2. Migasālāsuttaṃ
44. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena migasālāya upāsikāya nivesanaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Atha kho migasālā [ migasāṇā ( ka .) a . ni .10.75] upāsikā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnā kho migasālā upāsikā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ Kathaṃ kathaṃ nāmāyaṃ , bhante ānanda , bhagavatā dhammo desito aññeyyo , yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyaṃ
P3.348 ?Pitā me , bhante , purāṇo brahmacārī ahosi ārācārī virato methunā gāmadhammā .
So kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmisatto [ sakadāgāmipatto ( ka . syā . pī .)] tusitaṃ kāyaṃ upapannoti .
Petteyyopi [ pettayyo piyo ( sī . pī . ka .), pitu piyo ( syā . kaṃ .)] me , bhante , isidatto abrahmacārī ahosi sadārasantuṭṭho .
Sopi kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmipatto tusitaṃ kāyaṃ upapannoti .
Kathaṃ kathaṃ nāmāyaṃ , bhante ānanda , bhagavatā dhammo desito aññeyyo , yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca
T3.389 ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyan ’’ ti ?‘‘ Evaṃ kho panetaṃ , bhagini , bhagavatā byākatan ’’ ti .
Atha
M2.306 kho āyasmā ānando migasālāya upāsikāya nivesane piṇḍapātaṃ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .Atha kho āyasmā ānando pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Idhāhaṃ , bhante , pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena migasālāya upāsikāya nivesanaṃ tenupasaṅkamiṃ ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṃ .
Atha kho , bhante , migasālā upāsikā yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ
V2.63 nisinnā kho , bhante , migasālā upāsikā maṃ etadavoca –‘ kathaṃ kathaṃ nāmāyaṃ , bhante ānanda , bhagavatā dhammo desito aññeyyo , yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyaṃ .
Pitā me , bhante , purāṇo brahmacārī ahosi ārācārī virato methunā gāmadhammā .
So kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmipatto tusitaṃ kāyaṃ upapannoti .
Petteyyopi me , bhante , isidatto abrahmacārī ahosi sadārasantuṭṭho .
Sopi kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmipatto
P3.349 tusitaṃ kāyaṃ upapannoti .Kathaṃ kathaṃ nāmāyaṃ , bhante ānanda , bhagavatā dhammo desito aññeyyo , yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī
T3.390 ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyan ’ ti ?Evaṃ vutte ahaṃ , bhante , migasālaṃ upāsikaṃ etadavocaṃ –
‘ evaṃ kho panetaṃ , bhagini , bhagavatā byākatan ’’’ ti .
‘‘ Kā cānanda , migasālā upāsikā bālā abyattā ammakā ammakasaññā [ ambakā ambakapaññā ( sī . pī .), ambakā ambakasaññā ( syā . kaṃ .) a . ni .10.75 passitabbaṃ ], ke ca purisapuggalaparopariyañāṇe ?
Chayime , ānanda , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
‘‘ Katame cha ?
Idhānanda , ekacco puggalo sorato hoti sukhasaṃvāso , abhinandanti sabrahmacārī ekattavāsena .
Tassa savanenapi akataṃ hoti , bāhusaccenapi akataṃ hoti , diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṃ hoti , sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati .
So kāyassa bhedā paraṃ
M2.307 maraṇā hānāya pareti no visesāya , hānagāmīyeva hoti no visesagāmī .‘‘ Idha panānanda , ekacco puggalo sorato hoti sukhasaṃvāso , abhinandanti sabrahmacārī ekattavāsena .
Tassa savanenapi kataṃ hoti , bāhusaccenapi kataṃ hoti , diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti , sāmāyikampi vimuttiṃ labhati .
So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā visesāya pareti no hānāya , visesagāmīyeva hoti no hānagāmī .
‘‘ Tatrānanda , pamāṇikā pamiṇanti –
‘ imassapi teva dhammā aparassapi teva dhammā , kasmā tesaṃ eko hīno eko paṇīto ’ ti !
Tañhi tesaṃ , ānanda , hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya .
‘‘ Tatrānanda
V2.64 , yvāyaṃ puggalo sorato hoti sukhasaṃvāso , abhinandanti sabrahmacārī ekattavāsena , tassa savanenapi kataṃ hoti , bāhusaccenapi kataṃ hoti , diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti , sāmāyikampi vimuttiṃ labhati .Ayaṃ
T3.391 , ānandaP3.350 , puggalo amunā purimena puggalena abhikkantataro ca paṇītataro ca .Taṃ kissa hetu ?
Imaṃ hānanda , puggalaṃ dhammasoto nibbahati , tadantaraṃ ko jāneyya aññatra tathāgatena !
Tasmātihānanda , mā puggalesu pamāṇikā ahuvattha ;
mā puggalesu pamāṇaṃ gaṇhittha .
Khaññati hānanda , puggalesu pamāṇaṃ gaṇhanto .
Ahaṃ vā , ānanda , puggalesu pamāṇaṃ gaṇheyyaṃ , yo vā panassa mādiso .
‘‘ Idha panānanda , ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato [ avigato ( ka .)] hoti , samayena samayañcassa lobhadhammā uppajjanti .
Tassa savanenapi akataṃ hoti , bāhusaccenapi akataṃ hoti , diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṃ hoti , sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati .
So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hānāya pareti no visesāya , hānagāmīyeva hoti no visesagāmī .
‘‘ Idha panānanda , ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti , samayena samayañcassa lobhadhammā uppajjanti .
Tassa savanenapi kataṃ hoti … pe … no hānagāmī .
‘‘ Tatrānanda
M2.308 , pamāṇikā pamiṇanti … pe … yo vā panassa mādiso .‘‘ Idha , panānanda , ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti , samayena samayañcassa vacīsaṅkhārā uppajjanti .
Tassa savanenapi akataṃ hoti … pe … sāmāyikampi vimuttiṃ na labhati .
So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā hānāya pareti no visesāya , hānagāmīyeva hoti no visesagāmī .
‘‘ Idha panānanda , ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti , samayena samayañcassa vacīsaṅkhārā uppajjanti .
Tassa savanenapi kataṃ
T3.392 hoti , bāhusaccenapi kataṃ hoti , diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti , sāmāyikampi vimuttiṃ labhati .So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā visesāya
P3.351 pareti no hānāya , visesagāmīyeva hoti no hānagāmī .‘‘ Tatrānanda
V2.65 , pamāṇikā pamiṇanti –‘ imassapi teva dhammā , aparassapi teva dhammā .
Kasmā tesaṃ eko hīno , eko paṇīto ’ ti ?
Tañhi tesaṃ , ānanda , hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya .
‘‘ Tatrānanda , yassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti , samayena samayañcassa vacīsaṅkhārā uppajjanti , tassa savanenapi kataṃ hoti , bāhusaccenapi kataṃ hoti , diṭṭhiyāpi paṭividdhaṃ hoti , sāmāyikampi vimuttiṃ labhati .
Ayaṃ , ānanda , puggalo amunā purimena puggalena abhikkantataro ca paṇītataro ca .
Taṃ kissa hetu ?
Imaṃ hānanda , puggalaṃ dhammasoto nibbahati .
Tadantaraṃ ko jāneyya aññatra tathāgatena !
Tasmātihānanda , mā puggalesu pamāṇikā ahuvattha ;
mā puggalesu pamāṇaṃ gaṇhittha .
Khaññati hānanda , puggalesu pamāṇaṃ gaṇhanto .
Ahaṃ vā , ānanda , puggalesu pamāṇaṃ gaṇheyyaṃ , yo vā panassa mādiso .
‘‘ Kā cānanda , migasālā upāsikā bālā abyattā ammakā ammakasaññā , ke ca purisapuggalaparopariyañāṇe !
Ime kho , ānanda , cha puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
‘‘ Yathārūpena , ānanda , sīlena purāṇo samannāgato ahosi , tathārūpena sīlena isidatto samannāgato abhavissa .
Nayidha purāṇo isidattassa gatimpi aññassa .
Yathārūpāya ca , ānanda , paññāya
T3.393 isidatto samannāgato ahosi , tathārūpāya paññāya purāṇo samannāgatoM2.309 abhavissa .Nayidha isidatto purāṇassa gatimpi aññassa .
Iti kho , ānanda , ime puggalā ubho ekaṅgahīnā ’’ ti .
Dutiyaṃ .