10. Ānisaṃsavaggo
1. Pātubhāvasuttaṃ
96.‘‘ Channaṃ
T3.491M2.384P3.441V2.141 , bhikkhave , pātubhāvo dullabho lokasmiṃ .Katamesaṃ channaṃ ?
Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ , tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ , ariyāyatane paccājāti dullabhā [ paccājāto dullabho ( syā .)] lokasmiṃ , indriyānaṃ avekallatā dullabhā lokasmiṃ , ajaḷatā aneḷamūgatā dullabhā lokasmiṃ , kusale dhamme chando [ kusaladhammacchando ( sī . syā . pī .)] dullabho lokasmiṃ .
Imesaṃ kho , bhikkhave , channaṃ pātubhāvo dullabho lokasmin ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Ānisaṃsasuttaṃ
97.‘‘ Chayime , bhikkhave , ānisaṃsā sotāpattiphalasacchikiriyāya .
Katame cha ?
Saddhammaniyato hoti , aparihānadhammo hoti , pariyantakatassa dukkhaṃ hoti [ dukkhaṃ na hoti ( syā . pī . ka .)], asādhāraṇena ñāṇena samannāgato hoti , hetu cassa sudiṭṭho , hetusamuppannā ca dhammā .
Ime kho , bhikkhave , cha ānisaṃsā sotāpattiphalasacchikiriyāyā ’’ ti .
Dutiyaṃ .
3. Aniccasuttaṃ
98.‘‘‘ So vata , bhikkhave , bhikkhu kañci saṅkhāraṃ niccato samanupassanto anulomikāya khantiyā samannāgato bhavissatī ’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘ Anulomikāya khantiyā asamannāgato sammattaniyāmaṃ okkamissatī ’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘ Sammattaniyāmaṃ anokkamamāno sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ [ arahattaphalaṃ ( ka .) paṭi . ma .3.36] vā sacchikarissatī ’ ti netaṃ
T3.492 ṭhānaṃ vijjati .‘‘‘ So
P3.442 vata , bhikkhave , bhikkhu sabbasaṅkhāre [ sabbasaṅkhāraṃ ( sī . pī .)] aniccato samanupassanto anulomikāya khantiyāV2.142 samannāgato bhavissatī ’ ti ṭhānametaṃ vijjati .‘ Anulomikāya khantiyā samannāgato sammattaniyāmaṃ okkamissatī ’ ti ṭhānametaṃ vijjati .
‘ Sammattaniyāmaṃ okkamamāno sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ
M2.385 vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ vā sacchikarissatī ’ ti ṭhānametaṃ vijjatī ’’ ti .Tatiyaṃ .
4. Dukkhasuttaṃ
99.‘‘ So vata , bhikkhave , bhikkhu kañci saṅkhāraṃ sukhato samanupassanto … pe … sabbasaṅkhāre dukkhato samanupassanto … pe … ṭhānametaṃ vijjati ’’.
Catutthaṃ .
5. Anattasuttaṃ
100.‘‘ So vata , bhikkhave , bhikkhu kañci dhammaṃ attato samanupassanto … pe … sabbadhamme [ sabbadhammaṃ ( sī . pī .), kiñcidhammaṃ ( ka .) paṭi . ma .3.36] anattato samanupassanto … pe … ṭhānametaṃ vijjati ’’.
Pañcamaṃ .
6. Nibbānasuttaṃ
101.‘‘‘ So vata , bhikkhave , bhikkhu nibbānaṃ dukkhato samanupassanto anulomikāya khantiyā samannāgato bhavissatī ’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘ Anulomikāya khantiyā asamannāgato sammattaniyāmaṃ okkamissatī ’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘ Sammattaniyāmaṃ anokkamamāno sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ vā sacchikarissatī ’ ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
‘‘‘ So vata , bhikkhave , bhikkhu nibbānaṃ sukhato samanupassanto anulomikāya khantiyā samannāgato bhavissatī ’ ti
P3.443 ṭhānametaṃ vijjati .‘ Anulomikāya khantiyā samannāgato sammattaniyāmaṃ okkamissatī ’ ti ṭhānametaṃ vijjati .
‘ Sammattaniyāmaṃ
T3.493 okkamamāno sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ vā sacchikarissatī ’ ti ṭhānametaṃ vijjatī ’’ ti .Chaṭṭhaṃ .
7. Anavatthitasuttaṃ
102.‘‘ Cha
V2.143 , bhikkhave , ānisaṃse sampassamānena alameva bhikkhunā sabbasaṅkhāresu anodhiṃ karitvā aniccasaññaṃ upaṭṭhāpetuṃ .Katame cha ?
‘ Sabbasaṅkhārā ca me anavatthitā [ anavaṭṭhitato ( sī . syā . pī .)] khāyissanti , sabbaloke ca me mano nābhiramissati
M2.386 [ na ramissati ( ka .)], sabbalokā ca me mano vuṭṭhahissati , nibbānapoṇañca me mānasaṃ bhavissati , saṃyojanā ca me pahānaṃ gacchissanti [ gacchanti ( syā . pī . ka .)], paramena ca sāmaññena samannāgato bhavissāmī ’ ti .Ime kho , bhikkhave , cha ānisaṃse sampassamānena alameva bhikkhunā sabbasaṅkhāresu anodhiṃ karitvā aniccasaññaṃ upaṭṭhāpetun ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Ukkhittāsikasuttaṃ
103.‘‘ Cha , bhikkhave , ānisaṃse sampassamānena alameva bhikkhunā sabbasaṅkhāresu anodhiṃ karitvā dukkhasaññaṃ upaṭṭhāpetuṃ .
Katame cha ?
‘ Sabbasaṅkhāresu ca me nibbidasaññā paccupaṭṭhitā bhavissati , seyyathāpi ukkhittāsike vadhake .
Sabbalokā ca me mano vuṭṭhahissati , nibbāne ca santadassāvī bhavissāmi , anusayā ca me samugghātaṃ gacchissanti [ gacchanti ( pī . ka .)], kiccakārī ca bhavissāmi , satthā ca me pariciṇṇo bhavissati mettāvatāyā ’ ti .
Ime
P3.444 kho , bhikkhave , cha ānisaṃse sampassamānena alameva bhikkhunā sabbasaṅkhāresu anodhiṃ karitvā dukkhasaññaṃ upaṭṭhāpetun ’’ ti .Aṭṭhamaṃ .
9. Atammayasuttaṃ
104.‘‘ Cha , bhikkhave , ānisaṃse sampassamānena alameva bhikkhunā sabbadhammesu anodhiṃ karitvā anattasaññaṃ upaṭṭhāpetuṃ .
Katame cha ?
Sabbaloke
T3.494 ca atammayo bhavissāmi , ahaṅkārā ca me uparujjhissanti , mamaṅkārā ca me uparujjhissanti , asādhāraṇena ca ñāṇena samannāgato bhavissāmi , hetu ca me sudiṭṭho bhavissati , hetusamuppannā ca dhammā .Ime kho , bhikkhave , cha ānisaṃse sampassamānena alameva bhikkhunā sabbadhammesu anodhiṃ karitvā anattasaññaṃ upaṭṭhāpetun ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Bhavasuttaṃ
105.‘‘ Tayome
V2.144 , bhikkhave , bhavā pahātabbā , tīsu sikkhāsu sikkhitabbaṃ .Katame tayo bhavā pahātabbā ?
Kāmabhavo , rūpabhavo , arūpabhavo
M2.387 – ime tayo bhavā pahātabbā .Katamāsu tīsu sikkhāsu sikkhitabbaṃ ?
Adhisīlasikkhāya , adhicittasikkhāya , adhipaññāsikkhāya – imāsu tīsu sikkhāsu sikkhitabbaṃ .
Yato kho , bhikkhave , bhikkhuno ime tayo bhavā pahīnā honti , imāsu ca tīsu sikkhāsu sikkhitasikkho hoti – ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhikkhu acchecchi taṇhaṃ , vivattayi saṃyojanaṃ , sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā ’’ ti .
Dasamaṃ .
11. Taṇhāsuttaṃ
106.‘‘ Tisso
P3.445 imā , bhikkhave , taṇhā pahātabbā , tayo ca mānā .Katamā tisso taṇhā pahātabbā ?
Kāmataṇhā , bhavataṇhā , vibhavataṇhā – imā tisso taṇhā pahātabbā .
Katame tayo mānā pahātabbā ?
Māno , omāno , atimāno – ime tayo mānā pahātabbā .
Yato kho , bhikkhave , bhikkhuno imā tisso taṇhā pahīnā honti , ime ca tayo mānā ;
ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhikkhu acchecchi taṇhaṃ , vivattayi saṃyojanaṃ , sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā ’’ ti .
Ekādasamaṃ .
Ānisaṃsavaggo dasamo .[ pañcamo ( syā . ka .)]
Tassuddānaṃ –
Pātubhāvo
T3.495 ānisaṃso , aniccadukkhaanattato ;Nibbānaṃ anavatthi , ukkhittāsi atammayo ;
Bhavā taṇhāyekā dasāti .
Dutiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ .