Issues
Select Version
Suttanipātapāḷi
Suttanipātapāḷi

7. Selasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Selasuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā aṅguttarāpesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehiP0.103 bhikkhusatehi yena āpaṇaṃ nāma aṅguttarāpānaṃ nigamo tadavasari .
AssosiT0.438 kho keṇiyo jaṭilo ‘‘ samaṇo khalu , bho , gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṃ anuppatto .
Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃM0.364 evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –
‘ itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā ’ ti [ bhagavā ( syā . pī .)].
So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti .
So dhammaṃ desati ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ , kevalaparipuṇṇaṃV0.165 parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti .
Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī ’’ ti .
Atha kho keṇiyo jaṭilo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho keṇiyaṃ jaṭilaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Evaṃ vutte , bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca –
‘‘ mahā kho , keṇiya , bhikkhusaṅghoP0.104 aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni ;
tvañca brāhmaṇesuT0.439 abhippasanno ’’ ti .
Dutiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kiñcāpi , bho gotama , mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni , ahañca brāhmaṇesu abhippasanno ;
adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Dutiyampi kho bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca –
‘‘ mahā kho , keṇiya , bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni ;
tvañca brāhmaṇesu abhippasanno ’’ ti .
Tatiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kiñcāpi , bho gotama , mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni , ahañca brāhmaṇesu abhippasanno , adhivāsetu [ adhivāsetveva ( sī .)] me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavato adhivāsanaṃ viditvāM0.365 uṭṭhāyāsanā yena sako assamo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā mittāmacce ñātisālohite āmantesi –
‘‘ suṇantu me bhavanto mittāmaccā ñātisālohitā , samaṇo me gotamo nimantito svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghena , yena me kāyaveyyāvaṭikaṃ kareyyāthā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bho ’’ ti kho keṇiyassa jaṭilassa mittāmaccā ñātisālohitā keṇiyassa jaṭilassa paṭissutvā appekacce uddhanāni khaṇanti , appekacce kaṭṭhāni phālenti , appekacce bhājanāni dhovanti , appekacce udakamaṇikaṃ patiṭṭhāpenti , appekacce āsanāni paññāpenti .
Keṇiyo pana jaṭilo sāmaṃyeva maṇḍalamāḷaṃT0.440 paṭiyādeti .
Tena kho pana samayena selo brāhmaṇo āpaṇe paṭivasati , tiṇṇaṃP0.105 vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃV0.166 sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo , tīṇi ca māṇavakasatāni mante vāceti .
Tena kho pana samayena keṇiyo jaṭilo sele brāhmaṇe abhippasanno hoti .
Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi parivuto jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami .
Addasā kho selo brāhmaṇo keṇiyassa jaṭilassa assame [ keṇissamiye jaṭile ( sī . pī .)] appekacce uddhanāni khaṇante … pe … appekacce āsanāni paññapente , keṇiyaṃ pana jaṭilaṃ sāmaṃyeva maṇḍalamāḷaṃ paṭiyādentaṃ .
Disvāna keṇiyaṃ jaṭilaṃ etadavoca –
‘‘ kiṃ nu kho bhoto keṇiyassa āvāho vā bhavissati , vivāho vā bhavissati , mahāyañño vā paccupaṭṭhito , rājā vā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṃ balakāyenā ’’ ti ?
‘‘ Na me , bho sela , āvāho vā bhavissati vivāho vā , nāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṃ balakāyena ;
api ca kho me mahāyañño paccupaṭṭhito .
Atthi samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṃM0.366 caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhateḷasehiT0.441 bhikkhusatehi āpaṇaṃ anuppatto .
Taṃ kho panaP0.106 bhavantaṃ gotamaṃ … pe … buddho bhagavāti .
So me nimantito svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
‘‘ Buddhoti , bho keṇiya , vadesi ’’?
‘‘ Buddhoti , bho sela , vadāmi ’’.
‘‘ Buddhoti , bho keṇiya , vadesi ’’?
‘‘ Buddhoti , bho sela , vadāmī ’’ ti .
Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi –
‘‘ ghosopi kho eso dullabho lokasmiṃ yadidaṃ buddhoti .
Āgatāni kho panamhākaṃ mantesu dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni , yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā .
Sace agāraṃ ajjhāvasati rājā hoti cakkavatti dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato .
Tassimāni satta ratanāni bhavanti , seyyathidaṃ – cakkaratanaṃ , hatthiratanaṃ , assaratanaṃ , maṇiratanaṃ , itthiratanaṃ , gahapatiratanaṃ , pariṇāyakaratanameva sattamaṃ .
Parosahassaṃ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā .
So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati .
Sace kho pana agārasmā anagāriyaṃ pabbajati , arahaṃ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado [ vivattacchaddo ( sī . pī .)].
Kahaṃ pana , bho keṇiya , etarahi so bhavaṃ gotamo viharatiT0.442 arahaṃ sammāsambuddho ’’ ti ?
EvaṃV0.167 vutte , keṇiyo jaṭilo dakkhiṇaṃ bāhuṃ paggahetvā selaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca –
‘‘ yenesāP0.107 , bho sela , nīlavanarājī ’’ ti .
Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami .
Atha kho selo brāhmaṇo te māṇavake āmantesi –
‘‘ appasaddā bhonto āgacchantu , pade padaṃ nikkhipantā .
Durāsadā hi te bhagavanto [ bhavanto ( syā . ka .)] sīhāva ekacarā .
Yadā cāhaṃ , bho , samaṇena gotamena saddhiṃ manteyyuṃ , mā me bhonto antarantarā kathaṃ opātetha ;
kathāpariyosānaṃ me bhavanto āgamentū ’’ ti .
Atha kho selo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho selo brāhmaṇo bhagavatoM0.367 kāye dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi [ sammannesi ( sī . syā .)].
Addasā kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve .
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati – kosohite ca vatthaguyhe , pahūtajivhatāya cāti .
Atha kho bhagavato etadahosi –
‘‘ passati kho me ayaṃ selo brāhmaṇo dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve .
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati – kosohite ca vatthaguyhe , pahūtajivhatāyaT0.443 cā ’’ ti .
Atha kho bhagavā tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkhāsi [ abhisaṅkhāresi ( syā . ka .)], yathā addasa selo brāhmaṇo bhagavato kosohitaṃ vatthaguyhaṃP0.108 .
Atha kho bhagavā jivhaṃ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi , ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi , kevalampi nalāṭamaṇḍalaṃ jivhāya chādesi .
Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi –
‘‘ samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi , no apuripuṇṇehi .
No ca kho naṃ jānāmi buddho vā no vā .
Sutaṃ kho pana metaṃ brāhmaṇānaṃ vuḍḍhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ –
‘ ye te bhavanti arahanto sammāsambuddhā , te sake vaṇṇe bhaññamāne attānaṃ pātukarontī ’ ti .
Yaṃnūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan ’’ ti .
Atha kho selo brāhmaṇo bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi –
553.
‘‘ Paripuṇṇakāyo suruci , sujāto cārudassano ;
Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā , susukkadāṭhosi vīriyavā .
554.
‘‘ NarassaV0.168 hi sujātassa , ye bhavanti viyañjanā ;
Sabbe te tava kāyasmiṃ , mahāpurisalakkhaṇā .
555.
‘‘ Pasannanetto sumukho , brahā uju patāpavā ;
MajjheT0.444 samaṇasaṅghassa , ādiccova virocasi .
556.
‘‘ KalyāṇadassanoM0.368 bhikkhu , kañcanasannibhattaco ;
Kiṃ te samaṇabhāvena , evaṃ uttamavaṇṇino .
557.
‘‘ Rājā arahasi bhavituṃ , cakkavattī rathesabho ;
Cāturanto vijitāvī , jambusaṇḍassa [ jambumaṇḍassa ( ka .)] issaro .
558.
‘‘ KhattiyāP0.109 bhogirājāno [ bhojarājāno ( sī . syā .)], anuyantā [ anuyuttā ( sī .)] bhavantu te ;
Rājābhirājā manujindo , rajjaṃ kārehi gotama ’’.
559.
‘‘ Rājāhamasmi selāti ,( bhagavā ) dhammarājā anuttaro ;
Dhammena cakkaṃ vattemi , cakkaṃ appaṭivattiyaṃ ’’.
560.
‘‘ Sambuddho paṭijānāsi ,( iti selo brāhmaṇo ) dhammarājā anuttaro ;
‘ Dhammena cakkaṃ vattemi ’, iti bhāsasi gotama .
561.
‘‘ Ko nu senāpati bhoto , sāvako satthuranvayo ;
Ko te tamanuvatteti , dhammacakkaṃ pavattitaṃ ’’.
562.
‘‘ Mayā pavattitaṃ cakkaṃ ,( selāti bhagavā ) dhammacakkaṃ anuttaraṃ ;
Sāriputto anuvatteti , anujāto tathāgataṃ .
563.
‘‘ Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ , bhāvetabbañca bhāvitaṃ ;
Pahātabbaṃ pahīnaṃ me , tasmā buddhosmi brāhmaṇa .
564.
‘‘ VinayassuV0.169 mayi kaṅkhaṃ , adhimuccassu brāhmaṇa ;
Dullabhaṃ dassanaṃ hoti , sambuddhānaṃ abhiṇhaso .
565.
‘‘ YesaṃM0.369P0.110T0.445 ve [ yesaṃ vo ( pī .), yassa ve ( syā .)] dullabho loke , pātubhāvo abhiṇhaso ;
Sohaṃ brāhmaṇa sambuddho , sallakatto anuttaro .
566.
‘‘ Brahmabhūto atitulo , mārasenappamaddano ;
Sabbāmitte vasīkatvā , modāmi akutobhayo ’’.
567.
‘‘ Imaṃ bhavanto nisāmetha , yathā bhāsati cakkhumā ;
Sallakatto mahāvīro , sīhova nadatī vane .
568.
‘‘ Brahmabhūtaṃ atitulaṃ , mārasenappamaddanaṃ ;
Ko disvā nappasīdeyya , api kaṇhābhijātiko .
569.
‘‘ Yo maṃ icchati anvetu , yo vā nicchati gacchatu ;
Idhāhaṃ pabbajissāmi , varapaññassa santike ’’.
570.
‘‘ Evañce [ etañce ( sī . pī .)] ruccati bhoto , sammāsambuddhasāsane [ sammāsambuddhasāsanaṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)];
Mayampi pabbajissāma , varapaññassa santike ’’.
571.
‘‘ Brāhmaṇā tisatā ime , yācanti pañjalīkatā ;
Brahmacariyaṃ carissāma , bhagavā tava santike ’’.
572.
‘‘ Svākkhātaṃ brahmacariyaṃ ,( selāti bhagavā ) sandiṭṭhikamakālikaṃ ;
Yattha amoghā pabbajjā , appamattassa sikkhato ’’ ti .
Alattha kho selo brāhmaṇo sapariso bhagavato santike pabbajjaṃ , alattha upasampadaṃ .
Atha kho keṇiyo jaṭilo tassāT0.446 rattiyā accayena sake assame paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavatoP0.111 kālaṃ ārocāpesi –
‘‘ kālo , bho gotama , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ tiV0.170 .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena .
AthaM0.370 kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi .
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho keṇiyaṃ jaṭilaṃ bhagavā imāhi gāthāhi anumodi –
573.
‘‘ Aggihuttamukhā yaññā , sāvittī chandaso mukhaṃ ;
Rājā mukhaṃ manussānaṃ , nadīnaṃ sāgaro mukhaṃ .
574.
‘‘ Nakkhattānaṃ mukhaṃ cando , ādicco tapataṃ mukhaṃ ;
Puññaṃ ākaṅkhamānānaṃ , saṅgho ve yajataṃ mukhan ’’ ti .
Atha kho bhagavā keṇiyaṃ jaṭilaṃ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
Atha kho āyasmā selo sapariso eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseP0.112 … pe …T0.447 aññataro kho panāpasmā selo sapariso arahataṃ ahosi .
Atha kho āyasmā selo sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
575.
‘‘ Yaṃ taṃ saraṇamāgamha [ māgamma ( sī . syā . ka .)], ito aṭṭhami cakkhuma ;
Sattarattena bhagavā , dantamha tava sāsane .
576.
‘‘ Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā , tuvaṃ mārābhibhū muni ;
Tuvaṃ anusaye chetvā , tiṇṇo tāresimaṃ pajaṃ .
577.
‘‘ Upadhī te samatikkantā , āsavā te padālitā ;
Sīhosi [ sīhova ( ma . ni .2.401)] anupādāno , pahīnabhayabheravo .
578.
‘‘ BhikkhavoV0.171 tisatā ime , tiṭṭhanti pañjalīkatā ;
Pāde vīra pasārehi , nāgā vandantu satthuno ’’ ti .
Selasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ .