59. Tassa bhāvakammesutta + tā + ttana + ṇya + ṇeyya + ṇi + ya + ṇiyā
Chaṭṭhiyantā bhāve kamme ca ttādayo honti bahulaṃ .
Na sabbe paccayā sabbato honti aññatratta + tāhi .
Bhavanti etasmā buddhisaddāti bhāvo saddapavattinimittaṃ .
Vuttañca –
Hontya + smā saddabuddhīti , bhāvo taṃ saddavuttiyā ;
Nimittabhūtaṃ nāmañca , jāti dabbaṃ kriyā guṇoti .
Nīlassa paṭassa bhāvo nīlattaṃ nīlatāti guṇo bhāvo .
Ettha nīlaguṇavasena paṭe nīlasaddassa vuttiyā paṭabuddhiyā nimittaṃ bhāvo nāma .
Nīlassa guṇassa bhāvo nīlattaṃ nīlatāti nīlaguṇajāti , ettha nīlaguṇajāti nimittaṃ hutvā nīlasaddassa guṇavuttiyā
M0.192 nīlaguṇajāti nimittaṃ .Gottaṃ gotāti gojāti , ettha jātisaddānaṃ dabbavuttiyā sati jāti nimittaṃ .
Pācakassa bhāvo pācakattaṃti kriyāsambandhittaṃ bhāvo , ettha pacanakriyāsambandhittaṃ bhāvo .
Daṇḍittaṃ visāṇittaṃ rājapurisattaṃti daṇḍa + visāṇa + rājadabbānaṃ sambandhittaṃ bhāvo , daṇḍītyādisaddapavattiyā nimittattā .
Devadattassa bhāvo devadattattaṃ , candattaṃ , sūriyattaṃti tadavatthā visesasāmaññaṃ , devadattassa bālatādiavatthābhedo , candassa kalādiavatthabhedo ca , sūriyassa mandapaṭutādiavatthābhedo ca sāmaññaṃ , tadettha nimittaṃ .
Ettha vijjamānapadatthānaṃ visayabhūtasaññāsaddānaṃ pavattinimittaṃ vuttaṃ .
Ākāsattaṃ abhāvattaṃti , tattha ghaṭākāsa + pīṭharākāsa , paṭābhāva + ghaṭābhāvādinā upacaritabhedasāmaññaṃ bhāvo .
Ttana-puthujjanattanaṃ .
Vedanāya bhāvo vedanattanaṃ , rasso .
Evaṃ jāyattanaṃ , jārattanaṃ .
Ṇya-alasassa bhāvo kammaṃ vā ālasyaṃ , ettha ‘‘ lopo + vaṇṇi + vaṇṇānaṃ ’’ ti a-lope ‘‘ sarāna + mādissā ’’ dinā ākāro , eva + mupari ca .
Brāhmaṇassa bhāvo brahmaññaṃ , ññakārapubbarūpāni .
Cāpalyaṃ , nepuññaṃ , pesuññaṃ , rañño bhāvo rajjaṃ , ādhipaccaṃ , dāyajjaṃ , vesammaṃ , vesamaṃ , ṇapaccayo .
Sakhino bhāvo sakhyaṃ , vāṇijjaṃ , ārogyaṃ , odagyaṃ , ānaṇyaṃ , dubbalyaṃ , balyaṃ , paṇḍiccaṃ , bāhussaccaṃ , porohiccaṃ .
Muṭṭhassatissa bhāvo muṭṭhassaccaṃ , ilopo .
Kosallaṃ , vepullaṃ .
Samānassa bhāvo sāmaññaṃ , perissaṃ , somanassaṃ , domanassaṃ , sovacassaṃ , dovacassaṃ , nipakassa
M0.193 bhāvo nepakkaṃ , ādhikkaṃ , dubhagassa bhāvo dobhaggaṃ , sarūpassa bhāvo sāruppaṃ , opammaṃ , sokhummaṃ , tathassa bhāvo tacchaṃ .Dummedhassa bhāvo dummejjhaṃ .
Bhesajassa bhāvo bhesajjaṃ , byāvaṭassa kammaṃ veyyāvaccaṃ yathā veyyākaraṇaṃ .
Ṇeyya-sucino bhāvo soceyyaṃ , ādhipateyyaṃ , kapissa bhāvo kāpeyyaṃ .
Saṭhassa bhāvo kammaṃ vā sāṭheyyaṃ .
Ṇa-garūnaṃ bhāvo gāravaṃ , u avaṅa .
Pāṭavaṃ , ajjavaṃ , maddavaṃ ,‘‘ kosajjā ’’ dinā ussa attaṃ dvittañca .
Paramānaṃ bhāvo pāramī , vīpaccayo .
Samaggānaṃ bhāvo sāmaggī .
Iya-adhipatino bhāvo adhipatiyaṃ , paṇḍitiyaṃ , bahussutiyaṃ , naggiyaṃ , sūriyaṃ .
Ṇiya-alasassa bhāvo kammaṃ vā ālasiyaṃ , tālusiyaṃ , mandiyaṃ , dakkhiyaṃ , porohitiyaṃ , veyyattiyaṃ .
Kathaṃ rāmaṇīyakaṃti , sakatthe kantā ṇena siddhā .
Kammaṃ = kriyā , tattha alasassa kammaṃ alasattaṃ alasatā alasattanaṃ ālasyaṃ ālasiyaṃ vā .