问题
Pañcakanipāta-ṭīkā
Pañcakanipāta-ṭīkā

10. Catutthaanāgatabhayasuttavaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Catutthaanāgatabhayasuttavaṇṇanā

80. Dasame pañcavidhena saṃsaggenāti ‘‘ savanasaṃsaggo , dassanasaṃsaggo , samullāpasaṃsaggo , sambhogasaṃsaggo , kāyasaṃsaggo ’’ ti evaṃ vuttena pañcavidhena saṃsaggena .
Saṃsajjati etenāti saṃsaggo , rāgo .
Savanahetuko , savanavasena vā pavatto saṃsaggo savanasaṃsaggo .
Esa nayoM3.32 sesesupi .
Kāyasaṃsaggo pana kāyaparāmāso .
Tesu parehi vā kathiyamānaṃ rūpādisampattiṃ attanā vā sitalapitagītasaddaṃ suṇantassa sotaviññāṇavīthivasena uppanno rāgo savanasaṃsaggo nāma .
Visabhāgarūpaṃ olokentassa pana cakkhuviññāṇavīthivasena uppanno rāgo dassanasaṃsaggo nāma .
Aññamaññaālāpasallāpavasena uppannarāgo samullāpasaṃsaggo nāma .
Bhikkhuno bhikkhuniyā santakaṃ , bhikkhuniyā bhikkhussa santakaṃ gahetvā paribhogakaraṇavasena uppannarāgo sambhogasaṃsaggo nāma .
Hatthaggāhādivasena uppanno rāgo kāyasaṃsaggo nāma .
Anekavihitan ti annasannidhipānasannidhivatthasannidhiyānasannidhisayanasannidhigandhasannidhi- āmisasannidhivasena anekappakāraṃ .
Sannidhikatassāti etena ‘‘ sannidhikāraparibhogan ’’ ti ( dha . sa . tikamātikā 10) ettha kāra-saddassa kammatthataṃ dasseti .
Yathā vā ‘‘ ācayaṃ gāmino ’’ ti vattabbe anunāsikalopena ‘‘ ācayagāmino ’’ ti niddeso kato , evaṃ ‘‘ sannidhikāraṃ paribhogan ’’ ti vattabbe anunāsikalopena ‘‘ sannidhikāraparibhogan ’’ ti vuttaṃ , sannidhiṃ katvā paribhoganti attho .
‘‘ SannidhikatassaV3.31 paribhogan ’’ ti ettha ( dī . ni . aṭṭha .1.12) pana duvidhā kathā vinayavasena sallekhavasena ca .
Vinayavasena tāva yaṃ kiñci annaṃ ajja paṭiggahitaṃ aparajju sannidhikāraṃ hoti , tassa paribhoge pācittiyaṃ .
Attanā laddhaṃ pana sāmaṇerānaṃ datvā tehi laddhaṃ vā pāpetvā dutiyadivase bhuñjituṃ vaṭṭati , sallekho pana na hoti .
Pānasannidhimhipi eseva nayo .
Vatthasannidhimhi anadhiṭṭhitāvikappitaṃ sannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti .
Ayaṃ nippariyāyakathā .
Pariyāyato pana ticīvarasantuṭṭhena bhavitabbaṃ , catutthaṃ labhitvā aññassa dātabbaṃ .
Sace yassa kassaci dātuṃ na sakkoti , yassa pana dātukāmo hoti , so uddesatthāya vā paripucchatthāya vā gato , āgatamatte dātabbaṃ , adātuṃ na vaṭṭati .
Cīvare pana appahonte , satiyā vā paccāsāya anuññātakālaṃ ṭhapetuṃ vaṭṭati .
Sūcisuttacīvarakārakānaṃ alābhe tatopi vinayakammaṃ katvā ṭhapetuṃ vaṭṭati ‘‘ imasmiṃ jiṇṇe puna īdisaṃ kuto labhissāmī ’’ ti pana ṭhapetuṃ na vaṭṭati , sannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti .
YānasannidhimhiM3.33 yānaṃ nāma vayhaṃ ratho sakaṭaṃ sandamānikā pāṭaṅkīti .
Na panetaṃ pabbajitassa yānaṃ , upāhanaṃ pana yānaṃ .
Ekabhikkhussa hi eko araññavāsatthāya , eko dhotapādakatthāyāti ukkaṃsato dve upāhanasaṅghāṭakā vaṭṭanti , tatiyaṃ labhitvā aññassa dātabbo .
‘‘ Imasmiṃ jiṇṇe aññaṃ kuto labhissāmī ’’ ti ṭhapetuṃ na vaṭṭati , sannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti .
Sayanasannidhimhi sayanan ti mañco .
Ekassa bhikkhuno eko sayanagabbhe , eko divāṭṭhāneti ukkaṃsato dve mañcā vaṭṭanti .
Tato uttariṃ labhitvā aññassa bhikkhuno , gaṇassa vā dātabbo , adātuṃ na vaṭṭati , sannidhi ceva hoti , sallekho ca kuppati .
Gandhasannidhimhi bhikkhuno kaṇḍukacchuchavidosādiābādhe sati gandhā vaṭṭanti .
Gandhatthikena gandhañca āharāpetvā tasmiṃ roge vūpasante aññesaṃ vā ābādhikānaṃ dātabbaṃ , dvāre pañcaṅguligharadhūpanādīsu vā upanetabbaṃ .
‘‘ Puna roge sati bhavissatī ’’ ti ṭhapetuṃ na vaṭṭati , gandhasannidhi ca hoti , sallekhañca kopeti .
Āmisan ti vuttāvasesaṃ daṭṭhabbaṃ .
Seyyathidaṃ – idhekacco bhikkhu ‘‘ tathārūpe kāle upakārāya bhavissantī ’’ ti tilataṇḍulamuggamāsanāḷikeraloṇamacchasappitelakulālabhājanādīni āharāpetvā ṭhapeti .
So vassakāle kālasseva sāmaṇerehi yāguṃ pacāpetvā paribhuñjitvā ‘‘ sāmaṇera udakakaddame dukkhaṃ gāmaṃ pavisituṃ , gaccha asukakulaṃ gantvā mayhaṃ vihāre nisinnabhāvaṃ ārocehi , asukakulato dadhiādīni āharā ’’ ti peseti .
Bhikkhūhi ‘‘ kiṃ , bhanteV3.32 , gāmaṃ pavisissāmā ’’ ti vuttepi ‘‘ duppaveso , āvuso , idāni gāmo ’’ ti vadati .
Te ‘‘ hotu , bhante , acchatha tumhe , mayaṃ bhikkhaṃ pariyesitvā āharissāmā ’’ ti gacchanti .
Atha sāmaṇero dadhiādīni āharitvā bhattañca byañjanañca sampādetvā upaneti , taṃ bhuñjantasseva upaṭṭhākā bhattaṃ pahiṇanti , tatopi manāpamanāpaṃ bhuñjati .
Atha bhikkhū piṇḍapātaṃ gahetvā āgacchanti , tatopi manāpamanāpaṃ bhuñjatiyeva .
Evaṃ catumāsampi vītināmeti .
Ayaṃ vuccati bhikkhu muṇḍakuṭumbikajīvikaṃ jīvati , na samaṇajīvikanti .
Evarūpo āmisasannidhi nāma hoti .
Bhikkhuno pana vasanaṭṭhāne ekā taṇḍulanāḷi eko guḷapiṇḍoM3.34 kuḍuvamattaṃ sappīti ettakaṃ nidhetuṃ vaṭṭati akāle sampattacorānaṃ atthāya .
Te hi ettakaṃ āmisapaṭisanthāraṃ alabhantā jīvitā voropeyyuṃ , tasmā sace hi ettakaṃ natthi , āharāpetvāpi ṭhapetuṃ vaṭṭati .
Aphāsukakāle ca yadettha kappiyaṃ , taṃ attanāpi paribhuñjituṃ vaṭṭati .
Kappiyakuṭiyaṃ pana bahuṃ ṭhapentassapi sannidhi nāma natthi .
Catutthaanāgatabhayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Yodhājīvavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .