11. Visesana + mekatthena
Visesanaṃ syādyantaṃ visessena syādyantena samānādhikaraṇenasahe + katthaṃ hoti .
Samānatthe
M0.143 pade yattha , bhedyabhedakavācake ;Visesanasamāso + yaṃ , visessatthapadhānato .
Visessagata + meva + tra , liṅga + metaṃ paraṃ tato ;
Kammadhāraya + micce + sa , samāso + ññehi saññito .
Sutte visessenāti avuttepi visesanassa sambandhīsaddattā sāmatthiyato labbhamānaākaḍḍhitasaddaṃ pati ‘‘ visessenā ’’ ti vuttaṃ .
Vuttañca –
Sāmaññavatthu yā vattha + ntarato tu visesiya ;
Ekappakāre ṭhapanā , visesana + mitī + ritaṃ .
Ekappakāragaṃ vatthu , visessanti pavuccati ;
Padāni yāni yāneva , sambandha + mupayanti + ha ;
Gamyate kāmacārena , visesana + visessatāti .
Ettha ca uppaladabbaṃ rattuppalādito visesayatīti nīlasaddo visesanaṃ .
Tena visesiyatīti uppalasaddo visessaṃ .
Api ca bhamara + ṅgārādisāmañña nīlatthato visesiyatīti nīlaṃ visessaṃ .
Na vatthādīnaṃ , uppalassevāti visesanato uppalaṃ visesanaṃti kāmacāreneti vuttaṃ .
Api ca –
Parito ayantya + nena + tthā , pariyāyoti vuccati ;
Govācāti pavutte tu , vācattho tu visesanaṃ .
Visesse dissamānā yā , liṅga + saṃkhyā + vibhattiyo ;
Tulyādhikaraṇe bhiyyo , kattabbā tā visesaneti –
Vuttattā mahanto + ccādīsu samānaliṅgādayo daṭṭhabbā .
Bhiyyoti kiṃ , devā pamāṇaṃ iccādi .
So
M0.144 ca chabbidho visesanapubbapado , visesanuttarapado , visesanobhayapado , upamānuttarapado , sambhāvanāpubbapado , avadhāraṇapubbapadoti .Tattha visesanapubbapade tāva-mahanto ca so puriso cāti vākye iminā suttena samāso .
‘‘ Ṭa nta + ntūnaṃ ’’ ti ntassa ṭādese dīgho hoti , mahāpuriso , mahāpurisā iccādi .
Vākye tulyādhikaraṇabhāva pakāsanatthaṃ ca + ta-saddapayogo .
Vuttiyantu samāseneva tappakāsanato na tappayogo .
Eva + maññatrāpi vuttatthāna + mappayogo .
Evaṃ mahāvīro , mahāmuni .
Mahantañca taṃ balañcāti mahābalaṃ , mahabbhayaṃ .
Santo ca so puriso cāti sappuriso .
Tathā pubbapuriso , aparapuriso , paṭhamapuriso , majjhimapuriso , uttamapuriso , parapuriso , setahatthī , kaṇhasappo , nīluppalaṃ , rattuppalaṃ , lohitacandanaṃ .
Kvaci na hoti , puṇṇo mantānīputto , citto gahapati .
Pumā ca so kokilo cāti puṅkokilo , uttarapade pumassa puṃ hoti .
Evaṃ punnāgo .
Khattiyā ca sā kaññā cāti khattiyakaññā .