4. Kasibhāradvājasuttaṃ
Evaṃ
M0.291T0.340 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati dakkhiṇāgirismiṃP0.13 [ dakkhiṇagirismiṃ ( ka .)] ekanāḷāyaṃ brāhmaṇagāme .Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa pañcamattāni naṅgalasatāni payuttāni honti vappakāle .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa kammanto tenupasaṅkami .
Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa parivesanā vattati .
Atha kho bhagavā yena parivesanā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Addasā kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ piṇḍāya ṭhitaṃ .
Disvāna bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , samaṇa , kasāmi ca vapāmi ca ;
kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmi .
Tvampi , samaṇa , kasassu ca vapassu ca ;
kasitvā ca vapitvā ca bhuñjassū ’’ ti .
‘‘ Ahampi kho , brāhmaṇa , kasāmi ca vapāmi ca ;
kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī ’’ ti .
‘‘ Na kho pana mayaṃ [ na kho pana samaṇa ( syā .)] passāma bhoto gotamassa yugaṃ vā naṅgalaṃ vā phālaṃ vā pācanaṃ vā balibadde [ balivadde ( sī . pī .), balībadde (?)] vā .
Atha ca pana bhavaṃ gotamo evamāha –
‘ ahampi kho , brāhmaṇa , kasāmi ca vapāmi
T0.341 ca ;kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī ’’’ ti .
Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
76.
‘‘ Kassako
V0.97 paṭijānāsi , na ca passāma te kasiṃ ;Kasiṃ no pucchito brūhi , yathā jānemu te kasiṃ ’’.
77.
‘‘ Saddhā bījaṃ tapo vuṭṭhi , paññā me yuganaṅgalaṃ ;
Hirī īsā mano yottaṃ , sati me phālapācanaṃ .
78.
‘‘ Kāyagutto
P0.14 vacīgutto , āhāre udare yato ;Saccaṃ karomi niddānaṃ , soraccaṃ me pamocanaṃ .
79.
‘‘ Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ , yogakkhemādhivāhanaṃ ;
Gacchati anivattantaṃ , yattha gantvā na socati .
80.
‘‘ Evamesā
M0.292 kasī kaṭṭhā , sā hoti amatapphalā ;Etaṃ kasiṃ kasitvāna , sabbadukkhā pamuccatī ’’ ti .
Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo mahatiyā kaṃsapātiyā pāyasaṃ [ pāyāsaṃ ( sabbattha )] vaḍḍhetvā bhagavato upanāmesi –
‘‘ bhuñjatu bhavaṃ gotamo pāyasaṃ .
Kassako bhavaṃ ;
yaṃ hi bhavaṃ gotamo amatapphalaṃ [ amatapphalampi ( saṃ . ni .1.197)] kasiṃ kasatī ’’ ti .
81.
‘‘ Gāthābhigītaṃ me abhojaneyyaṃ , sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo ;
Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā , dhamme satī brāhmaṇa vuttiresā .
82.
‘‘ Aññena
T0.342 ca kevalinaṃ mahesiṃ , khīṇāsavaṃ kukkuccavūpasantaṃ ;Annena pānena upaṭṭhahassu , khettaṃ hi taṃ puññapekkhassa hotī ’’ ti .
‘‘ Atha
P0.15 kassa cāhaṃ , bho gotama , imaṃ pāyasaṃ dammī ’’ ti ?‘‘ Na khvāhaṃ taṃ , brāhmaṇa , passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya , yassa so pāyaso bhutto sammā pariṇāmaṃ gaccheyya , aññatra tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā .
Tena hi tvaṃ , brāhmaṇa , taṃ pāyasaṃ appaharite vā chaḍḍehi appāṇake vā udake opilāpehī ’’ ti .
Atha
V0.98 kho kasibhāradvājo brāhmaṇo taṃ pāyasaṃ appāṇake udake opilāpesi .Atha kho so pāyaso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati [ sandhūmāyati sampadhūmāyati ( syā .)].
Seyyathāpi nāma phālo divasaṃ santatto [ divasasantatto ( sī . syā . kaṃ . pī .)] udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati ;
evameva so pāyaso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati .
Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo saṃviggo lomahaṭṭhajāto yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā
M0.293 bhagavantaṃ etadavoca –‘‘ abhikkantaṃ , bho gotama , abhikkantaṃ
T0.343 , bho gotama !Seyyathāpi , bho gotama , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya , cakkhumanto rūpāni dakkhantīti [ dakkhintīti ( sī . syā . kaṃ . pī .)];
evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi
P0.16 dhammañca bhikkhusaṅghañca , labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ , labheyyaṃ upasampadan ’’ ti .Alattha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṃ , alattha upasampadaṃ .
Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti , tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi .
‘‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’’ ti abbhaññāsi .
Aññataro ca [ aññataro ca kho ( sī . pī .), aññataro kho ( syā . kaṃ . ka .)] panāyasmā bhāradvājo arahataṃ ahosīti .
Kasibhāradvājasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ .