39. Chaṭṭhī sambandhe
Sambandhe chaṭṭhī hoti .
Rañño purisoti vutte yasmā rājā dadāti , puriso gaṇhāti , tasmā rājapurisoti viññāyati .
Evameva yo yassa āyatto sevakādibhāvena bhaṇḍabhāvena vā samīpa + samūhā + vayava + vikāra + kāriya + avatthā + jāti + guṇa + kriyādivasena vā , ṭhānīvasena vā , āgamīvasena vā , so tividhopi attho sambandho nāma .
Vuttañhi –
Kriyākārakasañjāto , asse + daṃbhāvahetuko ;
Sambandho nāma so attho , tattha chaṭṭhī vidhīyate .
Pāratantyañhi sambandho , tattha chaṭṭhī bhave tito ;
Upādhi + ṭhānyā + gamito , na visessādito titoti .
Upādhisaṅkhātavisesanato tāva-rañño puriso .
Ettha ca brāhmaṇādisāmito nivattetīti rājā visesanaṃ , puriso tena
M0.125 visesiyatīti visesso .Bhaṇḍasambandhato-pahutaṃ me dhanaṃ sakka , ekassa paṭivīso , bhikkhussa pattacīvaraṃ .
Samīpato-ambavanassa avidūre , nibbānasseva santike .
Samūhe-suvaṇṇassa rāsi , bhikkhūnaṃ samūho .
Avayave-manussasseva te sīsaṃ , rukkhassa sākhā .
Vikāre-suvaṇṇassa vikati , bhaṭṭhadhaññānaṃ sattu .
Kāriye-yavassa aṅkuro , meghassa saddo , puttāpi tassa bahavo , kammānaṃ phalaṃ vipāko .
Avatthāyaṃ-khandhānaṃ pātubhāvo , jarā , bhedo vā .
Jātiyaṃ-manussassa bhāvo , manussānaṃ jāti .
Guṇe-suvaṇṇassa vaṇṇo , vaṇṇo na khīyetha tathāgatassa buddhassa guṇaghoso , pupphānaṃ gandho , phalānaṃ raso , cittassa phusanā , sippikānaṃ sataṃ natthi , tilānaṃ muṭṭhi , tesaṃ samāyogo , sandhino vimokkho , tathāgatassa paññāpāramiṃ ārabbha , sukhaṃ te , dukkhaṃ te , cetaso parivitakko udapādi , paññāya paṭubhāvo , rūpassa lahutā , mudutā vā , upacayo vā .
Kriyāsambandhe-pādassa ukkhepanaṃ , avakkhepanaṃ vā , hatthassa samiñjanaṃ , dānaṃ , pasāraṇaṃ , dhātūnaṃ gamanaṃ , ṭhānaṃ , nisajjā , sayanaṃ vā , tathāgatassa nāmagottādi , tassa kāraṇaṃ , tassa mātāpitaro , tassa purato pāturahosi , nagarassa dakkhiṇato , vassānaṃ tatiye māse , na tassa upamā , kuverassa bali iccādi .
Api ca –
Gāvassa jāti , dhavalo , gati , siṅgaṃ , nāmanti + dha ;
Dabbassāpi ca jātyādi , visessā honti kāmato .
Gottañca
M0.126 sabalodissa , pāka + mannassa sukkatā ;Paṭassa , siṅgaṃmeṇḍassa , nā + ññesaṃti visessate .
Ṭhānito-yuvaṇṇāna + meo luttā .
Āgamito-suña sassa .
Sāmiyoge-devāna + mindo , migānaṃ rājā .
Rujādiyoge-devadattassa rujati , tassa rogo uppajji , mahāsenāpatīnaṃ ujjhāpetabbaṃ , rajakassa vatthaṃ dadāti , musāvādassa ottappaṃ iccādi .
Yajassa yoge-pupphassa buddhassa yajati , pupphenātyattho .
Evaṃ ghatassa aggiṃ juhati .
Suhitatthe-pattaṃ odanassa pūretvā , pūraṃ nānāpakārassa asucino , pūraṃ hiraññasuvaṇṇassa , pūrati bālo pāpassa .
Kitakappayoge-bahulaṃvidhānā chaṭṭhī , rañño sammato , pūjito , sakkato , apacito , mānito vā , amataṃ tesaṃ bhikkhave aparibhuttaṃ , yesaṃ kāyagatā sati aparibhuttā , sādhusammato bahujanassa , suppaṭividdhā buddhānaṃ dhammadhātu , dhammassa gutto medhāvī .
Kammatthe-tassa bhavanti vattāro , sahasā kammassa kattāro , amatassa dātā , bhinnānaṃ sandhātā , sahitānaṃ anuppadātā , bodhetā pajāya , kammassa kārako natthi , vipākassa ca vedako , avisaṃvādako lokassa , catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo .
Sarati + cchāyoge-mātu sarati , na tesaṃ koci sarati , sattānaṃ kammapaccayā , puttassa icchati .
Karotissa ( yoge )– udakassa patikurute , kaṇḍassa patikurute , abhisaṅkharotītyattho .
Pañcamiyatthe parihānibhayatthayogepi chaṭṭhī , assavanatāya dhammassa pariyāyanti , kinnu kho ahaṃ tassa sukhassa bhāyāmi , sabbe tasanti daṇḍassa , sabbe bhāyanti
M0.127 maccuno , bhīto catunnaṃ āsīvisānaṃ ghoravisānaṃ iccādi .