44. Bhāvakārake sva + ghaṇa gha kā
Bhāve kārake ca kriyatthā a ghaṇa gha kā honti bahulaṃ .
Apaccayo-paggaṇhanaṃ paggaho , evaṃ niggaho , dhammaṃ dhāretīti dhammadharo , evaṃ vinayadharo .
Tathā taṃ karotīti takkaro , dvittaṃ .
Evaṃ hitakaro , divasakaro , dinakaro , divākaro , nisākaro , dhanuṃ gaṇhīti dhanuggaho .
Evaṃ kavacaggaho .
Dada = dāne , sabbakāmaṃ dadātīti sabbakāmadado , sabbadado .
Āto ‘‘ parokkhāyañcā ’’ ti caggahaṇena dvitte ‘‘ rasso pubbassā ’’ ti rasse ca annaṃ dadātīti annadado , evaṃ dhanado .
Saṃpubbo dhā = dhāraṇe , sabbaṃ sandhahatīti sabbasandho .
Nī = pāpane , vipubbo , vinesi vineti vinessati etena etthāti vā vinayo , e + ayādesā .
Nayanaṃ nayo .
Si = sevāyaṃ , nipubbo , nissīyatīti nissayo .
Si = saye , anusayi anuseti anusessatīti anusayo .
I = gatimhi , patipubbo , paṭicca etasmā phala + metīti paccayo .
Saṃ + upubbo , dāgame samudayo
M0.276 .Ci = caye , vinicchayate + nena vinicchayanaṃ vā vinicchayo ,‘‘ nito cissa cho ’’ ti cissa cho .
Uccayanaṃ uccayo , saṃcayo .
Khi = khaye , khayanaṃ khayo .
Ji = jaye , vijayanaṃ vijayo , jayo .
Kī = dabbavinīmaye , vikkayanaṃ vikkayo , kayo .
Lī = silesane , allīyanti etthāti ālayo , layo .( Ivaṇṇantā ).
Āsuṇantīti assavā , āssa rasso .
Paṭissavanaṃ paṭissavo .
Su = passavane , ābhavaggā savantīti āsavā .
Ru = saddo ravatīti ravo .
Bhavatīti bhavo .
Pabhavati etasmāti pabhavo .
Lū = chedane , lavanaṃ lavo .( Uvaṇṇantā ).
Cara = caraṇe , saṃcaraṇaṃ saṃcaro .
Dara = vidāraṇe , ādaranaṃ ādaro .
Āgacchati āgamanaṃti vā āgamo .
Sappa = gamane , sappatīti sappo .
Dibbatīti devo .
Pakkamanaṃ pakkamatīti vā pakkamo , evaṃ vikkamo .
Cara = caraṇe , vanaṃ caratīti vanacaro .
Kāmo avacarati etthāti kāmāvacaro loko , kāmāvacarā paññā , kāmāvacaraṃ cittaṃ .
Gāvo caranti etthāti gocaro .
Pādena pivatīti pādapo .
Evaṃ kacchapo .
Sirasmiṃ ruhatīti siroruho , manādittā o .
Guhāyaṃ sayatīti guhāsayaṃ cittaṃ , evaṃ kucchisayā vātā .
Pabbate tiṭṭhatīti pabbataṭṭho puriso , pabbataṭṭhā nadī , pabbataṭṭhaṃ bhasmaṃ .
Evaṃ thalaṭṭhaṃ jalaṭṭhaṃ .
Kicchatthe dumhi akicchatthe su + īsaṃ + sukha upapadesu-dukkhena karīyati karaṇaṃ vā dukkaraṃ .
Evaṃ dussayo , dukkhena bharīyatīti dubbharo mahiccho .
Evaṃ durakkhaṃ cittaṃ , duddaso dhammo , duranubodho dhammo .
Īsaṃ sayatīti īsaṃsayo , evaṃ
M0.277 sukhasayo .Īsaṃ karīyatīti īsakkaraṃ kammaṃ .
Sukhena karīyatīti sukaraṃ pāpaṃ bālena .
Evaṃ subharo appiccho , sudassaṃ paravajjaṃ , subodha + miccādi .
Sabbattha pādiamādisamāsā .
Ghaṇa-bhavatīti bhāvo , o + āvādesā .
Aya = iti daṇḍakadhātu , ayati itoti āyo , āharatīti āhāro .
Upahanatīti upaghāto ,‘‘ hanassa ghāto ṇānubandhe ’’ ti ghātādeso .
Rañjatīti rāgo ,‘‘ kagā cajānaṃ ghānubandhe ’’ ti jassa go .
Rañjanti anenāti rāgo .
‘‘ Assā ṇānubandhe ’’ ti ā , pajjate + nenāti pādo .
Tuda = byathane , patujjate + nenāti patodo .
Jarīyati anenāti jāro , evaṃ dāro .
Bhajīyatīti bhāgo .
Evaṃ bhāro .
Labbhatīti lābho .
Vi + opubbo , voharīyatīti vohāro .
Diyyatīti dāyo , yuka .
Vihaññati etasmāti vighāto .
Viharanti etthāti vihāro .
Āramanti etasminti ārāmo .
Pacanaṃ vā pāko , cassa ko .
Cajanaṃ cāgo .
Yajanaṃ yāgo .
Rajanaṃ rāgo .