ပရိညာဝါရေ၊ ၌။
**လောကိယအဗျာကတ မိဿကာနိစာ**တိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။
(ဝုတ္တံ၌စပ်) ဒုက္ခသစ္စပရိယာပန္နေဟိ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၌အကျုံးဝင်ကုန်သော။
ဧကန္တပရိညေယျေဟိ၊ ဧကန် ပရိညေယျ ဖြစ်ကုန်သော။
လောကိယ အဗျာကတေဟိ၊ လောကီအဗျာကတတို့နှင့်။
မိဿကတ္တာ၊ ရောကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တာနိ၊ ထိုလောကိယအဗျာကတ မိဿကဣန္ဒြေတို့ကို။
ဥပါဒါယ၊ ကပ်ယူ၍။
ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒီနံ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသော ခန္ဓာတို့၏။
ပရိညေယျတာ၊ ပရိညေယျတို့၏အဖြစ်ကို။
ဝုတ္တာ ဝိယ၊ ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့။
(ဧဝံ), မနိန္ဒြိယာဒီနံ၊ တို့၏။
ပရိညေယျတာ၊ ကို။
(သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တာ။
(မနိန္ဒြိယာဒီနံ၊ တို့၏။)
ပရိညေယျမိဿကတ္တာ၊ ပရိညေယျတရားတို့နှင့် ရောကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ပရိညေယျတာ၊ ပရိညေယျ၏ အဖြစ်သည်။
ယဒိ
ယဒိ ပရိညေယျမိဿကတ္တာ။ ။
စောဒကပုဂ္ဂိုလ်သည် "မိဿကတ္တာ" ဟူသောစကား၌ ရထိုက်သောအနည်းငယ်သောအကြောင်းကို ယူ၍ စောဒနာ၏။ စောဒက၏ ဆိုလိုရင်းကား- ဤနေရာ၌ ပရိညေယျနှင့်ရောနေသောတရားတို့၏ ပရိညေယျအဖြစ်ကို ဟောတော်မူအပ်သကဲ့သို့ ဤအတူပင်အခြားနေရာ၌လည်း ဟောတော်မူထိုက်၏။ ထို့ပြင်"ဘာဝေတဗ္ဗ မိဿက တရားတို့၏လည်း ဘာဝေတဗ္ဗအဖြစ်ကို ဟောတော်မူထိုက်၏" ဟု ဆိုလိုသည်။
၊ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံ သတိ) ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဓမ္မယမကေ၊ ၌။
ယော ကုသလံ။ ပေ။ ပရိဇာနာတီတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
အဗျာကတပဒေန၊ နှင့်။
ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍။
ယမကာနိ၊ တို့ကို။
န ဝုတ္တာနိ၊ နည်း။
ဣတိ၊ ဤကား စောဒနာတည်း။
ကုသလံ၊ ကို။
ဘာဝေမိ၊ မိမိ သန္တာန်၌ဖြစ်စေ၏။
ဝါ၊ တိုးပွားစေ၏။
အကုသလံ၊ ကို။
ပဇဟာမိ၊ ပယ်စွန့်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ကုသလာ ကုသလေသု၊ တို့၌။
ဘာဝနာပဟာနာဘိနိဝေသော၊ တိုးပွါးစေခြင်း, ပယ်စွန့်ခြင်း၌ ဖြစ်သော စွဲစွဲမြဲမြဲ နှလုံးသွင်းခြင်းသည်။
ဟောတိ ယထာ။
တထာ, ဝေဒနာက္ခန္ဓော၊ သည်။
အနိစ္စော၊ မမြဲ။
ဓမ္မာယတနံ၊ သည်။
အနိစ္စံ။
ဣတိအာဒိနာ၊ ဤသို့အစရှိသောနည်းဖြင့်။
ခန္ဓာဒီသု၊ ခန္ဓာအစရှိသော တရားတို့၌။
ပရိဇာနနာဘိနိဝေသော၊ ပိုင်းခြား၍ သိခြင်း၌ စွဲစွဲမြဲမြဲ နှလုံးသွင်းခြင်းသည်။
ဟောတိ။
တတ္ထ၊ ထိုအဗျာကတတရားတို့တွင်။
ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒယော၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာအစရှိသော တရားတို့ကို။
အနိစ္စံတိအာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ပရိဇာနိတဗ္ဗာ၊ ပိုင်းခြား၍ သိထိုက်ကုန်၏။
တေ စ၊ ထိုဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသော တရားတို့ကိုလည်း။
ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိဘာဝံ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ပရိဇာနိတဗ္ဗာ။
အဗျာကတဘာဝံ၊ ကို။
(ဂဟေတွာ) န (ပရိဇာနိတဗ္ဗာ)။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
(ယော ကုသလံ။ ပေ။ ပရိဇာနာတီတိအာဒိနာ အဗျာကတပဒေန ယောဇေတွာ ယမကာနိ န ဝုတ္တာနိ)။
ပန၊ ပရိဟာရပက္ခမှ တပါး စောဒကပက္ခကို ဆိုဦးအံ့။
ဧတ္ထ၊ ဤဣန္ဒြိယ ယမက၌။
(ဝုတ္တာ၌စပ်) ဒုက္ခသစ္စဘာဇနီယေ၊ ဒုက္ခသစ္စာကို အကျယ်ဝေဖန်ရာ စကားရပ်၌။
အာဂတဿ၊ သော။
ဒေါမနဿဿ၊ ၏။
ပဟာတဗ္ဗတာဝ၊ ပဟာတဗ္ဗ၏အဖြစ်ကိုသာ။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝုတ္တာ၊ နည်း။
ပရိညေယျတာ၊ ကို။
န (ဝုတ္တာ)၊ နည်း။
[ဒုက္ခသစ္စာသည် ပရိညေယျ ဖြစ်သောကြောင့် ဒုက္ခသစ္စာ၌ ပါဝင်သော ဒေါမနဿကိုလည်း ပရိညေယျအဖြစ်ဖြင့် ဟောထိုက်သည် မဟုတ်ပါလော-ဟူလို။]
ဒုက္ခသစ္စပရိယာပန္နာ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၌အကျုံးဝင်ကုန်သော။
ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒယော၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသောတရားတို့သည်။
ကုသလာကုသလဘာဝေန
ကုသလာကုသလဘာဝေန။ ။
လောကီကုသိုလ်နှင့်အကုသိုလ်တရားတို့သည် ကံတရားဖြစ်၍ အကျိုးကိုဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် သစ္စာ ၄-ပါးတွင် သမုဒယသစ္စာ၌ ပါဝင်၏။ ထို့ကြောင့် "ကုသလာကုသလဘာဝေန အဂ္ဂဟိတာတိ သမုဒယသဘာဝေန အဂ္ဂဟိတာတိ အတ္ထော" ဟု အနုဖွင့်သည်။ သမုဒယသဘောရှိသောကြောင့် ပဟာတဗ္ဗအဖြစ်ဖြင့် ဟောထိုက်ကုန်၏။ သို့သော်သမုဒယအဖြစ်ဖြင့် မယူအပ်ကုန်သောကြောင့် ဤနေရာ၌ ပဟာတဗ္ဗ အဖြစ်ဖြင့် မဟောထိုက်ကုန်-ဟူလို။
၊ ကုသိုလ်အကုသိုလ်တို့၏အဖြစ်ဖြင့်။
အဂ္ဂဟိတာ၊ မယူအပ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ)၊ ၍။
ကုသလာ ကုသလာ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့သည်။
(သမာနာ) ပိ၊ သော်လည်း။
ပရိညေယျာ၊ ပရိညေယျတို့သည်။
(ဟောန္တိ) နနု၊ လော။
ဣတိ၊ ဤကားစောဒနာတည်း။
သစ္စံ၊ မှန်ပါပေ၏။
[ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သမုဒယသဘောရှိ၍ ပဟာတဗ္ဗအဖြစ်ဖြင့် ဟောထိုက်သော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့ကို ပရိညေယျအဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်သည်ကား မှန်ပါပေ၏။]
ပန၊ ထိုသို့ပင် မှန်ပါသော်လည်း။
ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိဘာဝေါ၊ သည်။
ဘာဝေတဗ္ဗ ပဟာတဗ္ဗဘာဝေဟိ၊ ဘာဝေတဗ္ဗအဖြစ်, ပဟာတဗ္ဗ အဖြစ်တို့နှင့်။
ဝိနာပိ၊ ကင်း၍လည်း။
ဟောတိယထာ၊ သို့။
(ပရိညေယျဖြစ်သကဲ့သို့) ဧဝံ, ဒေါမနဿိန္ဒြိယဘာဝေါ၊ သည်။
ပဟာတဗ္ဗဘာဝေန၊ နှင့်။
ဝိနာ၊ ၍။
န ဟောတိ၊ နိုင်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ဣမံ ဝိသေသံ၊ ကို။
ဒဿေတုံ, ဒေါမနဿိန္ဒြိယဿ၊ ၏။
ပဟာတဗ္ဗတာဝ၊ ကိုသာ။
ဣဓ၊ ဤဣန္ဒြိယ ယမိုက်၌။
ဝုတ္တာ။
ပရိညေယျဘာဝဿ၊ ၏။
အဘာဝတော၊ မရှိခြင်းကြောင့်။
(န ဝုတ္တာ)၊ ဟောတော်မူအပ်သည် မဟုတ်။
ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
အကုသလံ ဧကန္တတော ပဟာတဗ္ဗမေဝါတိ ဧတေန
ဧတေန ပဟာတဗ္ဗမေဝ။ ။
ယထာ "အနိစ္စံ ရူပံ"တိ ဧတ္ထ "အနိစ္စ မေဝ ရူပံ။ န နိစ္စံ" တိ ပဋိယောဂိဝိနိဝတ္တနမေဝ (ယှဉ်ဘက် နိစ္စအဖြစ်ကို တားမြစ်မှုကိုသာ) ဧဝကာရေန ကရီယတိ။ န တဿ ဒုက္ခာ နတ္တတာဒယော နိဝါရိတာ ဟောန္တိ။ ဧဝံ"ပဟာတဗ္ဗမေဝါ"တိ ဧတ္ထ ဧဝသဒ္ဒေန ပဋိယောဂိဘူတံ (ယှဉ်ဘက်ဖြစ်၍ဖြစ်သော) အပ္ပဟာတဗ္ဗ မေဝ နိဝတ္တီယတိ။ န တတောအညဝိသေသာတိ ဒဿေန္တော အာဟ "ဧတေနပဟာတဗ္ဗမေဝါ" တိအာဒိ၊-အနု။
၊ ဖြင့်။
ပဟာတဗ္ဗမေဝ၊ ပဟာတဗ္ဗသာ။
န အပ္ပဟာတဗ္ဗံ၊ အပ္ပဟာတဗ္ဗမဟုတ်။
ဣတိ၊ သို့။
အပ္ပဟာတဗ္ဗ မေဝ၊ အပ္ပဟာတဗ္ဗအဖြစ်ကိုသာ။
နိဝါရေတိ၊ တားမြစ်၏။
ပရိညေယျဘာဝံ၊ ပရိညေယျ၏အဖြစ်ကို။
န နိဝါရေတိ)။
ဣတိဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
အညိန္ဒြိယံ၊ သည်။
ဘာဝေတဗ္ဗနိဋ္ဌံ၊ ဘာဝေတဗ္ဗကုသိုလ်တရားတို့တွင် အပြီးအဆုံးဣန္ဒြေတည်း။
ပန၊ ကား။
န န သစ္ဆိကာတဗ္ဗနိဋ္ဌံ
ဘာဝေတဗ္ဗ သစ္ဆိကာတဗ္ဗနိဋ္ဌံ။ ။
[အထက်မဂ် ၃-ပါးက ဘာဝေတဗ္ဗကုသိုလ်တို့တွင် "နိဋ္ဌ (အပြီးအဆုံး)" ဖြစ်၏။ အောက်ဖိုလ် ၃-ပါးက သစ္ဆိကာတဗ္ဗဖိုလ်တရားတို့တွင် အပြီးအဆုံးမဟုတ်သေး။ အရဟတ္တဖိုလ် ကျန်နေသေး၏။ အညိန္ဒြေသည် ဘာဝေတဗ္ဗ သစ္ဆိကာတဗ္ဗ ၂-မျိုးနှင့် ဆိုင်သော်လည်း ဘာဝတဗ္ဗဘက်က အပြီးအဆုံးဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝေတဗ္ဗအဖြစ်ကိုသာ ယူအပ်၏။ သစ္ဆိကာတဗ္ဗ အဖြစ်ကိုသာ ယူအပ်သည်၊-ဟူလို။]
၊ သစ္ဆိကာတဗ္ဗ ဖိုလ်တရားတို့တွင်အပြီးအဆုံးဣန္ဒြေမဟုတ်။
ဣတိ၊ ကြောင့်။
တဿ၊ ထိုအညိန္ဒြေ၏။
ဘာဝေတဗ္ဗဘာဝေါ ဧဝ၊ ကိုသာ။
ဂဟိတော၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ဒွေပုဂ္ဂလာတိအာဒိ
ဒွေ ပုဂ္ဂလာတိ အာဒိ။ ။
"ဒွေ ပုဂ္ဂလာ" ဟူသော ပါဠိကို အနုလုံ။ ပစ္စနိက် စက္ခုန္ဒြိယမူ အညိန္ဒြိယမူလီ၌၎င်း, ဒေါမနဿိန္ဒြိယမူ အညိန္ဒြိယမူလီ၌၎င်း တွေ့ရ၏။ ထိုတွင် အဋ္ဌကထာ၌ ပဌမဆုံးတွေ့ရသော "ဒွေ ပုဂ္ဂလာ" ကိုဖွင့်ခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဥပ္ပဋိပါဋိယာ လိခိတမဟုတ်တော့။ ဋီကာဆရာလက်ထက်က ပါဠိတော်စာမူနှင့် အဋ္ဌကထာဆရာလက်ထက်က ပါဠိတော် စာမူချင်းမတူသောကြောင့် ဤသို့ ဆိုဟန်တူသည်။
၊ အစရှိသောစကားကို။
စက္ခုန္ဒြိယံ နပရိဇာနာတီတိအာဒိကဿ၊ အစရှိသောပါဠိရပ်၏။
ပရတော၊ ၌။
လိခိတဗ္ဗံ၊ ရေးထိုက်သည်။
(သမာနံ၊ လျက်။)
ဥပ္ပဋိပါဋိယာ၊ အစဉ်မဟုတ်သော အားဖြင့်။
လိခိတံ၊ ပြီ။
ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
ဟိ၊ မှန်။
စက္ခုန္ဒြိယမူလကံ၊ စက္ခုန္ဒြိယမူလယမကကို။
အတိက္ကမိတွာ၊ လွန်၍။
ဒေါမနဿိန္ဒြိယမူလကေ၊ ဒေါမနဿိန္ဒြိယမူလယမက၌။
ဒွေပုဂ္ဂလာ။ ပေ။ န ဘာဝန္တီတိ၊ ဟူသော။
ဣဒံ၊ ဤစကားကို။
(ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
စ၊ ဆက်။
ဧတ္ထ၊ ဤပရိညာဝါရ၌။
ပုထုဇ္ဇနော၊ ၎င်း။
အဋ္ဌ၊ ကုန်သော။
အရိယာ စ၊ တို့၎င်း။
ဣတိ၊ သို့။
နဝ၊ ကုန်သော။
ပုဂ္ဂလာ၊ တို့သည်။
(ဟောန္တိ။)
တေသု၊ ထို ကိုးယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်။
ပုထုဇ္ဇနော၊ သည်။
ဘဗ္ဗာဘဗ္ဗာသေန၊ ကျွတ်ထိုက်သော ပုထုဇဉ်, မကျွတ်ထိုက်သောပုထုဇဉ်တို့၏အပြားအားဖြင့်။
ဒုဝိဓော၊ ၏။
သော၊ ထိုပုထုဇဉ်ကို။
(ဂဟိတော၌စပ်) ပုထုဇ္ဇနောတိ၊ ဟူ၌။
အာဂတဋ္ဌာနေသု၊ လာရာပါဠိရပ်တို့၌၎င်း။
ဆ၊ ကုန်သော။
ပုဂ္ဂလာ၊ တို့သည်။
[ပုထုဇဉ်နှင့်တကွ အနာဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌတိုင်အောင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။]
စက္ခုန္ဒြိယဉ္စ၊ ကိုလည်း။
န ပရိဇာနိတ္ထ၊ ပိုင်းခြား၍ သိကုန်ပြီး မဟုတ်။
ဒေါမနဿိန္ဒြိယဉ္စ၊ ကိုလည်း။
န ပဇဟိတ္ထ၊ ပယ်ကုန်ပြီး မဟုတ်။
ဣတိ အာဒီသုစ၊ ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌၎င်း။
အဘိန္ဒိတွာ၊ (ဘဗ္ဗ, အဘဗ္ဗ ဟု) မခွဲခြားမူ၍။
ဂဟိတော။
ယေ။ ပေ။ ပဋိလဘိဿန္တီတိ၊ ဟူ၍။
အာဂတဋ္ဌာနေသု၊ တို့၌၎င်း။
ပဉ္စ၊ ကုန်သော။
ပုဂ္ဂလာ၊ တို့သည်။
[ဘဗ္ဗပုထုဇဉ်နှင့်တကွ သကဒါဂါမိဖလဋ္ဌတိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်၊ အနာဂါမိမဂ္ဂဋ္ဌ ပုဂ္ဂိုလ်က ဒေါမနဿိန္ဒြေိကို ပယ်ဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် မထည့်ရ။]
စက္ခုန္ဒြိယဉ္စ ပရိဇာနိဿန္တိ။
ဒေါမနဿိန္ဒြိယဉ္စ ပဇဟိဿန္တိ။
ဣတိအာဒီသုစ၊ တို့၌၎င်း။
တဗ္ဗော ဧဝံ၊ ကိုသာ။
ဂဟိတော။
ဘိန္ဒိတွာ၊ ခွဲခြား၍။
ဂဟိတော။
ယေ။ ပေ။ န ပဋိလဘိဿန္တီတိ အာဂတဋ္ဌာနေသု၊ တို့၌၎င်း။
တယော ပုဂ္ဂလာ၊ တို့သည်။
[အဘဗ္ဗပုထုဇဉ်, အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌ, ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။]
ဒေါမနဿိန္ဒြိယဉ္စနပ္ပဇဟိဿန္တိ၊ စက္ခုန္ဒြိယဉ္စနပရိဇာနိဿန္တိ။
ဣတိ အာဒီသု စ၊ တို့၌၎င်း။
အဘဗ္ဗော ဧဝ၊ ကိုသာ။
(ဂဟိတော)။
အဂ္ဂဖလသမင်္ဂီစ၊ သည်လည်း။
ပဌမဖလသမင်္ဂီ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂါနန္တရ၌ ပဌမဆုံးအရဟတ္တဖိုလ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။
အရဟာ စ၊ ရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒုဝိဓော။
သောပိ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။
အရဟာတိ အာဂတဋ္ဌာနေသု၊ တို့၌၎င်း။
တယော ပုဂ္ဂလာ, [အနာဂါမိဖလဋ္ဌ, အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌ, ဖလဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။]
ပေ။ ပဇဟိတ္ထ။
ဣတိအာဒီသု စ၊ တို့၌၎င်း။
အဘိန္ဒိတွာ ဂဟိတော။
ယော။ပေ။အာဂတဋ္ဌာနေသု၊ တို့၌၎င်း။
တယောပုဂ္ဂလာ[အနာဂါမိဖလဋ္ဌ, အရဟတ္တမဂ္ဂဋ္ဌ, ပဌမအဂ္ဂဖလသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။]
ပေ။ သစ္ဆိကရိတ္ထ။ ဣတိ အာဒီသုစ၊ တို့၌၎င်း။
ပဌမဖလသမင်္ဂီဝ၊ ပဌမအဂ္ဂဖလသမင်္ဂီပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ။
ဘိန္ဒိတွာ ဂဟိတော။
ယော။ ပေ။ အာဂတဋ္ဌာနေသု၊ တို့၌။
ဣတရောဝ၊ ပဌမအဂ္ဂဖလသမင်္ဂီမှ တပါးသောရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ။
ဂဟိတော။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ပုဂ္ဂလဘေဒံ၊ ကို။
ဉတွာ၊ ၍။
တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထို ပါဠိရပ်၌။
[တတ္ထ တတ္ထာတိ တေသံဒွေ ပုထုဇ္ဇနာ, အဋ္ဌအရိယာတိ ဣမေသံ ယထာဝုတ္တပုဂ္ဂလာနံ ဘေဒတော အဘေဒတောစဂဟဏဝသေန အာဂတေ တသ္မိံ တသ္မိံ ပါဌပဒေသေ၊-အနု။]
သန္နိဋ္ဌာနေန၊ သန္နိဋ္ဌာန်ပုဒ်ဖြင့်။
ဝါ၊ ဆုံးဖြတ်ကြောင်းပုဒ်ဖြင့်။
ဂဟိတပုဂ္ဂလေ၊ ယူအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။
နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။
ဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို။
ယောဇေတဗ္ဗံ။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ပရိညာဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
ဣန္ဒြိယ ယမကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
ယမကပ္ပကရဏမူလဋီကာ သမတ္တာ။