Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Yamakapakaraṇa-mūlaṭīkā

1. Paṇṇattivāro

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဣန္ဒြိယမကေ၊ ၌။ ဝိဘင်္ဂေဝိယ၊ ဣန္ဒြိယ ဝိဘင်းပါဠိတော်၌ကဲ့သို့။ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ ကို။ မနိန္ဒြိယာနန္တရံ၊ မနိန္ဒြေ၏အခြားမဲ့၌။ အနိဒ္ဒိသိတွာ၊ မညွှန်ပြမူ၍။ ပုရိသိန္ဒြိယာနန္တရံ၊ ပုရိသိန္ဒြေ၏အခြားမဲ့၌။
တီဏိမာနိ။ ပေ။ ဇီဝိတိန္ဒြိယန္တိ၊ ဟူသော။ သုတ္တေ၊ ၌။ [မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်, ဆဠိန္ဒြိယဝဂ်, ဇီဝိတိန္ဒြိယသုတ်၌။] ဒေသိတက္ကမေန၊ ဟောတော်မူအပ်သော အစဉ်ဖြင့်။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ အကျဉ်းပြတော်မူအပ်ပြီ။
ဟိ၊ မှန်။ ပဝတ္တိဝါရေ၊ ၌။ ဧကန္တံ၊ စင်စစ်။ ပဝတ္တိယံ ဧဝ၊ ပဝတ္တိအခါ၌သာ။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ ကမ္မဇာနံ၊ ကမ္မဇလည်းဖြစ်ကုန်သော။ အကမ္မဇာနဉ္စ၊ အကမ္မဇလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ သုခိန္ဒြိယာဒီနံ၊ သုခိန္ဒြေ အစရှိသည်တို့ကို။ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ သည်။ အနုပါလကံ၊ စောင့်ရှောက်တတ်၏။ [သုခိန္ဒြေစသည်တို့က ဝိပါက်ဣန္ဒြေဖြစ်သောကြောင့် "ကမ္မဇာနံ" ဟုဆိုသည်။] စုတိပဋိသန္ဓီသု၊ စုတိအခါ ပဋိသန္ဓေအခါတို့၌။ ဝတ္တမာနာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ ကမ္မဇာနံ၊ ကမ္မဇဖြစ်ကုန်သော။ (သုခိန္ဒြိယာဒီနံ၊ တို့ကို။ ဇိဝိတိန္ဒြိယံ၊ သည်။ အနုပါလကံ၊ ၏။) ဣတိ၊ ကြောင့်။ တံမူလကာနိ၊ ထိုဇီဝိတိန္ဒြေဟူသော မူလရှိကုန်သော။ ယမကာနိ၊ တို့ကို။ စုတိပဋိသန္ဓိ ပဝတ္တိဝသေန စုတိ။ ပေ။ ဝသေန။ ။ စုတိ ပဋိသန္ဓိဝသေန ပဝတ္တိဝသေန စ တတ္ထ ယံ ဥပါဒိန္နံ (စက္ခုစသော အကြင်ဣန္ဒြေသည် ကမ္မဇဖြစ်၏)။ တံ စုတိ ပဋိသန္ဓိဝသေနေဝ။ ဣတရံ (ကမ္မဇမူတပါးသော ဣန္ဒြေကို) ဣတရဝသေနပိ (အခြားသော ပဝတ္တိ၏အစွမ်းဖြင့်လည်း)။ [ပိဖြင့် စုတိပဋိသန္ဓိဝသေနကို ပေါင်း။]ဝတ္တဗ္ဗံ။ ၊ စုတိ ပဋိသန္ဓေအခါ, ပဝတ္တိပဋိသန္ဓေအခါနှင့် စပ်သဖြင့်။ ဝတ္တဗ္ဗာနိ၊ ဟောတော်မူထိုက်ကုန်၏။
ပန၊ ကား။ စက္ခုန္ဒြိယာဒီသု၊ စက္ခုန္ဒြေအစရှိကုန်သော။ ပုရိသိန္ဒြိယာဝသာနေသု၊ ပုရိသိန္ဒြေအဆုံးရှိသော ဣန္ဒြေတို့တွင်။ ယံမနိန္ဒြိယံ၊ သည်။ မူလကမေဝ၊ မူလသည်ပင်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ [မနိန္ဒြေမူ စက္ခုန္ဒြေမူလီစသည် မရှိ-ဟူလို။] တံ၊ ထိုမနိန္ဒြေကို။ ထပေတွာ, အဝသေသမူလကာနိ၊ ကြွင်းသော စက္ခုန္ဒြေစသော မူလရှိသော ယမကတို့ကို။ [စက္ခုန္ဒြိယာဒိမူလကာနိ၊-အနု]။ အာယတနယမကေ ဝိယ အာယတနယမကေ ဝိယ။ ။ ယထာ အာယတန ယမကေ ပဋိသန္ဓိဝသေန အာယတနာနံ ဥပ္ပါဒေါ မရဏဝသေန စ နိရောဓော ဝုတ္တော။ ဧဝမိဓာပိ စုတိဥပပတ္တိ (စုတိပဋိသန္ဓိ) ဝသေနေဝ ဝတ္တဗ္ဗာနိ။ တသ္မာ ဧတံ သဘာဝတ္တာ (ဇီဝိတိန္ဒြေက ထိုစုတိပဋိသန္ဓေ၏ အစွမ်းဖြင့်သာ မဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်) ဇီဝိတိန္ဒြိယံ တေသံ စက္ခုန္ဒြိယာဒီနံ မဇ္ဈေ အနုဒ္ဒိသိတွာ အန္တေ ပုရိသိန္ဒြိယာနန္တရံအနုဒ္ဒိဋ္ဌံ၊-အနု။ ၊ ၌ကဲ့သို့။ စုတိ ဥပပတ္တိဝသေနေဝ၊ စုတိပဋိသန္ဓေတို့၏အစွမ်းအားဖြင့်သာ။ ဝတ္တဗ္ဗာနိ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ ကို။ တေသံ၊ ထိုစက္ခုန္ဒြေ အစရှိသည်တို့၏။ မဇ္ဈေ၊ ၌။ အနုဒ္ဒိသိတွာ၊ မညွှန်ပြမူ၍။ အန္တေ၊ ပုရိသိန္ဒြေ၏အဆုံး၌။ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ အကျဉ်း ညွှန်ပြအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ပဏ္ဏတ္တိဥဒ္ဒေသဝါရ ဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
[ပဏ္ဏတ္တိနိဒ္ဒေသဝါရကို အဋ္ဌကထာ မဖွင့်သောကြောင့် ဋီကာဆရာ ဖွင့်ပြလို၍ "ဣတ္ထီ ဣတ္ထိန္ဒြိယံ" စသည်ကိုမိန့်။] **ဣတ္ထီ ဣတ္ထိန္ဒြိယံ**တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဣတ္ထီတိ၊ ဣတ္ထီဟူသော။ ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။ သဘာဝေါ၊ ပရမတ္ထသဘာဝသည်။ နတ္ထိ။ စ၊ ထိုသို့ပင် ပရမတ္ထသဘာဝမရှိသော်လည်း။ ရူပါဒိဓမ္မေ၊ ရုပ်အစရှိသော တရားတို့ကို။ ဥပါဒါယ၊ ၍။ ဣတ္ထိဂ္ဂဟဏံ၊ ဣတ္ထီဟု ယူခြင်းသည်။ န နဟောတိ၊ မရှိမဟုတ်, ရှိသည်သာ။ တသ္မာ တသ္မာ။ ပေ။ နောတိ ဝုတ္တံ။ ။ ဣတ္ထီဟုခေါ်အပ်သော မိန်းမသည် ရုပ်နာမ် ၂ ရပ်ပေါင်းစပ်ထားသော သမူဟပညတ်ဖြစ်သောကြောင့် သဘာဝအစစ်မရှိ။ ရုပ်စသော ပရမတ္ထတရားတို့ကိုစွဲ၍ ပညတ်အပ်သောကြောင့်"ဣတ္ထီ"ဟု ယူခြင်းကို မဟုတ်ဟုလည်း မဆိုနိုင်။ ထို့ကြောင့် "ဣတ္ထီ၊ ဣတ္ထီ မည်၏။ ဣတ္ထိန္ဒြိယံ၊ လော" ဟု မေးရာ၌ လုံးလုံးမရှိသည့် အနေအားဖြင့် "နတ္ထိ" ဟုမဖြေဘဲ "နော၊ (ဣတ္ထိဆိုဒါ ရှိသော်လည်း) ဣတ္ထိန္ဒြေကား မဟုတ်" ဟု ဖြေတော်မူရသည်။ ၊ ကြောင့်။ ဣတ္ထိဂ္ဂဟဏဿ၊ ဣတ္ထီဟု ယူခြင်း၏။ အဝိဇ္ဇမာနံပိ၊ ထင်ရှားမရှိပါသော်လည်း။ ဝိဇ္ဇမာနမိဝ၊ ထင်ရှားရှိသကဲ့သို့။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ပဝတ္တိတော၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။ တထာဂဟိတဿ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့် ယူအပ်သော ဣတ္ထီ၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။ အဝတွာ၊ ဟောတော်မမူဘဲ။ နောတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
စ၊ ဆက်။ သုခဿ၊ ၏။ ဘေဒံ၊ အပြားကို။ ကတွာ၊ ၍။ သုခံ၊ သုခဟူ၍၎င်း။ သောမနဿံတိ၊ ဟူ၍၎င်း။ ဒုက္ခဿ စ၊ ၏လည်း။ (ဘေဒံ၊ ကို။ ကတွာ။) ဒုက္ခံ၊ ဟူ၍။ ဒေါမနဿံတိ၊ ဟူ၍၎င်း။ ဝစနေနေ ဝ၊ ဟောတော်မူခြင်းဖြင့်ပင်။ သောမနဿတော၊ သောမနဿဝေဒနာမှ။ အညာ၊ အခြားသော။ သုခါ၊ သော။ ဝေဒနာ၊ သည်။ သုခံ၊ မည်၏။ ဒေါမနဿတော၊ မှ။ အညာ၊ သော။ ဒုက္ခာ၊ သော။ ဝေဒနာ၊ သည်။ ဒုက္ခံ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ အယံဝိသေသော၊ ကို။ ဂဟိတော ယေဝ၊ သာ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ **သုခံ သုခိန္ဒြိယံ, ဒုက္ခံ ဒုက္ခိန္ဒြိယံ**တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ အာမန္တာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
၁၄ဝ။ သုဒ္ဓိန္ဒြိယဝါရေ၊ ၌။ **စက္ခု ဣန္ဒြိယံ**တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဒိဗ္ဗစက္ခု ပညာစက္ခူနိ၊ တို့သည်။ ပညိန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အာမန္တာတိ (ဘဂဝရ) ဝုတ္တံ။
**အဝသေသံ သောတံ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ တဏှာသောတမေဝ၊ ကိုသာ။ (ဘဂဝါ) အာဟ။
ပဏ္ဏတ္တိနိဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။