1-2.Paṭhamacetovimuttiphalasuttādivaṇṇanā
71-72.
Tatiyassa paṭhame avijjāpalighan ti ettha avijjāti vaṭṭamūlikā avijjā , ayaṃ pacurajanehi ukkhipituṃ asakkuṇeyyabhāvato dukkhipanaṭṭhena nibbānadvārappavesavibandhanena ca ‘‘ paligho viyāti paligho ’’ ti vuccati .
Tenesa tassā ukkhittattā ‘‘ ukkhittapaligho ’’ ti vutto .
Punabbhavassa karaṇasīlo , punabbhavaṃ vā phalaṃ arahatīti ponobhavikā , punabbhavadāyikāti attho .
Jātisaṃsāroti jāyanavasena ceva saṃsaraṇavasena ca evaṃladdhanāmānaṃ punabbhavakkhandhānaṃ paccayo kammābhisaṅkhāro .
Jātisaṃsāroti hi phalūpacārena kāraṇaṃ vuttaṃ .
Tañhi punappunaṃ uppattikāraṇavasena parikkhipitvā ṭhitattā ‘‘ parikhā ’’ ti vuccati santānassa
M3.28 parikkhipanato .Tenesa tassa saṃkiṇṇattā vikiṇṇattā sabbaso khittattā vināsitattā ‘‘ saṃkiṇṇaparikho ’’ ti vutto .
Taṇhāsaṅkhātan ti
V3.27 ettha taṇhāti vaṭṭamūlikā taṇhā .Ayañhi gambhīrānugataṭṭhena ‘‘ esikā ’’ ti vuccati .
Luñcitvā uddharitvā .
Orambhāgiyānīti orambhāgajanakāni kāmabhave upapattipaccayāni kāmarāgasaṃyojanādīni .
Etāni hi kavāṭaṃ viya nagaradvāraṃ cittaṃ pidahitvā ṭhitattā ‘‘ aggaḷā ’’ ti vuccanti .
Tenesa tesaṃ niggatattā bhinnattā ‘‘ niraggaḷo ’’ ti vuttoti .
Aggamaggena panno apacito mānaddhajo etassāti pannaddhajo .
Pannabhāroti khandhabhārakilesabhāraabhisaṅkhārabhārā oropitā assāti pannabhāro .
Visaṃyuttoti catūhi yogehi sabbakilesehi ca visaṃyutto .
Asmimānoti rūpe asmīti māno , vedanāya , saññāya , saṅkhāresu , viññāṇe asmimāno .
Ettha hi pañcapi khandhe avisesato ‘‘ asmī ’’ ti gahetvā pavattamāno asmimānoti adhippeto .
Nagaradvārassa parissayapaṭibāhanatthañceva sodhanatthañca ubhosu passesu esikāthambhe nikhaṇitvā ṭhapetīti āha ‘‘ nagaradvāre ussāpite esikāthambhe ’’ ti .
Pākāraviddhaṃsaneneva parikhābhūmisamakaraṇaṃ hotīti āha ‘‘ pākāraṃ bhinditvā parikhaṃ vikiritvā ’’ ti .
‘‘ Evan ’’ tiādi upamāsaṃsandanaṃ .
Santo saṃvijjamāno kāyo dhammasamūhoti sakkāyo , upādānakkhandhapañcakaṃ .
Dvattiṃsakammakāraṇā dukkhakkhandhe āgatadukkhāni .
Akkhirogasīsarogādayo .
Aṭṭhanavuti rogā , rājabhayādīni pañcavīsatimahābhayāni .
Dutiyaṃ uttānameva .
Paṭhamacetovimuttiphalasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .