2. Sūkaramukhapetavatthuvaṇṇanā
Kāyo te sabbasovaṇṇoti idaṃ satthari rājagahaṃ upanissāya veḷuvane kalandakanivāpe viharante añññātaraṃ sūkaramukhapetaṃ ārabbha vuttaṃ .
Atīte kira kassapassa bhagavato sāsane eko bhikkhu kāyena
P0.10 saññato ahosi , vācāya asaññato , bhikkhū akkosati paribhāsati .So kālaṃ katvā niraye nibbatto , ekaṃ buddhantaraṃ tattha paccitvā tato cavitvā imasmiṃ buddhuppāde rājagahasamīpe gijjhakūṭapabbatapāde tasseva kammassa vipākāvasesena khuppipāsābhibhūto peto hutvā nibbatti .
Tassa kāyo suvaṇṇavaṇṇo ahosi , mukhaṃ sūkaramukhasadisaṃ .
Athāyasmā nārado gijjhakūṭe pabbate vasanto pātova sarīrapaṭijagganaṃ katvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya gacchanto antarāmagge taṃ petaṃ disvā tena katakammaṃ pucchanto –
4.
‘‘ Kāyo te sabbasovaṇṇo , sabbā obhāsate disā ;
Mukhaṃ te sūkarasseva , kiṃ kammamakarī pure ’’ ti .
–
Gāthamāha .
Tattha kāyo te sabbasovaṇṇoti tava kāyo deho sabbo suvaṇṇavaṇṇo uttattakanakasannibho .
Sabbā obhāsate disāti tassa pabhāya sabbāpi disā samantanto obhāsati vijjotati .
Obhāsateti vā antogadhahotuatthamidaṃ padanti ‘‘ te kāyo sabbasovaṇṇo sabbā disā obhāseti vijjotetī ’’ ti attho daṭṭhabbo .
Mukhaṃ
M0.10 te sūkarassevāti mukhaṃ pana te sūkarassa viya , sūkaramukhasadisaṃ tava mukhanti attho .Kiṃ kammamakarī pureti ‘‘ tvaṃ pubbe atītajātiyaṃ kīdisaṃ kammaṃ akāsī ’’ ti pucchati .
Evaṃ therena so peto katakammaṃ puṭṭho gāthāya vissajjento –
5.
‘‘ Kāyena saññato āsiṃ , vācāyāsimasaññato ;
Tena metādiso vaṇṇo , yathā passasi nāradā ’’ ti .
–
Āha
V0.10 .Tattha kāyena saññato āsin ti kāyikena saṃyamena saṃyato kāyadvārikena saṃvarena saṃvuto ahosiṃ .
Vācāyāsimasaññatoti
P0.11 vācāya asaññato vācasikena asaṃvarena samannāgato ahosiṃ .Tenāti tena ubhayena saṃyamena asaṃyamena ca .
Meti mayhaṃ .
Etādiso vaṇṇoti ediso .
Yathā tvaṃ , nārada , paccakkhato passasi , evarūpo , kāyena manussasaṇṭhāno suvaṇṇavaṇṇo , mukhena sūkarasadiso āsinti yojanā .
Vaṇṇa saddo hi idha chaviyaṃ saṇṭhāne ca daṭṭhabbo .
Evaṃ peto therena pucchito tamatthaṃ vissajjetvā tameva kāraṇaṃ katvā therassa ovādaṃ dento –
6.
‘‘ Taṃ tyāhaṃ nārada brūmi , sāmaṃ diṭṭhamidaṃ tayā ;
Mākāsi mukhasā pāpaṃ , mā kho sūkaramukho ahū ’’ ti .
–
Gāthamāha .
Tattha tan ti tasmā .
Tyāhan ti te ahaṃ .
Nāradāti theraṃ ālapati .
Brūmīti kathemi .
Sāman ti sayameva .
Idan ti attano sarīraṃ sandhāya vadati .
Ayañhettha attho – yasmā , bhante nārada , idaṃ mama sarīraṃ galato paṭṭhāya heṭṭhā manussasaṇṭhānaṃ , upari sūkarasaṇṭhānaṃ , tayā paccakkhatova diṭṭhaṃ , tasmā te ahaṃ ovādavasena vadāmīti .
Kinti ceti āha ‘‘ mākāsi mukhasā pāpaṃ , mā kho sūkaramukho ahū ’’ ti .
Tattha māti paṭisedhe nipāto .
Mukhasāti mukhena .
Khoti avadhāraṇe , vācāya pāpakammaṃ mākāsi mā karohi .
Mā
M0.11 kho sūkaramukho ahūti ahaṃ viya sūkaramukho mā ahosiyeva .Sace pana tvaṃ mukharo hutvā vācāya pāpaṃ kareyyāsi , ekaṃsena sūkaramukho bhaveyyāsi , tasmā mākāsi mukhasā pāpanti phalapaṭisedhanamukhenapi hetumeva paṭisedheti .
Athāyasmā nārado rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto catuparisamajjhe nisinnassa satthuno tamatthaṃ ārocesi .
Satthā ,‘‘ nārada , pubbeva mayā
P0.12 so sattho diṭṭho ’’ ti vatvā anekākāravokāraṃ vacīduccaritasannissitaṃ ādīnavaṃ , vacīsucaritapaṭisaṃyuttañca ānisaṃsaṃ pakāsento dhammaṃ desesi .Sā desanā sampattaparisāya sātthikā ahosīti .
Sūkaramukhapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā .