Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Yamakapakaraṇa-mūlaṭīkā

2. Pavattivāravaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

**အန္တမသော သုဒ္ဓါဝါသာနံ ပီတိ** ဣဒံ၊ ဤစကားကို။ တေသံ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မာတို့၏။ အရိယတ္တာ၊ အရိယာတို့၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဒုက္ခ သစ္စေန၊ ဖြင့်။ ဥပပဇ္ဇနေ၊ ပဋိသန္ဓေနေခြင်း၌။ အာသင်္ကာ၊ ယုံမှားခြင်းသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိ ကတွာ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ [သုဒ္ဓါဝါသဖြစ်သော်လည်း ရူပပဉ္စမဈာန်ဝိပါက်၊ သို့မဟုတ် စတုတ္ထဈာန်ဝိပါက်, ဟူသော ဒုက္ခသစ္စာဖြင့် ပဋိသန္ဓေနေရသည်။]
**တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿာ**တိ။ ပေ။ ဂဟေတဗ္ဗံတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။ ယဿ ယဿ။ ပေ။ ဧတေန ပန။ ။ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေနကို သင်္ဂဟိတာ၌စပ်၊ "ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော ဤသန္နိဋ္ဌာန်စကားဖြင့်စတုဝေါကာရပဉ္စဝေါကာရ မရွေးအလုံးစုံသော ဥပပဇ္ဇန္တတို့ကို ယူနိုင်၏။ ပဝတ္တိအခါဝယ် စတုဝေါကာရဘုံ၌ မဂ်ဖိုလ်မှတပါး အခြားစိတ်တို့၏ ဥပ္ပါဒက္ခဏ သမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း ပဉ္စဝေါကာရ ပဝတ္တိအခါ၌ အလုံးစုံသော စိတ်တို့၏ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း ယူအပ်ကုန်ပြီးဖြစ်၏။ **ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ**တိ၊ ဟူသော။ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ဤသန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့်။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ ဥပပဇ္ဇန္တာ၊ ပဋိသန္ဓေနေဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း။ ပဝတ္တိယံ၊ ပဝတ္တိအခါ၌။ စတုဝေါကာရေ၊ ၌။ မဂ္ဂဖလတော၊ မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်မှ။ အညစိတ္တာနံ၊ အခြားသော စိတ်တို့၏။ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီနော၊ ဥပါဒ်ခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း။ ပဉ္စဝေါကာရေ၊ ၌။ သဗ္ဗစိတ္တာနံ၊ တို့၏။ [ပဋိသန္ဓေအခါဖြစ်စေ ပဝတ္တိအခါဖြစ်စေအလုံးစုံသော စိတ်တို့၏။] ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီနော၊ တို့ကို၎င်း။ သင်္ဂဟိတာ၊ သိမ်းယူအပ်ကုန်ပြီ။ ဣတိ ဣတိ တေသွေဝ။ ပေ။ ဝိဘာဂဒဿနတော။ ။ ထို့ကြောင့် သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်အပ်ပြီးယူအပ်ပြီးသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်ပင် "ပဝတ္တေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ" ဟူသော ဤစကားဖြင့် ဒုက္ခ သမုဒယ ၂-မျိုး တို့တွင် တခုသော ဒုက္ခကောဋ္ဌာသ၌ ဖြစ်ခြင်းရှိသော အချို့ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ပြအပ်ကုန်၏။ ဘာ့ကြောင့်နည်း။ သန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် ယူအပ်ပြီးသော တရား၏သာအထူးအပြားကို ပြခြင်းကြောင့်တည်း။ [ဧကကောဋ္ဌာသုပ္ပတ္တိသမင်္ဂီနောတိ ဒုက္ခ ကောဋ္ဌာသုပ္ပတ္တိသမင်္ဂီနော၊-အနု။ ၊ ကြောင့်။ သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ဖြင့်။ နိစ္ဆိတေသု၊ ဆုံးဖြတ်အပ်ပြီးကုန်သော။ တေသွေဝ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်ပင်။ ကေစိ၊ အချို့ကုန်သော။ ဒုက္ခသမုဒယေသု၊ ဒုက္ခကောဋ္ဌာသ, သမုဒယကောဋ္ဌာသတို့တွင်။ ဧကကောဋ္ဌာသပဝတ္တိသမင်္ဂီနော၊ တစ်ခုသော ဒုက္ခကောဋ္ဌာသ၏ ဖြစ်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ပဝတ္တေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိဧတေန၊ ဖြင့်။ ဒဿီယန္တိ၊ ပြအပ်ကုန်၏။ (ကသ္မာ)သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ဖြင့်။ ဂဟိတဿေဝ၊ ယူအပ်ပြီးသော တရားအစု၏သာ။ ဝိဘာဂဒဿနတော၊ ဝေဖန်အပ်သော အထူးအပြားကို ပြခြင်းကြောင့်တည်း။ တေန တေန။ ပေ။ ဥပပန္နမေဝ။ ။ {{nissaya|တေနဖြင့် "ပဝတ္တိယံ စတုဝေါကာရေမဂ္ဂဖလတော အညစိတ္တာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီနော" စသည်ကို၎င်း "ကေစိပဝတ္တေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ ဧတေန။ ပေ။ ဝိဘာဂဒဿနတော" တိုင်အောင်၎င်း ပြန်၍ ညွှန်ပြသည်။ ထိုဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းကြောင့် အဋ္ဌကထာ၌ "တသ္မာ ပဉ္စဝေါကာရဝသေနေဝ ဂဟေတဗ္ဗံ" ဟု စတုဝေါကာရကို မယူဖို့ရန် ဧဝဖြင့် ပယ်ရှားခဲ့သော်လည်း ဋီကာဆရာက "စတုဝေါကာရာနံ ပိ ဂဟဏံ ဥပပန္နမေဝ|စတုဝေါကာရ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုလည်း ယူခြင်းသည် သင့်လျော်သည်သာ" ဟု ဆိုသည်။}} ၊ ထိုဆိုအပ်ပြီးသောအကြောင်းကြောင့်။ စတုဝေါကာရာနံပိ၊ စတုဝေါကာရ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုလည်း။ ဂဟဏံ၊ ယူခြင်းသည်။ ဥပပန္နမေဝ၊ သင့်လျော်သည်သာ။
ဟိ၊ မှန်။ တေသု၊ ထိုသန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့် ယူအပ်ပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။ မဂ္ဂဖလုပ္ပါဒသမင်္ဂီသု၊ မဂ်ဖိုလ်တို့၏ ဥပါဒ်နှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၌။ ပသင်္ဂတာ၊ ကပ်ငြိလျဉ်းပါဖွယ်၏ အဖြစ်သည်။ န အတ္ထိ။ (ကသ္မာ) တံတမင်္ဂီနံ၊ ထိုမဂ်ဖိုလ်၏ ဥပါဒ်နှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိကုန်သော။ တေသံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ဖြင့်။ အဂ္ဂဟိတတ္တာ န ဟိ တေသု။ ပေ။ အဂ္ဂဟိတတ္တာ။ ။ အဋ္ဌကထာဆရာက "စတုဝေါကာရေ ပန။ ပေ။ ဧကံပိ သစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတိ" ဟု စတုဝေါကာရဝယ် တဏှာ ဝိပ္ပယုတ္တ ဖြစ်သော ဖလသမာပတ်စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏ၌ သစ္စာ တစ်ပါးမျှ မဖြစ်သောကြောင့် စတုဝေါကာရဝယ် ဖလသမာပတ်စိတ်ကို ဤသစ္စာတို့၏ ဥပါဒ်ကို ပြရာ၌ မယူထိုက်ဟု တမင်္ဂလာဆိုနေဖွယ်မလို။ ဘာ့ကြောင့်နည်း-ထိုမဂ္ဂဖလသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို "ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်တုန်းကပင် မယူခဲ့သောကြောင့်၎င်း, သံသယပုဒ်အရကိုပြရာ၌ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့် ယူအပ်ပြီးသော တရားတို့ကို ခွဲခြားဝေဘန်၍ ပြရိုးရှိသောကြောင့်၎င်းတည်း။ ၊ မယူအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
**ဣဒံ ဣဓ န ဂဟေတဗ္ဗံ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။ စတုဝေါကာရေ၊ ၌။ ဣဒံ ဖလသမာပတ္တိ စိတ္တံ၊ ကို။ သစ္စာနံ၊ တို့၏။ ဣဓ ဥပ္ပါဒဝစနေ၊ ဤဖြစ်ခြင်းကို ဆိုရာ စကားရပ်၌။ န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ထိုက်(ယူဖွယ်မလို)။ ဣတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ။

စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ

"ဧတ္ထ စ" စသော စကားသည် "သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" စသည်ဖြင့် အစိတ်အစိတ် ဖွင့်ပြအပ်ခဲ့သော ပါဠိတော်၏ ပိဏ္ဍတ္ထကို ပြသောစကားတည်း။ ကမ္မဇပဝတ္တ၌ "ပဝတ္တ၊ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော+ကမ္မဇ၊ ကမ္မဇရုပ်အစဉ်" ဟူသည် ပဋိသန္ဓေ၏ ဥပါဒ်ခဏမူစ၍ စုတေခါနီးတိုင်အောင် အဆက်မပြတ် ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်အစဉ်တည်း။ အသညသတ် သတ္တဝါတို့၌လည်း ထိုကမ္မဇရုပ်အစဉ်ဖြစ်ရကား ထိုအသညသတ်တို့လည်း "သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" အရ၌ သွင်းယူရသည်။
မှတ်ချက်။    ။
"သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" ဟူသော စကားသည် ပဋိသန္ဓေစိတ် စေတသိက်နှင့်တကွ ကမ္မဇရုပ်တို့၏ တစ်ဘဝ၌ ပဌမဖြစ်ခြင်းကို ပြသောစကားတည်း။ ဤသို့ စိတ်စေတသိက်နှင့် တကွ ကမ္မဇရုပ်တို့၏ ပဌမဖြစ်ပုံကို ပြသော စကားဖြစ်သော်လည်း အသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို သွင်းယူလိုသောကြောင့် "ကမ္မဇပဝတ္တဿ" ဟု ကမ္မဇကို ခေါင်းတပ်၍ ဆိုသည်ဟု မှတ်ပါ။```
{{nissaya|| ဤပုဂ္ဂလောကာသဝါရ ဒုက္ခသစ္စ သမုဒယသစ္စယမက၌။}}
{{nissaya|**သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံတိ** ဣဒံ| ဤစကားကို။}}
{{nissaya|ကမ္မဇပဝတ္တဿ| အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ကမ္မဇရုပ်၏။}}
{{nissaya|ပဌမုပ္ပါဒဒဿနေန| ပဌမဖြစ်ခြင်းကို ပြခြင်းအားဖြင့်။}}
(သင်္ဂဟကာရေန)ဝုတ္တံ။
{{nissaya|ဧတ္ထ| ဤသဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံဟူသော ပါဌ်၌။}}
{{nissaya|အသညသတ္တာပိ| အသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုလည်း။}}
{{nissaya|သင်္ဂဟိတာ| ["အသညသတ္တာနံ ပေတ္ထ သင်္ဂဟိတတ္တာ" ဟု ရှေးနိဿယ၌ ဟေတုဝါကျအဖြစ်ဖြင့်ရှိသောကြောင့် ကသ္မာ ထည့်၍ အနက်ပေးသည်။]}}
ပန ပဝတ္တေ။ ပေ။ ဣဒံ ပန။ ။ ပဉ္စဝေါကာရဘုံ၌ ပဝတ္တိအခါဝယ်တဏှာ သမ္ပယုတ်လောဘမူစိတ်ဖြစ်သော အခါ ရုပ်ဟူသော ဒုက္ခသစ္စာလည်းဖြစ်သောကြောင့် သမုဒယသစ္စာ ဒုက္ခသစ္စာ ဟူသော သစ္စာ၂-ပါးရော၏။ "တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ" ဟူသော စကားကား ထိုသို့ သမုဒယသစ္စာ၏ ဖြစ်ခြင်းနှင့် မရောသော ဒုက္ခသစ္စာ၏ဖြစ်ခြင်းကို ပြသောစကားတည်း။ ["သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿဿ ဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿ" ၌ ဆဋ္ဌီဝိဘတ်ကို "အနာဒရေ သာမိဝစနံ" ဟု ဆိုပြီးလျှင် "သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿေပိဒုက္ခသစ္စေ" ဟု အနုဋီကာ၌ အနက်ဖွင့်၏။ ပေးရိုး အနာဒရအနက်မဟုတ်။ လက္ခဏအနက်သာ ဖြစ်သည်။ ၊ ကား။ **ပဝတ္တေ။ ပေ။ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ**တိ ဣဒံ၊ ဤစကားကို။ (ဒုက္ခသစ္စေ၊ သည်။) သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿဿ (သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿေ)၊ သမုဒယသစ္စာ၏ ဖြစ်ခြင်းနှင့်ရောနေသည်။ (သတိပိ၊ သော်လည်း။) တံရဟိတဿ၊ ထိုသမုဒယသစ္စုပ္ပါဒမှကင်းသော။ ဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿ၊ ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ခြင်းကို။ ဒဿနဝသေန၊ ပြခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
**တဏှာယ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ**တိ၊ ဟူသောစကားကို။ တံသဟိတဿ တံသဟိတဿ။ ။ "တံ သဟိတဿာတိ သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒသဟိတဿဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿ ဒဿနဝသေန ဝုတ္တံတိ ယောဇနာ။" ဟု အနုဋီကာဖွင့်သောကြောင့် "သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿဿ" ဟူသော ပုဒ်သည်ရှေးစာအုပ်များ၌ ရှိဟန်မတူ။ ၊ ထိုသမုဒယသစ္စာ၏ ဖြစ်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သော။ (ဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿ၊ ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ခြင်းကို။ ဒဿနဝသေန ဘဂဝတာ ဝုတ္တံ)။
ပန၊ ဆက်။ တေသံ၊ ထိုအသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ["တေသံတိ အသညသတ္တာနံ"၊ ဟု အနုဖွင့်သောကြောင့် စာအုပ်တို့၌ "အသညသတ္တာနံ" ဟု ပါသည်ကားအပို။] ပဝတ္တိယံ၊ ၌။ ဒုက္ခသစ္စဿ၊ ၏။ ဥပ္ပါဒေါ၊ ဖြစ်ခြင်းကို။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ပုရိမကောဋ္ဌာသ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသတို့၌။ န ဂဟိတော၊ ယူတော်မမူအပ်။ တထာ တထာ နိရောဓော စ။ ။ ယထာ အသညသတ္တာနံ ပဋိသန္ဓိယံ ဒုက္ခသစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ ပဌမကောဋ္ဌာသေန ဂဟိတော "သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ" ဟုယူအပ်ပြီ)။ ပဝတ္တိယံ ပန သော ဒွီဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ န ဂဟိတော။ တထာ တေသံ ဒုက္ခ သစ္စဿ နိရောဓောပီတိ အတ္ထော။ တထာ ဟိ သဗ္ဗေသံ စဝန္တာနံ ပဝတ္တေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေတိ အာဒိနာ နိရောဓဝါရေ ပါဠိ ပဝတ္တာ၊-အနု။ ၊ တူ။ အသညသတ္တာနံ၊ တို့၏။ (ဒုက္ခသစ္စဿ၊ ၏။) နိရောဓောပိ၊ ချုပ်ခြင်းကိုလည်း။ (န ဂဟိတော)၊ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
မဂ္ဂသစ္စယမကေပိ၊ ၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
**တေသံ။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗော**တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊ [ထိုအဋ္ဌကထာစကားကို လက်မခံလိုသောကြောင့် "ဧဝဉ္စ သတိ" စသည်မိန့်။] စ၊ ဆက်။ ဧဝံ သတိ၊ သော်။ ယဿ ယတ္ထ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ ဧတဿ၊ ဤပြဿနာ၏။ ဝိသဇ္ဇနေ၊ အဖြေဖြစ်သော။ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသေ၊ ၌။ ဣတရေသံ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီတိ ဣဒံ၊ ဤအဖြေသည်။ န ယုဇ္ဇေယျ၊ မသင့်ရာ။ (ကသ္မာ, န ယုဇ္ဇေယျ၊ နည်း။)
ဟိ (ယသ္မာ)၊ အကြင့်ကြောင့်။ ဥပပတ္တိက္ခဏေ၊ ပဋိသန္ဓေခဏ၌၎င်း။ စိတ္တုပ္ပတ္တိခဏေ စ၊ စိတ်၏ဖြစ်ရာခဏ၌၎င်း။ သမုဒယသစ္စံ၊ သည်။ န ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ ဖြစ်လတံ့မဟုတ်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (န ယုဇ္ဇေယျ)။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥပပတ္တိက္ခဏေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တုပ္ပတ္တိက္ခဏသမင်္ဂီနံ၊ ပဋိသန္ဓေနေဆဲခဏနှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိကုန်သော တဏှာဝိပ္ပယုတ်စိတ်၏ ဖြစ်ဆဲခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့၏။ ယသ္မိံ ကာမာဝစရာဒိ ဩကာသေ၊ အကြင် ကာမာဝစရ အစရှိသော ဘုံ၌။ သာ ဥပပတ္တိ၊ ထိုပဋိသန္ဓေ၏ ဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း။ သာ စိတ္တုပ္ပတ္တိ စ၊ ထိုပဝတ္တိအခါ၌ စိတ်၏ ဖြစ်ခြင်းသည်၎င်း။ ပဝတ္တမာနာ၊ ဖြစ်ဆဲသည်။ (ဟောတိ)။ တတ္ထ၊ ထိုကာမာဝစရစသောဘုံ၌။ တေသံ၊ ထိုစတုဝေါကာရပဉ္စဝေါကာရ ဥပပဇ္ဇန္တအစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ (ဒုက္ခသစ္စဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သမုဒယသစ္စဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၌ စပ်) ဣတိ၊ သို့။ ဩကာသဝသေနေဝ၊ ကာမာဝစရအစရှိသော ဘုံ၏ အစွမ်းဖြင့်သာ။ ဧတ္ထ၊ ဤတေသံ တတ္ထ ဟူသော ပါဌ်၌။ တတ္ထသဒ္ဒဿ၊ ၏။ အတ္ထော၊ သည်။ ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။ [ခဏ၏အစွမ်းဖြင့်အနက်မသင့်၊-ဟူလို။]
ဟိ၊ မှန်။ ဧသ၊ ဤဝါရသည်။ ပုဂ္ဂလောကာသဝါရော၊ ပုဂ္ဂလောကာသဝါရတည်း။
တတ္ထ၊ ထိုပုဂ္ဂလောကာသဝါရ၌။ ပုဂ္ဂလဝိသေသဒဿနတ္ထံ၊ ပုဂ္ဂိုလ်အထူးကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ အခြားပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်, ဥပပဇ္ဇန္တပုဂ္ဂိုလ်ဟု ပုဂ္ဂိုလ်အထူးကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ။ သဗ္ဗေသံဥပပဇ္ဇန္တာနံတိ အာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။ ဩကာသော ပန၊ ဩကာသသည်ကား။ ယတ္ထ၊ အကြင် ကာမာဝစရအစရှိသော ဘုံ၌။ တေ၊ အလုံးစုံသော ဥပပဇ္ဇန္တအစရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ (ပဝတ္တန္တိ)၊ သော ဧဝ၊ ထိုကာမာဝစရစသော ဘုံသည် သာ။ (ဟောတိ)။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
[အဋ္ဌကထာကို ဖွင့်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပါဠိတော်ဝယ် ပစ္စုပ္ပန္နဝါရ ပစ္စနီကပုဂ္ဂလဝါရ ဒုက္ခသစ္စမူ သမုဒယသစ္စယမက၌ ပဋိလောမကို ဖွင့်ပြလို၍ "သဗ္ဗေသံ စဝန္တာနံ" စသည်ကိုမိန့်။] ပန၊ ကား။ သဗ္ဗေသံ စဝန္တာနံ။ ပေ။ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ ဧတ္ထ သဗ္ဗေသံ။ ပေ။ ဧတ္ထ ပန။ ။ ဤဝိသဇ္ဇနာဝယ် "ပဝတ္တိအခါ စိတ်၏ဘင်ခဏ၌ ဒုက္ခသစ္စာမဖြစ်" ဟု ဟောတော်မူရာ၌ အဘယ်သို့မှတ်ရမည်နည်း။ စိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ ဒုက္ခသစ္စာတွင် ပါဝင်သော ကမ္မဇ ဥတုဇ အာဟာရဇရုပ်များဖြစ်ကြသည် မဟုတ်ပါလော-ဟု စောဒနာဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဧတ္ထ ပန"စသည်ကို မိန့်။ "ဒုက္ခသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတိ" အရ၌ စိတ်နှင့်စပ်၍ ဖြစ်ခြင်းရှိသော စိတ္တဇရုပ်ကိုသာ အလိုရှိအပ်၏။ ထိုစိတ္တဇရုပ်ကား စိတ်၏ဘင်ခဏ၌မဖြစ်နိုင်။ ကမ္မဇစသော ရုပ် ၃မျိုးမှာ စိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ဖြစ်နိုင်ကြသော်လည်း စိတ်နှင့်မစပ်သောကြောင့် ဤအဖြေ၌ အလိုမရှိအပ်။ ဤကား ရှင်ဓမ္မသိရီမည်သော ကေစိဆရာတို့၏ အဆိုတည်း။ [အနုဋီကာ၌ အပရေဝါဒလည်း ပါသေး၏။] ၊ ဤပါဠိရပ်၌။ ပဝတ္တေ။ ပေ။ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ ဣဓ၊ ဟူသောဤစကားရပ်၌။ စိတ္တပဋိဗဒ္ဓဝုတ္တိတ္တာ၊ (စိတ္တဇရုပ်က) စိတ်နှင့် စပ်သောဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ စိတ္တဇရူပမေဝ၊ ကိုသာ။ အဓိပ္ပေတံ။ ကမ္မဇါဒိရူပံ၊ ကို။ န (အဓိပ္ပေတံ)။ (ကသ္မာ), (ကမ္မဇာဒိရူပဿ၊ ၏။) စိတ္တံ၊ ကို။ အနပေက္ခိတွာဝ၊ မငဲ့မူ၍သာ။ ဥပ္ပဇ္ဇနတော၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ကေစိ၊ အချို့သော ဓမ္မသိရီဆရာတို့သည်။ ဝဒန္တိ။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဆိုကြပါကုန်သော်လည်း။ ယဿ ဝါ ယဿ ဝါ။ ပေ‌။ ဧတေန ပန။ ။ ထိုကေစိဆရာတို့၏ အဆိုကိုမနှစ်သက်သော မူလဋီကာဆရာသည် မိမိအယူကို ပြလိုသောကြောင့် "ယဿ ဝါ။ ပေ။ ဧတေန" စသည်မိန့်။ ဆိုလိုရင်းကား-"ယဿ ဝါ ပန" စသော ပဋိလောမပုစ္ဆာဝယ် "ယဿ ဝါ ပန သမုဒယသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသောသန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်၌ "ယဿ" ဖြင့် "မည်သည့်စိတ်နှင့် ပြည့်စုံသော အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်" ဟုစိတ်ကို ငဲ့၍ ယူအပ်သည်မဟုတ်။ မည်သူမဆို ပုဂ္ဂိုလ်သာမညကိုသာ ယူအပ်၏။ ထို့ကြောင့် "တဿ ဒုက္ခသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော ဤသံသယပုဒ်ဖြင့်လည်း စိတ်ကိုငဲ့ခြင်းရှိသည်သာ ဖြစ်သော ဒုက္ခသစ္စာကို ဟောတော်မူအပ်သည်မဟုတ်။ မည်သည့် ဒုက္ခသစ္စာမဆို အားလုံးဒုက္ခသစ္စာကို ဟောတော်မူအပ်၏။ ထို့ကြောင့် "စိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ ရုပ်ဖြစ်စေ နာမ်ဖြစ်စေ မည်သည့်ဒုက္ခသစ္စာမျှမဖြစ်" ဟု သိနိုင်ပါသည်။ [ဤဋီကာဆရာသည် စိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ မည်သည့်ရုပ်မျှမဖြစ်ဟု အယူရှိ၏။] **ပန သမုဒယသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီ**တိ၊ ဟူသော။ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ဖြင့်။ ဂဟိတော၊ ယူအပ်သော။ ပုဂ္ဂလော၊ ကို။ စိတ္တံ၊ ကို။ အပေက္ခိတွာဝ၊ ငဲ့၍သာ။ န ဂဟိတော၊ ယူအပ်သည်မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ ယော ကောစိ၊ သော။ ဧဝံပကာရော၊ ဤသို့ အပြားရှိသောပုဂ္ဂိုလ်ကို (သမုဒယ သစ္စာ၏ ဖြစ်ရာ မဟုတ်ခြင်းသဘောရှိသောပုဂ္ဂိုလ်ကို)။ (ဂဟိတော)။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တဿဒုက္ခသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူသော။ ဧတေန စ၊ ဤသံသယပုဒ်ဖြင့်လည်း။ စိတ္တာပေက္ခမေဝ၊ စိတ်ကို ငဲ့သည်သာဖြစ်သော။ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ကို။ န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သည် မဟုတ်။ အထခေါ၊ အဟုတ်ကား။ ယံ ကိဉ္စိ၊ သော။ (ဒုက္ခသစ္စံ ဝုတ္တံ)၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ စိတ္တဿ၊ ၏။ ဘင်္ဂက္ခဏေ၊ ၌။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိအလုံးစုံသော။ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သည်။ နုပ္ပဇ္ဇတိ။ ဣတိ အယံ အတ္ထော၊ ကို။ ဝိညာယတိ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ဟိ၊ မှန်။ [တနည်း-(ကသ္မာ အယံအတ္ထော ဝိညာယတိ။) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။] ယမကေ န ဟိ ယမကေ။ ပေ။ ပုစ္ဆာ အတ္ထိ။ ။ အကယ်၍ စိတ်၏ ဘင်ခဏ၌ ကမ္မဇရုပ်စသော ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်လျှင် ထိုရုပ်များအတွက် ခွဲခြား၍ဖြေတော်မူမည်သာ။ ယမက ဒေသနာဝယ် ခွဲခြား၍ ဖြေထိုက်လျက် မဖြေအပ်သော ပုစ္ဆာဟူ၍ မရှိပါ။ [စာအုပ်တို့၌ "ဝိဘဇိတဗ္ဗေ" ဟု တွေ့ရ၏။ အနုဋီကာ၌ "ဝိဘဇိတဗ္ဗာ" ဟု ရှိသည်။] ၊ ၌။ ဝိဘဇိတဗ္ဗာ၊ ဝေဖန်ထိုက်သည်။ (သမာနာ၊ ဖြစ်ပါလျက်)။ အဝိဘတ္တာ၊ မဝေဖန်အပ်သော။ ပုစ္ဆာ နာမ၊ မည်သည်။ န အတ္ထိ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (အယံအတ္ထော ဝိညာယတိ)။
[အဋ္ဌကထာကို ဖွင့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပါဠိတော်ကို ဖွင့်ပြရာ၌ အတီတဝါရ ပုဂ္ဂလောကာသ ဒုက္ခသစ္စမူ သမုဒယသစ္စယမကကိုဖွင့်ပြလို၍ "သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ" စသည် မိန့်။] သုဒ္ဓါဝါသာနံ။ သုဒ္ဓါဝါသာနံ။ ပေ။ ဝုတ္တံ။ ။ "သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေဝတ္တမာနေ" ဟူသော ဤစကားကို ဒုက္ခသစ္စာသာ ဖြစ်ပြီး၍ သမုဒယသစ္စာမဖြစ်သေးရာ ဘုံနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုပြခြင်းနှင့်စပ်၍ ဆိုအပ်၏။ ဤ၌ ဒုတိယ စိတ်ဟူသည် မုချအားဖြင့် ပဋိသန္ဓေနောင် ပဌမဘဝင်စိတ်တည်း။ ပေ။ ဝတ္တမာနေတိ ဣဒံ၊ ဤစကားကို။ သဗ္ဗန္တိမေန၊ အလုံးစုံသော အပိုင်းအခြားတို့၏ အဆုံး၌ဖြစ်သော။ ပရိစ္ဆေဒေန၊ အပိုင်းအခြားဖြင့်။ ယဿ၊ ၏။ ယတ္ထ၊ ၌။ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ ပြီ။ သမုဒယသစ္စံ စ၊ သည်ကား။ နော (ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ)။ တံဒဿနဝသေန၊ ထိုဒုက္ခသစ္စာသာ ဖြစ်ဘူး၍ သမုဒယသစ္စာဖြစ်ဘူးမဟုတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဘုံတို့ကိုပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တံ။
ပန၊ ဆက်။ တသ္မိံ တသ္မိံ ပန ဒဿိတေ။ ပေ။ ဟောန္တိ။ ။ ထိုမုချ ဒုတိယဖြစ်သောပဌမဘဝင်စိတ်ကို ပြလိုက်လျှင် ထိုပဌမဘဝင်စိတ်နှင့် သမာနဂတိက ဖြစ်ကြသော ဘဝင်တစ်ဆယ့်ငါးချက်ကို၎င်း မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဘဝနိကန္တိကပဌမဇောကို၎င်း သဒိသူပစာရအားဖြင့် ပြအပ်ပြီးဖြစ်တော့၏။ [ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ပြီးခြင်း, သမုဒယသစ္စာဖြစ်ပြီး မဟုတ်ခြင်းအားဖြင့် တူသောဖြစ်ခြင်းရှိသည်ကို "သမာနဂတိက"ဟု ဆိုသည်။] ထိုစိတ်တို့ကို ပြလိုက်လျှင် ဒုတိယအကုသိုလ်စိတ်ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝနိကန္တိက ဒုတိယဇော၏ ရှေးအဖို့၌ ဖြစ်ကြသော အလုံးစုံသောစိတ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုလည်း ပြပြီးဖြစ်တော့၏။ ၊ ထိုသုဒ္ဓဝါသ ဒုတိယစိတ်ကို။ ဒဿိတေ၊ တိုက်ရိုက် ပြအပ်သော်။ တေန၊ ထိုဒုတိယစိတ်နှင့်။ သမာနဂတိကတ္တာ၊ တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် (ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ဘူးခြင်း, သမုဒယသစ္စာ မဖြစ်ဘူးသေးခြင်းအားဖြင့် တူသောဖြစ်ခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။ ဒုတိယာကုသလစိတ္တတော၊ ဘဝနိကန္တိက ဒုတိယဇောဟု ဆိုအပ်သော ဒုတိယအကုသိုလ်စိတ်မှ။ ပုရိမသဗ္ဗစိတ္တသမင်္ဂီနော၊ ရှေး၌ ဖြစ်သော အလုံးစုံသော စိတ်နှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ တေနေဝ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်ပင်။ ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ပြီးကုန်သည်။ ဟောန္တိ။
ဟိ၊ မှန်။ [တနည်း-ကသ္မာ တသ္မိံ ဒဿိတေ။ ပေ။ ဒဿိတာ ဟောန္တိ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ] ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ တေသံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ (ဒုတိယအကုသိုလ်စိတ်မှ ရှေး၌ဖြစ်သောအလုံးစုံသော စိတ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။) တတ္ထ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌။ ဒုက္ခသစ္စံ၊ သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ ပြီ။ တေသံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ တတ္ထ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌။ သမုဒယသစ္စံ၊ သည်။ န ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ ဘူး။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (တသ္မိံ ဒဿိတေ။ ပေ။ ဒဿိတာ ဟောန္တိ၊ ဣတိ ဝိညာယတိ)။
ဧဝဉ္စ ကတွာ ဧဝဉ္စ ကတွာ။ ပေ။ အဂ္ဂဟိတာ ဟောန္တိ။ ။ ပြအပ်ပြီးသောအကြောင်းကြောင့်ပင် "ဣတရေသံ စတုဝေါကာရာနံ ပဉ္စဝေါကာရာနံ တေသံ တတ္ထ ဒုက္ခသစ္စဉ္စ, ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ သမုဒယသစ္စဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ" ဟူသော ဤဝိသဇ္ဇနာ၌ပဉ္စဝေါကာရာနံ အရဝယ် ဒုတိယအကုသိုလ်စိတ်မှ ရှေး၌ဖြစ်ကြသော ပဌမဘဝင်မှစ၍ ပဌမဘဝနိကန္တိက လောဘဇောတိုင်အောင်သော စိတ်နှင့်ပြည့်စုံသော သုဒ္ဓါဝါသပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မယူအပ်ကုန်။ ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ ဣတရေသံ စတုဝေါကာရံပဉ္စဝေါကာရာနံတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ [ပါဠိတော်စာအုပ်များ၌ "စတုဝေါကာရာနံ ပဉ္စဝေါကာရာနံ"ဟု ရှိ၏။] ယထာဝုတ္တာ၊ အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ပြီးကုန်သော။ သုဒ္ဓါဝါသာ၊ သုဒ္ဓါဝါသပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ အဂ္ဂဟိတာ၊ မယူအပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ။
ယဿ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ ဧတဿ၊ ဟူသော ဤပြဿနာ၏။ ဝိသဇ္ဇနေ၊ ၌။ သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဥပပတ္တိစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ၊ ဟူသော။ ဧတေနေဝ၊ ဤပါဌ်ဖြင့်ပင်။ ဥပပတ္တိစိတ္တုပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီသမာနဂတိကာ၊ ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသောပုဂ္ဂိုလ်နှင့် တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော။ ဒုတိယာ ကုသလတော၊ ဘဝနိကန္တိက ဒုတိယဇောဟု ဆိုအပ်သော ဒုတိယအကုသိုလ်မှ။ ပုရိမသဗ္ဗစိတ္တုပ္ပါဒက္ခဏသမင်္ဂီနော၊ ရှေး၌ဖြစ်သော အလုံးစုံသော စိတ်၏ဥပါဒ်ခဏနှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ ဒဿိတာဟောန္တိ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တေ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို (ဒုတိယအကုသိုလ်စိတ်မှရှေး၌ဖြစ်သော အလုံးစုံသော စိတ်တို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို)။ ဣတရေသံတိ ဧတေန၊ ဣတရေသံဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ န ဂယှန္တိ ယထာ ယထာ။ ပေ။ ဧဝ ပိဓာပိ။ ။ ဤဝါကျလည်း ဆိုအပ်ပြီးသောအဓိပ္ပါယ်ကို ဥပမာဆောင်၍ ထင်ရှားအောင်ပြအပ်သော စကားတည်း။ "ယဿ ယတ္ထ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ တဿ တတ္ထ သမုဒယသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ" ဟူသော ပုစ္ဆာ၏ အဖြေဝယ် "သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဥပပတ္တိစိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ" အရ၌တိုက်ရိုက်အားဖြင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏကိုသာ ယူသင့်ရာသော်လည်း သမုဒယသစ္စာဖြစ်ပြီး မဟုတ်ချင်း တူကုန်သော (ဘဝနိကန္တိက ဒုတိယဇော၏ရှေ့) ပဋိသန္ဓေမှစ၍ ဘဝနိကန္တိက ပဌမဇောတိုင်သောစိတ်တို့၏ ဥပါဒ်ခဏကို ပြအပ်ကုန်၏။ ထို့ကြောင့် ပုရိမသဗ္ဗစိတ္တသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို "ဣတရေသံ" ပါဌ်ဖြင့် မယူအပ်ကုန်သကဲ့သို့, ထို့အတူ "ဣဓာပိ၊ ဤအတီတဝါရ, ဒုက္ခသစ္စမူလက သမုဒယသစ္စယမက၌လည်း ဣတရေသံ-ပါဌ်ဖြင့် ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မယူအပ်ကုန်" ဟုမှတ်ပါ။ ၊ သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ဣဓာပိ၊ ဤအတီတဝါရ၌လည်း။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။ [ဉာပကဝါကျလည်းရ၏။]
ဣတရေသံတိ ဝစနံ၊ (ဣတရေသံ စတုဝေါကာရာနံ ပဉ္စဝေါကာရာနံ) ၌ ဣတရေသံ ဟူသောစကားသည်။ ပဉ္စဝေါကာရာနံ၊ ပဉ္စဝေါကာရပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဝိသေသနတ္ထံ၊ အထူးပြုခြင်း အကျိုးရှိသော စကားတည်း။ စတုဝေါကာရာနံ၊ စတုဝေါကာရပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ (ဝိသေသနတ္ထံ၊ သည်။) န၊ မဟုတ်။
ဟိ၊ မှန်။ [တနည်း-(ကသ္မာ ဣတရေသံတိ ဝစနံ ပဉ္စဝေါကာရာနံ ဝိသေသနတ္ထံ၊ စတုဝေါကာရာနံ ဝိသေသနတ္ထံ, န၊ မဟုတ်။ ဣတိ ဝိညာယတိ၊) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။] ယထာဝုတ္တာ၊ အကြင်အကြင် ဟောတော်မူအပ်ပြီးကုန်သော (သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဟု ဟောတော်မူအပ်ပြီးကုန်သော)။ ဝဇ္ဇေတဗ္ဗာ၊ ဣတရေသံ ဟူသော ဝိသေသနဖြင့် ရှောင်ကြဉ်ထိုက်ကုန်သော။ သုဒ္ဓါဝါသာ၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ ဖြစ်ကုန်သော။ ပဉ္စဝေါကာရာ၊ ပဉ္စဝေါကာရပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သန္တိဝိယ၊ သို့။ (ဧဝံ) ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်သော။ ဝဇ္ဇေတဗ္ဗာ၊ ကုန်သော။ တေ၊ ထိုစတုဝေါကာရပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ န(သန္တိ)။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ဣတရေသံတိ ဝစနံ။ ပေ။ န၊ မဟုတ်။ ဣတိ ဝိညာယတိ)။
အဘိသမေတာဝီနံ။ အဘိသမေတာဝီနံ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ ဧတ္ထ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ ဧတေန" ဟု ရှိသော်လည်း ထိုဧတေနသည် "သန္နိဋ္ဌာနေန" နှင့် အရ မတူသောကြောင့် "ဧတေန" ဟု မရှိသင့်။ "ဧတ္ထ" ဟု အောက်၌ပြအပ်သော မူအတိုင်းသာ ရှိသင့်ပါသည်။ ထိုဧတ္ထကို ဂဟိတာ၌စပ်။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ သန္နိဋ္ဌာနေန သန္နိဋ္ဌာနေန။ ပေ။ ဂဟိတာ။ ။ "ယဿ ယတ္ထ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ"သည် သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်တည်း။ ဤသန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဝယ် "ယဿ ယတ္ထ" ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ဩကာသတို့ အချင်းချင်း ပိုင်းခြားအပ်ပြီးတို့ကိုသာ ယူအပ်ကုန်ပြီ။ "အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်, အကြင်ဘုံ" ဟူရာ၌ "ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ပြီးရာဘုံ, ဖြစ်ပြီးရာပုဂ္ဂိုလ်"တည်း။ ဤသို့ ပုဂ္ဂိုလ် ဘုံအချင်းချင်း ပိုင်းခြားအပ်ပြီးဖြစ်၏-ဟူလို။ ထို့ကြောင့်--- ၊ ဖြင့်။ အညမညပရိစ္ဆိန္နာ၊ အချင်းချင်း ပိုင်းခြားအပ်ကုန်သော။ ပုဂ္ဂလောကာသာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်, ဩကာသတို့ကို။ (ဘဂဝတာ)ဂဟိတာ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ယသ္မိံ ဩကာသေ ယသ္မိံ ဩကာသေ‌။ ပေ။ ဂဟိတာတိ။ ။ ကာမဘုံ၌ ဖြစ်စေ ရူပဘုံ၌ဖြစ်စေ သစ္စာ၄ပါးတရားကို ယခုဘဝ၌ဖြစ်စေ ရှေးဘဝကဖြစ်စေထိုးထွင်း၍သိဖူးကုန်၏။ ထိုသို့ ထိုးထွင်း၍ သိဖူးရာ ဘုံပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ "အဘိသမေတာဝီနံ" ပါဌ်ဖြင့် ယူအပ်ကုန်၏။ ["အဘိသမေတာဝီနံ" ၌ အဘိ+သံ+ဣဓာတ်, အတိတ်ဟော တာဝီပစ္စည်း။ စာအုပ်တို့၌ "တေ ဧဝံ" ဟု ရှိသော်လည်း "တေ ဧဝ" ဟု ရှိမှ သင့်သည်။ ရှေးနိဿယ၌လည်း "တေ ဧဝ" ဟုပင်ရှိ၏။] ၊ အကြင်ဘုံ၌။ အဘိသမေတာဝိနော၊ သစ္စာ ၄ပါးတရားကို ထိုးထွင်း၍သိဖူးကုန်ပြီ။ တေ ဧဝ၊ ထိုဘုံဝယ် သစ္စာ ၄-ပါးတရားကို ထိုးထွင်း၍ သိဖူးကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ။ အဘိသမေတာဝိနံတိ ဧတေန၊ ဤပါဌ်ဖြင့်။ (ဘဂဝတာ) ဂဟိတာ၊ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။
တေန တေန။ ပေ။ န ဂယှန္တိ။ ။ တေနဖြင့် "ယသ္မိံ ဩကာသေ အဘိသမေတာဝိနော။ တေ ဧဝ အဘိသမေတာဝီနံ တိ ဧတေန ဂဟိတာ" ကိုပြန်၍ ညွှန်းသည်။ ထို့ကြောင့် "တေန၊ ထိုသို့အကြင်ဘုံ၌ သစ္စာ၄-ပါးကို သိဖူးကုန်ပြီ။ ထိုဘုံ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သာ အဘိသမေတာဝီနံ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့် ယူအပ်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်" ဟု အနက်ကျယ် ပေးပါ၊ "ယေ ကာမာဝစရေ။ ပေ။ ဥပပန္နာ" ဟူသော ဝါကျ၌ "ယေ ကာမာဝစရေ အဘိသမေတာဝိနော ရူပါဝစရံ ဥပပန္နာ, ယေ ရူပါဝစရေ အဘိသမေတာဝိနော အရူပါဝစရံ ဥပပန္နာ၊ ဝါသဒ္ဒါဖြင့် ယေ ကာမာဝစရေ အဘိသမေတာဝိနော အရူပါဝစရံ ဥပပန္နာ" ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယူပါ။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုဖြစ်ရာဘုံ၌ အကြင်မျှလောက် သစ္စာ၄-ပါးတရားကို ထိုးထွင်း၍ သိမှုသည်ဖြစ်ပြီး မဟုတ်သေး။ ဖြစ်လတံ့ အခိုက်အတန့်သာ ရှိသေး၏။ ထိုမျှလောက် ကာလပတ်လုံး ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို "အဘိသမေတာဝီနံ တေသံ တတ္ထ" ဟူသော ဤပါဌ်၌ မယူအပ်သေးကုန်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း- ရှေးဘဝတုန်းကသာ အဘိသမေတာဝီဖြစ်၍ ဤဘုံရောက်မှ အဘိသမေတာဝီ မဟုတ်သေးသောကြောင့်တည်း။ ၊ ကြောင့်။ ယေ၊ အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ကာမာဝစရေ၊ ကာမဝစရဘုံ၌၎င်း။ ရူပါဝစရေ၊ ၌၎င်း။ အရူပါဝစရေ ဝါ၊ ၌၎င်း။ အဘိသမေတာဝိနော၊ သစ္စာ ၄ပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိပြီးကုန်သည်။ (ဟုတွာ)။ ရူပါဝစရံ၊ သို့၎င်း။ အရူပါဝစရံဝါ၊ သို့၎င်း။ ဥပပန္နာ၊ ကပ်ရောက်ကြရကုန်၏။ [အနုဋီကာအတိုင်း ယထာလာဘယောဇနာပုံကို အောက်၌ ပြထားပြီ။] ယာဝ၊ လောက်။ တတ္ထ၊ ထိုဘုံ၌။ အဘိသမယော၊ သစ္စာ ၄-ပါးကို ထိုးထွင်း၍သိခြင်းသည်။ ဥပ္ပန္နော၊ ဖြစ်သည်။ ဘဝိဿတိ။ တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။ တေ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဧတ္ထ၊ ဤအဘိသမေတာဝီနံ အစရှိသည်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သော ဒုတိယကောဋ္ဌာသ၌။ နဂယှန္တိ။ ပန၊ ဆက်။ တေ တေ ပန။ ပေ။ ဝိသုံ န ဒဿိတာ။ ။ အဘိသမေတာဝီနံ အရ၌ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မယူရလျှင် ဤယမက၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မသိမ်းယူနိုင်ပြီလော-ဟု စောဒနာဖွယ်ရှိသောကြောင့် "တေ ပန" စသည်မိန့်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုပုရိမကောဋ္ဌာသဝယ် "သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေ" ဟု ပြအပ်ပြီးသော သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ သစ္စာ ၄-ပါးကို မသိဘူးသေးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့် တူသောဖြစ်ခြင်းရှိသောကြောင့် သီးခြားမပြတော့ဘဲ "သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ" အရ၌ သွင်းယူထားသည်ဟုမှတ်ပါ။ ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဝါ၊ တို့သည်။ ပုရိမကောဋ္ဌာသေ၊ ပုရိမကောဋ္ဌသ၌။ သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေတိ၊ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ ဒဿိတေဟိ၊ ပြအပ်ပြီးကုန်သော။ သုဒ္ဓါဝါသေ၊ ၌။ အနုပ္ပန္နာဘိသမယေဟိ၊ မဖြစ်သေးသော အဘိသမယရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့်။ သမာနဂတိကာ၊ တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝိသုံ၊ သီးခြား။ န ဒဿိတာ။
စ၊ ဆက်။ အနဘိသမေတာဝီနံတိ အနဘိသမေတာဝီနံတိ။ ပေ‌။ ဝုတ္တံတိ။ ။ "သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေ အနဘိသမေတာဝီနံ" ဟူသော ပါဌ်၌ အနဘိသမေတာဝီအရ သစ္စာ၄-ပါးကို သိထိုက်ရာ သမ္ပတ္တိဘဝဖြစ်သော အလုံးစုံသော ကာမရူပအရူပဘုံ၌ သစ္စာ၄-ပါးကို မသိဘူးသောပုဂ္ဂိုလ်, သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ သစ္စာ ၄-ပါးကို မသိဘူးသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟု ၂-မျိုးရှိ၏။ ထိုတွင် သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ မသိဖူးသေးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ယူရာ၌ ကာလအထူးကို ပြခြင်းငှါ "သုဒ္ဓါဝါသာနံဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေ" ဟု သိခြားဟောတော်မူရသည်။ ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ ဂဟိတာ၊ ကုန်သော။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ကာမရူပ အရူပဘုံ၌၎င်း။ တတ္ထ စ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌၎င်း။ အနဘိသမေတာဝိနော၊ သစ္စာ ၄-ပါးတရားကို ထိုးထွင်း၍ သိပြီး မဟုတ်ကုန်သော။ ယေ၊ အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ (သန္တိ)။ တေသု၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။ သုဒ္ဓါဝါသာနံ၊ သုဒ္ဓါဝါသပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ဂဟဏကာလဝိသေသနတ္ထံ၊ ယူရာကာလကို အထူးပြုခြင်းငှါ။ သုဒ္ဓါဝါသာနံ။ ပေ။ ဝတ္တမာနေတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ယဿ။ ပေ။ ယဿ ဝိတ္တဿ။ ပေ။ ဒဿိတာတိ။ ။ အနာဂတဝါရ အနုလောမ, ပုဂ္ဂလ, ဒုက္ခသစ္စမူ သမုဒယသစ္စမူလိ၌ "ယဿ စိတ္တဿ အနန္တရာ အဂ္ဂမဂ္ဂံ ပဋိလဘိဿန္တိ" ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့် အရဟတ္တမဂ် မရောက်မိ ဝေါဒါန်စိတ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို တိုက်ရိုက်ယူ၍ ထိုစိတ္တသမင်္ဂီနှင့် အလားတူသောရှေးရှေးစိတ်တို့ဝယ် နောက်ဆုံးတဏှာသမ္ပယုတ်စိတ်နှင့် ပြည့်စုံဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်တိုင်အောင် ယူဖို့ရန် ပြသည်။ ထိုအတိုင်းပင် မြန်မာ အကောက် ဆရာတော်တို့သည် "အရဟတ္တမဂ်၏ ရှေး, ဝေါဒါန်၏ ခဏတ္တယသမင်္ဂီဟု ဆိုအပ်သော အနာဂါမိဖလဋ္ဌာန်ပုဂ္ဂိုလ်, တဏှာ မခြားဘဲ မဂ် ၄-တန်ကို ရလတံ့သောသူဖြစ်အံ့။ အဆုံးစွန်သောတဏှာမှစ၍ အရဟတ္တမဂ်၏ ရှေးဝေါဒါန်၏ အနန္တရဖြစ်သော အနုလုံတိုင်အောင် ဖြစ်ထိုက်သောစိတ်တို့၏ ခဏတ္တယသမင်္ဂီဟု ဆိုအပ်သော ကျွတ်ထိုက်သော တိဟိတ် ပုထုဇဉ်, အောက်မဂ္ဂဋ္ဌာန် ၃ယောက်, အောက်ဖလဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ် ၃-ယောက်" ဤသို့စသည်ဖြင့် အကျယ်စိတ်ဖြာ၍ကောက်ပြတော်မူကြသည်။ **ပဋိလဘိဿန္တိတိ** ဧတေန၊ ဖြင့်။ ဝေါဒါနစိတ္တသမင်္ဂီနာ၊ အရဟတ္တမဂ်၏ ရှေးဝေါဒါန်စိတ်နှင့် ပြည်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်။ သမာနဂတိကာ၊ တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော။ တတော၊ ထိုဝေါဒါန်စိတ်မှ။ ပုရိမတရစိတ္တသမင်္ဂီနောပိ၊ သာ၍ရှေးဖြစ်သော စိတ်နှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုလည်း။ ယာဝ၊ လောက်။ သဗ္ဗန္တိမတဏှာသမ္ပယုတ္ထစိတ္တသမင်္ဂီ၊ အလုံးစုံသော တဏှာသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဆုံး၌ဖြစ်သော တဏှာသမ္ပယုတ်စိတ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (အတ္ထိ)။ တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။ ဒဿိတာ (ဟောန္တိ)။ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
ဧဝရူပေသု၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ အညေသု၊ အခြားသော ယမကတို့၌လည်း။ ဧသနယော။
ပဝတ္တေ။ ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ။ ။ ပစ္စုပ္ပန္နာတီတ ပုဂ္ဂလဝါရ ပဋိလောမပုစ္ဆာ ဖြစ်၍ သမုဒယသစ္စာ ဖြစ်ပြီး ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ဆဲ မဟုတ်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဘင်္ဂက္ခဏ၌ သမုဒယသစ္စာဖြစ်ဖူး၏။ ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်ဆဲ မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဘင်ခဏကို ယူရသည်။ "ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ" အရ၌လည်း သမုဒယသစ္စာလည်းဖြစ်ဘူး ဒုက္ခသစ္စာလည်း ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော ၂-ဘက်ရပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူရမည်ဖြစ်၍ စုတိစိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏကိုလည်း ယူရသည်။ **ပေ။ ဘင်္ဂက္ခဏေတိ**၊ ဟူ၍။ အာဂတဋ္ဌာနေ၊ လာသော ပါဠိရပ်၌။ ပဋိသန္ဓိစိတ္တဿပိ၊ လည်း။ ဘင်္ဂက္ခဏဂ္ဂဟဏံ၊ ဘင်ခဏကို ယူခြင်းကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ တထာ၊ တူ။ ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ၊ ဟူ၍။ အာဂတဋ္ဌာနေ စ၊ ၌လည်း။ စုတိစိတ္တဿပိ၊ ၏လည်း။ ဥပ္ပါဒက္ခဏဿ၊ ဥပါဒ်ခဏကို။ (ဂဟဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။) ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ယဿ။ ပေ။ န နိရုဇ္ဈိဿတီတိ၊ ဟူသော။ ဧတဿ၊ ဤပြဿနာ၏။ ဝိသဇ္ဇနေ၊ အဖြေ၌။ ဒွီသုပိ ဒွီသုပိ။ ပေ။ န ဝိသေသိတံ။ ။ "ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ န နိရုဇ္ဈတိ။ တဿ သမုဒယသစ္စံ န နိရုဇ္ဈိဿတိ" ဟူသော နိရောဓ, ပစ္စုပ္ပန္နာနာဂတ, ပစ္စနိက ပုဂ္ဂလဝါရ, ဤပြဿနာ၏ အဖြေ၌ "အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ" ဟူသော ပါဠိရပ်သည် ပုရိမကောဋ္ဌာသ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသ ၂-ပါးလုံး၌ ပါ၏။ အထူးပြု၍ ဟောတော်မမူအပ်။ ထိုသို့အထူးပြု၍ ဟောတော်မမူအပ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို "ကသ္မာ" ဟု ပုစ္ဆာထုတ်၍ "ဧကဿပိ။ ပေ။ ဘဇနတော" ဟု ဝိသဇ္ဇနာပြုသည်။ မှန်၏။ အရူပဘုံဝယ် မဂ်ဖိုလ်တို့၏ ဘင်ခဏ၌ ဒုက္ခသစ္စာလည်း ချုပ်ဆဲမဟုတ်, သမုဒယသစ္စာလည်း ချုပ်လတံ့မဟုတ်။ ၊ ၂-ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ကောဋ္ဌာသေသု၊ တို့၌။ အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ ဣစ္စေဝ၊ ဟူ၍သာ။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ န ဝိသေသိတံ၊ အထူးပြုတော်မမူအပ်။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ (န ဝိသေသိတံ၊ နည်း။)
မဂ္ဂဿ စ၊ မဂ်၏၎င်း။ ဖလဿစ၊ ၏၎င်း။ ဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီနော၊ ဘင်ခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော။ ဧကဿပိ၊ တစ်ယောက်ထည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏လည်း။ ဉာယကောဋ္ဌာသဘဇနတော၊ ၂-ပါးစုံသော ကောဋ္ဌာသတို့၌ ကပ်ဝင်ခြင်းကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ ချဲ့။ ယဿ။ ပေ။ န နိရုဇ္ဈတီတိ ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ န နိရုဇ္ဈတီတိ။ ။ ထိုဆိုအပ်ပြီးသော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကိုပင် အကျယ်ပြလို၍ "ယဿ။ ပေ။ ဂဟိတေသု ဟိ" စသည်ကို မိန့်သည်။ [ဧကသဉ္စိ ပုဂ္ဂလာနံ နိဒွါရဏေ စေတံ သာမိဝစနံ၊-အနု။] အရူပဘုံ၌ မဂ္ဂ ဖလဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်အများကို ယူအပ်ပြီး ဖြစ်လသော် "အရူပေ မဂ္ဂဿစ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ" အရ ဖိုလ်၃-ပါး, သကဒါဂါမိမဂ် အနာဂါမိမဂ် ၂-ပါးတို့၏ ဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီ အချို့ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင် အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုမဂ်ဖိုလ်တို့ကို အကြားမရှိအောင် မဖြစ်စေနိုင်ဘဲ အကြားအကြား၌ ဝိပဿနာနိကန္တိတဏှာ, ဘဝနိကန္တိတဏှာကို ဖြစ်စေပြီးမှ အထက်မဂ်ကို ရကြကုန်လတ္တံ့။ ၊ ဟူသော။ ဧတေန သန္နိဋ္ဌာနေန၊ ဖြင့်။ အရူပေ၊ ဘုံ၌။ မဂ္ဂ ဖလ ဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီသု၊ မဂ်ဖိုလ်တို့၏ ဘင်ခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဂဟိတေသု၊ ယူအပ်ပြီးကုန်လသော်။ တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။ ဖလာနံ၊ အောက်ဖိုလ်တို့၏၎င်း။ ဒွိန္နံ၊ ကုန်သော။ မဂ္ဂါနံ စ၊ သကဒါမိမဂ် အနာဂါမမဂ်တို့၏၎င်း။ ဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီနံ၊ ဘင်ခဏနှင့်ပြည့်စုံခြင်းရှိကုန်သော။ ကေသဉ္စိ၊ အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။ (ယေ၌စပ်) နိရန္တရံ၊ အကြားမရှိအောင်။ အနုပ္ပါဒေတွာ၊ မဖြစ်စေမူ၍။ အန္တရန္တရာ၊ အကြားအကြား၌။ ဝိပဿနာနိကန္တိံ၊ ဝိပဿနာကို နှစ်သက်တတ်သော တဏှာကို၎င်း။ ဘဝနိကန္တိံ၊ ဘဝကိုနှစ်သက်တတ်သော တဏှာကို၎င်း။ ယေ၊ အကြင်အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဥပရိမဂ္ဂေ၊ အထက်မဂ်တို့ကို။ ဥပ္ပါဒေဿန္တိ၊ ဖြစ်စေကုန်လတ္တံ့။ တေသံ တေသံ သမုဒယသစ္စံ နိရုဇ္ဈိဿတိ။ ။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ နိကန္တိတဏှာကို ဖြစ်စေရသောကြောင့် သမုဒယသစ္စာကို ဖြစ်စေ၍ ချုပ်လတ္တံ့။ ထို့ကြောင့်-"အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ တေသံ ဒုက္ခသစ္စံ န နိရုဇ္ဈတိ၊ နောစ တေသံ သမုဒယသစ္စံ န နိရုဇ္ဈိဿတိ" ဟု ဟောတော်မူသည်။......... ထိုအချို့ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်ပင် အကြားအကြား၌ နိကန္တိတဏှာကို မဖြစ်စေဘဲ အထက်မဂ်တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ကုန်သော မဂ္ဂဖလဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂီ အချို့ ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ သမုဒယသစ္စာ မချုပ်လတ္တံ့။ ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်၌ "အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ တေသံ ဒုက္ခသစ္စဉ္စ န နိရုဇ္ဈတိ။ သမုဒယသစ္စဉ္စ န နိရုဇ္ဈိဿတိ" ဟု ဟောတော်မူသည်။ ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ သမုဒယသစ္စံ၊ သည်။ နိရုဇ္ဈိဿတိ၊ ချုပ်လတ္တံ့။ ပန၊ ကား။ တေသံ ယေဝ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်ပင်။ အန္တရာ၊ အကြား၌။ တဏှံ၊ တဏှာကို။ အနုပ္ပါဒေတွာ၊ မဖြစ်စေမူ၍။ ဥပရိမဂ္ဂေ၊ တို့ကို။ ဥပ္ပါဒေန္တာနံ၊ ဖြစ်စေကုန်သော။ မဂ္ဂ ဖလဘက္ခဏသမင်္ဂီနံ၊ မဂ်ဖိုလ်တို့၏ ဘင်ခဏနှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိကုန်သော။ ကေသဉ္စိ၊ အချို့ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ သမုဒယသစ္စံ၊ သည်။ န နိရုဇ္ဈိဿတိ၊ တံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
စ၊ ဆက်။ သာမညဝစနေနပိ သာမညဝစနေနပိ။ ။ "အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ" ဟု သာမညစကား ဖြစ်ပါလျက် အဘယ်နည်းဖြင့် ပုရိမကောဋ္ဌာသ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသ ၂-ဘက်၌ ဤကဲ့သို့သော အနက်အထူး (အနက်၂-မျိုး)ကို ရနိုင်ပါသနည်း-ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "သာမညဝစနေပိ" စသည်မိန့်။ သာမညစကားတစ်မျိုးပင် ဖြစ်ပါသော်လည်း ပုရိမကောဋ္ဌာသ၌ ဆိုအပ်သော စကားဖြင့် ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသ၌ လိုအပ်လတ္တံ့သော အနက်တို့ကို ရှောင်ကြဉ်၍ ယူနိုင်သောကြောင့် သဒ္ဒါတမျိုးတည်းဖြင့် အနက်၂-မျိုးကိုရနိုင်သော ဤနည်းကို ပြရသည်-ဟူလို။ ၊ သာမညစကားဖြင့်လည်း။ ပုရိမကောဋ္ဌာသေ၊ ၌။ ဝုစ္စမာနေန၊ ဟောအပ်ဆဲဖြစ်သော အနက်ဖြင့်။ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသေ၊ ၌။ ဝက္ခမာနေ၊ ဟောတော်မူအပ်လတ္တံ့သော အနက်တို့ကို။ ဝဇ္ဇေတွာဝ၊ ကြဉ်၍သာ။ ဂဟဏံ၊ ယူခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်နိုင်၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ အယံ နယော၊ ကို။ (ပုရိမကောဋ္ဌာသဝယ် ဟောအပ်ဆဲအနက်ကို ယူရာ၌ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသဝယ် ဟောအပ်လတ္တံ့အနက်ကို ကြဉ်၍ ယူကြောင်းဖြစ်သော ဤနည်းကို။) ဒဿိတော၊ ပြီ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ မှတ်ချက်။ ။ ဤဋီကာ၌ "အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ" ဟူသော စကားကို ပုရိမကောဋ္ဌာသ၌လည်း ပါရှိ၍ ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသ၌လည်းပါရှိ၏ဟု ဆိုထား၏။ ထိုအဆိုအတိုင်းလည်း အဓိပ္ပါယ်ကို ဖွင့်ပြထား၏။ ယခုပါဠိတော်စာအုပ်နှင့် အကောက်စာအုပ်တို့၌ကား ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသ၌ "အရူပေအဂ္ဂမဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ" ဟု ရှိ၏။ သို့သော် အရကောက်ရာ၌မူဤဋီကာဖြင့်သလိုပင် အကျယ်ကောက်ပြထားသည်။
ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။