Issues
Pañcakanipāta-ṭīkā
Pañcakanipāta-ṭīkā

9. Paṭhamasekhasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Paṭhamasekhasuttavaṇṇanā

89. NavameM3.36 āramitabbaṭṭhena kammaṃ ārāmo etassāti kammārāmo , tassa bhāvo kammārāmatā .
Tattha kamman ti itikattabbaṃ kammaṃ vuccati .
Seyyathidaṃ – cīvaravicāraṇaṃ cīvarakammakaraṇaṃ upatthambhanaṃ pattatthavikaaṃsabaddhakakāyabandhanadhammakaraṇaādhārakapādakathalikasammajjaniādīnaṃ karaṇanti .
Ekacco hi etāni karonto sakaladivasaṃ etāneva karoti , taṃ sandhāyesa paṭikkhepo .
Yo pana etesaṃ karaṇavelāyameva tāni karoti , uddesavelāya uddesaṃ gaṇhāti , sajjhāyavelāya sajjhāyati , cetiyaṅgaṇavattavelāya cetiyaṅgaṇavattaṃ karoti , manasikāravelāya manasikāraṃ karoti , na so kammārāmo nāma .
Bhassārāmatāti ettha yo itthivaṇṇapurisavaṇṇādivasena ālāpasallāpaṃ karontoyeva divasañca rattiñca vītināmeti , evarūpo bhasse pariyantakārī na hoti , ayaṃ bhassārāmo nāma .
Yo pana rattimpi divasampi dhammaṃ katheti , pañhaṃ vissajjeti , ayaṃ appabhasso bhasse pariyantakārīyeva .
Kasmā ?
‘‘ Sannipatitānaṃ vo , bhikkhave , dvayaṃ karaṇīyaṃ dhammī vā kathā , ariyo vā tuṇhībhāvo ’’ ti ( ma . ni .1.273; udā .12,28,29) vuttattā .
Niddārāmatāti ettha yo gacchantopi nisinnopi nipannopi thinamiddhābhibhūto niddāyatiyeva , ayaṃ niddārāmo nāma .
Yassa pana karajakāye gelaññena cittaṃ bhavaṅge otarati , nāyaṃ niddārāmo .
Tenevāha –
‘‘ abhijānāmi kho panāhaṃ , aggivessana , gimhānaṃ pacchime māse pacchābhattaṃ piṇḍapātappaṭikkanto catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena sato sampajāno niddaṃ okkamitā ’’ ti ( ma . ni .1.387).
Saṅgaṇikārāmatāti etthaV3.35 yo ekassa dutiyo , dvinnaṃ tatiyo , tiṇṇaṃ catutthoti evaṃ saṃsaṭṭhova viharati , ekako assādaṃ na labhati , ayaṃ saṅgaṇikārāmo .
Yo pana catūsu iriyāpathesu ekakova assādaṃ labhati , nāyaṃ saṅgaṇikārāmo veditabbo .
Sekhānaṃ paṭiladdhaguṇassa parihānāsambhavato ‘‘ upariguṇehī ’’ tiādi vuttaṃ .
Paṭhamasekhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .