3,98. Cattālīsādo vā
Asatādo nāññatthe cattālīsādo tisse hoti vā .
Tecattālīsā tecattālīsa tecattālīsaṃ .
Bho tecattālīse iccādi hoti .
Evaṃ ticattālīsā tecattārīsā ticattārīsā iccādi , tecattālīsati ticattālīsati iccādi pubbeva .
Evaṃ catucattālīsā pañcacattālīsā catucattālīsati pañcacattālīsati iccādi yāva ekūnapaññāsā .
Paññāsā
M0.96 paññāsa paññāsaṃ iccādi hoti .Evaṃ dvepaññāsā dvāpaññāsā dvipaññāsā dvepaṇṇāsā dvāpaṇṇāsā dvipaṇṇāsā .
Tepaññāsā tipaññāsā tipaññāsaṃ tepaṇṇāsā tipaṇṇāsā .
Catupaṇṇāsā pañcapaṇṇāsā iccādi yāva ekūnasaṭṭhi .
Evaṃ saṭṭhi , ekasaṭṭhi , dvesaṭṭhi dvāsaṭṭhi dvisaṭṭhi , tesaṭṭhi tisaṭṭhi , catusaṭṭhi pañcasaṭṭhi iccādi yāva ekūnasattati .
Sattati , ekasattati , dvesattati dvāsattati dvisattati , tesattati tisattati .
Dvesattari dvāsattari dvisattari , catusattati , pañcasattati , catusattari , pañcasattarīti yāva ekūnāsīti .
Asīti , ekāsīti , dvāsīti , yāgame dviyāsīti , teasīti tiyāsīti , caturāsīti , pañcāsīti iccādi yāva ekūnanavuti .
Navuti , ekanavuti , dvenavuti dvānavuti dvinavuti , tenavuti tinavuti , catunavuti , pañcanavuti iccādi yāva ekūnasataṃ , etaṃ napuṃsakaliṅga + mekavacanantaṃ .
Sataṃ , bho sata satā , sataṃ , sataṃ .
Satena , karaṇe satena .
Satassa , satā satamhā satasmā , satassa , sate satamhi satasmiṃ .
Evaṃ ekasatato pabhuti yāva sahassaṃ .
Koṭi pakoṭi koṭippakoṭi akkhobhiṇiyo itthiliṅge + kavacanantā .
Vaggabhede tu sabbāsampi saṃkhyānaṃ bahuvacanopi hoteva ‘‘ dvevīsatiyo jinadantā ’’‘‘ tisso vīsatiyo dinaghaṭikā ’’ iccādi .
Dasadasakaṃ sataṃ nāma , dasasataṃ sahassaṃ nāma , dasasahassaṃ nahutaṃ , dasanahutaṃ lakkhaṃ , satasahassantipi vuccati .
Lakkhasataṃ
M0.97 koṭi , koṭilakkhasataṃ pakoṭi , pakoṭilakkhasataṃ koṭippakoṭi , evaṃ nahutaṃ , ninnahutaṃ , akkhobhiṇī , bindu , abbudaṃ , nirabbudaṃ , ahahaṃ , ababaṃ , aṭaṭaṃ , sogaṇḍikaṃ , uppalaṃ , kumudaṃ , puṇḍarīkaṃ , padumaṃ , kathānaṃ , mahākathānaṃ , asaṅkhyeyyanti yathākkamaṃ satalakkhaguṇaṃ veditabbaṃ .Iccevaṃ ṭhānato ṭhānaṃ , satalakkhaguṇaṃ mataṃ ;
Koṭippabhutīnaṃ vīsa-saṅkhyānañca yathākkamanti .
Athā + saṃkhyā vuccate , abyayanti ca vuccate .
Taṃ pādi cādi , upasagganipātāti ca duvidhaṃ .
Pa parā apa saṃ anu ava o ni du vi adhi api ati su u abhi pati pari upa ā ime vīsati pādayo .
Pādayo hi jotakā , na vācakā .
Tattha pa-saddo pakārā + dikamma , padhāna + ntobhāva , viyoga , tappara , bhusattha , sambhava , titti , anāvila , patthanādīsu .
Yathā pakāre-paññā .
Ādikamme-vippakataṃ , padhāne-paṇītaṃ , antobhāve-pakkhittaṃ , khittanti peraṇaṃ , pakkhittanti antokaraṇaṃ , dhātvatthassa bādhitattā .
Vutthañhi –
Dhātvatthaṃ bādhate koci , koci taṃ anuvattate ;
Tameva + ñño viseseti , upasaggagatī tidhāti .
Ettha ca ‘‘ anuruddhakā me saṅgāmayuddhe ’’ ti ca ime upasaggā dhātvatthaṃ visesenti nāma .
Viyoge-pavāsī , tappare-pācariyo , bhusatthe-pavuddhakāyo , sambhave-himavantā gaṅgā pabhavati
M0.98 , tittiyaṃ-pahūta + mannaṃ , anāvile-pasanna + mudakaṃ , patthane-paṇihitaṃ .Parāiti parihāni , parājaya , gati , vikkamā + masanādīsu .
Yathā parihāniyaṃ-parābhavo .
Parājaye-parājito , gatiyaṃ-parāyanaṃ , vikkame-parakkamati , āmasane-aṅgassa parāmasanaṃ .
Apaiti apagata , garaha , vajjana , pūjā , padussanādīsu .
Yathā apagate-apamāno apeto , garahe-apagabbho , vajjane-apasālāya āyanti vāṇijā , pūjāyaṃ-vuddhāpacāyī , padussane-aparajjhanti .
Saṃiti samodhāna , sammāsama , samantabhāva , saṃgata , saṃkhepa , bhusattha , saha + ppattha , pabhavā + bhimukhabhāva , vidhāna , punappuna , karaṇa , samiddhādīsu .
Yathā samodhāne-sandhi , sammāsame-samādhi , sampayutto , samantabhāve-saṃkiṇṇaṃ , samullapanā , saṃgate-saṅgamo , saṃkhepe-samāso , bhusatthe-sārattho , sahatthe-saṃvāso , appatthe-samaggho , pabhave-sambhavo , abhimukhabhāve-sammukhaṃ .
Saṃgate-saṃgaṇhāti , vidhāne-saṃvutaṃ , punappunakaraṇe-sandhāvati , samiddhiyaṃ-sampanno .
Anuiti anugatā + nupacchinna , pacchāttha , bhusattha , sādissa , hīna , tatiyattha , lakkhaṇi + tthambhūtakkhāna , bhāga , vicchādīsu .
Anugate-anveti , anupacchinne-anusayo , pacchātthe-anurathaṃ , bhusatthe-anuratto , sādisse-anurūpaṃ , hīne-anusāriputtaṃ paññavanto , tatiyatthe-nadi + manvavasitā senā , lakkhaṇerukkha + manuvijjotate vijju , itthambhūtakhyāne-sādhu devadatto mātara + manu
M0.99 , bhāge-ya + dettha maṃ anu siyā , taṃ dīyatu , vicchāyaṃ-rukkhaṃ rukkhaṃ anu vijjotate cando .Avaiti adhobhāga , viyoga , paribhava , jānana ,[ suddhi ] nicchaya , desa , theyyādīsu .
Adhobhāge-avakkhittacakkhu , viyoge-avakokilaṃ vanaṃ , paribhave-avajānanaṃ , avamaññati , jānane-avagacchati .[ suddhiyaṃ–vodānaṃ ( rūpasiddhi )], Nicchaye-avadhāraṇaṃ , dese-avakāso , theyye-avahāro .
Oiti oroharaṇa , nīharaṇa , suddhiādīsu dissati .
Orohaṇe-pāsādā orohati , nīharaṇe-omukkupāhano , suddhiyaṃ-odātaṃ .
Niiti , nissesa , niggata , nīharaṇa ,+ ntopavesanā + bhāva , nisedhana , nikkhanta , pātubhāvā + vadhāraṇa , vibhajana , upamu + padhāraṇā + vasāna , cheka , nīharaṇā + varaṇādīsu .
Nissese-nirutti , niggate-nikkileso , niyyāti , nīharaṇe-niddhāraṇaṃ , antopavesane-nikhāto , abhāve-nimmakkhikaṃ , nisedhe-nivāreti , nikkhante-nibbānaṃ , pātubhāve-nimmitaṃ , avadhāraṇe-nicchayo , vibhajane-niddeso .
Upamāyaṃ-nidassanaṃ , upadhāraṇe-nisāmanaṃ , avasāne-niṭṭhitaṃ , cheke-nipuṇo , nīharaṇe-nīharati , issa dīgho .
Āvaraṇe-nīvaraṇaṃ .
Duiti asobhaṇā + bhāva , kucchitā + samiddhi , kiccha , virūpatādīsu .
Asobhaṇe-duggandho , abhāve-dubbhikkhaṃ , kucchite – dukkaṭaṃ
M0.100 .Asamiddhiyaṃ-dussassaṃ , kicche-dukkaraṃ , virūpatāyaṃ-dubbaṇṇo dummukho .
Viiti visesa , vividha , viruddha , vigata , viyoga , virūpatādīsu .
Visese-vimutti , visiṭṭho , vividhe-vimati , viruddhe-vivādo , vigate-vimalaṃ , viyoge-vippayutto , virūpatāyaṃ-virūpo .
Adhiiti adhiki + ssarū + paribhāvā + dhibhavana + jjhāyā + dhiṭṭhāna , nicchaya , pāpuṇanādīsu .
Adhike-adhisīlaṃ , issare-adhipati , adhi brahmadatte pañcālā , uparibhāve-adhirohati , pathaviṃ adhisessati , adhibhavane-adhibhavati , ajjhāyane-byākaraṇa + madhīte , adhiṭṭhāne-bhūmikampādiṃ adhiṭṭhāti , nicchaye-adhimokkho , pāpuṇane-bhogakkhandhaṃ adhigacchati .
Apiiti sambhāvanā + pekkhā , samuccaya , garaha , pañhādīsu .
Sambhāvanāyaṃ-api dibbesu kāmesu , merumpi vinivijjhitvā gaccheyya , apekkhāyaṃ-ayampi dhammo aniyato , samuccaye-itipi arahaṃ , antampi antaguṇampi ādāya , garahe-api amhākaṃ paṇḍitaka , pañhe-api bhante bhikkhaṃ labhittha .
Atiiti atikkamanā + tikkantā + tisaya , bhusatthādīsu .
Atikkame-atirocati amhehi , atīto , atikkante-accantaṃ , atisaye-atikusalo , bhusatthe-atikodho , ativuddhi .
Suiti sobhaṇa , suṭṭhu , sammā , samiddhi , sukhatthādīsu .
Sobhaṇe-sugandho , suṭṭhu + sammādatthesu-suṭṭhu gato sugato , sammā
M0.101 gatotipi sugato , samiddhiyaṃ-subhikkhaṃ , sukhatthe-sukaro .Uiti uggatu + ddhakamma , padhāna , viyoga , sambhava , attalābha , satti , sarūpakathanādīsu .
Uggate-uggacchati , uddhakamme-āsanā uṭṭhito , ukkhepo , padhāne-uttamo , lokuttaro , viyoge-ubbhāsito , sambhave-ubbhuto , attalābhe-uppannaṃ ñāṇaṃ , sattiyaṃ-ussahati gantuṃ , sarūpakathane-uddisati suttaṃ .
Abhiiti abhimukhabhāva , visiṭṭhā + dhiku + ddhakamma , kula , sāruppa , vandana , lakkhaṇi + tthambhūtakkhāna , vicchādīsu .
Abhimukhabhāve-abhimukho , abhikkamati , visiṭṭhe-abhidhammo , adhike-abhivasati , uddhakamme-abhiruhati .
Kule-abhijāto , sāruppe-abhirūpo , vandane-abhivādeti , lakkhaṇādīsu purimasamaṃ .
Patiiti paṭigata , paṭiloma , paṭinidhi , paṭidāna , nisedha , nivattana , sādissa , paṭikaraṇā + dāna , paṭibodha , paṭicca , lakkhaṇitthambhūtakkhāna , bhāga , vicchādīsu .
Paṭigate-paccakkhaṃ , paṭilome-paṭisotaṃ , paṭinidhimhi-ācariyato pati sisso , paṭidāne-telatthikassa ghataṃ paṭidadāti , nisedhe-paṭisedheti , nivattane-paṭikkamati , sādisse-paṭirūpakaṃ , paṭikaraṇe-paṭikāro , ādāne-paṭiggaṇhāti , paṭibodhe-paṭivedho , paṭicce-paccayo , lakkhaṇādīsu purimasamaṃ .
Pariiti samantatobhāva , pariccheda , vajjanā + liṅgana , nivasana , pūjā , bhojanā + vajānana , dosakkhāna , lakkhaṇādīsu .
Samantha- tobhāve-parivuto
M0.102 , paricchede-pariññeyyaṃ , vajjane-pariharati , āliṅgane-parissajati , nivasane-yo vatthaṃ paridahessati , pūjāyaṃ-paricariyā , bhojane-bhikkhuṃ parivisati , avajānane-paribhavati .Dosakkhāne-paribhāsati , lakkhaṇādīsu-rukkhaṃ pari vijjotate vijju iccādi .
Upaiti upagamana , samīpū + papatti , sādissā + dhiku + paribhāvā + nasana , dosakkhāna , saññā , pubbakamma , pūjā , gayhākāra , bhusatthādīsu .
Upagamane-nisinnaṃ vā upanisīdeyya , samīpe-upanagaraṃ , upapattiyaṃ-saggaṃ lokaṃ upapajjati , atha vā upapatti = yutti , yathā upapattito ikkhatīti upekkhā , sādisse-upamānaṃ , upamā , adhike-upakhāriyaṃ doṇo , uparibhāve-upasampanno , anasane-upavāso , dosakkhāne-paraṃ upavadati , saññāyaṃ-upadhā , upasaggo , pubbakamme-upakkamo , upakāro , pūjāyaṃ-buddhupaṭṭhāko , mātupaṭṭhānaṃ , gayhākāre-soceyyapaccupaṭṭhānaṃ , bhusatthe-upādānaṃ , upāyāso , upanissayoti .
Āiti abhimukhabhāvu + ddhakamma + mariyādā + bhividhi , patti + cchā , parissajana , ādikamma , gahaṇa , nivāsana , samīpa , āvhānādīsu .
Abhimukhabhāve-āgacchanti , uddhakamme-ārohati , mariyādāyaṃ-āpabbatā khettaṃ , abhividhimhi-ākumāraṃ yaso kaccāyanassa , pattiyaṃ-āpattiṃ āpanno , icchāyaṃ-ākaṅkhā , parissajane-āliṅganaṃ , ādikamme-ārambho , gahaṇe-ādīyati , āliṅgati ,( ālimpati , rū ), nivāse-āvasatho , āvāso , samīpe-āsannaṃ , āvhāne-āmanteti .
Pa
M0.103 parā + pa sa + manva + va , o ni du rabhi byā + dhisu ;Ati ni ppati pari apayo , upa ā iti vīsati ;
Esa hi bho upasagga-vidhi + kkamato kathito .
Ettha ca –
Upasagga + nipātā ca , paccayā ca ime tayo ;
Neke + nekatthavācakā , iti neruttikā + bravuṃ .