9. Vāseṭṭhasuttaṃ
Evaṃ
P0.115T0.450 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe .Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti , seyyathidaṃ – caṅkī brāhmaṇo , tārukkho brāhmaṇo , pokkharasāti brāhmaṇo , jāṇussoṇi [ jāṇusoṇi ( ka .)] brāhmaṇo , todeyyo brāhmaṇo , aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā .
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ
M0.373 jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ [ anucaṅkamamānānaṃ anuvicaramānānaṃ ( sī . pī .)] ayamantarākathā udapādi –‘‘ kathaṃ , bho , brāhmaṇo hotī ’’ ti ?
Bhāradvājo māṇavo evamāha –
‘‘ yato kho , bho , ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena , ettāvatā kho bho brāhmaṇo hotī ’’ ti .
Vāseṭṭho māṇavo evamāha –
‘‘ yato kho , bho , sīlavā ca hoti vatasampanno [ vattasampanno ( sī . syā . ma . ni .2.454)] ca , ettāvatā kho , bho , brāhmaṇo hotī ’’ ti .
Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ
P0.116 māṇavaṃ saññāpetuṃ , na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ .Atha
V0.174 kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi –‘‘ ayaṃ kho , bho [ ayaṃ bho ( sī . syā . ka .), ayaṃ kho ( pī .)] bhāradvāja , samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā
T0.451 pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe ;taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –
‘ itipi … pe … buddho bhagavā ’ ti .
Āyāma , bho bhāradvāja , yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma ;
upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma .
Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bho ’’ ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi .
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
599.
‘‘ Anuññātapaṭiññātā , tevijjā mayamasmubho ;
Ahaṃ pokkharasātissa , tārukkhassāyaṃ māṇavo .
600.
‘‘ Tevijjānaṃ yadakkhātaṃ , tatra kevalinosmase ;
Padakasma veyyākaraṇā , jappe ācariyasādisā .
601.
‘‘ Tesaṃ
M0.374P0.117 no jātivādasmiṃ , vivādo atthi gotama ;Jātiyā brāhmaṇo hoti , bhāradvājo iti bhāsati ;
Ahañca kammunā [ kammanā ( sī . pī .) evamuparipi ] brūmi , evaṃ jānāhi cakkhuma .
602.
‘‘ Te na sakkoma saññāpetuṃ , aññamaññaṃ mayaṃ ubho ;
Bhavantaṃ [ bhagavantaṃ ( ka .)] puṭṭhumāgamhā , sambuddhaṃ iti vissutaṃ .
603.
‘‘ Candaṃ
T0.452 yathā khayātītaṃ , pecca pañjalikā janā ;Vandamānā namassanti , evaṃ lokasmi gotamaṃ .
604.
‘‘ Cakkhuṃ loke samuppannaṃ , mayaṃ pucchāma gotamaṃ ;
Jātiyā brāhmaṇo hoti , udāhu bhavati kammunā ;
Ajānataṃ no pabrūhi , yathā jānesu brāhmaṇaṃ ’’.
605.
‘‘ Tesaṃ
V0.175 vo ahaṃ byakkhissaṃ ,( vāseṭṭhāti bhagavā ) anupubbaṃ yathātathaṃ ;Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
606.
‘‘ Tiṇarukkhepi jānātha , na cāpi paṭijānare ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
607.
‘‘ Tato
P0.118 kīṭe paṭaṅge ca , yāva kunthakipillike ;Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
608.
‘‘ Catuppadepi jānātha , khuddake ca mahallake ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
609.
‘‘ Pādūdarepi jānātha , urage dīghapiṭṭhike ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
610.
‘‘ Tato macchepi jānātha , odake vārigocare ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
611.
‘‘ Tato pakkhīpi jānātha , pattayāne vihaṅgame ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
612.
‘‘ Yathā
M0.375T0.453 etāsu jātīsu , liṅgaṃ jātimayaṃ puthu ;Evaṃ natthi manussesu , liṅgaṃ jātimayaṃ puthu .
613.
‘‘ Na kesehi na sīsena , na kaṇṇehi na akkhibhi ;
Na mukhena na nāsāya , na oṭṭhehi bhamūhi vā .
614.
‘‘ Na gīvāya na aṃsehi , na udarena na piṭṭhiyā ;
Na soṇiyā na urasā , na sambādhe na methune [ na sambādhā na methunā ( syā . ka .)].
615.
‘‘ Na
V0.176 hatthehi na pādehi , nāṅgulīhi nakhehi vā ;Na jaṅghāhi na ūrūhi , na vaṇṇena sarena vā ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ neva , yathā aññāsu jātisu .
616.
‘‘ Paccattañca
P0.119 sarīresu [ paccattaṃ sasarīresu ( sī . pī .)], manussesvetaṃ na vijjati ;Vokārañca manussesu , samaññāya pavuccati .
617.
‘‘ Yo hi koci manussesu , gorakkhaṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , kassako so na brāhmaṇo .
618.
‘‘ Yo hi koci manussesu , puthusippena jīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , sippiko so na brāhmaṇo .
619.
‘‘ Yo hi koci manussesu , vohāraṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , vāṇijo so na brāhmaṇo .
620.
‘‘ Yo hi koci manussesu , parapessena jīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , pessiko [ pessako ( ka .)] so na brāhmaṇo .
621.
‘‘ Yo hi koci manussesu , adinnaṃ upajīvati ;
Evaṃ
T0.454 vāseṭṭha jānāhi , coro eso na brāhmaṇo . 622.
‘‘ Yo hi koci manussesu , issatthaṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , yodhājīvo na brāhmaṇo .
623.
‘‘ Yo hi koci manussesu , porohiccena jīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , yājako eso na brāhmaṇo .
624.
‘‘ Yo
M0.376 hi koci manussesu , gāmaṃ raṭṭhañca bhuñjati ;Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , rājā eso na brāhmaṇo .
625.
‘‘ Na
V0.177 cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi , yonijaṃ mattisambhavaṃ ;Bhovādi nāma so hoti , sace [ sa ve ( sī . syā .)] hoti sakiñcano ;
Akiñcanaṃ anādānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
626.
‘‘ Sabbasaṃyojanaṃ chetvā , so ve na paritassati ;
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
627.
‘‘ Chetvā
P0.120 naddhiṃ varattañca , sandānaṃ sahanukkamaṃ ;Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
628.
‘‘ Akkosaṃ vadhabandhañca , aduṭṭho yo titikkhati ;
Khantībalaṃ balānīkaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
629.
‘‘ Akkodhanaṃ vatavantaṃ , sīlavantaṃ anussadaṃ ;
Dantaṃ antimasārīraṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
630.
‘‘ Vāri pokkharapatteva , āraggeriva sāsapo ;
Yo na limpati kāmesu , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
631.
‘‘ Yo
T0.455 dukkhassa pajānāti , idheva khayamattano ;Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
632.
‘‘ Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ , maggāmaggassa kovidaṃ ;
Uttamatthamanuppattaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
633.
‘‘ Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi , anāgārehi cūbhayaṃ ;
Anokasārimappicchaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
634.
‘‘ Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu , tasesu thāvaresu ca ;
Yo na hanti na ghāteti , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
635.
‘‘ Aviruddhaṃ
V0.178 viruddhesu , attadaṇḍesu nibbutaṃ ;Sādānesu anādānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
636.
‘‘ Yassa
M0.377 rāgo ca doso ca , māno makkho ca pātito ;Sāsaporiva āraggā , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
637.
‘‘ Akakkasaṃ
P0.121 viññāpaniṃ , giraṃ saccamudīraye ;Yāya nābhisaje kañci , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
638.
‘‘ Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā , aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ ;
Loke adinnaṃ nādiyati , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
639.
‘‘ Āsā yassa na vijjanti , asmiṃ loke paramhi ca ;
Nirāsāsaṃ [ nirāsayaṃ ( sī . syā . pī .), nirāsakaṃ (?)] visaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
640.
‘‘ Yassālayā na vijjanti , aññāya akathaṃkathī ;
Amatogadhamanuppattaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
641.
‘‘ Yodha
T0.456 puññañca pāpañca , ubho saṅgamupaccagā ;Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
642.
‘‘ Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ , vippasannamanāvilaṃ ;
Nandībhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
643.
‘‘ Yomaṃ palipathaṃ duggaṃ , saṃsāraṃ mohamaccagā ;
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī , anejo akathaṃkathī ;
Anupādāya nibbuto , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
644.
‘‘ Yodha kāme pahantvāna , anāgāro paribbaje ;
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
645.
‘‘ Yodha
V0.179 taṇhaṃ pahantvāna , anāgāro paribbaje ;Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
646.
‘‘ Hitvā mānusakaṃ yogaṃ , dibbaṃ yogaṃ upaccagā ;
Sabbayogavisaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
647.
‘‘ Hitvā ratiñca aratiṃ , sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ ;
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
648.
‘‘ Cutiṃ
M0.378P0.122 yo vedi [ yo ’ veti (?) itivuttake 99 aṭṭhakathāsaṃvaṇanā passitabbā ] ttānaṃ , upapattiñca sabbaso ;Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
649.
‘‘ Yassa gatiṃ na jānanti , devā gandhabbamānusā ;
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
650.
‘‘ Yassa pure ca pacchā ca , majjhe ca natthi kiñcanaṃ ;
Akiñcanaṃ
T0.457 anādānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ . 651.
‘‘ Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ , mahesiṃ vijitāvinaṃ ;
Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
652.
‘‘ Pubbenivāsaṃ yo vedi [ yo ’ veti (?) itivuttake 99 aṭṭhakathāsaṃvaṇanā passitabbā ], saggāpāyañca passati ;
Atho jātikkhayaṃ patto , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
653.
‘‘ Samaññā hesā lokasmiṃ , nāmagottaṃ pakappitaṃ ;
Sammuccā samudāgataṃ , tattha tattha pakappitaṃ .
654.
‘‘ Dīgharattamanusayitaṃ , diṭṭhigatamajānataṃ ;
Ajānantā no [ ajānantā te ( aṭṭha .) ma . ni .2.460] pabruvanti , jātiyā hoti brāhmaṇo .
655.
‘‘ Na
V0.180 jaccā brāhmaṇo hoti , na jaccā hoti abrāhmaṇo ;Kammunā brāhmaṇo hoti , kammunā hoti abrāhmaṇo .
656.
‘‘ Kassako kammunā hoti , sippiko hoti kammunā ;
Vāṇijo kammunā hoti , pessiko hoti kammunā .
657.
‘‘ Coropi kammunā hoti , yodhājīvopi kammunā ;
Yājako kammunā hoti , rājāpi hoti kammunā .
658.
‘‘ Evametaṃ
M0.379P0.123 yathābhūtaṃ , kammaṃ passanti paṇḍitā ;Paṭiccasamuppādadassā , kammavipākakovidā .
659.
‘‘ Kammunā vattati loko , kammunā vattati pajā ;
Kammanibandhanā sattā , rathassāṇīva yāyato .
660.
‘‘ Tapena brahmacariyena , saṃyamena damena ca ;
Etena
T0.458 brāhmaṇo hoti , etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ . 661.
‘‘ Tīhi vijjāhi sampanno , santo khīṇapunabbhavo ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , brahmā sakko vijānatan ’’ ti .
Evaṃ vutte , vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ abhikkantaṃ , bho gotama … pe … upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete [ pāṇupetaṃ ( ka .)] saraṇaṃ gate ’’ ti .
Vāseṭṭhasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ .