11. Nālakasuttaṃ
684.
Ānandajāte tidasagaṇe patīte , sakkañca indaṃ sucivasane ca deve ;
Dussaṃ gahetvā atiriva thomayante , asito isi addasa divāvihāre .
685.
Disvāna
P0.132 deve muditamane udagge , cittiṃ karitvāna idamavoca [ karitvā idamavocāsi ( sī .)] tattha ;‘‘ Kiṃ devasaṅgho atiriva kalyarūpo , dussaṃ gahetvā ramayatha [ bhamayatha ( sī .)] kiṃ paṭicca .
686.
‘‘ Yadāpi āsī asurehi saṅgamo , jayo surānaṃ asurā parājitā .
Tadāpi netādiso lomahaṃsano , kimabbhutaṃ daṭṭhu marū pamoditā .
687.
‘‘ Seḷenti gāyanti ca vādayanti ca , bhujāni phoṭenti [ poṭhenti ( sī . pī .), pothenti ( ka .)] ca naccayanti ca ;
Pucchāmi
T0.467 vohaṃ merumuddhavāsine , dhunātha me saṃsayaṃ khippa mārisā ’’. 688.
‘‘ So
M0.386 bodhisatto ratanavaro atulyo , manussaloke hitasukhatthāya [ hitasukhatāya ( sī . syā . pī .)] jāto ;Sakyāna gāme janapade lumbineyye , tenamha tuṭṭhā atiriva kalyarūpā .
689.
‘‘ So sabbasattuttamo aggapuggalo , narāsabho sabbapajānamuttamo ;
Vattessati
P0.133 cakkamisivhaye vane , nadaṃva sīho balavā migābhibhū ’’. 690.
Taṃ
V0.186 saddaṃ sutvā turitamavasarī so , suddhodanassa tada bhavanaṃ upāvisi [ upāgami ( sī . pī .)];Nisajja tattha idamavocāsi sakye ,‘‘ kuhiṃ kumāro ahamapi daṭṭhukāmo ’’.
691.
Tato kumāraṃ jalitamiva suvaṇṇaṃ , ukkāmukheva sukusalasampahaṭṭhaṃ [ sukusalena sampahaṭṭhaṃ ( ka .)];
Daddallamānaṃ [ daddaḷhamānaṃ ( ka .)] siriyā anomavaṇṇaṃ , dassesu puttaṃ asitavhayassa sakyā .
692.
Disvā kumāraṃ sikhimiva pajjalantaṃ , tārāsabhaṃva
T0.468 nabhasigamaṃ visuddhaṃ ;Sūriyaṃ tapantaṃ saradarivabbhamuttaṃ , ānandajāto vipulamalattha pītiṃ .
693.
Anekasākhañca sahassamaṇḍalaṃ , chattaṃ marū dhārayumantalikkhe ;
Suvaṇṇadaṇḍā vītipatanti cāmarā , na dissare cāmarachattagāhakā .
694.
Disvā
M0.387P0.134 jaṭī kaṇhasirivhayo isi , suvaṇṇanikkhaṃ viya paṇḍukambale ;Setañca chattaṃ dhariyanta [ dhāriyanta ( syā .), dhārayantaṃ ( sī . ka .)] muddhani , udaggacitto sumano paṭiggahe .
695.
Paṭiggahetvā pana sakyapuṅgavaṃ , jigīsato [ jigiṃsako ( sī . syā . pī .)] lakkhaṇamantapāragū ;
Pasannacitto giramabbhudīrayi ,‘‘ anuttarāyaṃ dvipadānamuttamo ’’[ dipadānamuttamo ( sī . syā . pī .)].
696.
Athattano gamanamanussaranto , akalyarūpo gaḷayati assukāni ;
Disvāna sakyā isimavocuṃ rudantaṃ ,
‘‘ No ce kumāre bhavissati antarāyo ’’.
697.
Disvāna sakye isimavoca akalye ,‘‘ nāhaṃ
T0.469 kumāre ahitamanussarāmi ;Na cāpimassa bhavissati antarāyo , na orakāyaṃ adhimānasā [ adhimanasā ( sī . syā .)] bhavātha .
698.
‘‘ Sambodhiyaggaṃ phusissatāyaṃ kumāro , so dhammacakkaṃ paramavisuddhadassī ;
Vattessatāyaṃ bahujanahitānukampī , vitthārikassa bhavissati brahmacariyaṃ .
699.
‘‘ Mamañca
P0.135 āyu na ciramidhāvaseso , athantarā me bhavissati kālakiriyā ;Sohaṃ na sossaṃ [ sussaṃ ( sī . syā .)] asamadhurassa dhammaṃ , tenamhi aṭṭo byasanaṃgato aghāvī ’’.
700.
So
M0.388V0.187 sākiyānaṃ vipulaṃ janetvā pītiṃ , antepuramhā niggamā [ niragamā ( sī . syā .), nigamā ( ka . sī .), niragama ( pī .)] brahmacārī ;So bhāgineyyaṃ sayaṃ anukampamāno , samādapesi asamadhurassa dhamme .
701.
‘‘ Buddhoti ghosaṃ yada [ yadi ( syā . ka .)] parato suṇāsi , sambodhipatto vivarati dhammamaggaṃ ;
Gantvāna tattha samayaṃ paripucchamāno [ sayaṃ paripucchiyāno ( sī . syā .)], carassu tasmiṃ bhagavati brahmacariyaṃ ’’.
702.
Tenānusiṭṭho hitamanena tādinā , anāgate
T0.470 paramavisuddhadassinā ;So nālako upacitapuññasañcayo , jinaṃ patikkhaṃ [ pati + ikkhaṃ = patikkhaṃ ] parivasi rakkhitindriyo .
703.
Sutvāna ghosaṃ jinavaracakkavattane , gantvāna disvā isinisabhaṃ pasanno ;
Moneyyaseṭṭhaṃ
P0.136 munipavaraṃ apucchi , samāgate asitāvhayassa sāsaneti .Vatthugāthā niṭṭhitā .
704.
‘‘ Aññātametaṃ vacanaṃ , asitassa yathātathaṃ ;
Taṃ taṃ gotama pucchāmi , sabbadhammāna pāraguṃ .
705.
‘‘ Anagāriyupetassa , bhikkhācariyaṃ jigīsato ;
Muni pabrūhi me puṭṭho , moneyyaṃ uttamaṃ padaṃ ’’.
706.
‘‘ Moneyyaṃ te upaññissaṃ ,( iti bhagavā ) dukkaraṃ durabhisambhavaṃ ;
Handa te naṃ pavakkhāmi , santhambhassu daḷho bhava .
707.
‘‘ Samānabhāgaṃ
M0.389 kubbetha , gāme akkuṭṭhavanditaṃ ;Manopadosaṃ rakkheyya , santo anuṇṇato care .
708.
‘‘ Uccāvacā
V0.188P0.137 niccharanti , dāye aggisikhūpamā ;Nāriyo muniṃ palobhenti , tāsu taṃ mā palobhayuṃ .
709.
‘‘ Virato methunā dhammā , hitvā kāme paropare [ parovare ( sī . pī .), varāvare ( syā .)];
Aviruddho
T0.471 asāratto , pāṇesu tasathāvare . 710.
‘‘ Yathā ahaṃ tathā ete , yathā ete tathā ahaṃ ;
Attānaṃ upamaṃ katvā , na haneyya na ghātaye .
711.
‘‘ Hitvā icchañca lobhañca , yattha satto puthujjano ;
Cakkhumā paṭipajjeyya , tareyya narakaṃ imaṃ .
712.
‘‘ Ūnūdaro mitāhāro , appicchassa alolupo ;
Sadā [ sa ve ( pī .)] icchāya nicchāto , aniccho hoti nibbuto .
713.
‘‘ Sa piṇḍacāraṃ caritvā , vanantamabhihāraye ;
Upaṭṭhito rukkhamūlasmiṃ , āsanūpagato muni .
714.
‘‘ Sa jhānapasuto dhīro , vanante ramito siyā ;
Jhāyetha rukkhamūlasmiṃ , attānamabhitosayaṃ .
715.
‘‘ Tato ratyā vivasāne [ vivasane ( sī . syā . pī .)], gāmantamabhihāraye ;
Avhānaṃ nābhinandeyya , abhihārañca gāmato .
716.
‘‘ Na munī gāmamāgamma , kulesu sahasā care ;
Ghāsesanaṃ chinnakatho , na vācaṃ payutaṃ bhaṇe .
717.
‘‘ Alatthaṃ yadidaṃ sādhu , nālatthaṃ kusalaṃ iti ;
Ubhayeneva so tādī , rukkhaṃvupanivattati [ rukkhaṃvu ’ pativattati ( ka .), rukkhaṃva upātivattati ( syā .)].
718.
‘‘ Sa
V0.189P0.138 pattapāṇi vicaranto , amūgo mūgasammato ;Appaṃ dānaṃ na hīḷeyya , dātāraṃ nāvajāniyā .
719.
‘‘ Uccāvacā
M0.390 hi paṭipadā , samaṇena pakāsitā ;Na pāraṃ
T0.472 diguṇaṃ yanti , nayidaṃ ekaguṇaṃ mutaṃ . 720.
‘‘ Yassa ca visatā natthi , chinnasotassa bhikkhuno ;
Kiccākiccappahīnassa , pariḷāho na vijjati .
721.
‘‘ Moneyyaṃ te upaññissaṃ , khuradhārūpamo bhave ;
Jivhāya tālumāhacca , udare saññato siyā .
722.
‘‘ Alīnacitto ca siyā , na cāpi bahu cintaye ;
Nirāmagandho asito , brahmacariyaparāyaṇo .
723.
‘‘ Ekāsanassa sikkhetha , samaṇūpāsanassa ca ;
Ekattaṃ monamakkhātaṃ , eko ce abhiramissasi ;
Atha bhāhisi [ bhāsihi ( sī . syā . pī .)] dasadisā .
724.
‘‘ Sutvā dhīrānaṃ nigghosaṃ , jhāyīnaṃ kāmacāginaṃ ;
Tato hiriñca saddhañca , bhiyyo kubbetha māmako .
725.
‘‘ Taṃ
P0.139 nadīhi vijānātha , sobbhesu padaresu ca ;Saṇantā yanti kusobbhā [ kussubbhā ( sī .)], tuṇhīyanti mahodadhī .
726.
‘‘ Yadūnakaṃ taṃ saṇati , yaṃ pūraṃ santameva taṃ ;
Aḍḍhakumbhūpamo bālo , rahado pūrova paṇḍito .
727.
‘‘ Yaṃ samaṇo bahuṃ bhāsati , upetaṃ atthasañhitaṃ ;
Jānaṃ so dhammaṃ deseti , jānaṃ so bahu bhāsati .
728.
‘‘ Yo
V0.190 ca jānaṃ saṃyatatto , jānaṃ na bahu bhāsati ;Sa
T0.473 munī monamarahati , sa munī monamajjhagā ’’ ti .Nālakasuttaṃ ekādasamaṃ niṭṭhitaṃ .