10. Dutiyamaraṇassatisuttaṃ
20. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ maraṇassati , bhikkhave , bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā .
Kathaṃ bhāvitā ca , bhikkhave , maraṇassati kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā ?
‘‘ Idha , bhikkhave , bhikkhu divase nikkhante rattiyā patihitāya [ paṭigatāya ( ka .) a . ni .8.74] iti paṭisañcikkhati –
‘ bahukā kho me paccayā maraṇassa – ahi vā maṃ ḍaṃseyya , vicchiko vā maṃ ḍaṃseyya , satapadī vā maṃ ḍaṃseyya ;
tena me assa kālakiriyā
M2.271 , so mamassa antarāyo .Upakkhalitvā
T3.342 vā papateyyaṃ , bhattaṃ vā me bhuttaṃ byāpajjeyya , pittaṃ vā me kuppeyyaP3.307 , semhaṃ vā me kuppeyya , satthakā vā me vātā kuppeyyuṃ ;tena me assa kālakiriyā , so mamassa antarāyo ’ ti .
Tena , bhikkhave , bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṃ –
‘ atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā , ye me assu rattiṃ kālaṃ karontassa antarāyāyā ’’’ ti .
‘‘ Sace , bhikkhave , bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti –
‘ atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā , ye me assu rattiṃ kālaṃ karontassa antarāyāyā ’ ti , tena , bhikkhave , bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ .
Seyyathāpi , bhikkhave , ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya ;
evamevaṃ kho , bhikkhave , tena bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ .
‘‘ Sace
V2.26 pana , bhikkhave , bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti –‘ natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā , ye me assu rattiṃ kālaṃ karontassa antarāyāyā ’ ti , tena , bhikkhave , bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu .
‘‘ Idha
T3.343 pana , bhikkhave , bhikkhu rattiyā nikkhantāya divase patihite iti paṭisañcikkhati –‘ bahukā kho me paccayā maraṇassa – ahi vā maṃ ḍaṃseyya , vicchiko vā maṃ ḍaṃseyya , satapadī vā maṃ ḍaṃseyya ;
tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo .
Upakkhalitvā vā papateyyaṃ , bhattaṃ vā me bhuttaṃ byāpajjeyya , pittaṃ vā me kuppeyya , semhaṃ vā me kuppeyya , satthakā vā me vātā kuppeyyuṃ ;
tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo ’ ti .
Tena , bhikkhave , bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṃ
P3.308 –‘ atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā , ye me assu divā kālaṃ karontassa antarāyāyā ’’’ ti .
‘‘ Sace
M2.272 , bhikkhave , bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti –‘ atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā , ye me assu divā kālaṃ karontassa antarāyāyā ’ ti , tena , bhikkhave , bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ .
Seyyathāpi , bhikkhave , ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya ;
evamevaṃ kho , bhikkhave , tena bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī
T3.344 ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ .‘‘ Sace pana , bhikkhave , bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti –
‘ natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā , ye me assu divā kālaṃ karontassa antarāyāyā ’ ti , tena , bhikkhave , bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu .
Evaṃ bhāvitā kho , bhikkhave , maraṇassati evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā ’’ ti .
Dasamaṃ .
Sāraṇīyavaggo dutiyo .
Tassuddānaṃ
V2.27 –Dve sāraṇī nisāraṇīyaṃ , bhaddakaṃ anutappiyaṃ ;
Nakulaṃ soppamacchā ca , dve honti maraṇassatīti .