Issues
Select Version
Payogasiddhipāḷi
Payogasiddhipāḷi

2. Nāmakaṇḍa

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Nāmakaṇḍa

AthaM0.26 nāmāni vuccante .
Taṃ atthābhimukhaṃ namanato , attanā ca + tthassa nāmanato nāmaṃ , dabbābhidhānaṃ .
Taṃ duvidhaṃ saliṅgā + liṅgato , anvattharuḷhito ca , tividhaṃ pumi + tthi + napuṃsakaliṅgato , rukkho , latā , vananti .
Catubbidhaṃ sāmañña + guṇa + kriyā + yadicchānāmato , rukkho , nīlo , pācako , sirivaḍḍhoti .
Aṭṭhavidhaṃ avaṇṇi + vaṇṇu + vaṇṇo + kāra + niggahītantapakatibhedato , ettha kiṃsaddo niggahītanto .
Paccayā paṭhamaṃ karīyatīti pakati , saddo , dhātu ca .
Tattha saliṅgesu tāva akārantato pulliṅgā sugatasaddā satta vibhattiyo parā yojīyante .
Sugataiti ṭhite –

1. Dve dve + kānekesu nāmasmā siyo aṃyo nā hi sa naṃ smā hi sa naṃ smiṃ su

Etesaṃ dve dve honti ekānekatthesu vattamānato nāmasmā yathākkamaṃ .
Yato ime satta dukā honti ,‘‘ atthavanta + madhātuka + mapaccayaṃ pāṭipadikaṃ kitaka + taddhita + samāsā ce ’’ ti vuttattā taṃ nāmaṃ pāṭipadikaṃ nāma .
Keci sakattha + dabba + liṅga + saṅkhyā + kammādipañcakaṃ pāṭipadikanti vadanti .
Tene + taṃ vuccati –
Sakattha + dabba + liṅgāni , saddattha + mabravuṃ pare ;
Saṅkhyā + kammādikānantu , vibhatti vācakā matā .
Sakattha + dabba + liṅgāni , saṅkhyā + kammādipañcakaṃ ;
Saddattha + mabravuṃ keci , vibhatti pana jotakāti ca .
TatoM0.27 ekamhi vattabbe ekavacanaṃ bahumhi vattabbe bahuvacanañcāti aniyamena pasaṅge ‘‘ nāmasmā ’’ ti adhikāro .