3-4.Padhāniyaṅgasuttādivaṇṇanā
53-54.
Tatiye padahatīti padahano , bhāvanamanuyutto yogī , tassa bhāvo bhāvanānuyogo padahanabhāvo .
Padhānamassa atthīti padhāniko , ka-kārassa ya-kāraṃ katvā ‘‘ padhāniyo ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Abhinīhārato paṭṭhāya āgatattā ’’ ti vuttattā paccekabodhisattasāvakabodhisattānampi paṇidhānato pabhuti āgatasaddhā āgamanasaddā eva , ukkaṭṭhaniddesena pana ‘‘ sabbaññubodhisattānan ’’ ti vuttaṃ .
Adhigamato samudāgatattā aggamaggaphalasampayuttā cāpi adhigamasaddhā nāma , yā sotāpannassa aṅgabhāvena vuttā .
Acalabhāvenāti paṭipakkhena anadhibhavanīyattā niccalabhāvena .
Okappanan ti okkanditvā adhimuccanaṃ , pasāduppattiyā pasādanīyavatthusmiṃ pasīdanameva .
Suppaṭividdhan ti suṭṭhu paṭividdhaṃ .
Yathā tena paṭividdhena sabbaññutaññāṇaṃ hatthagataṃ ahosi , tathā paṭividdhaṃ .
Yassa buddhasubuddhatāya saddhā acalā asampavedhi , tassa dhammasudhammatāya saṅghasuppaṭipannatāya
M3.24 tena paṭivedhena saddhā na tathāti aṭṭhānametaṃ anavakāso .Tenāha bhagavā –
‘‘ yo , bhikkhave , buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno ’’ tiādi .
Padhānavīriyaṃ ijjhati ‘‘ addhā imāya paṭipadāya jarāmaraṇato muccissāmī ’’ ti sakkaccaṃ padahanato .
Appa -saddo
V3.23 abhāvattho ‘‘ appasaddassa … pe … kho panā ’’ tiādīsu viyāti āha ‘‘ arogo ’’ ti .Samavepākiniyāti yathābhuttamāhāraṃ samākāreneva pacanasīlāya .
Daḷhaṃ katvā pacantī hi gahaṇī ghorabhāvena pittavikārādivasena rogaṃ janeti , sithilaṃ katvā pacantī mandabhāvena vātavikārādivasena tenāha ‘‘ nātisītāya nāccuṇhāyā ’’ ti .
Gahaṇitejassa mandapaṭutāvasena sattānaṃ yathākkamaṃ sītuṇhasahatāti āha ‘‘ atisītalaggahaṇiko ’’ tiādi .
Yāthāvato accayadesanā attano āvikaraṇaṃ nāmāti āha ‘‘ yathābhūtaṃ attano aguṇaṃ pakāsetā ’’ ti .
Udayatthagāminiyāti saṅkhārānaṃ udayañca vayañca paṭivijjhantiyāti ayamettha atthoti āha ‘‘ udayañcā ’’ tiādi .
Parisuddhāyāti nirupakkilesāya .
Nibbijjhituṃ samatthāyāti tadaṅgavasena savisesaṃ pajahituṃ samatthāya .
Tassa dukkhassa khayagāminiyāti yaṃ dukkhaṃ imasmiṃ ñāṇe anadhigate pavattirahaṃ , adhigate na pavatti , taṃ sandhāya vadati .
Tathāhesa yogāvacaro ‘‘ cūḷasotāpanno ’’ ti vuccati .
Catutthaṃ uttānameva .
Padhāniyaṅgasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .