Issues
Select Version
Chakkanipātapāḷi
Chakkanipātapāḷi

1. Nāgasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Nāgasuttaṃ

43. EkaṃV2.59 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṃ piṇḍāya pāvisi .
Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ āyāmānandaT3.385 , yena pubbārāmo migāramātupāsādoP3.345 tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi .
Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṃ yena pubbārāmo migāramātupāsādo tenupasaṅkami .
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ āyāmānanda , yena pubbakoṭṭhako tenupasaṅkamissāma gattāni parisiñcitun ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ tiM2.303 kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi .
Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṃ yena pubbakoṭṭhako tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṃ .
Pubbakoṭṭhake gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno .
Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa seto nāma nāgo mahātūriya [ mahāturiya ( sī . syā . kaṃ . pī .)] tāḷitavāditena pubbakoṭṭhakā paccuttarati .
Apissu taṃ jano disvā evamāha –
‘‘ abhirūpo vata , bho , rañño nāgo ;
dassanīyo vata , bho , rañño nāgo ;
pāsādiko vata , bho , rañño nāgo ;
kāyupapanno vata , bho , rañño nāgo ’’ ti !
Evaṃ vutte āyasmā udāyī bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ hatthimeva nu kho , bhante , mahantaṃ brahantaṃ [ mahantaṃ bruhantaṃ ( sī .), mahattaṃ brahmattaṃ ( ka .)] kāyupapannaṃ jano disvā evamāha –
‘ nāgo vata , bho , nāgo ’ ti , udāhu aññampi kañci [ kiñci ( ka .)] mahantaṃ brahantaṃ kāyupapannaṃT3.386 jano disvā evamāha –
‘ nāgo vata , bho , nāgo ’’’ ti ?
‘‘ Hatthimpi kho , udāyi , mahantaṃ brahantaṃ kāyupapannaṃ jano disvā evamāha –
‘ nāgo vata , bho , nāgo ’ ti !
Assampi kho , udāyi , mahantaṃ brahantaṃ … pe … goṇampi kho , udāyiV2.60 , mahantaṃ brahantaṃ … pe … uragampi [ nāgampi ( ka .)] kho , udāyi , mahantaṃ brahantaṃ … pe … rukkhampi kho , udāyiP3.346 , mahantaṃ brahantaṃ … pe … manussampi kho , udāyi , mahantaṃ brahantaṃ kāyupapannaṃ jano disvā evamāha –
‘ nāgo vata , bho , nāgo ’ ti !
Api ca , udāyi , yo sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya āguṃ na karoti kāyena vācāya manasā , tamahaṃ ‘ nāgo ’ ti brūmī ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ , bhante , abbhutaṃ , bhante !
Yāva subhāsitaṃ cidaṃ , bhante , bhagavatā – api ca , udāyi , yo sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya āguṃ na karoti kāyena vācāya manasā , tamahaṃ ‘ nāgo ’ ti brūmī ’’ ti .
Idañca panāhaṃ , bhante , bhagavatā subhāsitaṃ imāhi gāthāhi anumodāmi –
‘‘ Manussabhūtaṃ sambuddhaṃ , attadantaṃ samāhitaṃ ;
Iriyamānaṃ brahmapathe , cittassūpasame rataṃ .
‘‘ YaṃM2.304 manussā namassanti , sabbadhammāna pāraguṃ ;
Devāpi taṃ [ naṃ ( sī . pī .)] namassanti , iti me arahato sutaṃ .
‘‘ Sabbasaṃyojanātītaṃ , vanā nibbana [ nibbāna ( sī . syā . kaṃ . pī .)] māgataṃ ;
Kāmehi nekkhammarataṃ [ nekkhamme rataṃ ( ka . sī .)], muttaṃ selāva kañcanaṃ .
‘‘ Sabbe accarucī nāgo , himavāññe siluccaye ;
SabbesaṃT3.387 nāganāmānaṃ , saccanāmo anuttaro .
‘‘ Nāgaṃ vo [ te ( ka .)] kittayissāmi , na hi āguṃ karoti so ;
Soraccaṃ avihiṃsā ca , pādā nāgassa te duve .
‘‘ Tapo ca brahmacariyaṃ , caraṇā nāgassa tyāpare ;
Saddhāhattho mahānāgo , upekkhāsetadantavā .
‘‘ SatiV2.61 gīvā siro paññā , vīmaṃsā dhammacintanā ;
Dhammakucchisamātapo , viveko tassa vāladhi .
‘‘ So jhāyī assāsarato , ajjhattaṃ susamāhito [ ajjhattupasamāhito ( syā . ka .)];
Gacchaṃ samāhito nāgo , ṭhito nāgo samāhito .
‘‘ Seyyaṃ samāhito nāgo , nisinnopi samāhito ;
SabbatthaP3.347 saṃvuto nāgo , esā nāgassa sampadā .
‘‘ Bhuñjati anavajjāni , sāvajjāni na bhuñjati ;
Ghāsamacchādanaṃ laddhā , sannidhiṃ parivajjayaṃ .
‘‘ Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ , sabbaṃ chetvāna bandhanaṃ ;
Yena yeneva gacchati , anapekkhova gacchati .
‘‘ Yathāpi udake jātaṃ , puṇḍarīkaṃ pavaḍḍhati ;
Nupalippati [ na upalippati ( sī . syā . kaṃ . pī .), nupalimpati ( ka .)] toyena , sucigandhaṃ manoramaṃ .
‘‘ Tatheva loke sujāto , buddho loke viharati ;
Nupalippati lokena , toyena padumaṃ yathā .
‘‘ MahāginīvaM2.305 jalito [ mahāggini pajjalito ( sī . syā . kaṃ .)], anāhārūpasammati ;
SaṅkhāresūpasantesuT3.388 [ aṅgāresu ca santesu ( ka .)], nibbutoti pavuccati .
‘‘ Atthassāyaṃ viññāpanī , upamā viññūhi desitā ;
Viññassanti [ viññissanti ( ka .)] mahānāgā , nāgaṃ nāgena desitaṃ .
‘‘ VītarāgoV2.62 vītadoso , vītamoho anāsavo ;
Sarīraṃ vijahaṃ nāgo , parinibbissati [ parinibbāti ( pī . ka .)] anāsavo ’’ ti .
paṭhamaṃ ;