4. Nandāpetivatthuvaṇṇanā
Kāḷī dubbaṇṇarūpāsīti idaṃ satthari jetavane viharante nandaṃ nāma petiṃ ārabbha vuttaṃ .
Sāvatthiyā kira avidūre aññatarasmiṃ gāmake nandiseno nāma upāsako ahosi saddho pasanno .
Bhariyā panassa nandā nāma assaddhā appasannā maccharinī caṇḍī pharusavacanā sāmike agāravā aggatissā sassuṃ corivādena akkosati paribhāsati .
Sā aparena samayena kālaṃ katvā petayoniyaṃ nibbattitvā tasseva gāmassa avidūre vicarantī ekadivasaṃ
P0.90 nandisenassa upāsakassa gāmato nikkhamantassa avidūre attānaṃ dassesi .So taṃ disvā –
168.
‘‘ Kāḷī dubbaṇṇarūpāsi , pharusā bhīrudassanā ;
Piṅgalāsi kaḷārāsi , na taṃ maññāmi mānusin ’’ ti .
–
Gāthāya ajjhabhāsi .
Tattha kāḷīti kāḷavaṇṇā , jhāmaṅgārasadiso hissā vaṇṇo ahosi .
Pharusāti kharagattā .
Bhīrudassanāti bhayānakadassanā sappaṭibhayākārā .
‘‘ Bhārudassanā ’’ ti vā pāṭho , bhāriyadassanā , dubbaṇṇatādinā duddasikāti attho .
Piṅgalāti piṅgalalocanā .
Kaḷārāti kaḷāradantā .
Na taṃ maññāmi mānusin ti ahaṃ taṃ mānusinti na maññāmi , petimeva ca taṃ maññāmīti adhippāyo .
Taṃ sutvā petī attānaṃ pakāsentī –
169.
‘‘ Ahaṃ
V0.79 nandā nandisena , bhariyā te pure ahuṃ ;Pāpakammaṃ karitvāna , petalokaṃ ito gatā ’’ ti .
–
Gāthamāha
M0.85 .Tattha ahaṃ nandā nandisenāti sāmi nandisena ahaṃ nandā nāma .
Bhariyā te pure ahun ti purimajātiyaṃ tuyhaṃ bhariyā ahosiṃ .
Ito paraṃ –
170.
‘‘ Kiṃ nu kāyena vācāya , manasā dukkaṭaṃ kataṃ ;
Kissa kammavipākena , petalokaṃ ito gatā ’’ ti .
–
Tassa upāsakassa pucchā .
Athassa sā –
171.
‘‘ Caṇḍī ca pharusā cāsiṃ , tayi cāpi agāravā ;
Tāhaṃ duruttaṃ vatvāna , petalokaṃ ito gatā ’’ ti .
–
Vissajjesi .
Puna so –
172.
‘‘ Handuttarīyaṃ dadāmi te , imaṃ dussaṃ nivāsaya ;
Imaṃ dussaṃ nivāsetvā , ehi nessāmi taṃ gharaṃ .
173.
‘‘ Vatthañca
P0.91 annapānañca , lacchasi tvaṃ gharaṃ gatā ;Putte ca te passissasi , suṇisāyo ca dakkhasī ’’ ti .
– athassa sā –
174.
‘‘ Hatthena hatthe te dinnaṃ , na mayhaṃ upakappati ;
Bhikkhū ca sīlasampanne , vītarāge bahussute .
175.
‘‘ Tappehi annapānena , mama dakkhiṇamādisa ;
Tadāhaṃ sukhitā hessaṃ , sabbakāmasamiddhinī ’’ ti .
–
Dve gāthā abhāsi .
Tato –
176.
‘‘ Sādhūti
V0.80 so paṭissutvā , dānaṃ vipulamākiri ;Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ , vatthasenāsanāni ca ;
Chattaṃ gandhañca mālañca , vividhā ca upāhanā .
177.
‘‘ Bhikkhū ca sīlasampanne , vītarāge bahussute ;
Tappetvā annapānena , tassā dakkhiṇamādisī .
178.
‘‘ Samanantarānuddiṭṭhe
M0.86 , vipāko udapajjatha ;Bhojanacchādanapānīyaṃ , dakkhiṇāya idaṃ phalaṃ .
179.
‘‘ Tato suddhā sucivasanā , kāsikuttamadhārinī ;
Vicittavatthābharaṇā , sāmikaṃ upasaṅkamī ’’ ti .
–
Catasso gāthā saṅgītikārehi vuttā .
Tato paraṃ –
180.
‘‘ Abhikkantena vaṇṇena , yā tvaṃ tiṭṭhasi devate ;
Obhāsentī disā sabbā , osadhī viya tārakā .
181.
‘‘ Kena tetādiso vaṇṇo , kena te idha mijjhati ;
Uppajjanti ca te bhogā , ye keci manaso piyā .
182.
‘‘ Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve , manussabhūtā kimakāsi puññaṃ ;
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā , vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
183.
‘‘ Ahaṃ nandā nandisena , bhariyā te pure ahuṃ ;
Pāpakammaṃ karitvāna , petalokaṃ ito gatā .
184.
‘‘ Tava dinnena dānena , modāmi akutobhayā ;
Ciraṃ jīva gahapati , saha sabbehi ñātibhi ;
Asokaṃ
V0.81P0.92 virajaṃ khemaṃ , āvāsaṃ vasavattinaṃ . 185.
‘‘ Idha dhammaṃ caritvāna , dānaṃ datvā gahapati ;
Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ , anindito saggamupehi ṭhānan ’’ ti .
–
Upāsakassa ca petiyā ca vacanapaṭivacanagāthā .
176. Tattha dānaṃ vipulamākirīti ukkhiṇeyyakhette deyyadhammabījaṃ vippakiranto viya mahādānaṃ pavattesi .
Sesaṃ anantaravatthusadisameva .
Evaṃ sā attano dibbasampattiṃ tassā ca kāraṇaṃ nandisenassa vibhāvetvā attano vasanaṭṭhānameva gatā .
Upāsako taṃ pavattiṃ bhikkhūnaṃ ārocesi
M0.87 , bhikkhū bhagavato ārocesuṃ .Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi .
Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti .
Nandāpetivatthuvaṇṇanā niṭṭhitā .