2,2. Kamme dutiyā
Karīyati kattukiriyāya sambandhīyatīti kammaṃ , tasmiṃ kammakārake dutiyāvibhatti hoti .
Taṃ tividhaṃ nibbatti , vikati , patti bhedena , tattha nibbattikamme mātā puttaṃ vijāyati , āhāro sukhaṃ janayati , kaṭaṃ karoti datto .
Vikatiyaṃ kaṭṭha + maṅgāraṃ karoti , suvaṇṇaṃ kaṭakaṃ karoti , vīhayo lunāti .
Pattiyaṃ datto gharaṃ pavisati , ādiccaṃ passati , dhammaṃ suṇāti , paṇḍite payirupāsati .
Vuttañca
M0.111 –Nibbatti + vikati + patti-bhedā kammaṃ tidhā mataṃ ;
Kattukriyābhigammantaṃ , sukha + maṅgāraṃ + gharaṃ yathāti .
Kaṭaṃ karoti vipulaṃ dassanīyanti attheva guṇayuttassa kammatā , vipulaṃ karoti , dassanīyaṃ karotīti kriyāya sambandhiyamānattā .
Odano paccateti odanasaddato kammatā nappatīyate , kiñcarahi ākhyātato .
Icchitakammaṃ yathā-gāvuṃ payo dohati , gomantaṃ gāvaṃ yācati , gāva + mava rundhati vajaṃ , māṇavakaṃ maggaṃ pucchati , gomantaṃ gāvaṃ bhikkhate , rukkha + mavacināti phalāni , rukkhātyattho .
Sissaṃ dhammaṃ brūte .
Ettha payo , gāvaṃ iccādi icchitaṃ , gāvuṃ , gomanta + miccādi anicchitaṃ .
Eva + manicchitepi kaṇṭakaṃ maddati , visaṃ gilati .
Yaṃ nevi + cchitaṃ , nāpi anicchitaṃ , tatrāpi gāmaṃ gacchanto rukkhamūla + mupasappati .
Ādhāre adhisi + ṭhā + sānaṃ payoge ca , pathaviṃ adhisessati , gāma + madhitiṭṭhati , rukkha + majjhāsateti .
Ettha pathavinti pathaviyanti attho .
Eva + mabhi , nipubbavisassāpi , dhamma + mabhinivisate , dhamme vā .
Tathā upa , nva + jjhā + pubbavasatissa , gāma + mupavasati , gāma + manuvasati , vihāra + madhivasati , gāma + māvasati , agāraṃ ajjhavasati , ettha gāmanti gāmetyattho .
Tathā tappānā + cārepi , nadiṃ pibati , gāmaṃ carati , nadiyaṃtyattho .
Sace maṃ nālapissatīti mayā saddhiṃtyattho .
Vihitāva paṭi-yogepi dutiyā , paṭibhantu taṃ cunda bojjhaṅgā , tampaṭi bojjhaṅgā bhāsantūti attho .
Upamā maṃ patibhāti
M0.112 , upamā maṃ upaṭṭhātityattho .Dhātunāyutte ‘‘ tassa nappaṭibhātī ’’ ti chaṭṭhī .