Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Yamakapakaraṇa-mūlaṭīkā

2. Pavattivāravaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၁၉။ပဝတ္တိဝါရေ၊ ၌။ သင်္ခါရာနံ သင်္ခါရာနံ။ ပေ။ ဂဟိတာ။ ။ သမ္ပယုတ္တာနံ၊ ဈာနသမ္ပယုတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၏။ နိဿယပစ္စယတာယ၊ နိဿယပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သင်္ခါရာနံ၊ ဈာနသမ္ပယုတ်ဖြစ်သော သင်္ခါရတို့၏၎င်း။ (ဈာနဿဩကာသတာ၌စပ်) သမာပဇ္ဇိတဗ္ဗတာယ၊ ပုဂ္ဂိုလ်တို့က ဝင်စားထိုက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပုဂ္ဂလာနံ၊ ဈာနလာဘီပုဂ္ဂိုလ်တို့၏၎င်း။ ဈာနဿ၊ ၏။ ဩကာသတာ၊ ဩကာသ၏ အဖြစ်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ဘူမိ ပန၊ ကား။ ယဒဂ္ဂေန၊ အကြင် အပိုင်းအခြားဖြင့်။ ပုဂ္ဂလာနံ ဩကာသော။ တဒဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။ သင်္ခါရာနံပိ ဩကာသော (ဘုံသည်ပုဂ္ဂိုလ်၏တည်ရာဖြစ်သလို ပုဂ္ဂိုလ်ဟု သမုတ်အပ်သော သင်္ခါရတို့၏လည်း တည်ရာဖြစ်သည်)၊-အနု။ ၊ သင်္ခါရတို့၏၎င်း။ ပုဂ္ဂလာနဉ္စ၊ တို့၏၎င်း။ ဩကာသတ္တာ၊ တည်ရာတို့၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဈာနံ စ၊ ဈာန်ကို၎င်း။ ဘူမိ စ၊ ဘုံကို၎င်း။ ဝိသုံ၊ သီးခြား။ ဩကာသဘာဝေန၊ ဩကာသ၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဂဟိတာ၊ ယူအပ်ပြီ။ ဣတိ ဣတိ။ ။ "ဂဟိတာတိ" မှ ဣတိသည်။ ဟေတုအတ္ထော၊ ဟိတ်အနက်ရှိ၏။ ယသ္မာ ဈာနံပိ ဩကာသ ဘာဝေန ဂဟိတံ၊ အကြင့်ကြောင့် (ရှေ့ဝါကျ၌) ဈာန်ကိုလည်း ဩကာသအဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်ပြီ။ {{nissaya|တသ္မာတိအတ္ထော| [ဣတိကို ဖွင့်သောအနု။] ဤ ဣတိကို "ဂဟဏံ ဟောတိ" ၌ စပ်။}} ၊ ကြောင့်။ ပုဂ္ဂလဝါရေ စ၊ ၌လည်း။ [စဖြင့် ပုဂ္ဂလောကာသကို ဆည်း။] ဩကာသဝသေန၊ သြကာသ၏အဖြစ်ဖြင့်။ ပုဂ္ဂလဂ္ဂဟဏေ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူခြင်းသည်။ (သတိ၊ သော်။) ဒွိန္နံ၊ ကုန်သော။ တေသံ ဩကာသာနံ၊ ထိုဈာနောကာသ ဘူမောကာသတို့၏။ ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။ ဂဟဏံ ပုဂ္ဂလဝါရေ စ။ ပေ။ ဂဟဏံ။ ။ {{nissaya|["ပုဂ္ဂလဂ္ဂဟဏေန" ဟု စာအုပ်တို့၌ ရှိသော်လည်း အနုဋီကာ၌၎င်း ရှေးနိဿယ၌၎င်း "ပုဂ္ဂလဂ္ဂဟဏေ" ဟုရှိ၏။] ပုဂ္ဂလဝါရေ စ (စဖြင့် ဩကာသဝါကိုဆည်း) ယဒါ ပုဂ္ဂလောကာသသင်္ခါရာဒီနံ (တို့၏) ဩကာသဘာဝေနဂယှတိ၊ ဩကာသ၏အဖြစ်ဖြင့် ယူအပ်၏။ တဒါ ("ပုဂ္ဂလဂ္ဂဟဏေ" ဟူသော လက္ခဏကို "ယဒါ, တဒါ" ဟု ဖွင့်သည်။) တေသံ ဒွီန္နံ ဩကာသာနံ ဝသေန ဂဟဏံ ဟောတိ။ ဣတိ| ထိုကြောင့် ယတ္ထ သော ပုဂ္ဂလော (အကြင် ဘုံ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏)။ ယဉ္စတသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ ဈာနံ ဥပလဗ္ဘတိ (ထိုပုဂ္ဂိုလ်၌ အကြင်ဈာန်ကို ရအပ်၏)။ တေသံ ဒွိန္နံ ဘူမိ ဈာနသင်္ခါတာနံ ဩကာသာနံ ဝသေန ယထာရဟံ ကာယသင်္ခါရာဒီနံ ဂဟဏံ (ယူခြင်း) ကထနံ (ဟောတော်မူခြင်း) ဟောတီတိ၊-အနု။}} ၊ ယူခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ တသ္မာ တသ္မာ။ ပေ။ ဒဿိတာတိ။ ။ "တသ္မာ၊ ထိုသို့ပုဂ္ဂလဝါရ၌လည်း ဩကာသ၏ အစွမ်းဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူခြင်းဖြစ်လသော် ထို ၂-မျိုးသောဈာနောကာသ ဘူမောကာသတို့၏ အစွမ်းဖြင့် ရထိုက်သည့်အားလျော်စွာကာယသင်္ခါရစသည်တို့ကို ယူခြင်း (ဟောတော်မူခြင်း) ၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်" ဟု တသ္မာအတွက် အနက်ကျယ်ပေးပါ။ ထိုတသ္မာကို "ဒဿိတာ"၌ စပ်။ ၊ ကြောင့်။ **ဝိနာ။ ပေ။ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ**၊ ဟူ၍။ ဒုတိယ တတိယဇ္ဈာနောကာသဝသေန၊ ဒုတိယဈာန် တတိယဈာန် ဟူသော ဩကာသနှင့်စပ်သဖြင့်။ ဂဟိတာ၊ ယူအပ်ကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာ၊ တို့ကို။ ဝိသေသေတွာ၊ အထူးပြု၍။ ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ကုန်ပြီ။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ ပါဠိတော် ပုဂ္ဂလဝါရဝယ် ပဌမဆုံးပုစ္ဆာ၏ အဖြေဖြစ်သော "ဝိနာ ဝိတက္ကဝိစာရေဟိ အဿာသ ပဿာသာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ" ၌ ပုဂ္ဂလဝါရဖြစ်ပါလျက် ပုဂ္ဂိုလ်တိုက်ရိုက် မပါ။ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို အဘယ်ဖြင့် ပြအပ်ပါသနည်း-ဟုမေးဖွယ်ရှိ၏။ အဖြေကား-"ဝိနာ ဝိတက္က ဝိစာရေဟိ" အရ ပဌမဈာန် မဟုတ်သော ဈာနောကာသကိုပြ၏။ "အဿာသ ပဿာသာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ" ဖြင့် (စတုတ္ထဈာန်အခိုက်၌ အဿာသ ပဿာသ မဖြစ်ရကား) စတုတ္ထဈာန် မဟုတ်-ဟုပြ၏။ ပါရိသေသနည်းအားဖြင့် ဒုတိယ တတိယဈာနောကာသဟု သိရ၏။ ထိုဈာနောကာသဖြင့် ထိုဈာန်၌ရှိသော ဒုတိယ တတိယဈာနသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်ကို ပြသည်ဟု မှတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် ရှေ့ဝါကျ၌ "ဩကာသဝသေန ပုဂ္ဂလဂ္ဂဟဏေ" ဟု ဆိုခဲ့သည်။
[ပဌမကောဋ္ဌာသ၌ "ဝိနာ ဝိတက္က ဝိစာရေဟိ" စသည်ဖြင့် ဈာနောကာသနှင့် စပ်သဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်လို ညွှန်ပြမှုကို ပြုအပ်သကဲ့သို့ ဒုတိယကောဋ္ဌာသ၏ အစိတ် အပိုင်းဖြစ်သော "ပဌမဇ္ဈာနံ သမာပန္နာနံ" ပါဌ်ဖြင့်လည်းပုဂ္ဂိုလ်ကိုပြပြန်သောကြောင့် "ပုန" စသည်မိန့်။] ပုန၊ တဖန်။ **ပဌမဇ္ဈာနံ သမာပန္နာနံတိ**၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ဈာနောကာသဝသေန၊ ဈာနောကာနှင့် စပ်သဖြင့်။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ ဒဿေတိ။ **ကာမာဝစရာနံတိ**၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ဘူမောကာသဝသေန၊ ဘူမောကာသ၏အစွမ်းဖြင့်။ (ပုဂ္ဂလံ ဒဿေတိ)။
ပန၊ ဆက်။ ဒွိပ္ပကာရာနံပိ၊ ၂-ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ တေသံ၊ ထိုဈာနောကာသ ဘူမောကာသအစွမ်းဖြင့် ယူအပ်သောပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ ဝိသေသနတ္ထံ ဝိသေသနတ္ထ မာဟ။ ။ "အဿာသပဿာသာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ" ဟူသော စကားကို "ပဌမဇ္ဈာနံ သမာပန္နာနံ" ၏ ၎င်း, "ကာမာဝစရာနံ" ၏ ၎င်း ဝိသေသနဟု ဆိုရာ၌ "ပဌမဇ္ဈာနံ သမာပန္နာနံ" အရ ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည်အဿာသ ပဿာသ မဖြစ်နိုင်ရာ၊ ဗြဟ္မာ့ပြည်၌ ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်။ ကာမာဝစရဘုံ၌ ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟု အထူးပြုသည်။ "ကာမာဝစရာနံ" အရ ကာမဘုံ၌ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည် အမိဝမ်း၌ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်။ ရေနစ်နေသူ မဟုတ်စသည်ဖြင့် တားမြစ်၍ ထွက်သက်ဝင်သက် ရနိုင်သော "ကာမာဝစရပုဂ္ဂိုလ်" ဟု အထူးပြုသည်။ ဤအဓိပ္ပါယ်ကိုပြလို၍ "တေန။ ပေ။ နိဝတ္တေတိ" စသည်ကို မိန့်သည်။ ၊ အထူးပြုခြင်းအကျိုးငှာ။ **အဿာသ ပဿာသာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ**တိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝါ) အာဟ။
တေန၊ ထို အဿသ ပဿဿာသာနံ ဥပါဒက္ခဏေဝိသေသနပါဌ်ဖြင့်။ ရူပါ ရူပါဝစရေသု၊ ရူပါဝစရ အရူပါဝစရဘုံတို့၌။ ပဌမဇ္ဈာနသမာပန္နကေ၊ ပဌမဈာန် ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို၎င်း။ ကာမာဝစရေ၊ ကာမာဝစရဘုံ၌။ ဂဗ္ဘဂတာဒိကေ စ၊ အမိဝမ်း၌ ရောက်သူအစရှိသူတို့ကို၎င်း။ နိဝတ္တေတိ၊ နစ်စေ၏။
ဟိ၊ မှန်။ ကာမာဝစရာနံ၊ ကာမာဝစရ ဖြစ်ကုန်သော။ ဂဗ္ဘဂတာဒီနံပိ၊ အမိဝမ်း၌ရောက်သူ အစရှိသူတို့၏လည်း။ အဿာသ ပဿာသေဟိ၊ အဿာသ ပဿာသတို့နှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ ဝိတက္က ဝိစာရာနံ၊ တို့၏။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ။
ပန၊ ထိုသို့ပင်ရှိပါသော်လည်း။ (ကာမာဝစရ ဂဗ္ဘဂတ အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဿာသ ပဿာသတို့နှင့်ကင်း၍ ဝိတက်ဝိစာရတို့၏ ဖြစ်ခြင်းရှိပါသော်လည်း)။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ ဧကန္တိကတ္တာ၊ ဧကန္တတို့၏အဖြစ်ကြောင့်။ (ရူပါဝစရ အရူပါဝစရပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အဿာသ ပဿသာသမရှိခြင်းမှာ သေချာ၍, ကာမာဝစရပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ အမိဝမ်းဖြစ်ခိုက် စသည်၌မဖြစ်သည့်အတွက် မသေချာသောကြောင့်)။ ရူပါ ရူပါဝစရာ၊ ရူပါဝစရ အရူပါဝစရတို့ကို။ နိဒဿိတာ၊ ညွှန်ပြအပ်ကုန်ပြီ။ ["ရူပါဝစရဒေဝါနံ ပန အဿာသ ပဿာသာ နတ္ထိ၊ အရူပါဝစရာနံ ရူပမေဝ နတ္ထိ" ဟု နိဒဿနနည်းအားဖြင့် ညွှန်ပြအပ်ပြီ။ ထိုသို့ နိဒဿနနည်းအားဖြင့် ရူပါဝစရ အရူပါဝစရ ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ အဿာသ ပဿာသ မရှိသူအဖြစ်ဖြင့် ညွှန်ပြသောကြောင့် ဂဗ္ဘဂတစသော ကာမာဝစရပုဂ္ဂိုလ်များသာ အဿာသ ပဿာသမရှိဟုမှတ်ပါ-ဟူလို။)
ပန၊ ဆက်။ ဝိနာ အဿာသ ပဿာသေဟိ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဥပ္ပါဒက္ခဏေတိ ဧတေန ဧတေနပန။ ပေ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ ။ ဧတေနကို နီးကပ်နေသော ဒဿိတာ၌ မစပ်ရ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၌စပ်ရသည်။ ဒဿိတာ ဟူသည် "ဈာနောကာသဝသေန ပုဂ္ဂလံ ဒဿေတိ" ဟု၎င်း "ဘူမောကာသဝသေန (ပုဂ္ဂလံဒဿေတိ)" ဟု ၎င်း ပြအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၂-မျိုးတည်း။ ထို ၂-မျိုးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို "ဝိနာ အဿာသပသာသေဟိ" ဟု မိန့်တော်မူသောကြောင့် "အဿာသ ပဿာသကင်းခြင်းသည်အထူးပြုအပ်သောပုဂ္ဂိုလ်များဟုမှတ်ပါ"။ ၊ ဟူသောဤပါဌ်ဖြင့်။ (ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၌စပ်) ဒဿိတာ၊ ပြဆိုအပ်ပြီးကုန်သော။ (ရှေး၌ပြ အပ်ပြီးကုန်သော)။ ပဌမဇ္ဈာနောကာသာ၊ ပဌမဇ္ဈာန်ဟူသော ဩကာသရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ကာမာဝစရာဒိဩကာသာ စ၊ ကာမာဝစရအစရှိသော ဩကာသရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာ၊ တို့ကို။ အဿာသ ပဿာသ ဝိရဟဝိသိဋ္ဌာ၊ အဿာသပဿာသ၏ ကင်းခြင်းသည် အထူးပြုအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ် တို့ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။
ဣမိနာနယေန ဣမိနာ နယေန။ ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗော။ ။ ဣမိနာနယေနာတိ ယွာယံ"သင်္ခါရာနံ ပုဂ္ဂလာနဉ္စာတိ အာဒိနာ ဈာနောကာသဘူမိ ဩကာသဝသေန ပုဂ္ဂလဝိဘာဂနယော ဝုတ္တော၊ ဈာနောကာသ ဘူမိဩကာသ၏ အပြားဖြင့်အကြင် ပုဂ္ဂိုလ် ခွဲခြားဝေဖန်နည်းကိုဆိုအပ်ပြီ။ ဣမိနာနယေန ဥပါယေန၊ ကပ်၍သိကြောင်းဖြစ်သော ဤနည်းဖြင့်။ သဗ္ဗတ္ထ ပုစ္ဆာသု၊ အလုံးစုံသော ပုစ္ဆာတို့၌။" ပုဂ္ဂလဝိဘာဂေါ ဝေဒိတဗ္ဗော၌စပ်၊-အနု။ ၊ ဖြင့်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသောပုစ္ဆာတို့၌။ ပုဂ္ဂလဝိဘာဂေါ၊ ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဝေဖန်အပ်သောအထူးကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော။
**ပဌမဇ္ဈာနေ။ ပေ။ ပဌမာဇ္ဈာနေ**တိ၊ ဟူ၍။ အဋ္ဌကထာယ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ "ပဌမဇ္ဈာနေ ကာမာဝစရေ" ကို "ကာမာဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သော ပဌမဇ္ဈာနိ၌" ဟု ဖွင့်ထား၏။ ထိုအဖွင့်ကို မနှစ်သက်သောကြောင့် "ဧကသ္မိံ အတ္ထေ သတိ" စသည်ဖြင့် အပြစ်ပြသည်။ ပြပုံကား-"စတုတ္ထဇ္ဈာနေ ရူပါဝစရေ အရူပါဝစရေ တတ္ထ။ ပေ။ နော စ တတ္ထကာယသင်္ခါရော ဥပ္ပဇ္ဇတိ" ဟူသော ဤပါဠိ၌လည်း "ရူပါရူပါဝစရဘူမီသု ဥပ္ပန္နေ စတုတ္ထဇ္ဈာနေ" ဟု အနက် ဖြစ်ရာ၏။ ထိုအနက်ကိုကား အလိုမရှိအပ်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း။ ၊ ၌။ ဝုတ္တံ။ ပန လဒ္ဓဒေါသ၊ ထင်ရှားပြအံ့။ ဧတသ္မိံ အတ္ထေ၊ ဤအနက်သည်။ သတိ၊ သော်။ စတုတ္ထဇ္ဈာနေ။ ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ၊ ဟူသော။ ဧတ္ထာပိ၊ ဤပါဠိရပ်၌လည်း။ ရူပါရူပါဝစရ ဘူမီသု၊ ရူပါဝစရ အရူပါဝစရ ဘုံတို့၌။ ဥပ္ပန္နေ၊ သော။ စတုတ္ထဇ္ဈာနေ၊ ၌။ ဣတိ အတ္ထော၊ သည်။ ဘဝေယျ။ သော စ၊ ထိုအနက်ကိုလည်း။ အနိဋ္ဌော၊ အလိုမရှိအပ်။ (ကသ္မာ)။ ဘူမိနံ ဘူမိနံ။ ပေ။ ပတ္တိကော စ။ ။ "ရူပ၊ အရူပဘုံတို့၌ ဖြစ်သောစတုတ္ထဇ္ဈာန်" ဟူသော စကား၌ ဘုံတို့ကို မရဘဲ ထိုဘုံတို့၌ဖြစ်သော စတုတ္ထဇ္ဈာန်ကိုသာ ရသည့်အတွက် ရူပ အရူပဘုံတို့ကို ဘူမောကာသအဖြစ်ဖြင့် မယူအပ်ရာရောက်သောကြောင့်၎င်း "ရူပါရူပဘုံ၌ ဖြစ်သော စတုတ္ထဇ္ဈာန်" ဟုဆိုသဖြင့် ကာမဘုံ၌ဖြစ်သော စတုတ္ထဇ္ဈာန်ကျန်နေသောကြောင့် စတုတ္ထဇ္ဈာန်အားလုံးကို ဈာနောကာသအဖြစ်ဖြင့် မယူအပ်ရာ ရောက်သောကြောင့်၎င်းတည်း။ ၊ တို့၏။ ဩကာသဘာဝဿေဝ၊ ဩကာသ၏အဖြစ်၏ပင်။ အဂ္ဂဟိတတ္တာ၊ ပတ္တိတော၊ မယူအပ်သည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ သဗ္ဗစတုတ္ထာဇ္ဈာနဿ၊ ၏။ ဩကာသဝသေန၊ ဩကာသ၏ အဖြစ်ဖြင့်။ အဂ္ဂဟိတတ္တာ ပတ္တိတော စ၊ ကြောင့်၎င်းတည်း။ တသ္မာ တသ္မာ။ ပေ။ ယောဇေတဗ္ဗော။ ။ ထိုသို့ အဖြစ်ရောက်စရာရှိသောကြောင့် ဈာနောကာသ ဘူမောကာသကို အရောရော အနှောနှောမလုပ်ဘဲတသီးတခြားစီခွဲ၍ "ပဌမဇ္ဈာနေ ကာမာဝစရေ"ဝယ် "ပဌမဇ္ဈာနေ" ဖြင့် ဈာနောကာသကို ပြ၍ "ကာမာဝစရေ" ဖြင့် ဘူမောကာသကို ပြသည်-ဟု အနက်ကို ယှဉ်စေသင့်ပါသည်။ ["ပဌမဇ္ဈာနောကာသေပိ ဟိ"ကား ထိုစကားကိုခိုင်မြဲစေသော ဒဠှိကရဏတည်း။] ၊ ကြောင့်။ ဈာနဘူမောကာသာနံ၊ ဈာနောကာသ ဘူမောကာသ တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ သင်္ကရံ၊ ရောယှက်ခြင်းကို။ အကတွာ၊ ၍။ [ကာမာဝစရဘုံ၌ဖြစ်သော ပဌမဇ္ဈာန်ဟု ဆိုလျှင် ဈာနောကာသနှင့် ဘူမောကာသ ရောယှက်သွားသည်။ ထိုသို့ မရောယှက်စေလို၍။] ဝိသုံ ဧဝ၊ သီးခြားသာလျှင်။ (ဈာနောကာသတခြား ဘူမောကာသ တခြားသာလျှင်)။ ဩကာသဘာဝေါ၊ ဩကာသ၏အဖြစ်ကို။ ယောဇေတဗ္ဗော၊ ယှဉ်စေထိုက်၏။
ဟိ၊ မှန်။ ပဌမဇ္ဈာနောကာသေပိ၊ ပဌမဇ္ဈာန်ဟူသော ဈာနောကာသ၌လည်း။ ကာယသင်္ခါရော စ၊ သည်လည်း။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝစီသင်္ခါရော စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကာမာဝစရောကာသေ စ၊ ကာမဝစရဟူသော ဘူမောကာသ၌လည်း။
(ကာယသင်္ခါရော စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝစီသင်္ခါရောစ ဥပ္ပဇ္ဇတိ) သဗ္ဗမှိ၊ သော။ ပဌမဇ္ဈာနေ၊ ဈာန်၌၎င်း။ သဗ္ဗမှိ၊ သော။ ကာမာဝစရေစ၊ ဘုံ၌၎င်း။ ဒွယံကာယသင်္ခါရ ဝစီသင်္ခါရ ၂-ပါး အပေါင်းသည်။ ယဒိပိ ယဒိပိ။ ပေ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ။ "ပဌမဇ္ဈာနေ ကာမာဝစရေ" ဝယ် "ကာမာဝစရဘုံ၌ ဖြစ်သော ပဌမဇ္ဈာန်" ဟု မယူဘဲ ဈာနောကာသ ဘူမောကာသခွဲ၍ အသီးအသီးယူလျှင် ပဌမဇ္ဈာန်အားလုံး ကာမာဝစရအားလုံးကို ယူရလိမ့်မည်။ ထိုသို့ယူလျှင် ကာမ ရူပ ပဌမဇ္ဈာန်အားလုံး၌ ထိုသင်္ခါရ ၂-မျိုးမဖြစ်သည်မဟုတ်ပါလော။ ကာမာဝစရဘုံအားလုံး၌လည်း ထိုသင်္ခါရ ၂-မျိုးမဖြစ်သည် မဟုတ်ပါလော။ (ရူပပဌမဇ္ဈာန်၌ ကာယသင်္ခါရမဖြစ်နိုင်။ အမိဝမ်း၌ ဖြစ်သူ ရေနစ် ငုပ်သူ စသော ကာမာဝစရဘုံသားတို့၌လည်း ကာယသင်္ခါရ မဖြစ်နိုင်ပါ-ဟူလို။) ဤသို့ စောဒနာဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ယဒိ ပိ" စသည်မိန့်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ အနက်အတိုင်း သိသာပြီ။ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အကယ်၍ မူလည်း မဖြစ်ပါပေ။ ပန၊ ထိုသို့ပင် မဖြစ်ပါသော်လည်း။ တတ္ထ၊ ထိုပဌမဇ္ဈာနောကာသ, ကာမာဝစရောကာသ၌။ တံဒွယုပ္ပတ္တိ၊ ထိုကာယသင်္ခါရ ဝစိသင်္ခါရ ၂-ပါးအပေါင်း၏ ဖြစ်ခြင်းသည်။ အတ္ထိ။ ဣတိကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ ဧဝံ၊ သို့။ (ပဌမဇ္ဈာနေ ကာမာဝစရေ စသည်ဖြင့်) (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
စ၊ ဆက်။ ဝိသုံ, ဝိသုံ။ ပေ။ န ဝတ္တဗ္ဗံ ဟောတိ။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ "ပဌမဇ္ဈာနေကာမာဝစရေ" ဟူသော ပါဠိတော်ဝယ် "ပဌမဇ္ဈာနေ" ဟူသော စကားကို ဝစိသင်္ခါရဖြစ်ဖို့ရာ ဝိတက် ဝိစာရပါသော ဈာန်အင်္ဂါနှင့် စပ်၍ဆိုအပ်၏ ဟုဆို၏။ ထိုသို့မဆိုသင့်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း-ဈာနောကာသကိုပြလို၍ "ပဌမဇ္ဈာနေ"ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့်တည်း။ ဩကာသတ္တာ၊ ဈာနောကာသ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **အင်္ဂမတ္တဝသေန စေတ္ထာတိ** အာဒိဝစနံ၊ အစရှိသောစကားသည်။ ဝါ၊ ကို။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ သည်။ ဟောတိ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
စ၊ ဆက်။ ဣမမှိ ဣမမှိ စ။ ပေ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ။ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တဖြစ်သော ဒုတိယဇ္ဈာန်ကို ဝိစာရအတွက် ပဌမဇ္ဈာန်၌ သွင်း၍ ပဌမဇ္ဈာန်ကဲ့သို့ ကာယသင်္ခါရ ဝစီသင်္ခါရ ၂-မျိုးရဟု မှတ်ပါ။ (တနည်း) အလုံးစုံကို ခြောက်ချားအောင် ပြုနိုင်သော ဝိတက် ဝိစာရ ၂-ပါးလုံးမှ ကင်းခြင်းကြောင့် စတုက္ကနည်း၌ လာသော ဒုတိယဈာန်သည် ဝိတက်အင်္ဂါတပါးကိုသာ ပယ်နိုင်သော ပဉ္စကနည်း၌ လာသော ဒုတိယဇ္ဈာန်ထက် ထိပ်တန်းကျ၏။ ထို့ကြောင့် ထိပ်တန်းဒုတိယဇ္ဈာန်ကိုသာယူ၍ အောက်တန်း ဒုတိယဇ္ဈာန်ကို မယူဟု လစ်လျူ ရှုရသည်။ ယမကေ၊ ဤသင်္ခါရယမက၌။ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တံ၊ ဝိတက်ကားမရှိ ဝိစာရမျှသာရှိသော။ ဒုတိယဇ္ဈာနံ၊ ကို။ ဝိစာရဝသေန၊ ဖြင့်။ ပဌမဇ္ဈာနေ၊ ၌။ သင်္ဂဟံ၊ သိမ်းယူအပ်သည်၏အဖြစ်သို့။ ဂစ္ဆတိ။ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
ဝါ၊ တနည်း။ မုဒ္ဓဘူတံ၊ အထွဋ်အထိပ်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ ဒုတိယဇ္ဈာနံ၊ ကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဣတရံ၊ မုဒ္ဓဘူတ ဒုတိယဇ္ဈာန်မှ တပါးသော ဒုတိယဇ္ဈာန်ကို။ အသင်္ဂဟိတံ၊ မသိမ်းယူအပ်။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ယဿ ယတ္ထကေ ယဿ ယတ္ထကေ။ ပေ။ ဟောန္တိတိ။ ။ ပုဂ္ဂလောကာသဝါရကို "ယဿ ယတ္ထကေ" ဟု ဆိုသည်။ ပုဂ္ဂလောကာသဝါရ၌ "နိရောဓသမာပန္နာနံ" ဟုမတွေ့ရ။ ဘာ့ကြောင့် မဟောအပ်ပါသနည်း, အသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသော်မှ ဟောတော်မူသည် မဟုတ်ပါလော။ ဤသို့ မေးဖွယ်ရှိ၏။ နိရောဓသမာပတ်ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အသညသတ်ဘုံ ဟူသော ဘူမောကာသရှိသကဲ့သို့ ဘူမောကာသ မရှိကြ။ ထို့ကြောင့် ဤယမက၌ အသညသတ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို ရအပ်သကဲ့သို့ နိရောဓသမာပန္နပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို မရအပ်ကုန်။ ["အသညသတ္တာ ဝိယာတိ ဣဒံ ဝိသဒိသုဒါဟရဏံတိဒဋ္ဌဗ္ဗံ-အနု။ ၊ ယဿယတ္တက ဟူသော ပုဂ္ဂလောကာသ ဝါရ၌။ နိရောဓသမာပန္နာနံတိ၊ ဟူသောပုဒ်ကို။ န လဗ္ဘတိ။
ဟိ၊ မှန်။ [တနည်း-(ကသ္မာ န လဗ္ဘတိ)၊] ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ တေ၊ ထိုနိရောဓသမာပန္နပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ အသညသတ္တာဝိယ၊ အသညသတ်သတ္တဝါတို့ကဲ့သို့။ သြကာသေ၊ ဩကာသ၌။ န ဟောန္တိ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ နိရောဓသမာပန္နာနံတိ၊ ကို။ (န လဗ္ဘတိ)။
၃၇။ သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေဟိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ (ဒဿိတမေဝ၌စပ်) တေသံ၊ ထိုသုဒ္ဓါဝါသပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ပဌမတော ပဌမတော။ ပေ။ အာဝဇ္ဇနေ။ ။ "သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ" ၌အဘယ်ကို ပဌမစိတ်, အဘယ်ကို ဒုတိယစိတ်ဟု မှတ်ရမည်နည်း ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "တေသံ ပဌမတော အဝိတက္က အဝိစာရတော" ဟု ပဌမစိတ်ကို၎င်း "ဒုတိယေ သဝိတက္ကသဝိစာရေပိ ဘဝနိကန္တိ အာဝဇ္ဇနေ" ဟု ဒုတိယစိတ်ကို၎င်း သရုပ်ဖော်သည်။ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ စတုက္ကနည်းလာ စတုတ္ထဈာန်ဝိပါက်ဖြင့် ပဋိသန္ဓေ နေရ၏။ ထိုစတုတ္ထဈာန်သည် အဝိတက္က အဝိစာရစိတ်တည်း။ ထို ပဋိသန္ဓေနောင် ဘဝင်တစ်ဆယ့်ငါးချက် တစ်ဆယ့်ခြောက်ချက်လည်း ထိုစိတ်နှင့် အလားတူသော အဝိတက္က အဝိစာရ ဝိပါက်စိတ်ပင်တည်း။ ထိုဘဝင်စိတ်အားလုံးကို ပဌမအစစ်ဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့်သဘောတူသော ကြောင့် "ပဌမစိတ်" ဟု ပင် ဆိုရသည်။ အာဝဇ္ဇနတော ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တံ သဗ္ဗံ စိတ္တံ ပဋိသန္ဓိစိတ္တေန သမာနဂတိကတ္တာ ဧကံ ကတွာ (တစိတ်ထည်းပြု၍) ဝုတ္တံ "ပဌမတော" တိ။ တေနာဟ "အဝိတက္က အဝိစာရတော"တိ အာဒိ၊ အနု။] ထို့နောက် ဘဝနိကန္တိက လောဘဇော၏ ရှေ့က မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းသည် သဝိသက္က သဝိစာရ ဖြစ်၍ ရှေ့အဝိတက္က အဝိစာရစိတ်အရကို ထောက်လျှင် ဒုတိယမြောက်စိတ်တည်း။ ထိုဒုတိယစိတ်ဖြစ်သော အာဝဇ္ဇန်းအခိုက်၌လည်း ဝစီသင်္ခါရဖြစ်ဆဲသာ ရှိသေး၏။ ဖြစ်ပြီးမဟုတ်သေး။ ထို့ကြောင့် "ဥဘယံ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ (ကာယသင်္ခါရ ဝစီသင်္ခါရ ၂-ပါးစုံဖြစ်ပြီး မဟုတ်)"ဟု ဆိုသည်။ ၊ ပဌမဖြစ်သော။ အဝိတက္က အဝိစာရတော၊ အဝိတက္က အဝိစာရစိတ်မှ။ ဒုတိယေ၊ ၂-ခုမြောက် ဖြစ်သော။ သဝိတက္က သဝိစာရေပိ၊ သဝိတက္က သဝိစာရလည်းဖြစ်သော။ ဘဝနိကန္တိအာဝဇ္ဇနေ၊ ဘဝနိကန္တိဇော၏ အာဝဇ္ဇန်းသည်။ ဝတ္တမာနေ၊ ဖြစ်လသော်။ (ဖြစ်ဆဲအခိုက်၌။) ဥဘယံ၊ ၂-ပါးစုံသော ကာယသင်္ခါရ ဝစီသင်္ခါရသည်။ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ ဖြစ်ဘူးမဟုတ်သေး။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေန္တေန ဣတိ ဒဿေန္တေန။ ပေ။ ဒဿိတမေဝ။ ။ ဝစီသင်္ခါရ၏ အစဆုံးဖြစ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းကို ပြလိုက်သဖြင့် ထိုဘဝ၌ ထိုမနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းမှ ရှေးဖြစ်သော ပဋိသန္ဓေစိတ်, ဘဝင်တစ်ဆယ့်ငါးချက်, သို့မဟုတ်-တစ်ဆယ့်ခြောက်ချက်ဖြစ်သော ရှေး စိတ္တက္ခဏတို့၌လည်း ကာယသင်္ခါရ ဝစီသင်္ခါရ ၂-ပါးစုံဖြစ်ဘူး မဟုတ်-ဟု ပြအပ်ပြီး ဖြစ်တော့၏။ "ယထာ ပန"စသည်ကား ထင်ရှားပြီ။ ၊ ပြတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။ တတော၊ ထိုအာဝဇ္ဇန်းစိတ်မှ။ ပုရိမစိတ္တက္ခဏေသုပိ၊ ရှေး၌ ဖြစ်သော စိတ္တက္ခဏတို့၌လည်း။ (ဥဘယံ၊ ၂ပါးစုံသော ကာယသင်္ခါရ ဝစီသင်္ခါရသည်။) နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ ဖြစ်ဘူးမဟုတ်။ ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဒဿိတမေဝ၊ ပြတော်မူအပ်ပြီးသည်သာ။ ဟောတိ။
ပန၊ ထိုသို့ပြတော်မူအပ်ပြီးပါသော်လည်း။ စိတ္တသင်္ခါရဿ၊ ၏။ အာဒိဒဿနတ္ထံ၊ အစကိုပြခြင်းအကျိုးငှာ။ သုဒ္ဓဝါသံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ ယထာ၊ သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ဝစီသင်္ခါရဿ၊ ၏။ အာဒိဒဿနတ္ထံ၊ အစကိုပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေတိ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
သင်္ခါရယမက ဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။