Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Translation
English
Grammatical Notes
English
译文
中文
Yamakapakaraṇa-mūlaṭīkā

2. Pavattivāravaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ပဝတ္တိဝါရေ၊ ၌။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိမူလကာနိ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသော မူလရှိကုန်သော။ (ယမကာနိ၌စပ်) ပစ္ဆိမေနေဝ၊ နောက်နောက်ဖြစ်သော ခန္ဓာနှင့်သာလျှင်["ဧဝ" ဖြင့် ရှေးရှေးခန္ဓာကိုကန့်။] သဟ၊ ကွ။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍။ တီဏိ၊ ၃-ပါးကုန်သော။ ယမကာနိ၊ တို့ကို၎င်း။ ဒွေ၊ ၂-ပါးကုန်သော။ ယမကာနိ၊ တို့ကို၎င်း။ ဧကံ၊ တပါးသော။ (ယမက)ဉ္စ၊ ကို၎င်း။ ဝုတ္တာနိ၊ [ယခုပါဠိတော် စာအုပ်တို့၌ကား ဤဝေဒနာက္ခန္ဓမူစသည်ကို ချုံးထားသည်။ ပစ္စုပ္ပန္နာတီတ၏စသည်၌ ဝေဒနာက္ခန္ဓမူကိုကား ပြထားသည်။ ချုံးထားပုံနှင့် ချုံးရခြင်း၏အကြောင်းများကို အဋ္ဌကထာ၌ ပြထားပြီ။] ပုရိမေန၊ ရှေးဖြစ်သောခန္ဓာနှင့်။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍။ န ဝုတ္တာနိ။
ကသ္မာ၊ နည်း။
အမိဿကကာလဘေဒေသု၊ မရောသော ကာလအထူးအပြားရှိကုန်သော။ ဝါရေသု၊ တို့၌။ အတ္ထဝိသေသာဘာဝတော၊ အနက်အထူး၏ မရှိခြင်းကြောင့်တည်း။ မှတ်ချက်။ ။ ဋီကာဆရာသည် ခန္ဓသဘောတွင် မပါဝင်သော နိဗ္ဗာန်ကိုပင် "ရူပဉ္စ ခန္ဓေ စ ထပေတွာ အဝသေသာ" အရ၌ အဝသေသ သဒ္ဒါဖြင့်ယူလိုဟန်မတူပါ။ ဘာ့ကြောင့်နည်း-"စက္ခုံ စ အာယတနေ စ ထပေတွာ အဝသေသာ" ကို ဥပမာပြသောကြောင့်တည်း။ မှန်၏-ထိုအာယတန၌ နိဗ္ဗာန်ပါဝင်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် အဝသေသာအရ နိဗ္ဗာန်မရတော့။ ဋီကာအလိုအားဖြင့် ယမိုက်အရကောက်၌လည်း "ခန္ဓေထပေတွာ အဝသေသာ" ဝယ်အဝသေသအရ နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောက်ဖွယ်မလို။ ထို့ကြောင့် နိဗ္ဗာန်ပညတ်ကို အဋ္ဌကထာအလိုအတိုင်းသာ ကောက်ထားသည်-ဟုမှတ်ပါ။
ဟိ၊ ချဲ့။ ပုရိမဿ၊ ရှေးဖြစ်သော ခန္ဓာ၏။ ပစ္ဆိမေန၊ နောက်ဖြစ်သော ခန္ဓာနှင့်။ ယောဇိတယမကမေဝ၊ ယှဉ်စေအပ်ပြီးသော ယမကကိုပင်။ ပစ္ဆိမဿ၊ နောက်ဖြစ်သော ခန္ဓာ၏။ ပုရိမေန၊ ရှေးဖြစ်သော ခန္ဓာနှင့်။ ယောဇနာယ၊ ယှဉ်စေခြင်းအားဖြင့်။ ပုစ္ဆာနံ ပုစ္ဆာနံ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ။ ။"ပုရိမဿ ပစ္ဆိမေန ယောဇိတယမက" ဟူသည် ရူပက္ခန္ဓာကို ရှေ့, ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို နောက်ထား၍ "ယဿ ရူပက္ခန္ဓောဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော ယမကတည်း။ "ပစ္ဆိမဿ ပုရိမေန ယောဇနာယ" ဟူသည် "ယဿဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" စသည်တည်း။ ဤသို့ယောဇနာရာ၌ ပုစ္ဆာတို့သည် အစဉ်အတိုင်း မကျတော့။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို မူတည်သော အခါ ရှေးဖြစ်သော ရူပက္ခန္ဓာကို မူလီသွတ်၍ ထို့နောက်သညာက္ခန္ဓာကို မူလီသွတ်ရလိမ့်မည်။ ဤသို့ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို ခုန်ကျော်၍သညာက္ခန္ဓာကို မူလီသွတ်ရခြင်းကို "ဥပ္ပဋိပါဋိယာ ဝုစ္စေယျ" ဟု ဆိုသည်။ ၊ ပုစ္ဆာတို့၏။ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ၊ အစဉ်မဟုတ်သောအားဖြင့်။ ဝုစ္စေယျ၊ ဟောတော်မူအပ်ရာ၏။ ပန၊ ထိုသို့ပင် ပုစ္ဆာတို့၏ ဥပ္ပဋိပါဋိအားဖြင့် ဟောတော် မူအပ်ပါသော်လည်း။ အတ္ထေ အတ္ထေ ပန န ကောစိ။ ။ ဤသို့ ပုစ္ဆာတို့၏ ဥပ္ပဋိပါဋိဖြစ်စေကာမူ အနက်အဓိပ္ပါယ်ထူးလျှင်ကား ဟောတော်မူသင့်သေး၏။ အနက်အဓိပ္ပါယ်လည်း မထူးပါ-ဟူလို။ ရှင်းပါအံ့။ ရူပက္ခန္ဓာကို မူတည်၍ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို မူလီသွတ်ရာ၌ "ယဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" သည် အနုလောမပုစ္ဆာတည်း။ ယင်း၏ အဖြေကား "အသညသတ္တံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" စသည်တည်း။ "ယဿ ဝါ ပန ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ "သည် ပဋိလောမပုစ္ဆာတည်း။ ယင်း၏ အဖြေကား "အရူပံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" စသည်တည်း။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို မူတည်၍ ရူပက္ခန္ဓာကို မူလီသွတ်ပြန်လျှင် "ယဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသောအနုလောမပုစ္ဆာ၏ အဖြေသည် "အရူပံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" စသော ရူပက္ခန္ဓမူ ပဋိလောမပုစ္ဆာ၏ အဖြေပင် ဖြစ်ရာ၏။ "ယဿ ဝါ ပန ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော ပဋိလောမပုစ္ဆာ၏ အဖြေသည်"အသညသတ္တံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" စသော ရူပက္ခန္ဓမူ အနုလောမပုစ္ဆာ၏အဖြေပင် ဖြစ်ရာ၏။ ဤသို့ ဥပ္ပဋိပါဋိလည်းဖြစ်, အနက်(အရကောက်)လည်း မထူးသောကြောင့် နောက်နောက်ပုဒ်ကို မူတည်၍ ရှေးရှေးပုဒ်ကို မူလီမသွတ်တော့ပါ၊-ဟူလို။ ၊ အနက်၌(အရကောက်၌)။ ဝိသေသော၊ အထူးသည်။ န၊ မရှိ။
ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနေသုပိ၊ ပုစ္ဆာ ဝိသဇ္ဇနတို့၌လည်း။ ဝိသေသော နတ္ထိ။ တေန၊ ထိုသို့အနက်ထူးမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ [နောက်နောက် ခန္ဓာကို မူတည်ခြင်း။ ရှေးရှေးခန္ဓာကို မူလီသုတ်ခြင်းဟူသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။] ယောဇနာ၊ ခန္ဓာတို့ကို ယှဉ်စေခြင်းကို။ န ကတာ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤပဝတ္တိဝါရပါဠိရပ်၌။ ဝါ၊ ဤပဝတ္တိဝါရအဖွင့်၌။ ဆ ဧဝ ဆ ဧဝ ဝုတ္တာ။ ။ ဆ ဧဝ ဝုတ္တာ, န နဝါတိ အဓိပ္ပါယော၊ အနု။ နောက်၌ ပြအပ်သော "အတီတေန ပစ္စုပ္ပန္နံ" စသော မိဿကကာလ ၃-ပါးကို ဟောတော်မမူသောကြောင့် ကာလအားဖြင့် "ပစ္စုပ္ပန္န" စသော ၆-ပါးသာပြား၏။ ဧဝ ဖြင့် ၉-ပါး မပြားဟု ကန့်သည်။ ၊ ၆-ပါးသောဝါရတို့ကိုသာ (ပစ္စုန္နစသောအားဖြင့် ၆-ပါးသော ဝါရတို့ကိုသာ)။ ဝုတ္တာ။
ပန၊ ဆက်။ အတီတေန ပစ္စုပ္ပန္နော၊ အတီတနှင့် တကွ ပစ္စုပ္ပန္နကာလ၎င်း။ အနာဂတေန ပစ္စုပ္ပန္နော၊ အနာဂတနှင့်တကွ ပစ္စုပ္ပန္နကာလ၎င်း။ အနာဂတေန အတီတော၊ အနာဂတနှင့်တကွ အတီတကာလ၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ တယော၊ ကုန်သော။ ဧတေ ဧတေ ပန တယော၊ ပေ၊ န ဂဟိတာ။ ။အတီတေန ပစ္စုပ္ပန္နကာလဟူသည် ပဋိလောမပုစ္ဆာတို့ဖြင့် ပြအပ်သော "ယဿ ဝါ ပန ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ။ တဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" စသည်ဖြင့် ကာလအထူးအပြားကို နည်းမှီ၍ "ယဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ။ (အတီတေန၊) တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ (ပစ္စုပ္ပန်၊)" ဤသို့ အတိတ်နှင့် ပစ္စုပ္ပန်ရောသော ကြိယာတို့ကို ယှဉ်စေနိုင်လောက်၏။ ထို့ကြောင့် အထူးဟောတော်မမူတော့၊-ဟူလို။ "တတ္ထ တတ္ထ ဟိ" စသည်ကား ဆိုအပ်ပြီးသော စကားကို ထင်ရှားအောင် ပြသော အကျယ်တည်း။ ၊ ဤကာလတို့ကို။ ဝါ၊ ဤဝါရတို့ကို။ ဝါ၊ တို့သည်။ ယထာဒဿိတာ၊ အကြင်အကြင်ပြအပ်ပြီးကုန်သော။ မိဿကကာလဘေဒါ၊ ရောနှောသော ကာလအထူးအပြားရှိကုန်သော။ တယော ဧဝ၊ ဝါရ ၃-ပါးတို့သည်ပင်။ (ပစ္စုပ္ပန္နာတီတစသော ၃-ပါး တို့သည်ပင်။ ဟောန္တိ။) ဝိသုံ၊ သီးခြား။ န ဝိဇ္ဇန္တိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ န ဂဟိတာ၊ ယူတော်မမူအပ်ကုန်။
ဟိ၊ ချဲ့။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုယမက၌။ ပဋိလောမပုစ္ဆာဟိ၊ ပဋိလောမပုစ္ဆာတို့ဖြင့်။ အတီတေန၊ အတိတ်နှင့်တကွ။ ပစ္စုပ္ပန္နာဒယော၊ ပစ္စုပ္ပန်အစရှိကုန်သော။ ကာလဘေဒါ၊ ကာလအထူးအပြားတို့ကို။ ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ကုန်ပြီ။ တေနေဝ၊ ထိုနည်းဖြင့်ပင်။ ယဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိအာဒိ၊ အစရှိသော ယမကသည်။ ဝါ၊ ကို။ ယောဇေတုံ၊ ယှဉ်စေခြင်းငှါ။ သက္ကာ၊ တတ်ကောင်း၏။
ဟိ၊ မှန်။ တေနေဝ တေနေဝ ဟိ၊ ပေ၊ ဝုတ္တာနိ။ ။ တေနေဝဖြင့် ရှေ့ဝါကျ၌ ဆိုအပ်ပြီးသော "တေနေဝ စ နယေန။ ပေ။ သက္ကာ ယောဇေတုံ" တို့ကိုပြန်၍ညွှန်သည်။ "မိဿက ကာလဘေဒေသုစ" ၌ စသဒ္ဒါဖြင့် အမိဿက ကာလဘေဒကို ဆည်းပါ။ "ယဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" စသော အမိဿက ကာလဘေဒ၌သာ "ဝေဒနာက္ခန္ဓော" စသောနောက်နောက်ပုဒ်ကို မူတည်၍ "ရူပက္ခန္ဓော" စသော ရှေးရှေးပုဒ်နှင့်ယှဉ်စေ၍ ဟောတော်မမူအပ်သည် မဟုတ်သေး။ "ယဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ" စသော မိဿကကာလဘေဒတို့၌လည်း ထိုအတိုင်း ယှဉ်စေ၍ ဟောတော်မမူအပ်-ဟူလို။ ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။ (ထိုနည်းဖြင့်ပင် ယှဉ်စေခြင်းငှါ တတ်ကောင်းသည်၏အဖြစ်ကြောင့်ပင်။) မိဿကကာလဘေဒေသု စ၊ ရောနှောသော ကာလအထူးအပြားရှိသောယမကတို့၌လည်း။ ပစ္ဆိမပစ္ဆိမဿ၊ နောက်၌ဖြစ်နောက်၌ဖြစ်သော။ ခန္ဓဿ၊ ခန္ဓာကို။ ["နောက်နောက် ခန္ဓာကိုမူတည်၍"-ဟူလို။] ပုရိမ ပုရိမေန၊ ရှေး၌ဖြစ် ရှေး၌ဖြစ်သော ခန္ဓာနှင့်။ ယောဇနံ၊ ယှဉ်စေခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။ ["ရှေးရှေးခန္ဓာကို မူလီသွတ်၍"-ဟူလို။] ယမကာနိ၊ တို့ကို။ န ဝုတ္တာနိ။ အမိဿကကာလဘေဒေသု၊ ရောနှောခြင်း မရှိသောကာလအထူးအပြားရှိသောယမကတို့၌။ ဂဟိတနိယာမေန၊ ယူအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်။ သုခဂ္ဂဟဏတ္ထံပိ သုခဂ္ဂဟဏတ္ထံပိ။ ။ အပိဖြင့်"ယောဇနာ သုကရတာယ" ကိုပေါင်း။ ရှေးရှေးခန္ဓာကို မူတည်ကာ နောက်နောက်ခန္ဓာနှင့် ယှဉ်စေ၍ ဟောတော်မူခြင်းသည် မူလီသွတ်ရာ၌ လွယ်ကူရုံသာမက, (အမိဿကကာလဘေဒ၌ မှတ်ယူအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်) လွယ်ကူစွာ မှတ်ယူနိုင်ခြင်းအကျိုးလည်း ရှိသေး၏။ "ထိုအကျိုးငှာ ရှေးရှေးခန္ဓာကို မူတည်ကာ နောက်နောက် ခန္ဓာကို မူလီသွတ်၍ ဟောတော်မူပါသည်"-ဟူလို။ ၊ လွယ်ကူစွာ ယူခြင်း အကျိုးငှာလည်း။ ပစ္ဆိမပစ္ဆိမေနေဝ၊ နောက်၌ဖြစ် နောက်၌ဖြစ်သော ခန္ဓာနှင့်သာလျှင်။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စပ်၍။ ဝုတ္တာနိ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ဣမိနာယေဝ စ လက္ခဏေနာတိ အာဒိနာ အာဒိနာ၊ ပေ၊ ဒဿေတိ‌။ ။ပုရေပဉှ အမည်ရခြင်း၏ အကြောင်းသည် သရူပဒဿနဝိသဇ္ဇနဝယ် ပုရိမကောဋ္ဌာသနှင့် တူသည်၏အဖြစ် (ပုရိမကောဋ္ဌာသကဲ့သို့ ခန္ဓာတပါးသာရခြင်း)တည်း။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် "ယဿ ဟိ" စသော အကျယ်စကားကို ကြည့်၍ သိပါ။ အဋ္ဌကထာနိဿယ အဓိပ္ပါယ်၌လည်း ပြထားသည်။ ၊ ဖြင့်။ (ဒဿေတိ၌စပ်) ယေန ကာရဏေန၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့် (တပါးသော ပုဒ်ဖြင့် သိမ်းယူအပ်သော ခန္ဓာတို့၏ ဥပ္ပါဒ နိရောဓကိုရခြင်း, ၂-ပါးသောပုဒ်အပေါင်းဖြင့် သိမ်းယူအပ်သော ခန္ဓာတို့၏ ဥပ္ပါဒ နိရောဓကိုရခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။) [နာမံ ဝုတ္တံ၌စပ်] ပုရေပဉှောတိ စ၊ ပုရေပဉှဟူ၍၎င်း။ ပစ္ဆာပဉှောတိ စ၊ ပစ္ဆာပဉှဟူ၍၎င်း။ နာမံ တိစ နာမံ ဝုတ္တံ။ ။ "ယဿ ဟိ" စသော ဝိတ္ထာရစကား၌ ပရိပုဏ္ဏပဉှလည်း ပါဝင်သောကြောင့် "တိ စ"၌ စသဒ္ဒါဖြင့် "ပုရေပစ္ဆာပဉှောတိ စ နာမံ ဝုတ္တံတိ နိဒ္ဓါရေတွာ (ထုတ်ဆောင်၍) ယောဇေတဗ္ဗံ" ဟူသော အနုဋီကာနှင့်အညီ ပုရေပစ္ဆာ ပဉှဟူသော အမည်ကိုဆည်းပါ။ "ယောဇေတဗ္ဗံ" ဟု ဆိုသောကြောင့် နိဿယအနက်ပေးရာ၌ ထည့်၍ ပေးနိုင်ပါသည်။ [ပရိပုဏ္ဏပဉှကိုပင် ပုရေပစ္ဆာပဉှ" ဟုခေါ်သည်။] ၊ အမည်ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ ["တိ စ" ၌ စသဒ္ဒါဖြင့် ပုရေပစ္ဆာပဉှအမည်ရခြင်း၏အကြောင်းကိုပြသည်ဟုဆည်းပါ။] တံ၊ ထိုအကြောင်းကို။ ဒဿေတိ။
ဟိ၊ ချဲ့။ ယဿ ယဿ ဟိ၊ ပေ၊ ပရိပုဏ္ဏပဉှော။ ။ သရူပဒဿနဝိသဇ္ဇန၌ ဖြေထိုက်သော အနက်တို့ကို ပရိပူရ (အပြည့်အစုံ) သိမ်းယူနိုင်သောကြောင့် ပရိပုဏ္ဏပဉှမည်၏။ [ပရိပုဏ္ဏဿ အပြည့်အစုံဖြေထိုက်သော အနက်ကို+သင်္ဂဏှကော၊ သိမ်းယူနိုင်သော + ပဉှော၊ မေးကြောင်း စကားတည်း။ ပရိပုဏ္ဏပဉှော၊ စကား၊... ပဉှောတိ စေတ္ထ ပုစ္ဆာဝသေန ပဝတ္တံ ဝစနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊-အနု။ (ဤနေရာ၌ ဉာတုံ ဣစ္ဆိတအတ္ထကို ပဉှဟု မခေါ်ရ)။] ၊ အကြင်ပြဿနာ၏။ သရူပဒဿနေန၊ သရုပ်သကောင်ကိုပြခြင်းအားဖြင့်။ ဝိသဇ္ဇနံ၊ အဖြေသည်။ ဟောတိ။ သော၊ ထိုပြဿနာသည်။ ပရိပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။ ဝိသဇ္ဇေတဗ္ဗတ္ထသင်္ဂဏှနတော၊ ဖြေထိုက်သော အနက်ကို သိမ်းယူခြင်းကြောင့်။ ပရိပုဏ္ဏပဉှော နာမ၊ မည်၏။
ပန၊ ဆက်။ တံဝိဿဇ္ဇနဿ တံဝိဿဇ္ဇနဿ။ ။တံသရူပဒဿနေန- ထိုသရူပဒဿနအားဖြင့်+ ဝိသဇ္ဇနံ တံဝိသဇ္ဇနံ၊ တံ ဝါ ယထာဝုတ္တံ (အကြင် အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော သရူပဒဿနဖြစ်သော) + ဝိသဇ္ဇနံ ယဿာတိ တံဝိသဇ္ဇနော၊ ထိုသရူပဒဿနဟူသော ဖြေခြင်းရှိသော ဝိသဇ္ဇနာ။ ၊ ထိုသရူပဒဿနဝိသဇ္ဇန၏။ ပုရိမကောဋ္ဌာသေန၊ ရှေ့အဖို့အစုဖြစ်သော စကားနှင့်။ သဒိသတ္ထတာယ၊ တူသော အနက်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပုရေပဉှော၊ ပုရေပဉှဟူ၍၎င်း။ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသသဒိသတ္ထတာယ၊ နောက်အဖို့အစုဖြစ်သော စကားနှင့် တူသော အနက်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပစ္ဆာပဉှောတိ စ၊ ဟူ၍၎င်း။ နာမံ၊ အမည်ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
စ၊ ဆက်။ သဒိသတ္ထတာ သဒိသတ္ထတာ စ၊ ပေ၊ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ ။ "တူသော အနက် ရှိသည်၏အဖြစ်" ဟူသည်ကိုလည်း "သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်၏ အနက်, သို့မဟုတ်-သံသယပုဒ်၏အနက်နှင့် တူသောအနက်" ဟု စိစစ်ဖွယ်မလိုပါ။ မည်သည့်ပုဒ်မဆို တပုဒ်ဖြင့်သိမ်းယူအပ်သော ခန္ဓာ၏ ဥပ္ပါဒ, သို့မဟုတ်-နိရောဓကို ရခြင်းဟူသော အနက်အားဖြင့် တူသည်၏ အဖြစ်မျှဖြင့် ပုရေပဉှ၌ မှတ်ထိုက်၏။ ၊ တူသော အနက်ရှိသည်၏အဖြစ်ကို။ (ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၌စပ်) သန္နိဋ္ဌာနသံသယပဒဝိသေသံ မှတ်ချက်။ ။ သန္နိဋ္ဌာန သံသယပဒဝိသေသံ အဝိစာရေတွာ (အနက်အရတူ- ဟူရာ၌ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်နှင့် အနက်အရတူဟု-၎င်း,သံသယပုဒ်နှင့် အနက်အရတူဟု၎င်း အထူးကိုမစိစစ်တော့ဘဲ)" ဟူသောစကားကို အဋ္ဌကထာ၌ပုံစံထုတ်ပုံကိုကြည့်၍ ဆိုသည်၊ မှန်၏ အဋ္ဌကထာဝယ် ပုရေပဉှာအတွက် ပုံစံထုတ်ရာ၌ "ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇတိ, တတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသောပုစ္ဆာကို "ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု ဖြေရာ၌ နောက်သံသယပုဒ်၏ အရဖြစ်သောဝေဒနာက္ခန္ဓာရပုံကို ပြထားသည်။ ၊ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ် သံသယပုဒ်အထူးကို။ အဝိစာရေတွာ၊ မစိစစ်မူ၍။ ဧကေန၊ တပါးသော။ ပဒေန၊ ပုဒ်ဖြင့်။ သင်္ဂဟိတဿ၊ သိမ်းယူအပ်သော။ ခန္ဓဿ၊ ၏။ ဥပ္ပါဒ နိရောဓလာဘသာမညမတ္တေန၊ ဥပ္ပါဒ နိရောဓကို ရခြင်းအားဖြင့်တူသည်၏အဖြစ်မျှဖြင့်။ ပုရေပဉှေ၊ ပုရေပဉှ၌။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။

ဝါ၊ တနည်း။ [အဋ္ဌကထာမှ တနည်း။-ဟူလို။] သန္နိဋ္ဌာနပဒသင်္ဂဟိတဿ ``**သန္နိဋ္ဌာနပဒသင်္ဂဟိတဿ ဝါ။** ။အဋ္ဌကထာဝယ် "ယတ္ထရူပက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇတိ, တတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော ပြဿနာ၌ "ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော အဖြေအရ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ တပါးသာ ရသောကြောင့် ပုရေပဉှာဟုဆိုထား၏။ သို့သော်-"ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော ထိုအဖြေကို စဉ်းစားလျှင် "ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်၏ အရဖြစ်သော ရူပက္ခန္ဓာ၏ မဖြစ်ခြင်းကိုခွင့်ပြုရာရောက်၏။ ထိုသို့ ခွင့်ပြုရာရောက်သောကြောင့် သန္နိဋ္ဌာန်ဖြစ်သော ရှေ့ပုဒ်၏အနက်ကို ရသည့်အတွက် "ပုရေပဉှ"၊ ရှေ့ပြဿနာ" ဟူသောသဒ္ဒါနှင့် လိုက်လျောသည်ဟု ဋီကာ ဆရာအလို မှတ်ပါ။``

အနုဋီကာ။ ။ ယဒိပိ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝိသဇ္ဇိတတ္တာ ဝေဒနာက္ခန္ဓဿ ဥပ္ပါဒေါ လဗ္ဘတီတိ ဝုတ္တံ၊ ယော ပန သန္နိဋ္ဌာနပဒသင်္ဂဟိတော (ယတ္ထရူပက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇတိ ဟူသော သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့် သိမ်းယူအပ်သော) ရူပက္ခန္ဓဿ အနုပ္ပါဒေါ ပါဠိယံ အနုညာတရူပေန ဌိတော၊ တဿ ဝသေ‌န ပုရေပဉှော ယုတ္တောတိ အဓိပ္ပါယော၊ ဧဝံ ဟိ ပုရိမကောဋ္ဌာသေန သဒိသတ္ထတာ ဟောတိ၊ ဤအဖွင့်အလို ပုရေပဉှ၌ ပုရေအတွက် "ရှေ့" ဟူသော အနက်လည်းရသောကြောင့်သာ၍ ယုတ္တိရှိသည်။ ၊ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့်သိမ်းယူအပ်သော။ ခန္ဓဿ၊ ကို။ အနုညာတဝသေန၊ ခွင့်ပြုခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ပုရေပဉှော၊ ကို။ (အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ) ဝုတ္တော၊ ဣတိ (ဣဒံအတ္ထဇာတံ)၊ ဤအနက်သဘောသည်။ ယုတ္တံ၊ သင့်၏။

သန္နိဋ္ဌာနတ္ထဿေဝ၊ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်၏အနက်ကိုသာ။ ပဋိက္ခိပနံ၊ ပယ်မြစ်ခြင်းသည်။ ပဋိက္ခေပေါ၊ ပဋိက္ခေပဝိသဇ္ဇနမည်၏။ သံသယတ္ထ နိဝါရဏံ၊ သံသယပုဒ်၏အနက်ကို တားမြစ်ခြင်းသည်။ ပဋိသေဓော၊ ပဋိသေဓဝိသဇ္ဇနမည်၏။ ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ပဋိက္ခေပပဋိသေဓာနံ၊ တို့၏။ ဝိသေသော၊ တည်း။
**ပါဠိပဒမေဝ ဟုတွာ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်၏။ ပုစ္ဆာပါဠိယာ၊ ပုစ္ဆာပါဠိတော်၌။ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူသော။ ယံ ပဒံ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ န ကာရဝိရဟိတံ၊ န အက္ခရာမှ ကင်းသော။ တဒေဝ ပဒံ၊ ထိုပုဒ်သည်ပင်။ ယုတွာ (အတ္ထံ ဝိသဇ္ဇေတိ၌ စပ်) ဣတိ အတ္ထော။
တတ္ထ တတ္ထ ဥပ္ပတ္တိ စသည်။ ။ နကာရဝိရဟိတန္တိ ဧတေန (ပါဠိဂတိဝိသဇ္ဇနဝယ် န ကာရဝိရဟိတံ ဟူသော ဤစကားဖြင့်) ပဋိသေဓဿ (နုပ္ပဇ္ဇတိ, န နိရုဇ္ဈတိ-ဟူသော ပဋိသေဓကို) ပဋိသေဓိတံ (ပြန်၍ တားမြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကို) အာဟ။ ["နုပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု ပဋိသေဓဖြင့် မေးရာဝယ် "ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟုဖြေသောကြောင့် ထိုပဋိသေဓကို ပြန်၍ တားမြစ်ရာရောက်သည်။-ဟူလို။] ယဒိ ဧဝံ ပါဠိဂတိ ပဋိသေဓဝိသဇ္ဇနာနံ ကော ဝိသေသောတိ အာဟ-"တတ္ထ ဥပ္ပတ္တီ" တိ အာဒိ (ဤသို့ မေးဘွယ်ရှိသောကြောင့် "တတ္ထ ဥပ္ပတ္တိ" စသည်ကိုမိန့်)။-အနု၊ အဓိပ္ပါယ်ကား- "နုပ္ပဇ္ဇတိ, န နိရုဇ္ဈတိ" စသည်ဖြင့် လာသောပုစ္ဆာ၌ ပဋိသေဓကို တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှါ ပါဠိဂတိဝိသဇ္ဇနကို ပြုတော်မူရသည်။ ဖြစ်ခြင်းကိုသော်၎င်း ချုပ်ခြင်းကိုသော်၎င်း တားမြစ်ခြင်း အကျိုးငှါပဋိသေဓဝိသဇ္ဇနကို ပြုတော်မူရသည်-ဟူလို။ ၊ ထိုဝိသဇ္ဇန ၂-မျိုးတို့တွင်။ ဥပ္ပတ္တိ နိရောဓပဋိသေဓဿ၊ ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်ကြောင်းစကား, ချုပ်ခြင်းကို တားမြစ်ကြောင်း စကားကို။ ပဋိသေဓနတ္ထံ၊ တဖန်ပြန်၍ တားမြစ်ခြင်းငှါ။ ["နုပ္ပဇ္ဇတိ" ကို "ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု၎င်း, "န နိရုဇ္ဈတိ" ကို "နိရုဇ္ဈတိ"ဟု၎င်း တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှါ။] ပါဠိဂတိယာ၊ ပုစ္ဆာပါဠိတော်၏ အသွားဖြင့်။ ဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို။ (ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်ပြီ။) ဥပ္ပတ္တိနိရောဓာနမေဝ၊ ဖြစ်ခြင်း ချုပ်ခြင်းတို့ကိုပင်။ ပဋိသေဓနတ္ထံ၊ တားမြစ်ခြင်းအကျိုးငှါ။ ပဋိသေဓေန၊ တားမြစ်ခြင်းအားဖြင့်။ ဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို။ ကတံ၊ ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
စတုန္နံ, ပဉှာနံ၊ တို့ကို၎င်း။ ပဉ္စန္နံ, ဝိဿဇ္ဇနာနံ စ၊ တို့ကို၎င်း။ (ပက္ခေပေါ၌စပ်) သတ္တဝီသတိယာ၊ သော။ ဌာနေသု၊ ဌာနတို့၌။ ပက္ခေပေါ၊ ထည့်သွင်းခြင်းကို။ တဒေကဒေသပက္ခေပဝသေန၊ ထိုပဉှ ထိုဝိသဇ္ဇနတို့၏ တစိတ်တဒေသအဖြစ်ကို ထည့်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝုတ္တော၊ ပြီ။ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗော။ ဟိ၊ မှန်၏။ [တနည်း-(ကသ္မာ၊ ကြောင့်။) တဒေကဒေသပက္ခေပဝသေန ဝုတ္တောတိ, ဝေဒိတဗ္ဗော၊ နည်း။ ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။]
ပရိပုဏ္ဏပဉှော ဧဝ၊ ပရိပုဏ္ဏပြဿနာကိုသာလျှင်၎င်း။ သရူပဒဿနေန၊ သရုပ်သကောင်ကို ပြခြင်းဖြင့်လည်း။ ဝိဿဇ္ဇနံ ဧဝ စ၊ ကိုသာလျှင်၎င်း။ သတ္တဝီသတိယာ၊ ဆော။ ဌာနေသု၊ တို့၌။ ပက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ထည့်သွင်းထိုက်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (တဒေကဒေသပက္ခေပဒသေန ဝုတ္တောတိဝေဒိတဗ္ဗော)။
**ကိံ နု သက္ကာ ဣတော ပရန္တိ**၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ (ဒဿေတိ၌စပ်၊) ဣတော ပါဠိဝဝတ္ထာနဒဿနာဒိတော၊ ဤ ပါဠိဝဝတ္ထာန်ကိုပြခြင်း အစရှိသည်မှ။ [အာဒိသဒ္ဒေန ပုစ္ဆာဝိဘင်္ဂေါ ဝိသဇ္ဇနဋ္ဌာနာနိ ဧကသ္မိံ ပဉှေယောဇနာနယောတိ ဣမေသံ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊-အနု။] အညော၊ အခြားသောအဖွင့်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှါ။ ကိံ နုသက္ကာ၊ အဘယ်မှာ တတ်ကောင်းပါအံ့နည်း။ (န သက္ကာ ဧဝ၊ သာ။) ဣတိ၊ သို့။ အညဿ၊ သော။ သက္ကုဏေယျဿ၊ တတ်ကောင်းသောအဖွင့်၏။ အဘာဝံ၊ မရှိတော့ခြင်းကို။ (သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ။ [ဤမှ နောက်၌ ပါဠိတော်ဝယ် အဋ္ဌကထာမဖွင့်အပ်သေး၍ ကျန်နေသော အချက်တို့ကိုဖွင့်ပြလိုသောကြောင့်"သုဒ္ဓါဝါသာနံ" စသည် မိန့်။]
သုဒ္ဓါဝါသာနံ၊ ပေ၊ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤအဖြေဖြင့်။ သုဒ္ဓါဝါသဘူမီသု၊ တို့တွင်။ ဧကဘူမိယံပိ၊ တစ်ခုသော ဘုံ၌လည်း။ ဒုတိယာ၊ ၂-ခုမြောက်ဖြစ်သော။ ဥပပတ္တိ၊ ပဋိသန္ဓေသည်။ နတ္ထိ။ ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဉာပိတံ၊ သိစေအပ်သည်။ ဟောတိ။
ဟိ၊ မှန်။ ပဋိသန္ဓိတော၊ မှ။ ပဘုတိ၊ စ၍။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ စုတိ၊ သည်။ အတ္ထိ။ တာဝ၊ ထိုစုတိတိုင်အောင်။ ပဝတ္တကမ္မဇသန္တာနံ၊ ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်အစဉ်ကို။ ဧကတ္တေန၊ တစ်ခုတည်း၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ တဿ၊ ထိုကမ္မဇရုပ်အစဉ်၏။ ဥပ္ပါဒ နိရောဓဝသေန၊ ဖြစ်ခြင်း ချုပ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ အယံဒေသနာ၊ ဤသုဒ္ဓါဝါသာနံ တေသံ တတ္ထ စသော ဒေသနာတော်သည်။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်၏။
ဟိ၊ မှန်။ တသ္မိံ၊ ထိုကမ္မဇရုပ်အစဉ်သည်။ အဗ္ဗောစ္ဆိန္နေ၊ မပြတ်လသော်။ ကုသလာဒီနဉ္စ၊ ကုသိုလ်အစရှိသည်တို့၏လည်း။ ပဝတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ (တသ္မိံ ထိုကမ္မဇရုပ်အစဉ်သည်။) ဝေါစ္ဆိန္နေ၊ ပြတ်လသော်။ (ကုသလာဒီနဉ္စ၊ တို့၏လည်း။) အပ္ပဝတ္တိ စ၊ သည်လည်း။ (ဟောတိ၊) ဣတိ၊ ကြောင့်။ တေနေဝ စ၊ ထိုကမ္မဇရုပ်အစဉ်ဖြင့်ပင်လည်း။ ဥပ္ပါဒ နိရောဓာ၊ အစဆုံးဖြစ်ခြင်း နောက်ဆုံးချုပ်ခြင်းတို့ကို။ (ဘဂဝတာ) ဒဿိတာ၊ ကုန်ပြီ။ တသ္မာ၊ ကြောင့် (တခုသော ကံကြောင့်ဖြစ်သော ဝိပါက်အစဉ်၏ တခုတည်း၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်)။ တဿ၊ ထိုကမ္မဇရုပ်အစဉ်၏။ ဧကသတ္တဿ၊ တစ်ယောက်သော သတ္တဝါ၏။ ပဋိသန္ဓိဥပ္ပါဒတော၊ ပဋိသန္ဓေ၏ ဥပ္ပါဒ်ခဏမှ။ ယာဝ၊ လောက်။ စုတိနိရောဓော၊ စုတိ၏ ချုပ်ခြင်းသည်။ (ဟောတိ၊) တာဝ၊ ထိုစုတိချုပ်ရာ ကာလတိုင်အောင်။ အတီတတာ၊ အတိတ်၏အဖြစ်သည်။ နတ္ထိ၊ စ၊ ဆက်။ တတော၊ ထိုပဋိသန္ဓေ၏ ဥပါဒ်ခဏမှ။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ တတ္ထ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌။ ပဋိသန္ဓိဝသေန၊ ပဋိသန္ဓေအစွမ်းဖြင့်။ ကမ္မဇသန္တာနံ၊ ကမ္မဇရုပ်အစဉ်သည်။ န ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗံ၊ ရှေး၌ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ခန္ဓဒွယမ္ပိ၊ ရူပက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ၂-ပါးအပေါင်းကိုလည်း။ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ၊ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ ဟူ၍ (မဖြစ်ဘူးသေးဟူ၍)။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခမှတပါး, စောဒက ပက္ခကို ဆိုဦးအံ့။ ကသ္မာ ကသ္မာ ပန၊ ပေ၊ န ဝိညာယတိ။ ။ "သုဒ္ဓါဝါသာနံ တေသံ တတ္ထရူပက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓောစ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ" ဟူသောဤပါဠိ၌ "သုဒ္ဓါဝါသာနံ" ဟု သာမညဟောတော်မူသောကြောင့် တဘုံ တဘုံ၌သာ ဒုတိယပဋိသန္ဓေမရှိသည် မဟုတ်သေး၊ သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံလုံး၌လည်း ဒုတိယပဋိသန္ဓေမရှိဟု သိထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော၊ အဘယ့်ကြောင့် ထိုသို့ မသိအပ်ပါသနည်း၊ ဤသို့မေးသည်၊ ဆိုလိုရင်းကား-သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံဝယ် မည်သည့်ဘုံ၌ဖြစ်ဖြစ် တစ်ကြိမ် ပဋိသန္ဓေနေပြီးနောက် မည်သည့်သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌မျှ ဒုတိယပဋိသန္ဓေမနေတော့ဘဲ ပရိနိဗ္ဗာန်စံရမည် မဟုတ်ပါလော-ဟူလို။ ၊ ကြောင့်။ ဧတာယ ပါဠိယာ၊ ဤသုဒ္ဓါဝါသာနံ တေသံ တတ္ထ စသောပါဠိတော်ဖြင့်။ သကလေပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်သော။ သုဒ္ဓါဝါသေ၊ သုဒ္ဓါဝါသ ငါးဘုံ၌ (သုဒ္ဓါဝါသတဘုံစီ၌ကဲ့သို့ ၅-ဘုံလုံး၌လည်း)။ ဒုတိယာ၊ သော။ ပဋိသန္ဓိ၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ န ဝိညာယတိ၊ မသိအပ်သနည်း။ ဣတိ၊ ဤကားအမေးတည်း။
ဥဒ္ဓံသောတပါဠိသဗ္ဘာဝါ ဥဒ္ဓံသောတ ပါဠိ သဗ္ဘာဝါ။ ။ ကတမော စ ပုဂ္ဂလော ဥဒ္ဓံသော တော အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ ဣမေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခံယာ ဩပပါတိကော ဟောတိ၊ တတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယီ အနာဝတ္တိ ဓမ္မော တသ္မာ လောကာ၊ သော အဝိဟာ စုတော အတပ္ပံ ဂစ္ဆတိ၊ အတပ္ပါ စုတော သုဒဿံ ဂစ္ဆတိ၊ သုဒဿာ စုတော သုဒဿိံ ဂစ္ဆတိ၊ သုဒဿိယာ စုတော အကနိဋ္ဌံ ဂစ္ဆတိ၊ အကနိဋ္ဌေ အရိယမဂ္ဂံ သဉ္စနေတိ ဥပရိဋ္ဌိမာနံ သံယောဇနာနံ ပဟာနာယ၊ အယံ ဝုစ္စတိပုဂ္ဂလော ဥဒ္ဓံသောတော အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ ပုဂ္ဂလပညတ်, ဧကကနိဒ္ဒေသ ပုဒ်ရေ(၄ဝ)၊ ဤသို့ ဥဒ္ဓံသောတ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟောပြတော်မူအပ်ရာ ပါဠိတော်၏ အထင်အရှားရှိခြင်းကြောင့် သုဒ္ဓါဝါသာနံ တေသံ စသောဤပါဠိတော်ဖြင့် သုဒ္ဓါဝါသ ၅-ဘုံလုံး၌ ဒုတိယပဋိသန္ဓေမရှိရ၊ တကြိမ်သာပဋိသန္ဓေရှိရမည်ဟု မသိထိုက်ပါ၊ သုဒ္ဓါဝါသတဘုံတဘုံလျှင် ဒုတိယပဋိသန္ဓေ မရှိရဟုသာ သိထိုက်ပါသည်-ဟူလို၊ ဤအဓိပ္ပါယ်ကို ရည်ရွယ်၍ "သုဒ္ဓဘုံမြတ်, ခါမလပ်နှင့်, ထက်ရပ်သုဒ္ဓ, တဝသန္ဓိ၊...အကနိဘွေ, စုတိလေမူ, သန္ဓေနေသူ, မရှိဟူ၏" ဟု ဝီထိနှင့် ၃-ချက်စု ဘာသာဋီကာ၌ ဆိုခဲ့သည်။ ၊ ဥဒ္ဓံသောတပါဠိ၏ထင်ရှားရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (ဧတာယ ပါဠိယာ၊ ဤသုဒ္ဓါဝါသာနံ အနုဋီကာ။ ။ ပဉ္စသု သုဒ္ဓါဝါသေသု ယထာ ပစ္စေကံ"ဧကိဿာဘူမိယာ ဒုတိယာ ဥပပတ္တီ" တိ ယထာဝုတ္တပါဠိယာ ဝိညာယတိ၊ ဧဝံ "သုဒ္ဓါ ဝါ သာနံ" တိ အဝိသေသဝစနတော သကလေပိ သုဒ္ဓါဝါသေ သာ နတ္ထီတိ၊ တာယကသ္မာ န ဝိညာယတီတိ စောဒနံ သမုဋ္ဌာပေတွာ သယမေဝ ပရိဟရိတုံ "ကသ္မာ ပနာ" တိ အာဒိ မာဟ၊ တတ္ထ သုဒ္ဓါဝါသေသု ဟေဋ္ဌာဘူမိကဿ အသတိ ဣန္ဒြိယပရိပါကေ ဥပရိဘူမိသမုပ္ပတ္တိ န သက္ကာ ပဋိသေဓေတုံ ဥဒ္ဓံ သောတဝစနတော။ တေသံ တတ္ထ-စသောပါဠိဖြင့်။ သကလေပိ သုဒ္ဓါဝါသေ ဒုတိယာပဋိသန္ဓိ နတ္ထိ၊ ဣတိ, နဝိညာယတိ၊ မသိအပ်။)
ဟိ၊ မှန်။ ဒွေပိ၊ ၂-ရပ်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ပါဠိယော၊ သုဒ္ဓါဝါသာနံ တေသံ-ပါဠိတော်တို့ကို။ သံသန္ဒေတဗ္ဗာ၊ နှီးနှောထိုက်ကုန်၏ (နှီးနှော၍ ယူထိုက်ကုန်၏)။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
အသညသတ္တာနံ၊ ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ယဿ၊ ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ၊ ဟူသော။ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန သန္နိဋ္ဌာနေန ဝိသေသိတာ။ ။ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်တို့သည် အနိယမ ဖြစ်သောကြောင့် သံသယပုဒ်ကို အထူးပြုသော ဝိသေသနဖြစ်၍ သံသယပုဒ်တို့ကား အထူးပြုအပ်သော ဝိသေသိတပုဒ်များဖြစ်သည်၊ ထိုပုဒ်တို့၏ အနက်အရလည်း ဤအတိုင်းပင် ဝိသေသန ဝိသေသိတဖြစ်ကြသည်။ ဤနေရာ၌ "ယဿ ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ" သည် "တဿ တတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ" ကို အထူးပြုသော ဝိသေသနတည်း၊ ဤ ဝိသေသနဖြင့် အထူးပြုအပ်သော သတ္တဝါကား အသညသတ်ဘုံ၌ဖြစ်သော သတ္တဝါတည်း၊ ထို့ကြောင့် "ဧတေန။ ပေ။ အသညသတ္တာနံတိ ဝုတ္တံ" ဟု ဆိုသည်။ ၊ ဤသန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့်။ ဝိသေသိတာ၊ အထူးပြုအပ်ကုန်သော။ အသညသတ္တာပိ၊ အသညသတ် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း။ သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တေ ဧဝ၊ ထိုအသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ။ (ပုရိမကောဋ္ဌာသေ၊ ၌။) ဂဟေတွာ၊ ယူတော်မူ၍။ အသညသတ္တာနံတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
တေန သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ထိုသန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့်။ ယေ၊ အကြင်ပစ္ဆိမဝိဘကပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဝဇ္ဇိတာ၊ ရှောင်ကြဉ်အပ်ကုန်ပြီ။ [ဝိသေသနပြုရာတွင် မပါဝင်ဘဲရှောင်ကြဉ်အပ်ကုန်ပြီ။] တေန ယေ ဝဇ္ဇိတာ။ ။ ထို သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့် အထူး ပြုအပ်သော အနက်တွင် မပါဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်ကား ထို အသညသတ်ဘုံမှ စုတေ၍ ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ရောက်ပြီးလျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုလတ္တံ့သော ပုဂ္ဂိုလ်တည်း၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အသညသတ်ဘုံသို့ ထပ်၍ ဖြစ်လိမ့်ဦးမည်လော-ဟု တွေးတောလျဉ်းပါးဖွယ်မရှိ၊ ထို့ကြောင့် ထိုပရိနိဗ္ဗာန်စံမည့်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုရည်ရွယ်၍ "ပစ္ဆိမဘဝိကာနံ တေသံ တတ္ထ (ထိုပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌) ရူပက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိဿတိ" ဟု ဟောတော်မူသည်။ တေ၊ ထိုပစ္ဆိမဘဝိကပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ တတော၊ ထိုအသညသတ်ဘုံမှ။ ပဉ္စဝေါကာရံ၊ ပဉ္စဝေါကာရဘုံသို့။ ဂန္တွာ၊ ၍။ ပရိနိဗ္ဗာယိဿန္တိ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုကုန်လတံ့။ တေသံ၊ ထိုပစ္ဆိမဘဝိကပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ပုန၊ တဖန်။ အသညေ၊ အသညသတ်ဘုံ၌။ ဥပပတ္တိပ္ပသင်္ဂေါ၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၌ လျဉ်းပါးဖွယ်သည်။ န အတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တေ၊ ထိုပစ္ဆိမဘဝိကပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ပစ္ဆိမဘဝိကာနံ၊ ပေ၊ နုပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝါ) အာဟ။
ဧတ္ထ ဧတ္ထ ကိံ ဘဝိဿတီတိ။ ။ "ပစ္ဆိမ ဘဝိကာနံ" နှင့်စပ်၍ စောဒနာဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဧတ္ထ ကိံ" စသည်ကို မိန့်၊ ပဉ္စဝေါကာရဘဝ, အာဒိဖြင့်ယူရသော စတုဝေါကာရဘဝ, ဧကဝေါကာရဘဝ, ရှိသကဲ့သို့ ထို့အတူ အကြင်ပစ္ဆိမဘဝ၌ ရူပက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာတို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မရှိလတံ့၊ ထိုပစ္ဆိမဘဝဟူသော ဘဝတမျိုးလည်း ရှိသေးသလော-ဟု စောဒနာသည်။ ["နတ္ထိပဉ္စဝေါကာရ ဘဝေသွေဝ" စသောအဖြေကား ထင်ရှားပြီ။] ၊ ဤ ပစ္ဆိဘဝိကာနံ တေသံ အစရှိသောပါဌ်၌။
ယတ္ထ၊ အကြင်ပစ္ဆိမဘဝ၌။ တေသံ၊ ထိုရူပက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ တို့၏။ အနုပ္ပတ္တိ၊ မဖြစ်ခြင်းသည်။ ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။ ပဉ္စဝေါကာရာဒိဘဝေါ၊ ပဉ္စဝေါကာရအစရှိသောဘဝသည်။ အတ္ထိဝိယ၊ ကဲ့သို့။ ကောစိ၊ တစုံတခုသော။ (သော) ပစ္ဆိမဘဝေါပိ၊ သည်လည်း။ အတ္ထိကိံ၊ ရှိသလော။ ဣတိ၊ ဤကားအမေးတည်း။ (ပဉ္စဝေါကာရာဒိဘဝေါ၊ သည်။ အတ္ထိဝိယ၊ သို့။ သောပစ္ဆိမဘဝေါ၊ သည်။)
နတ္ထိ၊ မရှိ။ (ကသ္မာ), ပဉ္စဝေါကာရာဒိ ဘဝေသွေဝ၊ တို့၌ပင်။ ယတ္ထ ဝါ တတ္ထ ဝါ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော ဘဝ၌မူလည်း။ ဌိတာနံ၊ တည်ကုန်သော။ ပစ္ဆိမ ဘဝိကာနံ၊ ပစ္ဆိမဘဝိကပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ (သင်္ဂဟိတတ္တာ၌စပ်) ယဿ ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော နုပ္ပဇ္ဇဿတီတိ၊ ဟူသော။ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ဖြင့်။ သင်္ဂဟိတတ္တာ၊ သိမ်းယူအပ်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
တေသံ၊ ထိုပစ္ဆိမဘဝိကပုဂ္ဂိုလ်တို့အား။ တတ္ထ၊ ထိုအရူပဘုံ၌။ ဣတရာနုပ္ပတ္တိဘာဝေ စ၊ ရူပက္ခန္ဓာမှ တပါးသော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်း။ အနုဇာနန္တော၊ ခွင့်ပြုတော်မူလိုသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝေဒနာက္ခန္ဓော စ နုပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝါ)အာဟ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
သုဒ္ဓါဝါသေ သုဒ္ဓါဝါသေ၊ ပေ၊ ဝုတ္တံ တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ ။ "သုဒ္ဓါဝါသေ ပရိနိဗ္ဗန္တာနံ" ၌ အောက်အောက် သုဒ္ဓါဝါသဘုံဝယ် ပရိနိဗ္ဗာန် မစံသေးဘဲ အထက်အထက်ဘုံရောက်မှ ပရိနိဗ္ဗာန်စံမည့်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို "သုဒ္ဓါဝါသေ ပရိနိဗ္ဗန္တာနံ" ဟု ဆိုနိုင်ပါသလော။ ဤသို့မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဣဒံ၊ ပေ ၊ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာနဝသေန ဝုတ္တံ" ဟုမိန့်သည်။ မှန်၏-ရဟန္တာမဖြစ်သေး၍ အဝိဟာဘုံမှအတပ္ပါဘုံသို့ သွားမည့် အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်သည် အဝိဟာဘုံသို့ နောက်ထပ်မလာသောကြောင့် အဝိဟာဘုံ၌ဖြစ်ဖို့ရာ ခန္ဓာသည် ငြိမ်းတော့၏။ ထိုသို့ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်စံခြင်းကိုပင် အဝိဟာဘုံအတွက် "သုဒ္ဓါဝါသေ ပရိနိဗ္ဗန္တာနံ" ဟု ဆိုနိုင်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်ရွယ်၍ "သပ္ပဋိသန္ဓိကာနံ သုဒ္ဓါဝါသာနံ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာနဝသေန ဝုတ္တံ"ဟု မိန့်သည်။ ထိုသို့ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ရဟန္တာဖြစ်၍ ပဋိသန္ဓေမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရည်ရွယ်၍ "အပ္ပဋိသန္ဓိကာနဉ္စ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာနဝသေန ဝုတ္တံ" ဟု ဆိုသည်။ ပရိနိဗ္ဗန္တာနံတိ ဣဒံ၊ ဟူသောဤသဒ္ဒါကို။ ပဋိသန္ဓိကာနံ၊ ပဋိသန္ဓေနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော။ သုဒ္ဓါဝါသာနဉ္စ၊ သုဒ္ဓါဝါသပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း။ အပ္ပဋိသန္ဓိကာနံ၊ ပဋိသန္ဓေမရှိကုန်သော။ သုဒ္ဓဝါသာနံ စ၊ တို့၏၎င်း။ တံ တံ ဘူမိယံ၊ ထိုထို သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌။ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာနဝသေန၊ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်၏အစွမ်းဖြင့်။ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တံ၊ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။
ဟိ၊ မှန်။ သဗ္ဗေသံ၊ ကုန်သော။ တေသံ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံသားတို့၏။ တတ္ထ၊ ထို သုဒ္ဓါဝါသ ဘုံ၌။ ဝေဒနာက္ခန္ဓော၊ သည်။ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ မဖြစ်ဘူး။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ပန ယထာ ပန၊ ပေ‌၊ အဝိဂတတ္တာ။ ။ "ချုပ်လတံ့" ဟူသော စကားသည်ပစ္စုပ္ပန်ခဏဝယ် ဥပ္ပါဒက္ခဏ သမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်၌လည်း ဖြစ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ "ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ ဖြစ်ပြီ" ဟူသော စကားသည် ပစ္စုပ္ပန်ခဏ၌ သုံးစွဲ၍မဖြစ်။ စင်စစ်ကား ဖြစ်ပြီး၍ သဘာဝဓမ္မအဖြစ်မှ ကင်းပြီးသော အတိတ်တရား၌သာ "ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ"ဟု သုံးစွဲနိုင်၏။ ထို့ကြောင့် "ပရိနိဗ္ဗန္တာနံ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ (သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်စံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုဘုံ၌ဖြစ်ပြီးမဟုတ်)" ဟု ဟောတော်မူနိုင်၏။ ဘာ့ကြောင့်နည်း-ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံဝယ် ပဋိသန္ဓေမှစ၍ စုတိတိုင်အောင် သန္တတိပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်၍ အတိတ်မဟုတ်သောကြောင့်တည်း။ ၊ ဆက်။ နိရုဇ္ဈိဿတီတိ ဝစနံ၊ ဟူသောစကားကို။ ပစ္စုပ္ပန္နေပိ၊ ပစ္စုပ္ပန်ခဏ၌သော်မှလည်း။ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီမှိ၊ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်၌။ ပဝတ္တတိယထာ၊ သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိဝစနံ၊ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထဟူသော သဒ္ဒါသည်။ ပစ္စုပ္ပန္နေ၊ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌။ န ပဝတ္တတိ၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။ ဝိဂတေ၊ ကင်းပြီးသော်။ အတီတေ ဧဝ၊ အတိတ်ကာလ၌သာ။ (ပဝတ္တတိ)။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပရိနိဗ္ဗန္တာနံ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။ (ကသ္မာ), ဥပ္ပန္နသန္တာနဿ၊ ဖြစ်ဆဲခန္ဓာအစဉ်၏။ အဝိဂတတ္တာ၊ မကင်းသေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
လောကဓာတုယော အနန္တာ လောကဓာတုယော။ ။ ဤစကားကို ဩကာသဝါရအတွက် ဩကာသ၏ အပိုင်းအခြားမရှိသည်၏အဖြစ်ကို ပြခြင်းငှါ ဆိုအပ်၏။ ထိုကြောင့် ပုဂ္ဂလဝါရ၌ ပုဂ္ဂိုလ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် မဖြစ်သင့်သောအနက်သည်လည်း ဩကာသ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သင့်သည်သာ။ ထို့ကြောင့် ဥပ္ပါဒနိရောဓ ၂-မျိုးလုံးပင် ဩကာသအားဖြင့် အပိုင်းအခြား မရှိသည်အတွက် ရောပြွမ်းလျက်ဖြစ်ရကား "ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ (ဥပ္ပါဒ)၊ တတ္ထ သညာက္ခန္ဓော နိရုဇ္ဈတိ (နိရောဓ)" ဤသို့ မေးရာ၌ "အာမန္တာ" ဟု ဖြေတော်မူရသည်။ ["ယဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ သညာက္ခန္ဓောနိရုဇ္ဈတိ" ဟု ပုဂ္ဂလဝါရအဖြစ်ဖြင့် မေးရာ၌ကား "အာမန္တာ" ဟု မဖြေနိုင်၊ "နော" ဟု ဖြေရသည်။] ၊ လောကဓာတ်သည်။ (လောကဓာတ် ဟူသောဩကာသတို့သည်) အနန္တာ၊ အဆုံးအပိုင်းအခြားမရှိကုန်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဩကာသဿ၊ ဩကာသ၏။ ဝါ၊ ကို။ အပရိစ္ဆိန္နတ္တာ၊ မပိုင်းဖြတ်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဩကာသဝသေန၊ ဩကာသ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝုစ္စမနာနံ၊ ဆိုအပ်ဆဲဖြစ်ကုန်သော။ ဥပ္ပါဒနိရောဓာနံပိ၊ ဥပ္ပါဒ နိရောဓတို့၏လည်း။ ပရိစ္ဆေဒါဘာဝတော၊ အပိုင်းအခြား၏ မရှိခြင်းကြောင့်။ သံကိဏ္ဏတာ၊ ရောပြွမ်းကုန်သည် အဖြစ်သည်။ ဟောတိ။
ဣတိ၊ ကြောင့်။ ယတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော၊ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ သညာက္ခန္ဓော နိရုဇ္ဈတီတိ အာမန္တာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။