အသမ္မုခါကတန္တိ အာဒီသု၊ အသမ္မုခါ ကတံ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။
(ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)၊
သံဃဓမ္မဝိနယပုဂ္ဂလသမ္မုခါနံ (နိ)၊ သံဃသမ္မုခ, ဓမ္မ သမ္မုခ, ဝိနယသမ္မုခ, ပုဂ္ဂလသမ္မုခတို့ကို။
ဝိနာ၊ ကြဉ်၍။
ကတံ၊ ပြုအပ်သည်။
(ဟောတိ)၊
အသမ္မုခါ ကတန္တိ အာဒီသု။ ။ န+ သမ္မုခါ အသမ္မုခါ- မျက်မှောက် မဟုတ်, မျက် ကွယ်၊ သံဃာကို ကြဉ်၍ ပြုခြင်းသည် သံဃာ၏ မျက်ကွယ်မည်၏။ ဟုတ်မှန်သော သဘောမရှိဘဲ ပြုခြင်းသည် ဓမ္မ၏ မျက်ကွယ်မည်၏။ စောဒနာသာရဏာဟူသော ဝီနည်းထုံးစုံအတိုင်း မပြုခြင်းသည် ဝိနယ၏ မျက်ကွယ်မည်၏။ ကမ္မရဟဖြစ်သူ၏ မျက်ကွယ်၌ ပြုခြင်းသည် ပုဂ္ဂလ၏ မျက်ကွယ်မည်၏။ အာဒိဖြင့် ပါဠိတော်၌လာသော အပ္ပဋိပုစ္ဆာကတံ အပ္ပဝိညာယကတံတို့ကိုယူ၊ ထို့ကြောင့် "စုဒိကတံ အပ္ပဋိပုစ္ဆိတွာ ကတံ, တဿေဝ အပ္ပဋိညာယကတံ" ဟု ဖွင့်သည်။
စုဒိကတံ၊ စုဒိတက ပုဂ္ဂိုလ်ကို။
အပ္ပဋိပုစ္ဆိတွာ၊ တစ်ဖန် မမေးမူ၍။
(မစစ်ဆေးဘဲ)။
ကတံ (ဟောတိ)၊
တဿေဝ၊ ထိုစုဒိကတပုဂ္ဂိုလ်၏ပင်။
အပ္ပဋိညာယ၊ ဝန်မခံဘဲ။
ကတံ (ဟောတိ)၊
အဒေသနာဂါမိနိယာတိ၊ ကား။
ပါကာဇိကာပတ္တိယာ ဝါ၊ ပါရာဇိက အာပတ်ဖြင့် သော်လည်းကောင်း။
သံဃာဒိသေသာပတ္တိယာ ဝါ၊ သံဃာဒိသေသ်အာပတ်ဖြင့် လည်းကောင်း။
(ကတံ ဟောတိ)၊
ဧတ္ထ၊ ဤ တဇ္ဇနီယကံ၌။
ပုရိမကေသု၊ ရှေး၌ဖြစ်ကုန်သော။
တီသု၊ သုံးပါးကုန်သော။
တိကေသု၊ တိက်တို့၌။
နဝပဒါ၊ ၉ ပုဒ်တို့ကို။
အဓမ္မေန ကတံ ဝဂ္ဂေန ကတန္တိ၊ အဓမ္မေန ကတံ, ဝဂ္ဂေန ကတံ ဟူကုန်သော။
ဣမေဟိ၊ ဤ ၂ ပုဒ်တို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
ဧကေကံ၊ တစ်တိက် တစ်တိက်ကို။
ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။
နဝတိကာ၊ ၉ တိက်တို့ကို။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ၊ ကုန်ပြီ။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံသော တိက်တို့သည်လည်း။
ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။
တိကာ၊ တို့သည်။
ဟောန္တိ၊
ပဋိပက္ခဝသေန၊ ဆန့်ကျင်ဘက်၏ အစွမ်းဖြင့်။
သုက္ကပက္ခေပိ၊ သုက္ကပက္ခ၌လည်း။
ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။
ဧတေယေဝတိကာ၊ ဤတိက်တို့ကိုပင်။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ၊ ကုန်ပြီ။
အနနုလောမိကေဟိ, ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟီတိ၊ ကား။
ပဗ္ဗဇိတာနံ၊ ရဟန်းတို့အား။
အနနုစ္ဆဝိကေဟိ၊ မလျောက်ပတ်ကုန်သော။
သဟသောကိတာဒီဟိ၊ အတူတကွဝမ်းနည်းခြင်းရှိသူတို့၏ အဖြစ် အစရှိသော။
[သောကော ယေသံ အတ္ထီတိ သောကိနာ၊ သဟ+ သောကိနော သဟသောကိနော၊ သဟကောကီနံ+ ဘာဝေါသဟသောကိတာ၊ အာဒိဖြင့် သဟနန္ဒိတာ စသည်ကို ယူ။]
ဂိဟိသံသဂ္ဂေဟိ၊ လူတို့နှင့် ရောနှော်ခြင်းတို့ဖြင့်။
("ဂိဟိသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ" ပါဠိတော် ၌စပ်။)နဝပဒါ။ပေ။ ဝုတ္တာ။ ။ နဝပဒါကို ဝုတ္တာ၌ သာမညကံ, နဝတိကာကို ဝိသေသကံအဖြစ်ဖြင့် စပ်၊ ၉ ပုဒ်တို့ကို ၉ တိက်ဟုဆိုအပ်ကုန်သည် ဟူလို၊ ယောဇနာ၌ကား- ဧကေကံ ၌ စပ်၍ "နဝပဒါ" ကို နိဒ္ဓါရဏ အနက်က ၌ပဌမာ သက်ထား
၏" ဟု ကြံလေသည်။ ["သုက္ကပက္ခေသုပိ" ဟု ဗဟုဝုစ်ဖြင့် တွေ့ရ၏။ ကဏှပက္ခ- သုက္ကပက္ခ" ဟူသည် အပြန်အလှန် တစ်ဖို့စီသာရှိသောကြောင့် "သုက္ကပက္ခေပိ" ဟု ဧကဝုစ်ဖြင့် ရှိသင့်ပါသည်။]
အမှာ။ ။ ဤမှနောက်၌ "န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗန္တိ ဥပဇ္ဈာယေန ဟုတွာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ" မှ စ၍ "န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတဗ္ဗန္တိ အညမညံ ယောဇေတွာ ကလဟော န ကာရ တဗ္ဗော" ဟု ရှေးစာအုပ်တို့၌ တွေ့ရ၏။ ထိုသံဝဏ္ဏနာ၏ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗ ပါဠိသည် ဤနေရာ၌ မရှိသေး၊ နောက် တိုက်ရိုက်ရှိသော ပါဠိဝယ် ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓက၌ ဖွင့်ပြလတံ့ဖြစ်သောကြောင့် ဤနေရာ၌ အနက်မပေးဘဲ ထားပါသည်။
အမှာ။ ။ ဤမှနောက်၌ "န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗန္တိ ဥပဇ္ဈာယေန ဟုတွာ န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗံ" မှ စ၍ "န ဘိက္ခူဟိ သမ္ပယောဇေတဗ္ဗန္တိ အညမညံ ယောဇေတွာ ကလဟော န ကာရ တဗ္ဗော" ဟု ရှေးစာအုပ်တို့၌ တွေ့ရ၏။ ထိုသံဝဏ္ဏနာ၏ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗ ပါဠိသည် ဤနေရာ၌ မရှိသေး၊ နောက် တိုက်ရိုက်ရှိသော ပါဠိဝယ် ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓက၌ ဖွင့်ပြလတံ့ဖြစ်သောကြောင့် ဤနေရာ၌ အနက်မပေးဘဲ ထားပါသည်။
တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူနန္တိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။
ဧကေကေနာပိ၊ တစ်ပါးတစ်ပါးလည်းဖြစ်သော။
အင်္ဂေန၊ အင်္ဂါဖြင့်။
တဗ္ဗနီယကမ္မံ၊ တဇ္ဇနီယကံကို။
ကာတုံ၊ ငှါ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ဣတိ (ဣမဿ အတ္ထဿ)၊ ဤအနက်ကို။
ဒဿနတ္ထံ၊ ပြတော်မူခြင်းအကျိုးငှာ။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊
ဟိ၊ မှန်။
တဇ္ဇနီယဿ၊ တဇ္ဇနီယကံ၏။
ဝိသေသေန၊ အခြား အင်္ဂါတို့မှ ထူးသောအားဖြင့်။
(ဗာလ, အဗျတ္တ စသည်တို့မှ ထူးသောအားဖြင့်) ဘဏ္ဍနကာရကတ္တံ၊ ငြင်းခုံမှုကို ပြုတတ်သူ၏ အဖြစ်သည်။
အင်္ဂံ၊ အင်္ဂါတည်း။
နိယသဿ၊ နိယသကံ၏။
(ဝိသေသေန) အဘိဏှာပတ္တိကတ္တံ၊ မပြတ်အာပတ်ရှိသူ၏ အဖြစ်သည်။
(အင်္ဂံ၊ တည်း။)
ပဗ္ဗာဇနီယဿ၊ ပဗ္ဗာဇနီယကံ၏။
(ဝိသေသေန) ကုလဒူသကတ္တံ၊ အမျိုးတို့ကို ဖျက်ဆီးတတ်သူ၏ အဖြစ်သည်။
(အင်္ဂံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ သို့။)
ဝုတ္တံ၊ ရှေးအဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်ပြီ။
ပန၊ စင်စစ်ကား။
တီသု၊ ၃ ပါးကုန်သော။
ဣမေသု အင်္ဂေသု၊ ဤအင်္ဂါတို့တွင်။
ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မထားတစ်ပါးပါးသော အင်္ဂါဖြင့်။
သဗ္ဗာနိပိ၊ အလုံးစုံသော ကံတို့ကိုလည်း။
ကာတုံ၊ ငှါ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ယဒိ ဧဝံ၊ ယင်းသို့ဖြစ်လျှင်။
[(တနည်း) တီသု၊ ကုန်သော။
ဣမေသု အင်္ဂေသု၊ တို့တွင်။
ယေန ကေနစိ၊ ဖြင့်။
သဗ္ဗာနိပိ၊ တို့ကိုလည်း။
ကာတုံ၊ ငှါ။
ယဒိ ဝဋ္ဋတိ၊ အကယ်၍ အပ်သည်ဖြစ်အံ့။
ဧဝံ သတိ၊ ဤသိ့ဖြစ်လသော်။]
စမ္ပေယျက္ခန္ဓကေ၊ ၌။
ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။
တဇ္ဇနီယကမ္မာရဟဿ ။ပေ၊၊
သာတိသာရောဟောတီတိ၊ ဟူသော ။
ဣဒံ၊ ဤစကားသည်။
ဝိရုဇ္ဈတိ၊ ဆန့်ကျင်သည် မဟုတ်ပါလော။
ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။ဧကေကေနာပိ အင်္ဂေန။ ။ အထက်၌ "တီဟိ ဘိက္ခဝေ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်ပြီးသော အနက်ကိုပင် "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူနံ" စသည်ဖြင့် အဘယ်အကျိုးငှါ ထပ်မံ၍ ဟောတော်မူအပ်ပါသနည်း ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူနံတိ အာဒိ" အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သည်၊ ရှေ့၌ဆိုအပ်ပြီးသော စကားအရ အင်္ဂါ ၃ ပါး နှင့် ပြည့်စုံမှ တဇ္ဇနီယကံ ပြုထိုက်၏ ဟု ထင်မှတ်ဖွယ်ရှိရကား ထိုအင်္ဂါ ၃ ပါးကိုပင် "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ" ဟု ရဟန်း ၃ ပါးအပေါ်၌ထား၍ ဟောတော်မူသောကြောင့် "ထိုအင်္ဂါ ၃ ပါးတွင် တစ်ပါးပါးလျှင် ပြည့်စုံလျှင်လည်း တဇ္ဇနီယကံ ပြုနို်၏ ဟုပြခြင်းအကျိုးငှါ ထပ်မံ၍ ဟောတော်မူအပ်ပါသည်" ဟူလို။
တဇ္ဇနီယ စသည်။ ။ တဇ္ဇီယတိ ဧတေနာတိ တဇ္ဇနီယံ၊ တမေဝကမ္မံ တဇ္ဇနီယကမ္မံ၊ (ဘဏ္ဍနကာရက စသော အမှုကို ပြုတတ်သူကို ခြိမ်းခြောက်ကြောင်းကံ)နိယဿတိ ဘဇာပေတိ ဧတေနာတိ နိယသံ (ဒိဝါဒိဂိုဏ်းဖြစ်၍ နိယဿတိဟု ကတ္တုရုပ်ဖြင့်ရှိစေ) ပုဒ်ပြီးသောအခါ၌ကား "နိ+ယသု- အပစ္စည်းဖြစ်၍ သာသံယုဂ် မလို၊ ယောဇနာ၌ ဿသံယုဂ်ရှိ၏။ နိယသမေဝ ကမ္မံ နိယသကမ္မံ (အသင်သည် ဗာလအဗျတ္တဖြစ်၍ ဆရာသမားကို မမှီဘဲ မနေရ ဟု ဆရာသမားကို မှီ၍ နေစေကြောင့်း ကံ) ဂါမာဒိတော ပဗ္ဗာဇိယတိ ဧတေနာတိ ပဗ္ဗာဇနီယံ၊ တမေဝ ကမ္မံ ပဗ္ဗာဗနီယ ကမ္မံ၊ (ကုလဒူသ စသော အမှုကို ပြုသည့်အတွက် သူ၏မှီ၍နေရာမြို့ရွာ စသည်မှ ထွက်သွားစေအပ်ကြောင်း ကံ့။)
တဇ္ဇနီယ စသည်။ ။ တဇ္ဇီယတိ ဧတေနာတိ တဇ္ဇနီယံ၊ တမေဝကမ္မံ တဇ္ဇနီယကမ္မံ၊ (ဘဏ္ဍနကာရက စသော အမှုကို ပြုတတ်သူကို ခြိမ်းခြောက်ကြောင်းကံ)နိယဿတိ ဘဇာပေတိ ဧတေနာတိ နိယသံ (ဒိဝါဒိဂိုဏ်းဖြစ်၍ နိယဿတိဟု ကတ္တုရုပ်ဖြင့်ရှိစေ) ပုဒ်ပြီးသောအခါ၌ကား "နိ+ယသု- အပစ္စည်းဖြစ်၍ သာသံယုဂ် မလို၊ ယောဇနာ၌ ဿသံယုဂ်ရှိ၏။ နိယသမေဝ ကမ္မံ နိယသကမ္မံ (အသင်သည် ဗာလအဗျတ္တဖြစ်၍ ဆရာသမားကို မမှီဘဲ မနေရ ဟု ဆရာသမားကို မှီ၍ နေစေကြောင့်း ကံ) ဂါမာဒိတော ပဗ္ဗာဇိယတိ ဧတေနာတိ ပဗ္ဗာဇနီယံ၊ တမေဝ ကမ္မံ ပဗ္ဗာဗနီယ ကမ္မံ၊ (ကုလဒူသ စသော အမှုကို ပြုသည့်အတွက် သူ၏မှီ၍နေရာမြို့ရွာ စသည်မှ ထွက်သွားစေအပ်ကြောင်း ကံ့။)
ဣဒဉ္စ၊ ဤစကားသည်လည်း။
န ဝိရုဇ္ဈတိ၊ မဆန့်ကျင်။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ဝစနတ္ထနာနာတ္တကော၊ သဒ္ဒါနက်၏ ထူးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။
တဇ္ဇနီယကမ္မကာရဟဿာတိ၊ ဟူသော။
ဣမဿ ဝစနဿ၊ ဤသဒ္ဒါ၏။
(ဓမ္ပေယျက္ခန္ဓက၌ လာသော ဤသဒ္ဒါ၏) ။
ကမ္မသန္နိဋ္ဌာနံ၊ မည်သည်ကံဟု ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည်။
အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေတိ အာဒိဝစနဿ၊ တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ အစရှိသောသဒ္ဒါ၏။
အင်္ဂသမ္ဘဝေါ၊ အင်္ဂါ၏ ဖြစ်သင့်ခြင်းသည်။
(အတ္ထော၊ တည်း)။
[ကံထိုက်, မထိုက်ခြင်းသည် လိုရင်း မဟုတ်သေး၊ ထိုအင်္ဂါ၏ ရှိနေခြင်းဟာ လိုရင်းအနက်ဖြစ်သည် ဟူလို။]
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ထိုသို့ သဒ္ဒါ ၂ မျိုး အနက်အဓိပ္ပါယ် ၂ မျိုးရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။)
ယဒါ၊ ၌။
သံဃေန၊ သံဃာသည်။
သန္နိပတိတွာ၊ စည်းဝေး၍။
ဣမဿ ဘိက္ခနော၊ ဤရဟန်း၏ အပေါ်၌။
ဣမံ နာမ ကမ္မံ၊ ဤမည်သောကံကို။
ကရောမ၊ ပြုကြကုန်စို့။
ဣတိ၊ သို့။
သန္နိဋ္ဌာနံ၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည်။
ဝါ၊ ကို။
ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။ယဒိ ဧဝံ ၊ပေ၊ ဝိရုဇ္ဈတိ။ ။ "စမ္ပေယျက္ခန္ဓက၌ တဇ္ဇနီယကံထိုက်သူအား နိယသကံပြုလျှင် အဓမ္မကံ အဝိနယကံဖြစ်၏" စသော ဤစကားသည် "ဣမေသု ပန တီသု အင်္ဂေသု စသော စကားနှင့် ဆန့်ကျင်နေသည်" မဟုတ်ပါလော၊ အင်္ဂါ ၃ ပါးတို့တွင် ဘဏ္ဍနကာရကတ္တကြောင့် တဇ္ဇနီယကံထိုက်နေသူအား ပဗ္ဗဇနီယကံလည်း ပြုနိုင်၏ဟု ဤစကားက ဆိုထားသောကြောင့် ဆန့်ကျင်သည် မဟုတ်ပါလော ဟူလို။
မှတ်ချက်။ ။ စာအုပ်တို့၌ "စမ္ပေယျက္ခန္ဓကေ" ၏ ရှေ့ဝယ် "ယံ" ဟု တွေ့ရ၏။ ထို ယံသဒ္ဒါသည် ယောဇနာ၌လည်း မပါ၊ "ဣဒံ" ဟု တိုက်ရိုက်စွဲထားသော စကားနှင့်လည်း ဆန့်ကျင်။ ထို့ကြောင့် "ယံ" မပါခြင်းသာ ရှေ့နောက်ညီသည်။ [ယဒိ သဗ္ဗာနိ ကမ္မာနိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ၊ ဧဝံ သတိ စမ္ပေယျက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တံ ဣဒံ ဝစနံ ဝိရုဇ္ဈတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ယောဇနာ။]
ဣဒဉ္စ န ဝိရုဇ္ဈတိ။ ။ ဤစမ္ပေယျက္ခန္ဓက စကားလည်း "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ" စကားနှင့် မဆန့်ကျင်ပါ၊ "ကသ္မာ၊ ဝစနတ္ထနာနာတ္တတော" စကား ၂ ရပ်၏ ဆိုလိုရင်းအနက် အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် မတူသောကြောင့်တည်း၊ ချဲ့ဦးအံ့- စမ္ပေယျက္ခန္ဓက၌ "တဇ္ဇနီယျကမ္မာရဟဿ" ဟူသော သဒ္ဒါအနက်မှာ ကံပြုဖို့ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးဖြစ်၍ ကံပြုထိုက်နေသူတည်း၊ ဤ "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ" စသော သဒ္ဒါအနက်ကား အင်္ဂါ ၃ ပါးတွင် တစ်ပါးပါး၏ ဖြစ်သင့်ခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "သံဃာစည်းဝေးပြီး၍ တဇ္ဇနီယကံ ပြုဖို့ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးခါမှ နိဿသကံစသည်ပြုလျှင် အဓမ္မကံ ဖြစ်သည် " ဟု စမ္ပေယျက္ခန္ဓက၌ ဟောတော်မူလိုရင်းတည်း၊ ဤနေရာ၌ကား ဘဏ္ဍနကာရကတ္တ စသော အင်္ဂါတို့တွင် တစ်ပါးတပါးသော အင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံလျှင် အလိုရှိရာကံပြုဖို့ရန် ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်းတည်း၊ ထိုသို့ ဆုံဖြတ်ပြီးမှ အခြားကံတစ်ခုကိုကား ပြောင်းလွှဲ၍ မပြုရ ဟူလို။ တဒါ၊ ဆုံးဖြတ်ပြီးရာ ထိုအခါ၌။ ကမ္မာရဟောနာမ၊ ကံထိုက်သော ရဟန်းမည်သည်။ ဟောတိ၊
မှတ်ချက်။ ။ စာအုပ်တို့၌ "စမ္ပေယျက္ခန္ဓကေ" ၏ ရှေ့ဝယ် "ယံ" ဟု တွေ့ရ၏။ ထို ယံသဒ္ဒါသည် ယောဇနာ၌လည်း မပါ၊ "ဣဒံ" ဟု တိုက်ရိုက်စွဲထားသော စကားနှင့်လည်း ဆန့်ကျင်။ ထို့ကြောင့် "ယံ" မပါခြင်းသာ ရှေ့နောက်ညီသည်။ [ယဒိ သဗ္ဗာနိ ကမ္မာနိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇနာ၊ ဧဝံ သတိ စမ္ပေယျက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တံ ဣဒံ ဝစနံ ဝိရုဇ္ဈတီတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ယောဇနာ။]
ဣဒဉ္စ န ဝိရုဇ္ဈတိ။ ။ ဤစမ္ပေယျက္ခန္ဓက စကားလည်း "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ" စကားနှင့် မဆန့်ကျင်ပါ၊ "ကသ္မာ၊ ဝစနတ္ထနာနာတ္တတော" စကား ၂ ရပ်၏ ဆိုလိုရင်းအနက် အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် မတူသောကြောင့်တည်း၊ ချဲ့ဦးအံ့- စမ္ပေယျက္ခန္ဓက၌ "တဇ္ဇနီယျကမ္မာရဟဿ" ဟူသော သဒ္ဒါအနက်မှာ ကံပြုဖို့ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးဖြစ်၍ ကံပြုထိုက်နေသူတည်း၊ ဤ "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ" စသော သဒ္ဒါအနက်ကား အင်္ဂါ ၃ ပါးတွင် တစ်ပါးပါး၏ ဖြစ်သင့်ခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "သံဃာစည်းဝေးပြီး၍ တဇ္ဇနီယကံ ပြုဖို့ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးခါမှ နိဿသကံစသည်ပြုလျှင် အဓမ္မကံ ဖြစ်သည် " ဟု စမ္ပေယျက္ခန္ဓက၌ ဟောတော်မူလိုရင်းတည်း၊ ဤနေရာ၌ကား ဘဏ္ဍနကာရကတ္တ စသော အင်္ဂါတို့တွင် တစ်ပါးတပါးသော အင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံလျှင် အလိုရှိရာကံပြုဖို့ရန် ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်းတည်း၊ ထိုသို့ ဆုံဖြတ်ပြီးမှ အခြားကံတစ်ခုကိုကား ပြောင်းလွှဲ၍ မပြုရ ဟူလို။ တဒါ၊ ဆုံးဖြတ်ပြီးရာ ထိုအခါ၌။ ကမ္မာရဟောနာမ၊ ကံထိုက်သော ရဟန်းမည်သည်။ ဟောတိ၊
ဣမိနာ လက္ခဏေန၊ ဤလက္ခဏာ အားဖြင့်။
တဇ္ဇနီယာဒိကမ္မာရဟဿ၊ တဇ္ဇနီယကံ အစရှိသော ကံကို ထိုက်သော။
တဿ၊ ထို ရဟန်း၏ အပေါ်၌။
နိယသကမ္မာဒိကရဏံ၊ နိယသကံ အစရှိသည်ကို ပြုခြင်းသည်။
အဓမ္မကကမ္မဉ္စေဝ၊ သည်လည်းကောင်း။
အဝိနယကမ္မဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
(ဟောတိ)၊
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပန၊ ကား။
ယဿ၊ အကြင်ရဟန်း၏။
ဘဏ္ဍနကာရကတ္တာဒီသု၊ ဘဏ္ဍနကာရ ကတ္တ အစရှိကုန်သော။
(စာအုပ်တို့၌ "တ္တ"မ ပါ၊ အထက်၌ပါခဲ့သည်)။
အင်္ဂေသု၊ အင်္ဂါတို့တွင်။
အညတရံ၊ တစ်ပါးပါးသော။
အင်္ဂံ၊ အင်္ဂါသည်။
အတ္ထိ၊ ရှိ၏။
တဿ၊ ထိုရဟန်း၏ အပေါ်၌။
အာကင်္ခမာနော၊ အလိုရှိလတ်သော်။
ဝါ၊ သော။
သံဃော၊ သည်။
ယထာနုညာတေသု၊ အကြင်အကြင့် ခွင့်ပြတော်မူအပ်ကုန်သော။
အင်္ဂေသုစ၊ အင်္ဂါတို့တွင်လည်းကောင်း။
ကမ္မေသု စ၊ ကံတို့တွင်လည်းကောင်း။
ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးသော။
အင်္ဂေန၊ အင်္ဂါကြောင့်။
ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မထားတစ်ပါးပါးသော။
ကမ္မံ၊ ကံကို။
ဝဝထပေတွာ၊ ပိုင်းခြာသတ်မှတ်, ဆုံးဖြတ်ပြီး၍။
တံဘိက္ခုံ၊ ကို။
ကမ္မာရဟံ၊ ကံထိုက်သူကို။
ကတွာ၊ ပြု၍။
ကမ္မံ၊ ကို။
ကရေယျ၊ ပြုနိုင်၏။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
ဧတ္ထ၊ ဤတိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ အစရှိသော စကားရပ်၌။
("ဧတ္ထာတိ ကမ္မက္ခန္ဓကေ" ဟု ယောဇနာ စွဲ၏)။
ဝိနိစ္ဆယော၊ အဆုံးအဖြတ်တည်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့ ဆုံးဖြတ်လသော်။
ပုဗ္ဗေဣ၊ ရှေး စမ္ပေယျက္ခန္ဓက စကားနှင့်။
အပရံ၊ နောက်ကမ္မက္ခန္ဓက စကားသည်။
သမေတိ၊ ညီညွတ်၏။
တတ္ထ၊ ထိုကံတို့တွင်။
တဇ္ဇနီယကမ္မေ၊ တဇ္ဇနီယကံ၌။
ဘဏ္ဍနကာရကဝသေန၊ ဘဏ္ဍနကာရက ရဟန်းနှင့်စပ်သဖြင့်။
ကမ္မဝါစာ၊ ကမ္မဝါစာကို။
ကိဉ္စာပိ ဝုတ္တာ၊ အကယ်၍ကား ဟောတော်မူအပ်ပါပေပြီ။
[ပါဠိတော်၌ ကြည့်ပါ။]
အထခေါ၊ ထိုသို့ ပင် ဟောတော်မူအပ်ပါသော်လည်း ။
ဗာလဿ၊ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌ မကျွမ်းကျင်သော။
အဗျတ္တဿ၊ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်၌ မထက်မြတ်သော။
အာပတ္တိဗဟုလဿ၊ များသော အာပတ်ရှိသော ရဟန်းအပေါ်၌။
တဇ္ဇနီယကမ္မံ၊ ကို။
ကရောန္တေန၊ ပြုလိုသော သံဃာသည်။
ဗာလအဗျတ္တဝသေနေဝ၊ ဗာလအဗျတ္တ၏ အစွမ်းဖြင့်သာလျှင်။
ကမ္မဝါစာ၊ ကမ္မဝါစာကို။
ကာတဗ္ဗာ၊ ၏။
[ပါဠိတော်ဝယ် အရှင်သေယျသက အပေါ်၌ ပြုအပ်သော ကမ္မဝါစာကို နည်းမှီး၍ နိယသကံနေရာ၌ တဇ္ဇဣီယကံကို သွင်း၍ ပြုရုံသာတည်း။]
တတ္ထ ကိဉ္စာပိ။ ။ ပါဠိတော်ဝယ် တဇ္ဇနီယကံ၌ "ဘဏ္ဍနကာရကာ, ကလဟကာရကာ စသည်ဖြင့် ကမ္မဝါစာကို ဟောတော်မူအပ်သည်" မဟုတ်ပါလော၊ ထို့ကြောင့် ဗာလ အဗျတ္တရဟန်း၏ အပေါ်၌ တဇ္ဇနီယကံကို ပြုလိုလတ်သော အဘယ်နည်းဖြင့် ကမ္မဝါစာကို ပြုထိုက်ပါသနည်းဟု စောဒနာဖွယ်ရှိသောကြောင့် "တတ္ထ ကိဉ္စာပိ" စသည်ကို မိန့်သည်၊ တဇ္ဇနီယကံအရာဝယ် ဘဏ္ဍနကာရက၏ အဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူထားပါသော်လည်း ဗာလအဗျတ္တရဟန်းကို တဇ္ဇနီယကံပြုလိုလျှင် "ဗာလော အဗျတ္တော အာပတ္တိဗဟုလော" ဟု ပြောင်းလွဲ၍ ကမ္မဝါစာကို ပြုပါ- ဟူလို။
ဟိ၊ လဒ္ဓဂုဏ်ကို ဆိုဦးအံ့။
ဧဝံ၊ ဤသို့ ပြုလသော်။
(ဗာလ အဗျတ္တ၏ အဖြစ်ဖြင့် ကမ္မဝါစာကို ပြုလသော်)။
ဘူတေန၊ ဟုတ်မှန်သော။
ဝတ္ထုနာ၊ ဝတ္ထုဖြင့်။
ကတံ၊ ပြုအပ်သော။
ကမ္မံ၊ ကံသည်။
ဟောတိ၊
အညဿ၊ အခြားသော။
ကမ္မဿ၊ ကံ၏။
ဝတ္ထုနာ၊ ဖြင့်။
(ကတံ၊ သော။
ကမ္မံ၊ )
စ၊ ကံသည်လည်း။
န (ဟောတိ)၊ မဖြစ်တော့။
ကသ္မာ၊ နည်း။
ယသ္မာ, ဣဒံပိ၊ ဤတဇ္ဇနီယကံကိုလည်း။
အနုညာတံ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ပြီ။
(ဗာလ အဗျတ္တအပေါ်၌ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ပြီ)။
ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်တည်း။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ကံတို့၌။
(ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်လာသော အကြောင်းဝတ္ထုမှ တစ်ပါး အခြားသော အကြောင်းဝတ္ထုကို ပြောင်းလွှဲ၍ ပြုအပ်သော ကံတို့၌)။
ဧသ (ဧသော)၊ ဤဆိုအပ်ပြီသော အစီအရင်သည်။
နယော၊ ဆောင်ကြောင်း အစီအရင်တည်း။
အဋ္ဌရသ ကမ္မာဝတ္တန ဝတ္ထူနိ၊ အဋ္ဌရသ သမ္မာဝတ္တနဝတ္ထုတို့ကို။
ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓကေ၊ ပါရိဝါသိကက္ခန္ဓက၌။
ဝဏ္ဏယိဿာမ၊ ဖွင့်ကုန်အံ့။ဧဝံ ဟိ ။ပေ၊ ဝတ္ထုနာ။ ။ ထိုသို့ ပြောင်းလွဲ၍ ပြုရခြင်း၏ အကျိုးကို ပြလိုသောကြောင့် "ဧဝံ ဟိ" စသည်ကို မိန့်သည်။ ဤသို့ ပြောင်းလွှဲ၍ ပြုလိုက်သော် ဟုတ်မှန်သော ဝတ္ထုဖြင့် ကံကို ပြုရာရောက်၏။ အခြားကံ၏ ဝတ္ထုဖြင့် အခြားကံတစ်ခုကို ပြုရာလည်း မရောက် ဟူလို။
ကသ္မာ ၊ပေ၊ အနုညာတံ။ ။ "အဘယ်ကြောင့် အခြားကံ၏ ဝတ္ထုဖြင့် အခြားကံကို ပြုရာ မရောက်သနည်း" ဟု ကိုယ်တိုင် ပုစ္ဆာထုတ်၍ အဖြေကို ပြလိုသောကြောင့် "ကသ္မာ,ယသ္မာ" စသည်ကို မိန့်သည်၊ ဗာလ အဗျတ္တရဟန်း၏ အပေါ်၌ ဤတဇ္ဇနီယကံ ပြုခြင်းကိုလည်း ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် "အခြားကံ၏ ဝတ္ထုဖြင့် အခြားကံတစ်ခုကို ပြုရာမရောက် ဟူလို၊ ခွင့်ပြုတော်မူပုံကား "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူနံ အာင်္ကခမာနော သံဃော တဇ္ဇနီယကမ္မံ ကရေယျ" စသည်၌ ဗာလ အဗျတ္တ၏ အပေါ်ဝယ် တဇ္ဇနီယံကံပြုခွင့်ကို ပေးတော်မူခြင်းတည်း။
ဧသ နယော။ ။ "နီယတိ ဉာယတိ အတ္ထော ဧတေနာတိ နယော" ဟူသော ရှေးဝိဂြိုလ်ကို လိုက်၍ "နယော - သိကြောင်း အစီအရင်တည်း" ဟု အနက်ပေးလေ့ရှိကြ၏၊ မိမိလည်း ရှေးစာအုပ်တို့၌ ဤသို့ပင် ပေးခဲ့၏။ သို့သော နီဓာတ်သည် ဆောင်ခြင်းအနက်ကိုသာ ဟော၏၊ သိခြင်းအနက်ကို မဟော၊ အတ္ထော ဒုန္နယောဣ၌ "ဒုန္နီဟာရော" ဟု ဖွင့်၏၊ ထို့ကြောင့် "နယာ- အနက်ကို ဆောင်ကြောင်း အစီအရင်တည်း" ဟု တစ်မျိုးအနက်ပေးပါသည်။
ကသ္မာ ၊ပေ၊ အနုညာတံ။ ။ "အဘယ်ကြောင့် အခြားကံ၏ ဝတ္ထုဖြင့် အခြားကံကို ပြုရာ မရောက်သနည်း" ဟု ကိုယ်တိုင် ပုစ္ဆာထုတ်၍ အဖြေကို ပြလိုသောကြောင့် "ကသ္မာ,ယသ္မာ" စသည်ကို မိန့်သည်၊ ဗာလ အဗျတ္တရဟန်း၏ အပေါ်၌ ဤတဇ္ဇနီယကံ ပြုခြင်းကိုလည်း ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် "အခြားကံ၏ ဝတ္ထုဖြင့် အခြားကံတစ်ခုကို ပြုရာမရောက် ဟူလို၊ ခွင့်ပြုတော်မူပုံကား "တိဏ္ဏံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခူနံ အာင်္ကခမာနော သံဃော တဇ္ဇနီယကမ္မံ ကရေယျ" စသည်၌ ဗာလ အဗျတ္တ၏ အပေါ်ဝယ် တဇ္ဇနီယံကံပြုခွင့်ကို ပေးတော်မူခြင်းတည်း။
ဧသ နယော။ ။ "နီယတိ ဉာယတိ အတ္ထော ဧတေနာတိ နယော" ဟူသော ရှေးဝိဂြိုလ်ကို လိုက်၍ "နယော - သိကြောင်း အစီအရင်တည်း" ဟု အနက်ပေးလေ့ရှိကြ၏၊ မိမိလည်း ရှေးစာအုပ်တို့၌ ဤသို့ပင် ပေးခဲ့၏။ သို့သော နီဓာတ်သည် ဆောင်ခြင်းအနက်ကိုသာ ဟော၏၊ သိခြင်းအနက်ကို မဟော၊ အတ္ထော ဒုန္နယောဣ၌ "ဒုန္နီဟာရော" ဟု ဖွင့်၏၊ ထို့ကြောင့် "နယာ- အနက်ကို ဆောင်ကြောင်း အစီအရင်တည်း" ဟု တစ်မျိုးအနက်ပေးပါသည်။