Vatthugāthā
982.
Kosalānaṃ
M0.429V0.225P0.190T0.524 purā rammā , agamā dakkhiṇāpathaṃ ;Ākiñcaññaṃ patthayāno , brāhmaṇo mantapāragū .
983.
So assakassa visaye , aḷakassa [ muḷakassa ( syā .), mūḷhakassa ( ka .), maḷakassa ( niddesa )] samāsane ;
Vasi godhāvarīkūle , uñchena ca phalena ca .
984.
Tasseva upanissāya , gāmo ca vipulo ahu ;
Tato jātena āyena , mahāyaññamakappayi .
985.
Mahāyaññaṃ yajitvāna , puna pāvisi assamaṃ ;
Tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi , añño āgañchi brāhmaṇo .
986.
Ugghaṭṭapādo tasito [ tassito ( ka .)], paṅkadanto rajassiro ;
So ca naṃ upasaṅkamma , satāni pañca yācati .
987.
Tamenaṃ bāvarī disvā , āsanena nimantayi ;
Sukhañca kusalaṃ pucchi , idaṃ vacanamabravi .
988.
‘‘ Yaṃ kho mama deyyadhammaṃ , sabbaṃ visajjitaṃ mayā ;
Anujānāhi me brahme , natthi pañcasatāni me ’’.
989.
‘‘ Sace
P0.191 me yācamānassa , bhavaṃ nānupadassati ;Sattame divase tuyhaṃ , muddhā phalatu sattadhā ’’.
990.
Abhisaṅkharitvā
V0.226T0.525 kuhako , bheravaṃ so akittayi ;Tassa taṃ vacanaṃ sutvā , bāvarī dukkhito ahu .
991.
Ussussati anāhāro , sokasallasamappito ;
Athopi evaṃ cittassa , jhāne na ramatī mano .
992.
Utrastaṃ dukkhitaṃ disvā , devatā atthakāminī ;
Bāvariṃ upasaṅkamma , idaṃ vacanamabravi .
993.
‘‘ Na
M0.430 so muddhaṃ pajānāti , kuhako so dhanatthiko ;Muddhani muddhapāte vā , ñāṇaṃ tassa na vijjati ’’.
994.
‘‘ Bhotī carahi jānāsi , taṃ me akkhāhi pucchitā ;
Muddhaṃ muddhādhipātañca , taṃ suṇoma vaco tava ’’.
995.
‘‘ Ahampetaṃ na jānāmi , ñāṇamettha na vijjati ;
Muddhani muddhādhipāte ca , jinānaṃ hettha [ muddhaṃ muddhādhipāto ca , jinānaṃ heta ( sī . syā . pī .)] dassanaṃ ’’.
996.
‘‘ Atha ko carahi jānāti , asmiṃ pathavimaṇḍale [ puthavimaṇḍale ( sī . pī .)];
Muddhaṃ muddhādhipātañca , taṃ me akkhāhi devate ’’.
997.
‘‘ Purā
P0.192 kapilavatthumhā , nikkhanto lokanāyako ;Apacco okkākarājassa , sakyaputto pabhaṅkaro .
998.
‘‘ So hi brāhmaṇa sambuddho , sabbadhammāna pāragū ;
Sabbābhiññābalappatto , sabbadhammesu cakkhumā ;
Sabbakammakkhayaṃ patto , vimutto upadhikkhaye .
999.
‘‘ Buddho so bhagavā loke , dhammaṃ deseti cakkhumā ;
Taṃ
T0.526 tvaṃ gantvāna pucchassu , so te taṃ byākarissati ’’. 1000.
Sambuddhoti
V0.227 vaco sutvā , udaggo bāvarī ahu ;Sokassa tanuko āsi , pītiñca vipulaṃ labhi .
1001.
So bāvarī attamano udaggo , taṃ devataṃ pucchati vedajāto ;
‘‘ Katamamhi gāme nigamamhi vā pana , katamamhi vā janapade lokanātho ;
Yattha gantvāna passemu [ gantvā namassemu ( sī . syā . pī .)], sambuddhaṃ dvipaduttamaṃ ’’[ dvipaduttamaṃ ( sī . syā . pī .)],.
1002.
‘‘ Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino , pahūtapañño varabhūrimedhaso ;
So sakyaputto vidhuro anāsavo , muddhādhipātassa vidū narāsabho ’’.
1003.
Tato
M0.431 āmantayī sisse , brāhmaṇe mantapārage ;‘‘ Etha māṇavā akkhissaṃ , suṇātha vacanaṃ mama .
1004.
‘‘ Yasseso
P0.193 dullabho loke , pātubhāvo abhiṇhaso ;Svājja lokamhi uppanno , sambuddho iti vissuto ;
Khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ , passavho dvipaduttamaṃ ’’.
1005.
‘‘ Kathaṃ carahi jānemu , disvā buddhoti brāhmaṇa ;
Ajānataṃ no pabrūhi , yathā jānemu taṃ mayaṃ ’’.
1006.
‘‘ Āgatāni
T0.527 hi mantesu , mahāpurisalakkhaṇā ;Dvattiṃsāni ca [ dvittiṃsā ca ( sī . syā . pī .), dvittiṃsa tāni (?)] byākkhātā , samattā anupubbaso .
1007.
‘‘ Yassete honti gattesu , mahāpurisalakkhaṇā ;
Dveyeva tassa gatiyo , tatiyā hi na vijjati .
1008.
‘‘ Sace agāraṃ āvasati [ ajjhāvasati ( ka .)], vijeyya pathaviṃ imaṃ ;
Adaṇḍena asatthena , dhammenamanusāsati .
1009.
‘‘ Sace
V0.228 ca so pabbajati , agārā anagāriyaṃ ;Vivaṭṭacchado [ vivattachaddo ( sī .)] sambuddho , arahā bhavati anuttaro .
1010.
‘‘ Jātiṃ gottañca lakkhaṇaṃ , mante sisse punāpare ;
Muddhaṃ muddhādhipātañca , manasāyeva pucchatha .
1011.
‘‘ Anāvaraṇadassāvī , yadi buddho bhavissati ;
Manasā pucchite pañhe , vācāya vissajessati ’’.
1012.
Bāvarissa vaco sutvā , sissā soḷasa brāhmaṇā ;
Ajito tissametteyyo , puṇṇako atha mettagū .
1013.
Dhotako
P0.194 upasīvo ca , nando ca atha hemako ;Todeyyakappā dubhayo , jatukaṇṇī ca paṇḍito .
1014.
Bhadrāvudho
M0.432 udayo ca , posālo cāpi brāhmaṇo ;Mogharājā ca medhāvī , piṅgiyo ca mahāisi .
1015.
Paccekagaṇino sabbe , sabbalokassa vissutā ;
Jhāyī jhānaratā dhīrā , pubbavāsanavāsitā .
1016.
Bāvariṃ
T0.528 abhivādetvā , katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ ;Jaṭājinadharā sabbe , pakkāmuṃ uttarāmukhā .
1017.
Aḷakassa patiṭṭhānaṃ , purimāhissatiṃ [ purimaṃ māhissatiṃ ( sī . pī .), puraṃ māhissatiṃ ( syā .)] tadā ;
Ujjeniñcāpi gonaddhaṃ , vedisaṃ vanasavhayaṃ .
1018.
Kosambiñcāpi sāketaṃ , sāvatthiñca puruttamaṃ ;
Setabyaṃ kapilavatthuṃ , kusinārañca mandiraṃ .
1019.
Pāvañca
V0.229 bhoganagaraṃ , vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ ;Pāsāṇakaṃ cetiyañca , ramaṇīyaṃ manoramaṃ .
1020.
Tasitovudakaṃ
P0.195 sītaṃ , mahālābhaṃva vāṇijo ;Chāyaṃ dhammābhitattova , turitā pabbatamāruhuṃ .
1021.
Bhagavā tamhi samaye , bhikkhusaṅghapurakkhato ;
Bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti , sīhova nadatī vane .
1022.
Ajito addasa buddhaṃ , sataraṃsiṃ [ vītaraṃsiṃva ( syā .), sataraṃsīva ( ka .), pītaraṃsīva ( niddesa )] va bhāṇumaṃ ;
Candaṃ yathā pannarase , pāripūriṃ upāgataṃ .
1023.
Athassa gatte disvāna , paripūrañca byañjanaṃ ;
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho , manopañhe apucchatha .
1024.
‘‘ Ādissa jammanaṃ [ jappanaṃ ( ka .)] brūhi , gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ [ brūhissa lakkhaṇaṃ ( niddesa )];
Mantesu pāramiṃ brūhi , kati vāceti brāhmaṇo ’’.
1025.
‘‘ Vīsaṃ vassasataṃ āyu , so ca gottena bāvarī ;
Tīṇissa lakkhaṇā gatte , tiṇṇaṃ vedāna pāragū .
1026.
‘‘ Lakkhaṇe
M0.433T0.529 itihāse ca , sanighaṇḍusakeṭubhe ;Pañcasatāni vāceti , sadhamme pāramiṃ gato ’’.
1027.
‘‘ Lakkhaṇānaṃ
P0.196 pavicayaṃ , bāvarissa naruttama ;Kaṅkhacchida [ taṇhacchida ( bahūsu )] pakāsehi , mā no kaṅkhāyitaṃ ahu ’’.
1028.
‘‘ Mukhaṃ jivhāya chādeti , uṇṇassa bhamukantare ;
Kosohitaṃ vatthaguyhaṃ , evaṃ jānāhi māṇava ’’.
1029.
Pucchañhi
V0.230 kiñci asuṇanto , sutvā pañhe viyākate ;Vicinteti jano sabbo , vedajāto katañjalī .
1030.
‘‘ Ko nu devo vā brahmā vā , indo vāpi sujampati ;
Manasā pucchite pañhe , kametaṃ paṭibhāsati .
1031.
‘‘ Muddhaṃ muddhādhipātañca , bāvarī paripucchati ;
Taṃ byākarohi bhagavā , kaṅkhaṃ vinaya no ise ’’.
1032.
‘‘ Avijjā muddhāti jānāhi , vijjā muddhādhipātinī ;
Saddhāsatisamādhīhi , chandavīriyena saṃyutā ’’.
1033.
Tato vedena mahatā , santhambhitvāna māṇavo ;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā , pādesu sirasā pati .
1034.
‘‘ Bāvarī brāhmaṇo bhoto , saha sissehi mārisa ;
Udaggacitto sumano , pāde vandati cakkhuma ’’.
1035.
‘‘ Sukhito
P0.197 bāvarī hotu , saha sissehi brāhmaṇo ;Tvañcāpi sukhito hohi , ciraṃ jīvāhi māṇava .
1036.
‘‘ Bāvarissa
T0.530 ca tuyhaṃ vā , sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ ;Katāvakāsā pucchavho , yaṃ kiñci manasicchatha ’’.
1037.
Sambuddhena katokāso , nisīditvāna pañjalī ;
Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ , tattha pucchi tathāgataṃ .
Vatthugāthā niṭṭhitā .