Issues
Pañcakanipāta-ṭīkā
Pañcakanipāta-ṭīkā

4-5.

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4-5.
Sīhasenāpatisuttādivaṇṇanā

34-35.
Catutthe sandiṭṭhikan ti asamparāyikatāya sāmaṃ daṭṭhabbaṃ .
Sayaṃ anubhavitabbaṃ attapaccakkhaṃ diṭṭhadhammikanti attho .
Na saddhāmattakeneva tiṭṭhatīti ‘‘ dānaṃ nāma sādhu sundaraṃ , buddhādīhi paṇḍitehi pasatthan ’’ ti evaṃ saddhāmattakeneva na tiṭṭhati .
Yaṃ dānaṃ detīti yaṃ deyyadhammaṃ parassa deti .
Tassa pati hutvāti tabbisayaṃ lobhaṃ suṭṭhu abhibhavanto tassa adhipati hutvā deti .
Tena anadhibhavanīyattā na dāso na sahāyoti .
Tattha tadubhayaṃ anvayatoV3.16 byatirekato ca dassetuṃ ‘‘ yo hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Dāso hutvā deti taṇhādāsabyassa upagatattā .
Sahāyo hutvā deti tassa piyabhāvāvissajjanato .
Sāmī hutvā deti tattha taṇhādāsabyato attānaṃ mocetvā abhibhuyya pavattanato .
Atha vā yo dānasīlatāya dāyako puggalo , so dāne pavattibhedena dānadāso , dānasahāyo , dānapatīti tippakāro hoti .
Tadassa tippakārataṃ vibhajitvā dassetuṃ ‘‘ yo hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Dātabbaṭṭhena dānaṃ , annapānādi .
TatthaM3.17 yaṃ attanā paribhuñjati , taṇhādhipannatāya tassa vasena vattanato dāso viya hoti .
Yaṃ paresaṃ dīyati , tatthāpi annapānasāmaññena idaṃ vuttaṃ ‘‘ dānasaṅkhātassa deyyadhammassa dāso hutvā ’’ ti .
Sahāyo hutvā deti attanā paribhuñjitabbassa paresaṃ dātabbassa ca samasamaṃ ṭhapanato .
Pati hutvā deti sayaṃ deyyadhammassa vase avattitvā tassa attano vase vattāpanato .
Aparo nayo – yo attanā paṇītaṃ paribhuñjitvā paresaṃ nihīnaṃ deti , so dānadāso nāma tannimittanihīnabhāvāpattito .
Yo yādisaṃ attanā paribhuñjati , tādisameva paresaṃ deti , so dānasahāyo nāma tannimittahīnādhikabhāvavivajjanena sadisabhāvāpattito .
Yo attanā nihīnaṃ paribhuñjitvā paresaṃ paṇītaṃ deti , so dānapati nāma tannimittaseṭṭhabhāvāpattito .
Nittejabhūto tejahānippattiyā .
Saha byati gacchatīti sahabyo , sahapavattanako , tassa bhāvo sahabyatā , sahapavattīti āha ‘‘ sahabhāvaṃ ekībhāvaṃ gatā ’’ ti .
Asitassāti vā abandhassa , taṇhābandhanena abandhassāti attho .
Pañcamaṃ uttānameva .
Sīhasenāpatisuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .