္ဒါက "တေဝီသတိမံ မူလ " ဟူသော အနက်ကို မဟောနိုင်သော ကြောင့်တည်း။ ယာဝ၊ လောက်။ တေဝီသတိမံ၊ ၂၃ ပါးသော မူလတို့၏ ပြည့်ကြောင်းဖြစ်သော။ မူလံ၊ ကို။ ဝိတ္ထာရိတံယထာ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ)။ ဣတိ အယံ အတ္ထော၊ ကို။ ယဒိအဓိပ္ပေတော၊ အကယ်၍ အလိုရှိအပ်သည်ဖြစ်အံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ သော်။) ယာဝ တေဝီသတိမံ မူလန္တွေဝ၊ ဟူ၍သာ။ ပါဌေန၊ ပါဠိတော်ပါဌ်သည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ထိုက်သည်။ သိယာ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။ (တနည်း- ကသ္မာ, ယာဝ တေဝီသတိမံ မူလန္တွေဝ၊ ဟူ၍သာ။ ပါဌေန၊ သည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ သည်။ သိယာ၊ နည်း။) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ တေဝီသတိမူလကန္တိ၊ ဟူသော။ ဧတဿ ဗျဉ္ဇနဿ၊ ဤသဒ္ဒါ၏။ တေဝီသတိမံ မူလန္တိ၊ ဟူသော။ အယံအတ္ထော၊ သည်။ န သမ္ဘဝတိ၊ မဖြစ်နိုင်။ [စာအုပ်တို့၌ "တေဝီသတိမံ မူလကံ" ဟု ပါဌ်ရှိသော်လည်း "ယာဝ တေဝီသတိမံ မူလန္တွေဝ ပါဌေန ဘဝိတဗ္ဗံ သိယာ" ဟု ပြအပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း "တေဝီသတိမံ မူလံ" ဟုသာ ပါဌ်ရှိသင့်ပါသည်။]
ပန၊ ဆက်။ ယထာ အနုလောမ ဧကေကပဒဿာတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။ ဧကမူလကာဒိသဗ္ဗမူလကပရိယောသာနံ၊ ဧကမူလအစ, သဗ္ဗမူလကအဆုံးရှိသော။ တတ္ထ၊ ထိုအနုလောမ၌။ (အာဂတံ၊ လာသော။) နယဒဿနဝသေန၊ နည်းကိုပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (ဤအတိုင်း ချဲ့လေဟု နည်းကိုပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။) ဒဿိတံ၊ ပြအပ်ပြီးသော။ ဧကေကဿ၊ သော။ ပဒဿ၊ ၏။ ဝိတ္ထာရံ၊ ကို။ (သင်္ဂီတိကာရော၊ သင်္ဂါယနာတင် ထေရ်အပေါင်းသည်။) ဒဿေတိ၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဧတ္ထစ၊ ဤပစ္စယပစ္စနီယ၌လည်း။ [ရှေးမူ၌ "တေဝီသ တိမူလကံ- ဟူသော ပါဌ်၌လည်း " ဟု စွဲ၏။] သဗ္ဗမူလကမေဝ၊ ကိုပင်။ တေဝီသတိမူလကန္တိ၊ ဟူ၍။ (သံဂီတိကာရေန) ဝုတ္တံ၊ ဣဝိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ["တေဝီသတိမူလက" ဟူသည် နောက်ဆုံးဖြစ်သော သဗ္ဗမူလကပင်ဖြစ်သည်။ အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ဒုကကို တေဝီသတိ မူလကဟု ဆိုခြင်းမဟုတ်ပါ" ဟူလို။]
ဟိ၊ မှန်။ တံ၊ ထိုသဗ္ဗမူလကကို။ တေဝီသတိယာ၊ သော။ ပစ္စယာနံ၊ မူလပစ္စည်းတို့၏။ (မူလဘာဝတော ဝယ်မူလ၌စပ်)။ အဝသေသဿ၊ မူလပစ္စည်းမှ ကြွင်းသော။ ပစ္စယဿ၊ မူလဝန္တဖြစ်သော မူလီပစ္စည်း၏။ မူလဘာဝတော၊ ကြောင့်။ တေဝီသတိမူလကန္တိစ၊ ဟူ၍၎င်း။ တတော၊ ထိုတေဝီသတိမူလကမှ။ ပရံ၊ နောက်၌။ အညဿ၊ သော။ မူလဿ၊ ၏။ အဘာဝတော၊ မရှိတော့ခြင်းကြောင့်။ သဗ္ဗမူလကန္တိစ၊ ဟူ၍လည်း။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ [အဋ္ဌကထာ၌ကား မူလီတို့၏ မူလမဟုတ်။ ပုစ္ဆာတို့၏မူလဖြစ်သောကြောင့် သဗ္ဗမူလကကို "စတုဝီသတိမူလက" ဟု ဆိုထားသည်။]
ပစ္စယပစ္စနီယဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။