ဧတ္ထိ ပန ပုရေဇာတမ္ပိ လဗ္ဘတီတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ယဒိ ဧဝံ၊ ယင်းသို့ဖြစ်လသော်။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
တထာတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ နည်း။
ဣတိ၊ ဤကားအမေးတည်း။
တီဏီတိ၊ ဟူသော။
ဂဏနမတ္တသာမညတော၊ ရေတွက်ကြောင်း ဂဏန်းသင်္ချာမျှ၏ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
(တထာတိ သင်္ဂဟကာရေန ဝုတ္တံ၊ ။
ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။)
အဓိပတိပစ္စယေ (စ) ။ပေ။ ဝိသာဘာဂါတိ၊ ဟူသော ။
ပုရိမပါဌော၊ ရှေးအဋ္ဌကထာ ပါဌ်ကို။
နိဒဿနဝသေန၊ နိဒဿနည်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဝါ၊ ညွှန်ပြကြောင်း ဥဒါဟရုဏ်အဖြစ်ဖြင့်။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ။
[ဣန္ဒြိယ မဂ္ဂပစ္စည်းများ ကျန်နေသောကြောင့် နိဒဿနနည်းဟု ဆိုသည်။]
ပန၊ ထိုသို့ နိဒဿနနည်း၏ အစွမ်းဖြင့် မှတ်ထိုက်ပါသော်လည်း။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဟေတုပစ္စယဿ၊ ၏။
ဝိသဘာဂေန၊ ဝိသဘာဂဖြစ်သော။
ဧကေန၊ သော။
အာရမဏေန၊ အာရမဏပစ္စည်းဖြင့်။
နိဒဿနံ၊ နိဒဿနနည်းကို။
အကတွာ၊ ၍။
အနန္တရာဒီနိ၊ အနန္တရ အစရှိသော ပစ္စည်းတို့ကို။
ဝဒန္တော၊ ဆိုသော အဋ္ဌကထာဆရာသည်။
သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။
ဝိသဘာဂေ၊ ဝိသဘာဂပစ္စည်းတို့ကို။
ဒဿေတိ၊ သရုပ်အားဖြင့် ပြ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝိသဘာဂါ၊ သဘောမတူကုန်သော။
ဣန္ဒြိယ မဂ္ဂပစ္စယာစ၊ တို့ကိုလည်း။
ဒဿေတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဓိပတိန္ဒြိယ မဂ္ဂပစ္စယေသု ။ပေ။ ဝိသဘာဂါတိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊ နောက်ဆရာတို့ ရွတ်ဆိုကြကုန်၏။
တထာ ဘာဝါ ဘာဝတော (တိ)၊ ကား။
ဟေတုပစ္စယဘာဝေ၊ ဟေတု ပစ္စည်း၏ အဖြစ်သည်။
ဟေတုပစ္စယဘာဝေ ။ပေ။ ဘာဝတော။ ။ သံဝဏ္ဏေသဗ္ဗ၌ "တထာ ဘာဝါဘာဝတော (ဘာဝ အဘာဝတော)" ဟု ရှိသော်လည်း သံဝဏ္ဏနာ၌ "တထာဘာဝ" ကို "ဟေတုပစ္စယဘာဝေ" ဟုဖွင့်၍ "ဘာဝတော" ကို "သဟဇာတာဒိဘာဝတော" ဟု ရှိရလိမ့်မည်။ အနုဋီကာစာအုပ်၌လည်း သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗဝယ် "တထာဘာဝါဘာဝတော" ဟု ရှိ၍ သံဝဏ္ဏနာ၌ "တသ္မိံ ဟေတု ပစ္စယာကာရေန သတိဘာဝတော" ဟုဘာဝ၌ အာဒီဃ၏ အတွက် မဖွင့်ပါ။ အဋ္ဌကထာနိဿယ၌လည်း သူ့နည်းနှင့်သူ အဓိပ္ပါယ်ရသောကြောင့် ၂ နည်းပေးခဲ့ပါသည်။
(သတိ၊ သော်)။
သဟဇာတာဒိပစ္စယဘာဝတော၊ သဟဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းတို့၏ ရှိခြင်းကြောင့်။
(သဘာဂါ၌စပ်) နနု၊ စောဒနာပါဦးအံ့။
(ကိံ၊ နည်း)။
အမောဟဝဇ္ဇာနံ၊ အမောဟသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော။
ဟေတူနံ၊ ငါးပါးသော ဟိတ်တို့၏။
ဟေတုပစ္စယဘာဝေ၊ သည်။
(သတိ၊ သော်)။
အဓိပတိန္ဒြိယ မဂ္ဂပစ္စယဘာဝေါ၊ အဓိပတိပစ္စည်း ဣန္ဒြိယ ပစ္စည်း မဂ္ဂပစ္စည်းတို့၏ အဖြစ်သည်။
နတ္ထိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ပညာဝဇ္ဇာနံ၊ ကုန်သော။
အဓိပတိပစ္စယာဒီနံ၊ အဓိပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၏။
(အာဒိဖြင့် ဣန္ဒြိယ မဂ္ဂပစ္စည်းတို့ကို ယူပါ)။
ဝိသဘာဂတာ၊ ဝိသဘာဂတို့၏ အဖြစ်သည်။
(ဟောတိ)၊
ယထာ၊ သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ကုသလာဒိဟေတူနံ၊ တို့၏။
ဟေတုပစ္စယဘာဝေ၊ သည်။
(သတိ၊ သော်)။
ဝိပါကပစ္စယဘာဝါဘာဝတော၊ ဝိပါက ပစ္စည်းအဖြစ်၏ မရှိခြင်းကြောင့်။
ဟေတုဝဇ္ဇာနံ၊ ကုန်သော။
ဝိပါကာနံ၊ ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာတို့၏။
ဝိသဘာဂတာယ၊ ဝိသဘာဂတို့၏ အဖြစ်သည်။
ဘဝိတဗ္ဗံ(နနု)၊ ဖြစ်ထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ၊ ဤကားစောဒနာတည်း။
န ဘဝိတဗ္ဗံ၊ မဖြစ်ထိုက် ။
(ကသ္မာ၊ နည်း)။
ဥဘယပစ္စယသဟိတေ၊ ဟေတုဝိပါက ဟူသော နှစ်ပါးစုံသော ပစ္စည်းတို့နှင့်တကွဖြစ်သော။
ဝါ၊ တို့၏ တကွဖြစ်ရာဖြစ်သော။
စိတ္တစေတသိကာရာသိမှိ၊ စိတ် စေတသိက် အစုဖြစ်သော။
ဟေတုပစ္စယဘာဝေ၊ ဟေတုပစ္စည်းအဖြစ်ရှိသော။
ဟေတုပစ္စယဘာဝေ ဝိပါကမ္ပိ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "ဝိပါကမ္ပိ" ပုဒ်မပါ။ ရှေးနိဿယ၌၎င်း, အနုဋီကာ၌၎င်း "ဝိပါကမ္ပိ" ပုဒ်ပါ၏။ ပါမှလည်း အဓိပ္ပါယ်မှန် ထွက်သည်။ "တေဟုပစ္စည်းလည်းဖြစ်သော မဟာဝိပါက်, မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက်, လောကုတ္တရာဝိပါက်၌ " ဟူလို။ ထိုဝိပါက်များ၌ ဝိပါက ပစ္စည်းလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုဝိပါက်တို့သည် ဟေတုပစ္စည်း၏ ဝိသဘာဂများ မဖြစ်နိုင်ကြပါ" ဟူလို။
(ဝိပါကမှိ၊ ဝိပါက်နာမက္ခနဓာ၌။)
ဝိပါကပစ္စယတ္တာ ဘာဝ ဘာဝတော၊ ဝိပါကပစ္စည်းအဖြစ် မရှိခြင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့်တည်း။
(ဝိပါကပစ္စည်းဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း)။
ဟိ၊ ဥပမာဆောင် ထင်အောင်ပြအံ့။
ယထာဟိ ။ပေ။ မိဓာပိ။ ။ "ဟေတုပစ္စယဘာဝေ ဝိပါကပစ္စယတ္တာ ဘာဝါဘာဝတော" ဟူသော ဟိတ်ပါဌ်ကို အကျယ်ပြရာဝယ် ဟေတု သဟဇာတ ပစ္စည်းတို့ကို ဥပမာပြု၍ ပြလိုသောကြောင့် "ယထာဟိ" စသည်ကို မိန့်။ ဟေတု သဟဇာတ ၂ မျိုးရသော တရားအစု၌ ဟိတ်သည် ကြဉ်အပ်သော တရားအစု ရှိပါသော်လည်း (ဟိတ်တခြား , တရားအစုတခြား ရှိပါသော်လည်း) ဟိတ်တို့က ဟေတုပစ္စည်းတပ်သောအခါ ထိုဟိတ်တို့မှာ သဟဇာတ ပစ္စယသတ္တိ မရှိမဟုတ် (ရှိသည်သာ) ထို့ကြောင့် "ဟေတုဝဇ္ဇသဟဇာတ တရားတို့မှ ဟိတ်တို့နှင့် ဝိသဘာဂ" ဟု ဟောတော် မမူအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ဟေတုဝိပါက ပစ္စည်းတို့၌လည်း ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားအားဖြင့် ဝိသဘာအဖြစ် မရှိပါ" ဟူလို။
(တနည်း) ဟိ၊ ချဲ့။
ဟေတုသဟဇာတပစ္စယသဟိတေ၊ ဟေတုပစ္စည်း သဟဇာတ ပစ္စည်းတို့နျင့် တကွဖြစ်သော။
ဝါ၊ တို့၏ တကွဖြစ်ရာဖြစ်သော။
[ရှေးနိဿယ၌၎င်း အနုဋီကာ၌ ၎င်း "သဟိတေ" ဟု ရှိ၏။]
ရာသိမှိ၊ စိတ်စေတသိက်အစု၌။
ဟေတုဝဇ္ဇသဗ္ဘာဝေ၊ ဟိတ် ၆ ပါးသည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော တရားတို့၏ ထင်ရှားရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်။
သတိပိ၊ သော်လည်း။
ဟေတူနံ၊ တို့၏။
ဟေတုပစ္စယဘာဝေ၊ သည်။
(သတိ)၊
သဟဇာတပစ္စယတ္တာဘာဝေါ၊ သဟဇာတ ပစ္စည်း၏ အဖြစ်၏ မရှိခြင်းသည်။
နတ္ထိ၊
["သဟဇာတ ပစ္စည်းလည်းဖြစ်သည်" ဟူလို]
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဟေတုဝဇ္ဇာနံ၊ ကုန်သော။
သဟဇာတာနံ၊ တကွဖြစ်သော တရားတို့၏။
ဟေတုဿ၊ ဟိတ်၏။
ဝိသဘာဂတာ၊ သဘောမတူကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။
န ဝုတ္တာ ယထာ၊ ဟောတော်မမူအပ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ဣဓာပိ၊ ဟေတုပစ္စည်း ဝိပါကပစ္စည်း၌လည်း။
(ဝိသဘာဂတာ နဝုတ္တာ)၊
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေပိ၊ ၌လည်း။
ဧသ ။ပေ။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေပိ။ ။ ယွာယံ နယော ဟေတုသဟဇာတ ပစ္စယေသု ဝိသဘာဂတာဘာဝေါ ဝုတ္တော၊ ဧသန ယော ဟေတုသဟိတေ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယောတိ အတ္ထော။ (ဟိတ် တပါးပါးက သမ္ပယုတ်တရားတို့အား ၎င်း, စိတ္တဇရုပ်အား၎င်း ဟေတုပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုရာဝယ် ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းလည်းရ၏။ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်၌လည်း နည်းတူ) တတ္ထာပိ ဟိ ဟေတု ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယသဟိတေ ရာသိမှီတိအာဒိ သက္ကာ ယောဇေတုန္တိ၊ အနု။
ဧသ နယော၊ တည်း။
အပိစ၊ သည်သာမကသေး။အပိစ။ ။ ဤနည်း၌ကား သဘာဂဟုတ် မဟုတ်ကို ပစ္စုပ္ပန် ကျေးဇူး ပြုခိုက်သာ စဉ်းစားရမည်။ ဥပမာ- လောဘဟိတ်က လောဘမူ ပဌမစိတ်, စိတ္တဇရုပ်တို့အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ သဟဇာတ လည်း ဟုတ်၏။ ရုပ်အား ကျေးဇူးပြုရာ၌ ဝိပ္ပယုတ္တလည်း ဟုတ်၏။ ဤသို့ ကျေးဇူးပြုခိုက်၍ သဘာဂအဖြစ်ကို ဆိုအပ်သော် အသီးသီးသော ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့် ကျေးဇူးမပြုခြင်းကို ရည်ရါယ်၍ ထိုဟိတ်တရား၏ ဝိသဘာဂအဖြစ်ကို မဆိုထိုက်တော့။ အဘယ်ကြောင့်နည်း ပစ္စယုပ္ပန်တရားမှန်လျှင် ပစ္စုပ္ပန်ခဏ၌သာ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
အမှာ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "ပစ္စယုပ္ပန္နဿေဝ, ပစ္စယုပ္ပန္နက္ခဏေ" ဟုရှိသော်လည်း ရှေးနိဿယ၌၎င်း, အနုဋီကာ၌၎င်း "ပစ္စုပ္ပန္န" ဟူသော ပုဒ်ကို တွေ့ရ၏။ [ပစ္စုပ္ပန္နော ဧဝ ပစ္စယုပ္ပန္နော (ပစ္စယုပ္ပန်မှန်လျှင် ပစ္စုပ္ပန်သာတည်း။ အနန္တရပစ္စည်း စသည်ကို ထောက်ပါ။) ပစ္စယော ပန အတီတောပိ အနာဂတောပိ ကာလဝိနိမုတ္တောပိ ဟောတီတိ ပစ္စုပ္ပန္နက္ခဏေ ဟေတုပစ္စယဘာဝေသဟဇာတဒိပစ္စယဘာဝံ သန္ဓာယ (ဤအဖွင့်ကို ထောက်၍ "တထာ ဘာဝ ဘာဝသေန" ဟု ပါဌ်မှန် ရှိပါစေ) တထာဘာဝဘာဝဝသေန သဘာဂတာယ ဝုစ္စမာမနဿ နာနာက္ခဏိကာနံ ကုသလာဒီနံ ဟေတူနံ ဝီပါကာနဉ္စ ဝသေန ဝိသဘာဂတာ တဿေဝ ဟေတုဿ န ဝတ္တဗ္ဗာတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတိ အပိစာတိ အာဒိနာ။ အနု။] [သဘာဂဝိသဘာဂအခွဲ၌ ဤနည်းသာမက အခြားတနည်းလည်း ရှိသေးသည် ဟူလို။] ပစ္စယုပ္ပန္နဿေဝ၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ပစ္စယုပ္ပန် တရား၏သာ။ ပစ္စယာ၊ ပစ္စည်းတို့ကို။ ဝုစ္စန္တိ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ [ပစ္စယုပ္ပန်ရှိမှ ပစ္စည်းရှိနိုင်သည်။ ပစ္စယုပ္ပန်မရှိလျှင် ပစ္စည်းလည်းမရှိနိုင်။] ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပစ္စုပ္ပန္နက္ခဏေ၊ ပစ္စုပ္ပန်ခဏ၌။ တထာဘာဝါဘာဝဝသေန၊ ထိုဟေတုပစ္စည်း ဖြစ်လသော် သဟဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ သဘာဂတာယ၊ သဘာဂ၏ အဖြစ်ကို။ ဝုစ္စမာနဿ၊ ဆိုအပ်သော်။ နာနာက္ခဏဝသေန၊ အမျိုးမျိုးသော ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့်။ တဿေဝ၊ ထိုဟိတ်၏ပင်။ ဝိသဘာဂတာ၊ ဝိသဘာဂ၏ အဖြစ်ကို။ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
အမှာ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "ပစ္စယုပ္ပန္နဿေဝ, ပစ္စယုပ္ပန္နက္ခဏေ" ဟုရှိသော်လည်း ရှေးနိဿယ၌၎င်း, အနုဋီကာ၌၎င်း "ပစ္စုပ္ပန္န" ဟူသော ပုဒ်ကို တွေ့ရ၏။ [ပစ္စုပ္ပန္နော ဧဝ ပစ္စယုပ္ပန္နော (ပစ္စယုပ္ပန်မှန်လျှင် ပစ္စုပ္ပန်သာတည်း။ အနန္တရပစ္စည်း စသည်ကို ထောက်ပါ။) ပစ္စယော ပန အတီတောပိ အနာဂတောပိ ကာလဝိနိမုတ္တောပိ ဟောတီတိ ပစ္စုပ္ပန္နက္ခဏေ ဟေတုပစ္စယဘာဝေသဟဇာတဒိပစ္စယဘာဝံ သန္ဓာယ (ဤအဖွင့်ကို ထောက်၍ "တထာ ဘာဝ ဘာဝသေန" ဟု ပါဌ်မှန် ရှိပါစေ) တထာဘာဝဘာဝဝသေန သဘာဂတာယ ဝုစ္စမာမနဿ နာနာက္ခဏိကာနံ ကုသလာဒီနံ ဟေတူနံ ဝီပါကာနဉ္စ ဝသေန ဝိသဘာဂတာ တဿေဝ ဟေတုဿ န ဝတ္တဗ္ဗာတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတိ အပိစာတိ အာဒိနာ။ အနု။] [သဘာဂဝိသဘာဂအခွဲ၌ ဤနည်းသာမက အခြားတနည်းလည်း ရှိသေးသည် ဟူလို။] ပစ္စယုပ္ပန္နဿေဝ၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ပစ္စယုပ္ပန် တရား၏သာ။ ပစ္စယာ၊ ပစ္စည်းတို့ကို။ ဝုစ္စန္တိ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ [ပစ္စယုပ္ပန်ရှိမှ ပစ္စည်းရှိနိုင်သည်။ ပစ္စယုပ္ပန်မရှိလျှင် ပစ္စည်းလည်းမရှိနိုင်။] ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပစ္စုပ္ပန္နက္ခဏေ၊ ပစ္စုပ္ပန်ခဏ၌။ တထာဘာဝါဘာဝဝသေန၊ ထိုဟေတုပစ္စည်း ဖြစ်လသော် သဟဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ သဘာဂတာယ၊ သဘာဂ၏ အဖြစ်ကို။ ဝုစ္စမာနဿ၊ ဆိုအပ်သော်။ နာနာက္ခဏဝသေန၊ အမျိုးမျိုးသော ခဏ၏ အစွမ်းဖြင့်။ တဿေဝ၊ ထိုဟိတ်၏ပင်။ ဝိသဘာဂတာ၊ ဝိသဘာဂ၏ အဖြစ်ကို။ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ကုသလာ ဝီမံသာတိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားကို။
ကုသလာ ဝီမံသာ ဓိပတီတိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊
ဟိ၊ မှန်။
(တနည်း) (ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ကုသလာ ဝီမံသာတိ ဣဒံ၊ ကို။
ကုလာ ဝီမံသာဓိပတီတိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ နည်း)။
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
အနဓိပတိဘူတာ၊ အဓိပတိမဟုတ်သည်ဖြစ်၍ဖြစ်သော။
ဝီမံသာ၊ ဝီမံသာသည်။
(ပညာ၊ သည်)။
အဓိပတိ ပစ္စယော၊ သည်။
န ဟောတိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ကုသလာ ဝီမံသာတိ ဣဒံ၊ ကို။
ကုသလာ ဝီမံသာဓိပတီတိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ )။
သစေ ပန ။ပေ။ လဘတီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်သည်။
ပုရိမပါဌော၊ ရှေးပေစာ၌ ရှိသော ပါဌ်တည်း။
ပန၊ ထိုသို့ ရှေးပါဌ်ရှိပါသော လည်း။
ကုသလာ ဓမ္မော ကုသလဿစ အဗျာကတဿစာတိဣဒံ၊ ဟူသော် ဤဝိသဇ္ဇနကို။
န လဗ္ဘတိ၊ အပ်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကုသလော ။ပေ။ ဒွေ လဘတီတိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊ နောက်ဆရာတို့ ရွတ်ဆိုကြကုန်၏။
ဦနတရဂဏနေသူတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။
ဦနတရဂဧနေသု။ ။ ဦနတရဂဏနပစ္စည်းများ ဝင်လာကုန်သည်ရှိသော် အရေအတွက်လည်း ဦနတရဖြစ်၏" ဟူရာ၌ ဦနတရဂဏနပစ္စည်းများ၏ ဝင်လာခြင်းသည် ဦနတရဂဏနဖြင်ခြင်း၏ အကြောင်းတည်း။ ထို့ကြောင့် "တေသူတိ ဦနတရဂဧနာဟေတူသု ဝိပါကအညမညာဒီသု" ဟု ဟေတုသဒ္ဒါထည့်၍ ဖွင့်၏။ ထို့အဖွင့်အတိုင်း နိဿယ၌ ပဌမနည်း အနက်ပေးထားသည်။
(အတ္ထော ၌စပ်) ယေသု၊ အကြင် ပစ္စည်းတို့သည်။
ပဝိဋ္ဌေသု၊ ဝင်လာကုန်လသော်။
ဝါ၊ ဝင်လာကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဦနတရာ၊ ယုတ်လျော့သော။
ဂဏနာ၊ ရေတွက်ကြောင်း သင်္ချာသည်။
ဟောတိ၊
တေသု၊ ထိုယုတ်လျော့သော သင်္ချာရှိခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဝိပါက အညမညအစရှိသော ပစ္စည်းတို့သည်။
(အပ္ပဝိသန္တေသု, ပဝိသန္တေသုတို့၌စပ်)။
ဣတိ အတ္ထော၊ ။
ဝါ၊ တနည်း။
တီဏိ၊ ၃ ပါးသော ဝိသဇ္ဇနတို့ကို၎င်း။
ဒွေ၊ ၂ ပါးသော ဝိသဇ္ဇနတို့ကို၎င်း။
ဧကံ၊ တပါးသော ဝိသဇ္ဇနကို၎င်း။
(လဘတိ)၊
[တီဏိ ဒွေ ဧကန္တိ နေရာဝယ် ပဉ္စ တီဏိ ဧကန္တိ ဝတ္တဗ္ဗံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယဿ ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ- ဟု မဓုဋီကာ၌ရှိ၏။ သေချာစွာ ထွက်ကြပါလေ။]
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ဦနတရဂဏနေသု၊ သာ၍ ယုတ်လျော့သော သင်္ချာရှိကုန်သော။
အညမညာဒီသု၊ အညမည အစရှိသော ပစ္စည်းတို့သည်။
ပဝိသန္တေသု၊ ကုန်လသော်။
တေသံ၊ ထိုပစ္စည်းတို့၏။
ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။
တိကတော၊ တိကမှ။
ဦနံ၊ ယုတ်လျော့သော။
ယထာလဒ္ဓဉ္စ၊ အကြင်အကြင် ရထိုက်သည်လည်းဖြစ်သော။
ဒွေ ဧကန္တိ ဂဏနံ၊ ဒွေ ဧကံ ဟူသော သင်္ချာကို။
လဘတိ၊
ဣတိ အတ္ထော၊
[ဤနည်း၌ကား "ဦနတရ ဂဏနေသုကို ယုတ်လျော့သော အရေအတွက်ရှိကုန်သော" ဟု ထုံးစံအတိုင်း အနက်ပေးနိုင်သည်။ ယထာ လဒ္ဓဉ္စ၏ နောက်၌ စာအုပ်တို့ဝယ် "ဒွေ" ဟု မပါ၊ ရှေးနိဿယ၌၎င်း၊ အဋ္ဌကထာပါဌ်၌၎င်း ပါ၏။]
အဝိပါကာနီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။
အနာမဋ္ဌဝိပါကာနိ၊ မသုံးသပ်အပ်သော ဝိပါက ပစ္စည်းရှီသော ဃဋနတို့တည်း။
အနာမဋ္ဌဝိပါကာနိ။ ။ "နဝန္နမ္ပိ ဟေတူနံဝသေန ဝုတ္တာနိ အဝိပါကာနိ" ၌ ဟေတူနံကို ထောက်၍ "အဝိပါကာနိ" အရ ဝိပါက အဟိတ်မပါခြင်းကို ယူရမည် စိုးသောကြောင့် "အနာမဋ္ဌဝိပါကာနိ" ဟု ဖွင့်သည် "မသုံးသပ်အပ်" ဟူသည် ဝိပါက ပစ္စည်းတို့ကို မယူအပ်ခြင်းတည်း။ ဃဋနပုဒ်က နပုံလိင်ဖြစ်သောကြောင့် "အနာမဋ္ဌဝိပါကာနိ" ဟု နပုံလိင်ဖြင့် ဆိုထားသည်။ [အနာမဋ္ဌဝိပါကာနီတိ အဂ္ဂဟိတဝိပါကပစ္စယာနိ၊ ဃဋနံ အပေက္ခိတွာ အယံ နပုံသကနိဒ္ဒေသော၊ နဝိပါကဟေတုရဟိတာနိ သာဓာရဏဝသေန ဝုတ္တတ္တာ၊ အနု။]
ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။
(ဒဋ္ဌဗ္ဗော)၊
ဝိပါကဟေတုရဟိတာနိ၊ ဝိပါကဟိတ်မှ ကင်းသော ဃဋနတို့တည်း။
ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။
န (ဒဋ္ဌဗ္ဗော)၊
တတ္ထ သဗ္ဗေပိ သဟဇာတဝိပါကာစေဝါတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။
(အတ္ထော ၌စပ်)။
တတ္ထ၊ ထိုပဉ္စမဃဋနမှ စ၍ ၅ ပါးသော ဃဋနတို့၌။
[တတ္ထာတိ ပဉ္စမဃဋနတော ပဋ္ဌာယ ပဉ္စသု ဃဋနေသု။ အနု။]
သဟဇာတာ၊ ကုန်သော။
ယေ ပစ္စယုပ္ပန္နာ၊ တို့ကို။
ဝုတ္တာ၊ ကုန်ပြီ။
သဗ္ဗေပိ၊ ကုန်သော။
တေ၊ ထိုပစ္စယုပ္ပန်တို့သည်။
ဝိပါကာစေဝ၊ ဝိပါက်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်၎င်း။
ဝိပါကသဟဇာတရူပါစ၊ ဝိပါက်နှင့်တကွဖြစ်သော ရုပ်တို့သည်၎င်း။
(ဟောန္တိ)၊
ဣတိ အတ္ထော၊
တံသမုဋ္ဌာနရူပါစာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
တံ သမုဋ္ဌာနရူပါစ။ ။"တံ သမုဋ္ဌာနရူပ" ဟုလာလျှင်စိတ် ဟူသော ဖြစ်ကြောင်းရှိသော ရုပ်စသ်ညကို ယူရ၏။ ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်ကို မယူရ။ ဤနေရာ၌ကား တံသမုဋ္ဌာနသဒ္ဒါဖြင့် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်ကိုလည်း ယူထား၏။ ထိုသို့ ယူနိုင်အောင် "တေန ဝိပါကေန သဟ သမံဝါ ဥဋ္ဌာနံ ဧတဿာတိ တံ သမုဋ္ဌာနန္တိ အယမ္ပိ အတ္တော သမ္ဘဝတိ" ဟု အနုဋီကာဖွင့်သည်။ "တံ သမုဋ္ဌာန၊ ထိုပဋိသန္ဓေဝိပါက်နှင့် အတူတကွ၊ (အညီအမျှ တပြိုင်နက်) ထကြွဖြစ်ပေါ်ခြင်းရှိသော ရုပ် "ဟု ဆိုလျှင် ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်ကိုလည်း ရနိုင်တော့၏။
ပဋိသန္ဓိယံ၊ ၌။
ကဋတ္တာရူပမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
တံသမုဋ္ဌာနဂ္ဂဟဏေနေဝ၊ တံသမုဋ္ဌာန သဒ္ဒါဖြင့်ပင်။
သင်္ဂဏှာတိ၊ သိမ်းယူ၏။
ဣဝိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ။
တံ သမုဋ္ဌာနရူပ ကဋတ္တာရူပါစ လဗ္ဘန္တီတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ပဌန္တိ၊
[ဤဆရာတို့ကား "တံသမုဋ္ဌာနရူပ" ဖြင့် စိတ္တဇရုပ်ကိုယူ၍ ကမ္မဇရုပ်ကိုယူဘို့ရန် "ကဋတ္တာ ရူပါစ" ဟု ထည့်၍ ရွတ်ဆိုကြသည်။ နောက်ပဌန္တိ ၌လည်း နည်းတူ။]
စတုတ္ထေ ဝိပါကစိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပမေဝါတိ ဧတ္တာပိ၊ ၌လည်း။
ဧသေဝနယော၊ တည်း။
["ဝိပါက စိတ္တသမုဋ္ဌာန" ပါဌ်ဖြင့် ကမ္မဇရုပ်တို့ကိုပါ ယူရသည်ကို "ဧသေဝ နယော" ဟု ဆိုသည်။]
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
ကဋတ္တာရူပဉ္စာတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ပဌန္တိ၊ ။
ဧဝမ္ပီတိ၊ ကား။
ဧတေသု ။ပေ။ အာဒိနာ၊ သော။
ဝုတ္တနယေနပိ၊ ဖြင့်လည်း။
("ဂဏနံ ဝိဒိတွာ" ၌စပ်။)
ပန၊ ဆက်။
ဃဋနေသု၊ တို့၌။
ယောယော ပစ္စယော၊ သည်။
မူလဘာဝေန၊ မူလ၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ဌိတော၊
တံ ပစ္စယ ဓမ္မာနံ၊ ထိုမူလအဖြစ်ဖြင့် တည်သော ပစ္စည်းတရားတို့ကို။
(လာဘ၌စပ်) နိရဝသေသ ။ပေ။ လာဘက္ကမေန၊ အကြွင်းမရှိ အလုံးစုံသော တရားတို့ကို ရခြင်း , ယုတ်လျော့သော တရားတို့ကိုရခြင်း , အထူးသဖြင့် ယုတ်လျော့သော တရားတို့ကို ရခြင်း, သာ၍ ယုတ်လျော့သော တရားတို့ကို ရခြင်း၏ အစဉ်အားဖြင့်။
ဃဋနာ၊ ကို။
ဝုစ္စတိ၊
စ၊ ဆက်။
နိရဝသေသလာဘေ၊ အကြွင်းမရှိအလုံးစုံသော တရားတို့ကိုရခြင်း၌။
ပစ္စယုပ္ပန္နာနံ၊ တို့ကို။
နိရဝသေသ လာဘက္ကမေန၊ အကြွင်းမရှိ အလုံးစုံကို ရခြင်း၏ အစဉ်အားဖြင့်။
(ဃဋနာဝုစ္စတိ)၊
ဦနလာဘာဒီသု၊ ယုတ်လျော့သော တရားတို့ကိုရခြင်း အစရှိသည်တို့၌။
တထာ၊ ထို့အတူတည်း။
ဣတိ အယံကမော၊ ဤအစဉ်ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊
ဟေတုမူလကံ၊ ဟေတုမူလကနယသည်။
နိဋ္ဌိတံ၊ ပြီ။
ဝတ္ထုဝသေန၊ ဟဒယဝတ္ထုနှင့် စပ်သဖြင့်။
(မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ရေသော် ၁၇ ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထုနှင့် စပ်သဖြင့်။)
သနိဿယံ၊ သနိဿယဖြစ်သော ဃဋနကို။
(သင်္ဂဟကာရော) ဝက္ခတိ၊ ဆိုလတံ့။
("တတိယံ နိဿယေန" စသည်ဖြင့် ဆိုလတံ့။)
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဣဒံ၊ ဤစတုတ္ထဃဋနသည်။
လဗ္ဘမာနဿပိ၊ ရထိုက်သည်လည်းဖြစ်သော။
ဝတ္ထုဿ၊ ၏။
ဝါ၊ နှင့်။
ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။
ဃဋနံ၊ ဃဋနသည်။
န၊ မဟုတ်။
ဣတိ အဓိပ္ပါယေန၊ ဖြင့်။
အာရမဏဝသေနေဝ ဝါတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ။
သဟဇာတေန ပန ။ပေ။ န လဗ္ဘတီတိ ဣဒံ၊ ကို။
(ဝုတ္တံ၌စပ်) သဟဇာတ ပုရေဇာတာ၊ သဟဇာတ ပစ္စည်းတပ်သော တရား, ပုရေဇာတ ပစ္စည်းတပ်သော တရားတို့သည်။
ဧကော၊ တခုတည်းသော။
နိဿယပစ္စယော၊ သည်၎င်း။
(သဟဇာတနိဿယ, ပုရေဇာတနိဿယပစ္စည်းသည်၎င်း။)
အတ္ထိပစ္စယောစ၊ သည်၎င်း။
(သဟဇာတတ္ထိ, ပုရေဇာတတ္ထိ ပစ္စည်းသည်၎င်း။)
[စသဒ္ဒါဖြင့် အဝိဂတကိုပါ အနုဋီကာ၌ယူထားသည်။]
ဟောန္တိ ယထာ၊ သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
သဟဇာတာရမဏာဓိပတီနံ၊ သဟဇာတ ဓိပတိ ပစ္စည်း, ပုရေဇာတာဓိပတိပစ္စည်းတပ်သော တရားတို့၏။
ဧကဿ၊ တခုတည်းသော။
အဓိပတိပစ္စယဘာဝဿ၊ ၏။
အဘာဝတော၊ ကြောင့်။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ဟိ၊ ချဲ့။
နိဿယဘာဝေါ၊ နိဿယပစ္စည်း၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာသတ္တိသည်၎င်း။
အတ္ထိ အဝိဂတဘာဝေါစ၊ အတ္ထိပစ္စည်း အဝိဂတ ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သတ္တိသည်၎င်း။
သဟဇာတ ပုရေဇာတနိဿယာဒီနံ၊ သဟဇာတနိဿယပစ္စည်း,ပုရေဇာတ နိဿယပစ္စည်း အစရှိသည်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သတ္တိတို့၏။
ဝါ၊ တို့နှင့်။
သမာနော၊ တူသော သဘောရှိသည်။
(ဟောတိ)၊
["နိသာယာဒီနံ"၌ အာဒိဖြင့် သဟဇာတတ္ထိ, ပုရေဇာတတ္ထိ, သဟဇာတ အဝိဂတ, ပုရေဇာတအဝိဂတ ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်ရာသတ္တိတို့ကို ယူပါ။]
ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။
ဧဝံ၊ တူ။
သဟဇာတာရမဏာဓိပတိ ဘာဝေါ၊ သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်း, အာရမဏာဓိပတိ ပစ္စည်းတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သတ္တိသည်။
(သဟဇာတပုရေဇာတ နိဿယာဒီနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့နှင့်။)
သမာနော၊ သည်။
န၊ မဟုတ်။
ဟိ၊ မှန်။
သဟဇာတော၊ သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်း တပ်သော တရားသည်။
အာရမဏဘာဝံ၊ သို့။
အနုပဂန္တွာ၊ မကပ်ရောက်မူ၍။
အတ္တနာ၊ နှင့်။
သဟ၊ တကွ။
ပဝတ္တန ဝသေန၊ ဖြစ်ခင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
အဓိပတိ၊ အကြီးအကဲသည်။
ဟောတိ၊
ဣတရော၊ သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်းမှ အခြားသော အာရမဏာအဓိပတိပစ္စည်းသည်။
အာရမဏံ၊ သည်။
(မိမိ ပစ္စယုပ္ပန်၏ အာရုံသည်)။
ဟုတွာ၊ ၍။
အတ္တနိ၊ ပစ္စည်းဟူသော မိမိ၌။
နိန္နတာ ကရဏေန၊ ညွတ်ကိုင်းသည်၏ အဖြစ်ကို ပြုခြင်းဖြင့်။
(အဓိပတိဟောတိ)၊
စ၊ သည်သာမကသေး။
သဟဇာတော၊ သဟဇာတာ ဓိပတိ ပစ္စည်းသည်။
ဝိဇ္ဇမာနဘာဝေနေဝ၊ မိမိ၏ ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်သာ။
ဥပကာရကော၊ လျော်သော ကျေးဇူးကို ပြုတတ်သည်။
(ဟောတိ)၊
ဣတရော၊ သဟဇာတာဓိပတိမှပစ္စည်းမှ အခြားသော အာရမဏာဓိပတိပစ္စည်းသည်။
အတီတာနာဂတော၊ သည်။
(သမာနော) ပိ၊ သော်လည်း။
အာရမဏဘာဝေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။
(ဥပကာရကောဟောတိ)၊
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ထိုသို့ "သဟဇာတော တိ" စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းကြောင့်)။
သဟဇာတာရမဏပစ္စယာ၊ သဟဇာတပစ္စည်း အာရမဏာပစ္စည်းတရားတို့သည်။
(ဘိန္နသဘာဝါ၊ ကွဲပြားသော သဘောရှိကုန်သည်။
(ဟောန္တိ) ဝိယ၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။)
သဟဇာတာရမဏာဓိပတိနော၊ သဟဇာတဓိပတိပစ္စည်း အာရမဏာဓိပတိပစ္စည်းတို့သည်။
ဘိန္နသဘာဝါ၊ ကွဲပြားသော သဘောရှိကုန်သည်။
(ဟောန္တိ)၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တေ၊ ထိုသဟဇာတာဓိပတိ ပစ္စည်းအာရမဏဓိပတိပစ္စည်းတို့သည်။
ဧကတောဧဝ၊ တပြိုင်နက်သာ။
(အတူတကွသာ) အဓိပတိပစ္စယဘာဝံ၊ သို့။
န ဘဇန္တိ၊ မကပ်ရောက်ကုန်။
တေနေဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။
(ထိုသို့ သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်း အာရမဏာဓိပတိပစ္စည်းတရားတို့၏ တပြိုင်နက်သာ အဓိပတိပစ္စည်း ၏ အဖြစ်သို့ မကပ်ရောက်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်။)
ပဉှဝါရဝိဘင်္ဂေစ၊ ၌လည်း။
ကုသလောစ ။ပေ။ ပစ္စယောတိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။
(ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တံ၊
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
သာဟာရဃဋနာနံ၊ အာဟာရပစ္စည်းနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော ဃဋနတို့၏။
ပုရတော၊ ရှေ့၌။
ဝီရိယစိတ္တဝီမံသာနံ၊ ဝီရိယာဓိပတိ စိတ္တာဓိပတိဝီမံသာဓိပတိတို့နှင့်။
သာဓာရဏဝ သေန၊ ဆက်ဆံသော ဃဋနနှင့်စပ်သဖြင့်။
အနာဟာရကာမဂ္ဂကာနိ၊ အာဟာရပစ္စည်းလည်း မရှိကုန်, မဂ္ဂပစ္စည်းလည်း မရှိကုန်သော။
ဆ၊ ကုန်သော။
ဘဣန္ဒြိယဃဋနာနိ၊ သဣန္ဒြိယ ဃဋနတို့သည်။
ဝတ္တဗ္ဗာနိ၊ ဟောတော်မူထိုက်ကုန်သည်။
သိယုံ၊ ကုန်ရာ၏။
[နောက်၌ "သတ္တ တီဏိ" စသည်ဖြင့် ၆ ပါးလာသောကြောင့် "ဆ သဣန္ဒြိယ ဃဋနာနိ" ဟု ရှေးနိဿယ၌ရှိ၏။]
(ကိံ၊ အဘယ်သို့ ဟောတော်မူထိုက်ကုန်သနည်း။)
အဓိပတိ ။ပေ။ အဝိဂတန္တိ သတ္တ (ဣတိ)၊ ဟူ၍၎င်း။
အဓိပတိ ။ပေ။ အဝိဂတန္တိ တီဏိ (ဣတိ)၊ ဟူ၍၎င်း။
အဓိပတိ ။ပေ။ အဝိဂတန္တိ တီဏိ (ဣတိ)၊ ဟူ၍၎င်း။
အဓိပတိ ။ပေ။ အဝိဂတန္တိ ဧကံ (ဣတိ)၊ ဟူ၍၎င်း။
အဓိပတိ ။ပေ။ အဝိဂတန္တိ ဧကန္တိ၊ ဟူ၍၎င်း။
အဓိပတိ ။ပေ။ အဝိဂတန္တိ ဧကန္တိ၊ ဟူ၍၎င်း။
(ဝတ္တဗ္ဗာနိ သိယုံ၊
အထ၊ ထိုသို့ ဟောတော်မူထိုက်ပါကုန်လျက်)။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
တာနိ၊ ထို ၆ ပါးသော ဃဋနတို့ကို။
(ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်သနည်း။
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
အာဟာရမဂ္ဂေဟိ၊ အာဟာရပစ္စည်း မဂ္ဂပစ္စည်းတို့မှ။
အညဿ၊ သော။
ဣန္ဒြိယဘူတဿ၊ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော။
အဓိပတိဿ၊ ၏။
အဘာဝေါ၊ မရှိခြင်း ကြောင့်။
တာနိ၊ တို့ကို။
န ဝုတ္တာနိ၊
ဟိ၊ ချဲ့။
စိတ္တာဓိပတိ၊ ဟူသည်။
အာဟာရော၊ ဝိညာဏာဟာရသည်။
(ဟောတိ)၊
ဝီရိယံ (စ)၊ ဝီရိယာဓိပတိသည်၎င်းင်း။
ဝီမံသာစ၊ ဝီမံသာဓိပတိ သည်၎င်း။
မဂ္ဂေါ၊ သည်။
ဟောတိ၊
စ၊ ဆက်။
ယဿ၊ အကြင် ဣန္ဒြိယ ပစ္စည်းဖြစ်သော အဓိပတိ၏။
ဝသေန၊ အစွမ်းကြောင့်။
အနာဟာရကာမဂ္ဂကာနိ၊ ကုန်သော။
သဣန္ဒြိယဃဋနာနိ၊ တို့သည်။
ဝတ္တဗ္ဗာနိ၊ ကုန်သည်။
သိယုံ၊ ကုန်ရာ၏။
အညော၊ အာဟာရပစ္စည်း မဂ္ဂပစ္စည်းဖြစ်သော အဓိပတိမှ အခြားသော။
ဣန္ဒြိဘူတော၊ ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော။
(သော) အဓိပတိ၊ သည်။
န အတ္ထိ၊
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ထိုသို့ အာဟာရပစ္စည်း မဂ္ဂပစ္စည်း ဖြစ်သော အဓိပတိမှ အခြားသော ဣန္ဒြိယပစ္စည်းဖြစ်သော အဓိပတိ၏ မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။
တာနိ၊ ထိုအနာဟာရက အမဂ္ဂကဖြစ်သော သဣန္ဒြိယဃဋနတို့ကို။
အဝတွာ၊ မူ၍။
စိတ္တာဓိပတိ အာဒီနံ၊ တို့၏။
ဧကန္တေန၊ စင်စစ်အားဖြင့်။
အာဟာရမဂ္ဂဘာဝ ဒဿနတ္ထံ၊ အာဟာရပစ္စည်း မဂ္ဂပစ္စည်း တို့၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်း အကျိုးငှါ။
သာဟာရကသမဂ္ဂကာနေဝ၊ သာဟာရကလည်း ဖြစ်ကုန်, သမဂ္ဂကလည်းဖြစ်ကုန်သော ဃဋနတို့ကိုသာ။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာနိ၊
စ၊ ဆက်။
တေသု၊ ထိုသာဟာရကဃဋန သမဂ္ဂဃဋနတို့တွင်။
သမဂ္ဂ ကေသု၊ သမဂ္ဂကဃဋနတို့၌။
ဒွေ၊ ကုန်သော။
ပစ္စယဓမ္မာ၊ ဝီရိယာဓိပတိ, ဝီမံသာဓိပတိဟူသော ပစ္စည်းတရားတို့ကို။
လဗ္ဘန္တိ၊
သာဟာရကေသု၊ သာဟာရကဃဋနတို့၌။
ဧကောယေဝ၊ တပါးသာလျှင်ဖြစ်သော။
(ပစ္စယဓမ္မော၊ စိတ္တာဓိပတိဟူသော ပစ္စည်းတရားကို။
လဗ္ဘတိ၊ )။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
သမဂ္ဂကာနိ၊ သမဂ္ဂကဃဋနတို့သည်။
ပုဗ္ဗေ၊ ၌။
ဝတ္တဗ္ဗာနိ၊ ကုန်သည်။
သိယုံ၊ ။
ပန၊ ကား။
သ ဣန္ဒြိယကာနိ၊ သဣန္ဒြိယဃဋနတို့ကို။
ယေဟိ အာဟာရမဂ္ဂေဟိ၊ အကြင် အာဟာရပစ္စည်း မဂ္ဂပစ္စည်းတို့မှ။
ဘိန္နိတဗ္ဗာနိ၊ ခွဲခြားထိုက်ကုန်၏။
တေသံ၊ ထိုအာဟာရ ပစ္စည်း မဂ္ဂပစ္စည်းတို့၏။
ဝါ၊ တို့နှင့်။
ကမဝသေန၊ အစဉ်နှင့် စပ်သဖြင့်။
ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။
(သာဟာရကဃဋနတို့၏ နောက်မှ။
ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်ပြီ။
သမဂ္ဂဃဋနတို့ကို ဟောတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။)
ပန၊ ဆက်။
အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
သဒိသတ္တာတိ၊ ဟူသော ပုဒ်၏။
သမဂ္ဂကတ္တေန၊ သမဂ္ဂကဃဋန၏ အဖြစ်ဖြင့်။
သမာနတ္တာ၊ တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဝါ၊ တနည်း။
အနန္တရ ရူပတ္တာ၊ အခြားမဲ့ပစ္စည်းအားလျော်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
(" န ဝုတ္တာနိ ၌စပ်) ဣတိ အတ္ထော၊
[အနန္တရရူပတ္တာတိ အနန္တရအနုရူပတ္တာတိ အတ္ထော၊ - မဓု။]
ကုသလာ ။ပေ။ စတ္တာရီတိ၊ ဟူသော စကားကို။
(ဝုတ္တံ၌ စပ်) အဗျာကတသဟိတဿ၊ အဗျာကတနှင့် တကွဖြစ်သော။
ကုသလဿ၊ ၏။
ပစ္စယဘာဝဒဿနဝသေန၊ ဖြင့်။
ကုသလမူလကေသွေဝ၊ ကုသလမူလကနယတို့၌ပင်။
ဒုမူလကမ္ပိ၊ ကုသလာဗျာကတဟူသော ဒုမူလကကိုလည်း။
အာဟရိတွာ၊ ဆောင်၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
အဗျာကတေ၊ အဗျာကတပဒ၌။
ဝတ္ထုရူပမ္ပီတိ ဣဒံ၊ ဤစကားကို။
ကဋတ္တာရူပမ္ပီတိ၊ ဟူ၍။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ၏။
ဒုတိယဃဋနေ၊ ၌။
အဗျာကတဝိသဇ္ဇနေ၊ ၌။
ရူပေသု၊ ရုပ်တို့ တွင်။
ဝတ္ထုမေဝ လဗ္ဘတီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်သည်။
ပုရိမပါဌော၊ တည်း။
ပန၊ ထိုသို့ ရှေးပါဌ် ရှိပါသော်လည်း။
ဘူတရူပမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
လဗ္ဘတိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဝတ္ထုဉ္စ ဘူတရူပဉ္စ လဗ္ဘတီတိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊
စတုတ္ထေ၊ စတုတ္ထဃဋန၌။
စိတ္တသမုဋ္ဌာန ရူပမေဝါတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ပန၊ ထိုသို့ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။
စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ ကဋတ္တာရူပဉ္စာတိ၊ ဟူ၍။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ၏။
သဝိပါကေသု။ပေ။ ရူပဉ္စာတိဧတ္ထ၊ ဤပါဌ်၌၎င်း။
စတုတ္ထေဝိပါကစိတ္တသမုဋ္ဌာနမေဝါတိဣဓစ၊ ဤပါဌ်၌၎င်း။
ကဋတ္တာရူပမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
ဝိပါကစိတ္တ သမုဋ္ဌာနဂ္ဂဟဏေန၊ ဝိပါကစိတ္တသမုဋ္ဌာနသဒ္ဒါဖြင့်။
ဂဟိတံ၊ ပြီ။
ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
ကဋတ္တာရူပဉ္စာတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ပဌန္တိ၊
["ဝိပါကစိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ" ၏ နောက်၌ "ကဋတ္တာရူပဉ္စ" ဟု ထည့်၍ ရွတ်ဆိုကြကုန်၏။]
ပန၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤပစ္စယာနုလောမဃဋန၌။
(နယောဇိတာ နိ၌စပ်) သဟဇာတ ။ပေ။ အဝိဂတမူလကေသု၊ သဟဇာတ ပစ္စည်း ။ပေ။ အဝိဂတ ပစ္စည်းဟူသော မူလရှိကုန်သော။
ဃဋနေသု၊ တို့၌။
ဟေတု ကမ္မ ဈာန မဂ္ဂေဟိ၊ ဟေတုပစ္စည်း ။ပေ။ မဂ္ဂပစ္စည်းတို့နှင့်။
ဃဋနာနိ၊ တို့ကို။
နယောဇိတာနိ၊ မယှဉ်စေအပ်ကုန်။
အတ္ထိ အဝိဂတ မူလကဝဇ္ဇေသု၊ အတ္ထိ ပစ္စည်းအဝိဂတပစ္စည်း ဟူသော မူလရှိကုန်သောဃဋနတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော။
[ရှေးနိဿယ၌၎င်း အနုဋီကာ၌၎င်း "အတ္ထိ အဝိဂတမူလကဝဇ္ဇေသု" ဟု ရှိ၏။ နောက်၌လည်း နည်းတူ။]
ယထာဝုတ္တေသု၊ ကန်သော။
(ဃဋနေသု၊ သဟဇာဃဋန, နိဿယဃဋန, ဝိပါကဃဋန, သမ္ပယုတ္တဃဋန, ဝိပ္ပယုတ္တဃဋနတို့၌။)
အာဟာရေန၊ အာဟာရပစ္စည်းနှင့်၎င်း။
နိဿယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ မူလကဝဇ္ဇေသု၊ နိဿယပစ္စည်း ။ပေ။ အဝိဂတပစ္စည်းဟူသော မူလရှိသော ဃဋနတို့သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော။
(ယထာဝုတ္တေသု၊ ကုန်သော။
ဃဋနေသု၊ သဟဇာတ ဃဋန, အညမညဃဋန, ဝိပါကဃဋန, သမ္ပယုတ္တဃဋန တို့၌။)
အဓိပတိဣန္ဒြိယေဟိစ၊ အဓိပတိပစ္စည်း ဣန္ဒြိယ ပစ္စည်းတို့နှင့်၎င်း။
(ဃဋနာနိ န ယောဇိတာနိ)၊
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ဃဋနာနိ န ယောဇိတာနိ၊ ကုန်သနည်း။)
ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
တေသု၊ ထိုဟေတုကမ္မ ဈာနမဂ္ဂ အာဟာရ အဓိပတိ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းတို့ကို။
[ရှေးက မယှဉ်စေအပ်ဟု ပယ်အပ်ခဲ့သော ပစ္စည်းတို့ကို ပြန်၍စွဲသည်။]
ယောဇိယမာနေသု၊ ယှဉ်စေအပ်ကုန်သော်။
[ထိုထိုဃဋန၏ အစွမ်းဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ဟေတု အစရှိသော ပစ္စည်းတို့၌ ယှဉ်စေအပ်ကုန်သော။]
တံတံစိတ္တုပ္ပါဒေကဒေသဘူတာ၊ ထိုထို စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ တစိတ်တဒေသဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
ဟေတုအာဒယော၊ ဟိတ် ၆ ပါး အစရှိကုန်သော။
[အာဒိဖြင့် စေတနာ ၈၉ ပါး ဈာနင် ၇ ပါး, မဂ္ဂင် ၁၂ ပါး, နာမ်အာဟာရ ၃ ပါး, သဟဇာတာဓိပတိပစ္စည်းတရား ၄ ပါး, နာမ်ဣန္ဒြေ ၁ ပါးတို့ကိုယူပါ။]
အရူပဓမ္မာဝ၊ နာမ်တရားတို့ကိုသာ။
ပစ္စယဘာဝေန၊ ဖြင့်။
လဗ္ဘန္တိ၊
တေန၊ ကြောင့်။
(ထိုသို့ ဟိတ် ၆ ပါး အစရှိသော နာမ်တရားတို့၏သာ ပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့် ရအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။
တေဟိ၊ ထိုဟေတုအစရှိသော ပစ္စည်းတို့နှင့်။
(ယောဇိယမာနာနိ၊ ကုန်သော။)
ဃဋနာနိ၊ တို့ကို။
ဟေတုမူလကာဒီသု၊ ဟေတုမူလက အစရှိသော ဃဋနတို့၌။
[အာဒိဖြင့် ကမ္မမူလကဃဋန, ဈာနမူလကဃဋန, အာဟာရမူလကဃဋန. အဂိကတိမူလကဃဋန, ဣန္ဒြိယမူလကဃဋနတို့ကိုယူပါ။]
ဝုတ္တသဒိသာနေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော ဃဋနတို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
(ဟုတွာ) ရူပမိဿ ကတ္တာဘာဝေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသော ဃဋနတို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
(ဟုတွာ) ရူပမိဿ ကတ္တာဘာဝေန၊ ရုပ်နှင့် ရောနှောကုန်သည်၏ အဖြစ်၏ မရှိခြင်းကြောင့်။
သုဝိညေယျာနိ၊ လွယ်ကူစွာ သိနိုင်ကုန်၏။
(ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဃဋနာနိ န ယောဇိတာနိ)၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ဘဂဝတာ) န ဝုတ္တာနိ၊
ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။
ပန၊ ဆက်။
အတ္ထိ အဝိဂတေဟိ၊ အတ္ထိ ပစ္စည်း အဝိဂတ ပစ္စည်းတို့နှင့်။
အတ္ထိ အဝိဂတေဟိ ပန ။ပေ။ ဟောန္တီတိ။ ။ကသ္မာ ပနေတ္ထ အတ္ထိ အဝိဂတမူလကာနိ နိဿယဝိပ္ပယုတ္တအတ္ထိ အဝိဂတာနိ တေဟိ ဝဇ္ဇိတာနိတိ အာဟ အတ္ထိ အဝိဂတေဟိ ပနာတိအာဒိ၊ နိဿယာဒီဟိ ယောဇိယမာနာနိ အဓိပတိန္ဒြိယာနိ ရူပမိဿကာနိ ဟောန္တီတိ နဝုတ္တာနီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ အနု။ ဤ အနုဋီကာဖွင့်ကို ထောက်၍ "ဟောန္တီတိ" ၌ ဣတိကို န ဝုတ္တာနိ သို့ ပြန်လှည့်၍ စပ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဟောန္တီတိ နောက်၌ ပုဒ်ရှိပါစေ။
ယောဇိယမာနော၊ ယှဉ်စေအပ်သော။
အာဟာရော၊ အာဟာရပစ္စည်းသည်၎င်း။
နိဿယာဒီဟိ၊ နိဿယ အစရှိကုန်သော ပစ္စည်းတို့နှင့်။
[အာဒိဖြင့် ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတပစ္စည်းတို့ကိုယူပါ။]
(ယောဇိယမာနာနိ၊ ကုန်သော)။
အဓိပတိဣန္ဒြိယာိစ၊ တို့သည်၎င်း။
ရူပမိဿကာနိ၊ ရုပ်နှင့် ရောက်နှောကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
( န ဝုတ္တာနိ)၊
အဓိပတာဟာရိန္ဒြိယမူလကေသု၊ အဓိပတိပစ္စည်း အာဟာရပစ္စည်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်းဟူသော မူလရှိကုန်သော ဃဋနတို့၌။
အဓိပတာ ။ပေ။ ယောဇိတာနိ။ ။ ယဒိ ဧဝံ ကသ္မာ အတ္ထိ အဝိဂတ မူလကေသု အာဟာရေန, နိဿဘာဒိမူလကေသုစ အဓိပတိန္ဒြိယေဟိ ယောဇနာ ကတာတိ စောဒနံ သန္ဓာယာယ အဓိပတာဟာရိန္ဒြိယမူလကေသူတိအာဒိ၊ အနု။
ဝုတ္တသဒိသာနိပိ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော ဃဋနတို့နှင့် တူသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဃဋနာနိ၊ တို့ကို။
(ယောဇိတာ နိ၌စပ်) အတ္ထိ အဝိဂတ မူလကကေသု၊ အတ္ထိ ပစ္စည်း အဝိဂတပစ္စည်းဟူသော မူလရှိသော ဃဋနတို့၌၎င်း။
နိဿယာဒိမူကေသုစ၊ နိဿယပစ္စည်း အစရှိသော မူလရှိသော ဃဋနတို့၌၎င်း။
အာဟာရေန၊ အာဟာရပစ္စည်း နှင့်၎င်း။
အဓိပတိန္ဒြိယေဟိစ၊ တို့နှင့်၎င်း။
သုပါကဋဘာဝတ္ထံ၊ အလွန်ထင်ရှားသည်၏ အဖြစ်အကျိုးငှါ။
ယောဇိတာနိ၊
ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ၊
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
နိဿယမူလကေ၊ နိဿယပစ္စည်း ဟူသောမူလရှိသော နယ၌။
ဆဋ္ဌေ၊ ဆဋ္ဌဃဋန၌။
တီဏီတိ ကုသလာဒီနိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနဿာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်သည်။
ပုရိမပါဌော၊ တည်း။
ပန၊ ထိုသို့ ရှေးပါဌ်ရှိပါသော်လည်း။
စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ၊ စက္ခုဝိညာဏ် အစရှိသော ပစ္စယုပ္ပန်တို့၏။
(ပစ္စယဘူတာနိ၊ ပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော)။
စက္ခာဒီနိပိ၊ စက္ခာယတန အစရှိသည်တို့ကိုလည်း။
[ရှေးနိဿယ၌ "ပိ" သဒ္ဒါပါ၏။]
လဗ္ဘန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အဗျာကတဿ စက္ခာယတနာဒီနိစာတိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊ ။
ဥပနိဿယမူလကေ၊ ၌။
ပကတူပနိဿယဝသေန၊ ပကတူပနိဿယ၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဝုတ္တေသု၊ ကုန်သော။
ဒွီသု၊ ၂ ပါးသော ဃဋနတို့တွင်။
ပဌမေ၊ ပဌမဃဋန၌။
လောကိယ။ပေ။ ဂဟေတဗ္ဗာတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ပန၊ ထိုသို့ ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။
လောကုတ္တရာပိ၊ လောကုတ္တရာစေတနာကိုလည်း။
ဂဟေတဗ္ဗာဝ၊ သည်သာ။
ကမ္မမူလကေ၊ ကမ္မမူလကနယ၌။
ပဋိသန္ဓိယံဝတ္ထုပီတိဧတ္ထ၊ ၌။
ပဝတ္တေဝိယ၊ ပဝတ္တိအခါ၌ကဲ့သို့။
ခန္ဓာယေဝ၊ နာမ်ခန္ဓာတို့ကိုသာ။
ပစ္စယုပ္ပန္နဘာဝေန၊ ဖြင့်။
န ဂဟေတဗ္ဗာ၊ ကုန်။
ဣတိ(အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
[ဒေသေသု ဌာနေသု ခန္ဓသဒ္ဒေါ အရူပေသွေဝ နိရုဠှောတိ ကတွာ ဝုတ္တံ။ န ပဝတ္တေ။ ပေ။ ဂဟေတဗ္ဗာတိ။ အနု။]
ဝိပါကာဝိပါက သာဓာရဏဝသေန၊ ဝိပါက်စေတနာ ဝိပါက်မဟုတ်သော စေတနာ တို့နှင့် ဆက်ဆံသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဝုတ္တေသု၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော။
စတူသု၊ လေးပါးသော ဃဋနတို့တွင်။
ပဌမေ၊ ပဌမဃဋန၌။
အရူပေန သဒ္ဓိံ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ လဗ္ဘတီတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ပန၊ သော်လည်း။
ကဋတ္တာရူပမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
လဗ္ဘတေဝ၊ သည်သာ။
[ကဋတ္တာရူပမ္ပိ ပန လဗ္ဘတီတိ ဣမိနာ ဧကက္ခဏိကကမ္မဝသေန ဝုတ္တာနီတိ ဝစနံ ပဋိက္ခိပတိ။ အနု။]
ပန၊ ဆက်။
ဣမသ္မိံ ကမ္မမူလကေ၊ ၌။
ကမ္မပစ္စယာ အာရမဏေ ဒွေတိ၊ ဟူ၍၎င်း။
အာရမဏမူလကေစ၊ ၌လည်း။
အာရမဏ ပစ္စယော ကမ္မေ ဒွေတိ၊ ဟူ၍၎င်း။
(ဓမ္မသေနာပတိနာ) ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
နဝုတ္တံ၊ နည်း။
[ယမတ္ထံ သန္ဓာယ ကသ္မာ နဝုတ္တန္တိ ဝုတ္တံ။ တံ ပါကဋတရံ ကရောန္တော နနူတိ အာဒိံ ဝတွာ ပုန တံ ဥဒါဟရစေန ဝိဘာဝေတုံ ယထာ စာတိ အာဒိ ဝုတ္တံ။ အနု။]
ကုသလာ ကုသလစေတနာ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာသည်။
[ရှေးနိဿယ၌ "ကုသလာ ကုသလာ စေတနာ" ဟု ရှိ၏။]
ကမ္မာရမဏာနံ၊ ကံဟူသော အာရုံရှိကုန်သော။
ပဋိသန္ဓိယာဒီနံ၊ ပဋိသန္ဓေ အစရှိသည်တို့၏။
(အာဒိဖြင့် ဘဝင် စုတိတို့ကိုယူ။)
ကမ္မပစ္စယော၊ သည်၎င်း။
အာရမဏပစ္စယောစ၊ သည်၎င်း။
ဟောတိနနု၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်လော။
စ၊ ဥဒါဟရုဏ်ကို ပြဦးအံ့။
အာရမဏဘူတံ၊ သော။
ဝတ္ထုံ၊ ဟဒယဝတ္ထုကို။
အာရမဏနိဿယပစ္စယဘာဝေန၊ အာရမဏပစ္စည်း နိဿယပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ဝုစ္စတိယထာ၊ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ကမ္မမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
အာရမဏပစ္စယဘာဝေန၊ ဖြင့်။
ဝတ္တဗ္ဗံနနု၊ ဟောတော်မူထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။
န (ဝတ္တဗ္ဗံ)၊ ဟောတော်မမူထိုက်။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
ဒွိန္နံ၊ ကုန်သော။
ပစ္စယဘာဝါနံ၊ ကမ္မပစ္စည်း၏အဖြစ်, အာရမဏပစ္စည်း၏ အဖြစ်တို့၏။
အညမည ပဋိက္ခေပတော၊ အချင်းချင်းကို ပယ်မြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။
ပစ္စုပ္ပန္နံ၊ သော။
ဝတ္ထု၊ ဟဒယဝတ္ထုသည်။
နိဿယဘာဝံ၊ မှီရာ၏ အဖြစ်ကို။
(စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ရေသော် ၁၆ချက် မြောက်သောစိတ်, စုတိစိတ်တို့၏ မှီရာ၏ အဖြစ်ကို။)
အပရိစ္စဇိတွာ၊ မစွန့်မူ၍။
တေနေဝါကာရေန၊ ထိုမှီရာ၏ အဖြစ်ဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်၎င်း။
တန္တိဿိတေန၊ ထိုဟဒယဝတ္ထုကို မှီသော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း မရဏာသန္နဇော စိတ်သည်။
အာလမ္ဗိယမာနံ၊ အာရုံပြုအပ်သော်။
ဝါ၊ သော။
(ဝတ္ထု၊ သည်)။
နိဿယဘာဝေနစ၊ မှီရာ၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်း။
နိဿယပစ္စယော၊ သည်။
(ဟောတိ)၊
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္ထုံ၊ ငှါ။
ယုတ္တံ၊ ၏။
ကမ္မံ ပန၊ သည်ကား။
ကမ္မံ ပန ။ပေ။ နာရမဏာကာရေန။ ။ ကံဆိုသည်မှာ မိမိကို ပြုပြီးနောက် အကျိုးဖြစ်သော ဝိပါက် နာမက္ခန္ဓာ ကဋတ္တာရုပ်တို့အား ကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။ အာရုံအခြင်းအရာအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် မဟုတ်။ ကမ္မသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုရာ၌လည်း "ကမ္မဿ ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာ" နှင့် အညီ ကတ ဥပစိတဖြစ်သော ကံသည်သာ များသောအားဖြင့် အကျိုးပေး၏။
တသ္မိံ၊ ထိုကံကို။
ကတော၊ ပြုအပ်ပြီးသော်။
(ပြုအပ်ပြီးနောက်မှ။)
ပဝတ္တမာနာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ ကဋတ္တာရုပ်တို့၏။
ကတူပစိတဘာဝေန၊ ပြုအပ်ဆည်းပူးအပ်သည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ကမ္မပစ္စယော၊ သည်။
ဟောတိ၊
အာရမဏာကာရေန၊ အာရုံ၏ အဖြစ်ဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
(ကမ္မပစ္စယော) န (ဟောတိ)၊ မဖြစ်။
စ၊ ဆက်။
ိသယမတ္တတာဝသေန၊ အာရုံမျှ အဖြစ်၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဝိသယ မတ္တတာဝသေန စ ။ပေ။ ကာရေန။ ။ အာရုံဟူသည် ကတဥပစိတဖြစ်ဘွယ် မလို။ အာရုံဖြစ်ရုံမျှဖြင့် အာရမဏပစ္စည်း ဖြစ်နိုင်၏။ ခန္ဓာ အစဉ်ကို ထူးအောင်ပြု၍ အကျိုးဖြစ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော ကမ္မပစ္စည်း အခြင်းအရာအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည် မဟုတ်။
အာရမဏပစ္စယော၊ သည်။
ဟောတိ၊
သန္တာနဝိသေသံ၊ သန္တာန်အထူးကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဖလုပ္ပါဒနသင်္ခါတေန၊ အကျိုးကို ဖြစ်စေခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။
ကမ္မပစ္စယာကာရေန၊ ကမ္မပစ္စည်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
(အာရမဏ ပစ္စယော) နဟောတိ၊
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တသ္မာ ။ပေ။ နဝုတ္တံ။ ။ ထိုသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းကြောင့် ကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်သည် အာရမဏပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကိုပယ်၍, အာရမဏပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကလည်း ကမ္မပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို ပယ်သောကြောင့် ကမ္မပစ္စည်း အာရမဏပစ္စည်း ၂ မျိုးလုံးကို တပြိုင်နက် ဟောတော်မူခြင်းငှါ မတတ်ကောင်း, ထို့ကြောင့် ဟောတော်မမူအပ်။
(ထိုသို့ ကံ၏ မိမိပြုအပ် ဆည်းပူးအပ်သည်၏အဖြစ်, ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ ကဋတ္တာရုပ်တို့အား ကမ္မပစ္စည်းတပ်သည်၏အဖြစ်, အာရုံမျှအဖြစ်၏ အစွမ်းဖြင့် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့အား အာရမဏ ပစ္စည်းတပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။)
ကမ္မပစ္စယဘာဝေါ၊ သည်။
အာရမဏပစ္စယဘာဝံ၊ ကို။
ပဋိက္ခိပတိ၊ ပယ်မြစ်၏။
အာရမဏပစ္စယ ဘာဝေါစ၊ သည်လည်း။
ကမ္မပစ္စယဘာဝံ၊ ကို။
ပဋိက္ခိပတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကမ္မပစ္စယော ဟုတွာ အာရမဏပစ္စယော ဟောတီတိ၊ ဟူ၍၎င်း။
အာရမဏပစ္စယော ဟုတွာ ကမ္မပစ္စယော ဟောတီတိစ၊ ဟူ၍၎င်း။
ဝတ္ထုံ၊ ငှါ။
နသက္ကာ၊ ကောင်း။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ကမ္မပစ္စယာ အာရမဏေ ဒွေတိ၊ ဟူ၍၎င်း။
အာရမဏပစ္စယာ ကမ္မေ ဒွေတိ၊ ဟူ၍၎င်း။
ဓမ္မသေနာပတိနာ၊ သည်။)
န ဝုတ္တံ၊ ။
[ကသ္မာ ပန တံယေဝ ဝတ္ထု အာရမဏပစ္စယော ဟောတိ နိဿယ ပစ္စယော စ။ န တံယေဝ ကမ္မံ အာရမဏပစ္စယောစ ကမ္မပစ္စယောစာတိ န စောဒေတဗ္ဗမေတံ။ ဓမ္မသဘာဝေါဧသောတိ ဒဿေန္တော" ဧသ စ သဘာဝေါတိ အာဒိမာဟ၊ အနု။]
စ၊ ဆက်။
ဝတ္တမာနာနံ၊ ဖြစ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော။
အာရမဏပုရေဇာတာနံ၊ ကုန်သော။
(မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း, မရဏာသန္နဇော၏ အာရုံ, စက္ခုဝိညာဉ်စသော ပစ္စယုပ္ပန်တရားမဖြစ်မီ ရှေး၌ ဖြစ်ကုန်သော။)
ဝတ္ထုစက္ခာဒီနံစ၊ ဟဒယဝတ္ထု စက္ခာယတန အစရှိသည်တို့၏လည်း။
မရဏာသန္န၊ အခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်ရ ရေသော် ၁၇ ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု, မဇ္ဈိမာယုကဖြစ်သော စက္ခာယတန အစရှိသော ၅ ပါးသော အာယတန တို့၏လည်း။)
အာရမဏပစ္စယဘာဝေန၊ နှင့်။
သဟ၊ တပေါင်းတည်း။
နိဿာယာဒိပစ္စယာ၊ နိဿယ အစရှိသော ပစ္စည်တို့သည်။
ဟောန္တိ၊
ဣတိ၊ သို့။
ယံ (ယာ) ဝတ္တဗ္ဗတာ၊ အကြင် ဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်သည်။
(အတ္ထိ)၊
ဧသ (ဧသော)၊ ဤဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်သည်။
ဧသ စ သဘာဝေါ။ ။ "အာရမဏ ပုရေဇာတာနံ" ကို ခွဲ၍ အာရမဏ ကို ဝတ္ထုနှင့်၎င်း, ပုရေဇာတကို စက္ခာဒီနံနှင့်၎င်း တွဲပြီးလျှင် နိဿယအနက်မှတ်ပါ။ ယံ ကို ယာ ဟု ဣတ္ထိလိင်ပြင်၍ "ဝတ္တဗ္ဗတာ"နှင့် တွဲဘို့ရန် အနုဋီကာ ဖွင့်၏။ ရှေးနိဿယ၌ "အာရမဏပစ္စယဘာဝေန" နေရာဝယ် "အာရမဏပုရေဇာတ ပစ္စယဘာဝေန" ဟု ပြင်ထား၏။ နိဿယာဒိ၌ အာဒိ အရလည်း ပုရေဇာတ , ဣန္ဒြိယ, ဝိပ္ပယုတ္တ, အတ္ထိ, အဝိဂတတို့ကို ယူ၏။ ထို့ကြောင့် ပုရေဇာတ ထပ်ပါနေသည်။ ရှေး၌ပါလျှင် အာဒိ အရ၌ ပါဘွယ်မလို။
သဘာဝေါ၊ သဘောတည်း။
(ထုံးစံတည်း)။
အတီတဿ၊ သော။
ကမ္မဿစ၊ ၏လည်း။
အာရမဏပစ္စယဘာဝေန၊ နှင့်။
သဟ၊ တပေါင်းတည်း။
ကမ္မပစ္စယော ဟောတိ၊
ဣတိ၊ သို့။
ယံ (ယာ) န ဝတ္တဗ္ဗတာ၊ အကြင် မဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်သည်။
ယံ ။ပေ။ ဧဝမိဓာပိ။ ။ အကျိုးပေးမည့် ကံသည် အတိတ်ကံတည်း။ မရဏာသန္နအခါ၌ မရဏာသန္နံဇောတို့က အာရုံပြုအပ်သော ကံသည် အတိတ်ကံ မဟုတ်။ အတိတ်ကံနှင့် အလားတူသော ပစ္စုပ္ပန်ကံတည်း။ ထို့ကြောင့် ကမ္မပစ္စည်းနှင့် အာရမဏပစ္စည်းကို တပြိုင်နက် အထူးတကွ မဆိုထိက်။ ဥပမာ- သဟဇာတ ပုရေဇာတနိဿယ ၂ ပါးကို နိဿယပစ္စည်း အဖြစ်ဖြင့် ဆိုထိုက်ခြင်းသည် သဘောထုံးစုံ ဖြစ်သကဲ့သို့၎င်း, သဟဇာတာဓိပတိ အာရမဏာဓိပတိ ၂ ပါးတို့၏ အတူတကွ အဓိပတိပစ္စည်းအဖြစ်ဖြင့် မဆိုထိုက်ခြင်းသည် သဘောထုံးစုံ ဖြစ်သကဲ့သို့၎င်း ဤအတူ ဤ၌လည်း မှတ်ထိုက်၏။
(အတ္ထိ)၊
အယံ၊ ဤမဆိုထိုက်သည်၏အဖြစ်သည်။
သဘာဝေါ၊ တည်း။
(ယထာကိံ၊ အဘယ်ကဲ့သို့နည်း ဟူမူကား။)
သဟဇာတ ပုရေဇာတနိဿယာနံ၊ သဟဇာတနိဿယ ပုရေဇာတနိဿ တို့၏။
သဟ၊ တပေါင်းတည်း။
နိဿယပစ္စယဘာဝေန၊ ဖြင့်။
ဝတ္တဗ္ဗတာ သည်။
သဘာဝေါ၊ သည်။
(ဟောတိ) ယထာ၊ သို့၎င်း။
သဟဇာတ ရမဏာဓိပတီနံ၊ သဟဇာတာဓိပတိ, အာရမဏာဓိပတိတို့၏လည်း။
သဟ၊ တည်း။
အဓိပတိပစ္စယဘာဝေန၊ ဖြင့်။
န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ သည်။
သဘာဝေါ၊ သည်။
(ဟောတိယထာ၊ သို့၎င်း။)
ဧဝံ၊ တူ။
ဣဓာပိ၊ ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု စက္ခာယတန အစရှိသော ၅ ပါးသော အာယတန, အတိတ်ကံ၌လည်း။
(ဒဋ္ဌဗ္ဗံ)၊
ဣတိ၊ ဤကားအကျယ်အဖြေတည်း။
နိရာဓိပတိ ဝိညာဏာဟာရဝသေနာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။
("အဓိပ္ပါယော" ၌စပ်) အနာမဋ္ဌာဓိပတိဘာဝဿ၊ မသုံးသပ်အပ်သော အဓိပတိ၏ အဖြစ်ရှိသော။
ဝိညာဏာဟာရဿ၊ ၏။
ဝါ၊ နှင့်။
ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။
(ဝုတ္တာနိ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။)
ဣတိ (အယံ)၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ဝတ္ထု ပရိဟာယတီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။
အညမညမ္ပိ၊ အညမညပစ္စည်းကိုလည်း။
လဘန္တဿ၊ ရသော။
ဝတ္ထုဿ၊ ပဋိသန္ဓေအခါ၌ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၏။
ဝါ၊ နှင့်။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
သဗ္ဗဿ၊ သော။
ကဋတ္တာရူပဿ၊ ၏။
ပရိဟာနံ၊ ယုတ်လျော့ခြင်ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊ ။
တတိယေ၊ တတိယဃဋန၌။
အရူပိန္ဒြိယာနိ ရူပါနန္တိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ပန၊ သော်လည်း။
စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ၊ စက္ခုဝိညာဏ်အစရှိသည်တို့၏။
(ပစ္စယဘူတာနိ၊ ကုန်သော။)
စက္ခာဒီနိစ၊ စက္ခာယတန အစရှိသည်တို့ကိုလည်း။
လဗ္ဘန္တိ၊ ။
တတော ။ပေ။ ဆာတိဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ဝီမံသာ၊ ကို။
ယဒိပိလဗ္ဘတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ရအပ်ပါပေ၏။
ပန ၊ သော်လည်း။
ဝီရိယဿ၊ ၏။
ဝါ၊ နှင့်။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
တံ သမာနဂတိကာ၊ ထိုဝီရိယာ ဓိပတိနှင့် အဓိပတိ၏ အဖြစ်ဖြင့်တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိသော။
ဝီမံသာပိ၊ ကိုလည်း။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဂဟိတာ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဝီရိယဝသေနာတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊
[တံ သမာန ဂတိကာတိ ဝီရိယေန သမာန ဂတိကာ မဂ္ဂပစ္ဏယတာယ။ အနု။]
ဝိပ္ပယုတ္တမူလကေ၊ ဝိပ္ပယုတ္တမူလကနယ၌။
ဒသမေ၊ ဒသမ ဃဋန၌။
ကုသလာဒယော စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။
ပန ၊ သော်လည်း။
ပဋိသန္ဓိယံ၊ ၌။
ခန္ဓာ၊ ပဉ္စဝေါကာရ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာတို့သည်။
ကဋတ္တာရူပါနံ၊ တို့အား။
(ပစ္စယာ၊ ကျေးဇူးပြုကုန်သည်။
ဟောန္တိ)၊
ဝတ္ထုစ၊ ဟဒယဝတ္ထုသည်လည်း။
ခန္ဓာနံ၊ တို့အား။
(ပစ္စယော ဟောတိ)၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဣဒမ္ပိ၊ ခန္ဓာ ကဋတ္တာရူပါနံ ဝတ္ထုစ ခန္ဓာနံ ဟူသော ဤစကားကိုလည်း။
လဗ္ဘတိ၊
ဧကာဒသမေ၊ ၌။
ပဋိသန္ဓိယံ ဝတ္ထု ခန္ဓာနန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊
တံ၊ ထိုစကားကို။
(ဝုတ္တံ ၌စပ်) ဝိပါက ပစ္စယဿ၊ ၏။
ဝါ ကို။
အဂ္ဂဟိတတ္တာ၊ မယူအပ်သေးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ယဿ ဝတ္ထုဿ၊ ၏။
ဝါ၊ နှင့်။
ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။
ဃဋနံ၊ ကို။
ကတံ၊ ပြီ။
တဿ၊ ထိုပဋိသန္ဓေအခါ၌ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထုကို။
ဒဿနဝသေန၊ ဖြင့်။
ဝုတ္တံ၊
ပန၊ သော်လည်း။
ခန္ဓာစ၊ တို့သည်လည်း။
ဝတ္ထုဿ၊ အား။
(ပစ္စယာ ဟောန္တိ)၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဣဒမ္ပိ၊ ခန္ဓာစ ဝတ္ထုဿ ဟူသော ဤစကားကိုလည်း။
လဗ္ဘတေဝ၊ သာ။
ဒွါဒသမေ၊ ၌။
ပဋိသန္ဓိယံ ခန္ဓာ ကဋတ္တာရူပါနန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်သည်။
ပုဗ္ဗပါဌော၊ ရှေးအဋ္ဌကထာပါဌ်တည်း။
ပန၊ ထိုသို့ ရှေးအဋ္ဌကထာပါဌ်ရှိပါသော်လည်း။
စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနိ၊ စိတ်ဟူသော ဖြစ်ကြောင်းရှိသော ရုပ်တို့ကို။
န ဝဇ္ဇေတဗ္ဗာနိ၊ မကြဉ်ထိုက်ကုန်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဒွါဒသမေ ။ပေ။ ကဋတ္တာရူပါနဉ္စာတိ၊ ဟူ၍။
ပဋ္ဌန္တိ၊ ။
အတ္ထိ ပစ္စယမူလကေ၊ ၌။
ပဌမဃဋနေ၊ ၌။
အရူပ။ပေ။ လဗ္ဘန္တီတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။
ပန၊ သော်လည်း။
အာဟာရိန္ဒြိယပစ္စယာစာတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ၏။
(ကသ္မာ, ဝတ္တဗ္ဗံ၊ နည်း။)
ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
န ဟိ လဗ္ဘန္တိ။ ။ "သဟဇာတ ပုရေဇာတ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယာ" အရ၌ ဣန္ဒြိယ အာဟာရပစ္စည်းများ မပါဝင်သေးသောကြောင့် "ပစ္ဆာဇာတ ပစ္စယာ" ၏ နောက်ဝယ် "အာဟာရိန္ဒြိယပစ္စယာ စ" ဟုထည့်၍ ဆိုထိုက်ပါသည် ဟူလို။ ဤဝါကျများနှင့်စပ်၍ အနုဋီကာ၌ အလွန်ကျယ်ဝန်းစွာ ပြထားသည်။
ဣန္ဒြိယာဟာရာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့နှင့်။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
သဟဇာတာဒယော၊ သဟဇာတ အစရှိသော ပစ္စည်းတို့ကို။
[အာဒိဖြင့် ပုရေဇာတတို့ကိုယူ။]
န လဗ္ဘန္တိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ဝတ္တဗ္ဗံ)၊
ဒုတိယေ၊ ၌။
ပစ္ဆာဇာတကဗဠီကာဟာရာ န လဗ္ဘန္တီတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊
ပန၊ သော်လည်း။
သဗ္ဗာနိပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။
အလဗ္ဘမာနာနိ၊ မရထိုက်သော ပစ္စည်းတို့ကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှါ။
ပစ္ဆာဇာတ ။ပေ။ န လဗ္ဘန္တီတိ၊ ဟူ၍။
ပဋ္ဌန္တိ၊ ။
ဆဋ္ဌံ၊ ဆဋ္ဌဆဋနကို။
သဗ္ဗေသံ၊ ကုန်သော။
ဣန္ဒြိယာနံ၊ ရုပ်ဣန္ဒြေ, နာမ်ဣန္ဒြေတို့၏။
ဝါ၊ တို့နှင့်။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
ဝုတ္တံ၊
သတ္တမေ၊ သတ္တဃဋန၌။
တတော၊ ထိုအလုံးစုံသော ဣန္ဒြေမှ။
ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယမတ္တံ၊ မျှသည်။
ပရိဟာယတိ၊ ယုတ်လျော့၏။
ဣတိဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
ဧတေသံ၊ ထိုဆဋ္ဌ ဃဋန သတ္တမဃဋန တို့၏။
ဝိသေသော၊ အထူးကို။
ဝတ္တဗ္ဗော၊ ဆိုထိုက်၏။
တတော ဧကာဒဿမေတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
တတောတိ၊ ဟူသော ပုဒ်၏။
နဝ မတော၊ နဝမဃဋနမှ။
(ဝတ္ထု ဟာယတိ၌စပ်) ဣတိ အတ္ထော( ဟောတိ)၊
တေရသမေ၊ ၌။
ဝတ္ထာရမဏာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ပဌ်၌။
ဝတ္ထုဂ္ဂဟဏေန၊ ဝတ္ထုသဒ္ဒါဖြင့်။
စက္ခာဒိဝတ္ထူနိပိ၊ စက္ခုအစရှိသော ၅ ပါးသော ဝတ္ထုတို့ကိုလည်း။
ဂဟိတာနိ၊ ကုန်ပြီ။
စုဒ္ဒသမေ၊ ၌။
ဝတ္ထုမေဝါတိ ဧတ္ထာပိ၊ ၌လည်း။
တထာ၊ တူ။
(ဝတ္ထုဂ္ဂဟဏေန စက္ခာဒိဝတ္ထူနိပိ ဂဟိတာနိ၊ )။
သတ္တရသမေ ။ပေ။ ဝသေနာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်သည်။
ပုရိမပါဌော၊ တညး်။
ပုန၊ သော်လည်း။
အာရမဏူပနိဿယဝသေနာတိ အယံ၊ ဟူသော ဤအနက်သည်။
သတ္တရသမတော၊ သတ္တရသမဃဋနမှ။
ဝိသေသော၊ သ်ည။
(အဋ္ဌရသမဃဋန၏ အထူးသည်။)
နဟောတိ၊ မဟုတ်။
ပန၊ အဟုတ်ကား။
သတ္တရသမေ၊ ၌။
ဝတ္ထာရမဏာနံ၊ တို့၏။
(ပစ္စယဘာဝေါ၊ သည်၎င်း။)
အဋ္ဌာရသမေ၊ ၌။
ဝတ္ထုဿေဝ၊ ၏သာ။
ပစ္စယဘာဝေါစ၊ သည်၎င်း။
ဝိသေသော၊ ထူး၏။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
သတ္တရသမေပန ။ပေ။ ဝသေနာတိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊ ။
သဟဇာတာနိ၊ သဟဇာတ ပစ္စည်းနှင့် တကွဖြစ်ကုန်သော ဃဋနတို့ကို။
(သဟဇာတေန၊ သဟဇာတ မျိုးဖြစ်သော။
ဧကေန၊ သော။
ပစ္စယေန၊ ဖြင့်။
နိယမိတာနိ) ဝိယ၊ မှတ်သားအပ်ကုန်သကဲ့သို့။
(ဧဝံ၊ တူ)။
သဟဇာတေန၊ သော။
ကေနစိ၊ တစုံတခုသော။
ဧကေန၊ သော။
ပစ္စယေန၊ ဖြင့်။
အနိယမိတတ္တာ၊ မမှတ်သား အပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တာနိ၊ ထိုသဟဇာတမျိုးဖြစ်သော တစုံတခုသော ပစ္စည်းဖြင့် မမှတ်သားအပ်သော ဃဋနတို့ကို။
ပကိဏ္ဏကာနီတိ၊ ပကိဏ္ဏကဃဋန တို့ဟူ၍။
ဝုတ္တာနိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဧတ္ထ၊ ဤဃဋနတို့တွင်။
ပုရေဇာတ ပစ္ဆာဇာတ ဟာရိန္ဒြိယာနိ၊ ပုရေဇာတ ပစ္စည်း, ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း, အာဟာရပစ္စည်း, ဣန္ဒြိယပစ္စည်းတို့ကို။
ပုရေဇတ ။ပေ။ ဟာရိန္ဒြိယာနိ (နံ)။ ။ "ဟာရိန္ဒြိယာနိ" ဟု၎င်း "ဟာရိန္ဒြိယာနံ" ဟု၎င်း ပါဌ် ၂ မျိုးရှိ၏။ "အသာမညဝသေန" ၌ စပ်လျှင် "နံ" ဟု ရှိသောပါဌ်က ကောင်း၏။ "ဝုတ္တာနိ" ၌ စပ်လျှင် "နိ" ဟု ရှိသော ပါဌ်က ကောင်း၏။ ဝုတ္တာနိက ပဓာနဖြစ်သောကြောင့် "နိ" ဟု ရှိသော ပါဌ်က သာ၍ သင့်မည်ထင်သည်။ သို့သော် အနုဋီကာ၌ "ပုရေဇာတဿ ပစ္ဆာဇာတဿ အာဟာရဿ ဣန္ဒြိယဿ စ အသာမညဝသေန" ဟု ရှိသောကြောင့် "နံ" ဟု ပြင်ကြဟန်တူသည်။ အနုဋီကာ၌ကား "အသာမညဘဝသေန" ၌ ဝပ်ခိုက်၍ ရည်ရွယ်၍ ဖွင့်သောကြောင့် "ပုရေဇာတဿ" စသည်ဖြင့် ဖွင့်ရသည်။ အနုဋီကာစာ၌ "သာမည ဝသေန" ဟု "အ" အက္ခရာ ကျနေ၏။ နောက်၌ကား အနုဋီကာ၌လည်း "အ" အက္ခဦပါသည်။ "အညမညံ" ဟူသည် ပုရေဇာတ စသည်နှင့် ပစ္ဆာဇာတ စသည်တို့ အချင်းချင်း သဘောမတူကြခြင်းတည်း။
(ဝုတ္တာနိ၌စပ်)။
[ရှေးနိဿယ၌ "ဟာရိန္ဒြိယာနံ" ဟု ရှိ၏။ ထို အလို "တို့၏" ဟု ပေး၍ "အသာမညဝသေန" ၌စပ်ပါ။]
သဟဇာတေန၊ သဟဇာတ ပစ္စည်းနှင့်၎င်း။
အညမညဉ္စ၊ အချင်းချင်း၎င်း။
အသာမည ဝသေန၊ တူသော သဘော မရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်၏ အစွမ်းကြောင့်။
ဝပ္ပကိဏ္ဏာနိ၊ အထူးထူး အပြားပြား ရောပြွမ်းကုန်သော ဃဋနတို့ဟူ၍။
ဝုတ္တာနိ၊ ကုန်ပြီ။
အာရမဏမူလကေ၊ ၌။
အနန္တရ သမနန္တရ ပုရေဇာတာတိ ဧတ္ထ၊ ဤပါဌ်၌။
ဥပနိဿယောပိ၊ ဥပနိဿယ ပစ္စည်းကိုလည်း။
ပဌိတဗ္ဗော၊ ထည့်၍ ရွတ်ဆိုထိုက်၏။
ယေသု၊ အကြင်ဌာနတို့၌။
ပါကဋာ၊ ထင်ရှားကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
န ပညာယန္တိ၊ မထင်ရှားကုန်။
န ပညာယန္တိ။ ။ "န ပညာယန္တိ" ဟု၎င်း, "ပညာယန္တိ" ဟု၎င်း ပါဌ် ၂ ထွေရှိ၏။ ထို့တွင် ရှေးနိဿယ၌ "န ပညာယန္တိ " ဟုရှိ၏။ အဋ္ဌကထာ ၌လည်း "န ပါကဋာ ဟုတွာ ပညာယန္တိ" ဟု "န" အက္ခရာပါ၏။ ထို့ကြောင့် န ပညာယန္တိ" သည် ရှေးပါဌ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။
တာနိ၊ ထိုဌာနတို့ကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှါ။
(ရှေးနိဿယ၌ "နိဒဿေတုံ" ဟု ရှိ၏)။
ဟေတုမူလကာဒီနန္တိ အာဒိံ၊ အစရှိသော စကားကို။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ။
ပန၊ ဆက်။
အလောဘာဒိတံတံ နာမဝသေန၊ အလောဘအစရှိသော ထိုထိုအမည်နှင့်စပ်သဖြင့်။
ဟေတု ။ပေ။ မဂ္ဂပစ္စယဓမ္မာ၊ ဟေတုပစ္စည်းတရား။ ပေ။ မဂ္ဂပစ္စည်းတရားတို့သည်။
ဧဝံ၊ သို့။
ပါကဋာ၊ ကုန်သည်။
(တနည်း) ဧဝံပါကဋာ၊ သို့ကလောက်ထင်ရှားကုန်သည်။)
ဟုတွာ၊ ၍။
န ပညာယေယျုံ၊ မထင်ရှားကုန်ရာ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တေ၊ ထို ဟေတုအစရှိသော ပစ္စည်းတို့ကို။
ပရိစ္ဆေဒဝသေန၊ အပိုင်းအခြား၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ဒဿေန္တော၊ ပြလိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဒွါဒသေဝ ဟိ ဟေတူတိ အာဒိံ၊ ကို။
(သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
တေန၊ ထိုစကားဖြင့်။
(ထိုအလောဘ အစရှိသော ထိုထိုအမည်နှင့် စပ်သဖြင့် မထင်ရှားကုန်သော ပစ္စည်းတို့ကို ပြကြောင်းဖြစ်သော ဒွါဒသေဝ ဟိ ဟေတု အစ ရှိသော စကားဖြင့်။)
ပစ္စယဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ဧတ္တကာယေဝ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သည်သာ။
ဣတိ၊ သို့။
နိစ္ဆယံ၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်းကို။
ကတွာ- ၍။
ပါကဋော၊ ထင်ရှားသည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
အပညာသမာနောပိ၊ မထင်ရှားပါသော်လည်း။
တေသွေဝ၊ ထိုဆိုအပ်ပြီးသော အတိုင်းအရှည် ရှိသော ပစ္စည်းတို့၌သာ။
မဂ္ဂိတဗ္ဗော၊ ရှာမှီးထိုက်၏။
ဣတိ၊ ဤအနက်ို။
ဒဿေတိ၊ ။
တတ္ထ၊ ထိုဒွါဒဿေဝ ဟိ ဟေတု အစရှိသော စကားရပ်၌။
ဆ အာရမဏာတိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။
အာရမဏာဓိပတိ၊ ကို။
ရူပါဒိအာရမဏဘာဝတော၊ ရူပါရုံ အစရှိသော အာရုံ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
သင်္ဂဟိတော၊ သိမ်းယူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တံ၊ ထိုအာရမဏာ ဓိပတိပစ္စည်းကို။
အဂ္ဂဟေတွာ၊ မယူမူ၍။
စတ္တာရော အဓိပတယောတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
[အာရမဏာဓိပတိ မပါဘဲ သဟဇာတာဓိပတိ ကိုသာ ဆိုသည် ဟူလို။]
ဧကန္တေန ကုသလဝိပါကာတိ ဣဒံ၊ ဤစကားကို။
ဣန္ဒြိယေသု၊ တို့တွင်။
အညိန္ဒြိယဝသေန၊ အညိန္ဒြေနှင့် စပ်သဖြင့်။
အညိန္ဒြိယ ဝသေန လဗ္ဘတိ။ ။ အညိန္ဒြေ ဟူသည် အထက် မဂ် ၃ ခု, အောက်ဖိုလ် ၃ ခု၌ရှိသော ပညာတည်း။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်လည်းဟုတ်၏။ ဝိပါက်လည်း ဟုတ်၏။ သို့ဖြစ်၍ အညိန္ဒြေ အရ ကုသိုလ် ဝိပါက် ၂ မျိုးလုံး ပါဝင်သဖြင့် "ဣဒံ ဣန္ဒြိယသေု အညိန္ဒြိယဝသေန လဗ္ဘတိ" ဟု ဆိုသည်။ [ကုလသဝိပါကာတိ ကုသလာ စ ဝိပါကာ စ ယေ အဘိန္နလက္ခဏာ ဟုတွာ ကုသလသဘာဝါ ဝိပါကသဘာဝါစာတိ အတ္ထော၊ ဧဝံ သဘာဝဉ္စ ဧကံ အညိန္ဒြိယမေဝါတံ အာဟ ဣဒံ။ ပေ။ လဗ္ဘတီတိ။ အနု။]
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။
ဧကန္တေန အကုသလဝိပါကာတိဣဒံ၊ ဤစကားသည်။
ဝါ၊ ကို။
လဒ္ဓုံ၊ ငှါ။
န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။
(ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
လဒ္ဓုံ၊ ငှါ။
န သက္ကာ၊ နည်း)။
ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။
ဈာနင်္ဂေသွပိ၊ ဈာနင်တို့တွင်လည်း။
ဒုက္ခံ၊ ဒုက္ခဝေဒနာသည်။
အကုသလမေဝ၊ သာတည်း။
(ကသ္မာ၊ နည်း။)
ဝိပါကဿ၊ ဝိပါက်ဒုက္ခဝေဒနာ၏။
အဈာနင်္ဂတ္တာ၊ ဈာနင်မဟုတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
[ဒုက္ခန္တိ စေတသိကဒုက္ခံ၊တေနာဟ အကုသလ မေဝါတိ၊ အနု။]
စိတ္တဋ္ဌိတိပိ၊ စိတ်၏ တည်ကြည်ကြောင်း စိတ္တေကဂ္ဂတာသည်လည်း။
အကုသလဝိပါက ကိရိယာ၊ သည်။
ဟောတိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(လဒ္ဓုံ၊ ငှါ။
န သက္ကာ၊ )
ပန၊ ဆက်။
အကုသလဿ၊ ၏။
ဝိပါကာ၊ အကျိုးတို့တည်း။
အကုသလဝိပါကာ၊ တို့။
ဣတိ ဧဝံ၊ ဤဆဋ္ဌီတပ္ပုရိသ်သမာသ်ဝစနတ္ထ အားဖြင့်။
အတ္ထေ၊ ကို။
ဂယှမာနေ၊ ယူအပ်သော်။
ဣန္ဒြိယေသု၊ တို့တွင်။
ဒုက္ခိန္ဒြိယ ဝသေန၊ ဒုက္ခိန္ဒြေနှင့် စပ်သဖြင့်။
(ဣဒံ၊ ဤဧကန္တေန အကုသလဝိပါကာဟူသော စကာကို။)
[ရှေးနိဿယ ထည့်သည်။]
လဗ္ဘေယျ၊ ရာ၏။
ပန၊ ထိုသို့ ရအပ်ပါသော်လည်း။
(ထိုဆိုအပ်ပြီးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် အနက်ကို ယူအပ်သော် ဧကန္တေန အကုသလဝိပါကာဟူသော စကားကို ရအပ်ပါသော်လည်း)။
ကုသလဝိပါကာ ကုသလဝိပါကဝိသေသေန၊ ကုသလဝိပါက် အကုသလဝိပါက်ဟူသော အထူးအားဖြင့်။
ပစ္စယဘောဇနာ၊ ပစ္စည်းတို့ကို ယှဉ်စေခြင်းသည်။
နတ္ထိ၊
ဣတိ၊ ကြောင့်။
အယံအတ္ထော၊ ဤဆဋ္ဌီတပ္ပုရိသ် သမာသ်အနက်ကို။
အဓိပ္ပေတော၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝတ္တုံ၊ ငှါ။
နသက္ကာ၊ ကောင်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
[ရှေးနိဿယ၌ န သက္ကာဟု "န " ပါသည်။ ပါမှ ကောင်း၏။]
ပဉှဝါရဿ၊ ၏။
ဃဋနေ၊ ၌။
အနုလောမဂဏနာ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။