5. Cetokhilasuttavaṇṇanā
205. Pañcame cetokhilā nāma atthato vicikicchā kodho ca .
Te pana yasmiṃ santāne uppajjanti , tassa kharabhāvo kakkhaḷabhāvo hutvā upatiṭṭhanti , pageva attanā sampayuttacittassāti āha ‘‘ cittassa thaddhabhāvā ’’ ti .
Yathā lakkhaṇapāripūriyā gahitāya sabbā satthu rūpakāyasirī gahitā eva nāma hoti evaṃ sabbaññutāya sabbadhammakāyasirī gahitā eva nāma hotīti tadubhayavatthukameva kaṅkhaṃ dassento ‘‘ sarīre kaṅkhamāno ’’ tiādimāha .
Vicinantoti dhammasabhāvaṃ vīmaṃsanto .
Kicchatīti kilamati .
Vinicchetuṃ na sakkotīti sanniṭṭhātuṃ na sakkoti .
Ātapati kileseti ātappaṃ , sammāvāyāmoti āha ‘‘ ātappāyāti kilesasantāpanavīriyakaraṇatthāyā ’’ ti .
Punappunaṃ yogāyāti bhāvanaṃ punappunaṃ yuñjanāya .
Satatakiriyāyāti bhāvanāya nirantarappayogāya .
Paṭivedhadhamme kaṅkhamānoti ettha kathaṃ lokuttaradhamme kaṅkhā pavattīti ?
Na ārammaṇakaraṇavasena
V3.73 , anussutākāraparivitakkaladdhe parikappitarūpe kaṅkhāM3.77 pavattatīti dassento āha ‘‘ vipassanā … pe … vadanti , taṃ atthi nu kho natthīti kaṅkhatī ’’ ti .Sikkhāti cettha pubbabhāgasikkhā veditabbā .
Kāmañcettha visesuppattiyā mahāsāvajjatāya ceva saṃvāsanimittaṃ ghaṭanāhetu abhiṇhuppattikatāya ca sabrahmacārīsūti kopassa visayo visesetvā vutto , aññatthāpi kopo na cetokhiloti na sakkā viññātunti keci .
Yadi evaṃ vicikicchāyapi ayaṃ nayo āpajjati , tasmā yathārutavasena gahetabbaṃ .
Cetokhilasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .