3. Nissāraṇīyasuttaṃ
13.‘‘ Chayimā , bhikkhave , nissāraṇīyā dhātuyo .
Katamā cha ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu evaṃ vadeyya –
‘ mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā ;
atha ca pana me byāpādo cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī ’ ti .
So ‘ mā hevan ’ tissa vacanīyo –
‘ māyasmā , evaṃ avaca ;
mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya .
Aṭṭhānametaṃ , āvuso , anavakāso yaṃ mettāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ;
atha ca
P3.291 panassa byāpādo cittaṃ pariyādāya ṭhassati [ ṭhassatīti ( sabbattha ) dī . ni .3.326 passitabbaṃ ], netaṃ ṭhānaṃ vijjati .Nissaraṇañhetaṃ , āvuso , byāpādassa yadidaṃ mettācetovimuttī ’’’ ti [ mettācetovimutti ( sabbattha )].
‘‘ Idha pana , bhikkhave , bhikkhu evaṃ vadeyya –
‘ karuṇā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā ;
atha ca pana me vihesā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī ’ ti .
So ‘ mā hevan ’ tissa vacanīyo –
‘ māyasmā , evaṃ avaca ;
mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya .
Aṭṭhānametaṃ , āvuso
T3.325 , anavakāso yaṃ karuṇāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ;atha ca panassa vihesā cittaṃ pariyādāya ṭhassati , netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Nissaraṇañhetaṃ , āvuso , vihesāya yadidaṃ karuṇācetovimuttī ’’’ ti .
‘‘ Idha
M2.258 pana , bhikkhave , bhikkhu evaṃ vadeyya –‘ muditā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā ;
atha ca pana me arati cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī ’ ti .
So ‘ mā hevan ’ tissa vacanīyo –
‘ māyasmā , evaṃ avaca ;
mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya
V2.13 .Aṭṭhānametaṃ , āvuso , anavakāso yaṃ muditāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ;
atha ca panassa arati cittaṃ pariyādāya ṭhassati , netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Nissaraṇañhetaṃ , āvuso , aratiyā yadidaṃ muditācetovimuttī ’’’ ti .
‘‘ Idha pana , bhikkhave , bhikkhu evaṃ vadeyya –
‘ upekkhā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā ;
atha ca pana me rāgo cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī ’ ti .
So ‘ mā hevan ’ tissa vacanīyo –
‘ māyasmā , evaṃ avaca ;
mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya .
Aṭṭhānametaṃ , āvuso , anavakāso yaṃ upekkhāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya
T3.326 paricitāya susamāraddhāyaP3.292 ;atha ca panassa rāgo cittaṃ pariyādāya ṭhassati , netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Nissaraṇañhetaṃ , āvuso , rāgassa yadidaṃ upekkhācetovimuttī ’’’ ti .
‘‘ Idha pana , bhikkhave , bhikkhu evaṃ vadeyya –
‘ animittā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā ;
atha ca pana me nimittānusāri viññāṇaṃ hotī ’ ti .
So ‘ mā hevan ’ tissa vacanīyo –
‘ māyasmā , evaṃ avaca ;
mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya .
Aṭṭhānametaṃ , āvuso , anavakāso yaṃ animittāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ;
atha ca panassa nimittānusāri viññāṇaṃ bhavissati , netaṃ ṭhānaṃ vijjati .
Nissaraṇañhetaṃ , āvuso , sabbanimittānaṃ yadidaṃ animittācetovimuttī ’’’ ti .
‘‘ Idha
M2.259 pana bhikkhave , bhikkhu evaṃ vadeyya –‘ asmīti kho me vigataṃ [ vigate ( syā .)], ayamahamasmīti ca [ ayaṃ cakāro dī . ni .3.326 natthi ] na samanupassāmi ;
atha ca pana me vicikicchākathaṃkathāsallaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī ’ ti .
So ‘ mā hevan ’ tissa vacanīyo –
‘ māyasmā , evaṃ avaca ;
mā bhagavantaṃ abbhācikkhi , na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ , na hi bhagavā evaṃ vadeyya .
Aṭṭhānametaṃ , āvuso , anavakāso yaṃ asmīti vigate ayamahamasmīti ca na samanupassato ;
atha
V2.14 ca panassa vicikicchākathaṃkathāsallaṃ cittaṃ pariyādāya ṭhassati , netaṃ ṭhānaṃ vijjati .Nissaraṇañhetaṃ , āvuso , vicikicchākathaṃkathāsallassa yadidaṃ asmīti mānasamugghāto ’ ti .
Imā
T3.327 kho , bhikkhave , cha nissāraṇīyā dhātuyo ’’ ti .Tatiyaṃ .