Issues
Select Version
Bhikkhu Ñāṇamoḷi
English
叶均居士
中文
公开
中文
云台教理组
中文
prañña charāto-ပြည် ဆရာတော်
မြန်မာဘာသာ
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Paññākathā

Author: prañña charāto-ပြည် ဆရာတော် @ IAPT

[၆၆] ၄၂၁။ ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧဝံ၊ ဤဆိုခဲ့ပြီးသောနည်းဖြင့်။ အဘိညာဝသေန၊ အဘိညာဉ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ အဓိဂတာနိသံသာယ၊ ရအပ်ပြီးသော အာနိသင်ရှိသော။ ထိရတရာယ၊ အလွန်မြဲမြံခိုင်ခံ့သော။ သမာဓိဘာဝနာယ၊ နာနှင့်။ သမန္နာဂတေန၊ ပြည့်စုံသော။ ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ သီလေ။ပ။ ဘာဝယန္တိ ဧတ္ထ၊ ဤပါဌ်၌။ စိတ္တသီသေန၊ စိတ်ကို ပဓာနပြုသဖြင့်။ နိဒ္ဒိဋ္ဌော၊ ပြအပ်သော။ သမာဓိ၊ ကို။ သဗ္ဗာကာရေန၊ ဖြင့်။ ဘာဝိတော၊ ပွါးစေအပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ထိုသို့ သမာဓိကိစ္စ ပြီးလတ်သော်ကား။ တဒနန္တရာ၊ (စိတ္တံပညဉ္စ-ဟု ဒေသနက္ကမအားဖြင့်၎င်း, ပဋိပတ္တိက္ကမအားဖြင့်၎င်း) ထိုသမာဓိ၏အခြားမဲ့ဖြစ်သော။ ပညာ၊ ကို။ ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ ပွါးစေအပ်၏။ (ဘိက္ခုနာ-ကို ဤမှာစပ်။)
စ၊ ထိုသို့ ပွါးစေသင့်သော်လည်း။ သာ၊ ထိုပညာကို။ အတိသင်္ခေပဒေသိတတ္တာ၊ ပညံ ဘာဝယံ-ဟု အလွန်အကျဉ်းအားဖြင့် ဘုရားဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် (ဝါ) အတိသင်္ခေပဒေသိတတ္တာ= ဂါထာဝဏ္ဏနာ၌ သမာဓိသိလာယံ နိဃံသိတဝိပဿနာပညာသတ္ထံ-ဟု အလွန်အကျဉ်းမျှဖြင့် ဆိုအပ် သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိညာတုံပိ၊ ဤသည်ကား ထိုပညာတည်းဟု သဘောသရုပ်အားဖြင့် သိခြင်းငှါသော်လည်း။ တာဝ န သုကရာ၊ မလွယ်တုံသေး။ ဘာဝေတုံ၊ ပွါးစေခြင်းငှါ။ န သုကရာ ပန၊ မလွယ်သည်ကား။ (ပန ကျေ) ပဂေဝ-ပဌမမေဝ၊ လက်ဦးပင်တည်း။ (နောက်မကျဟူလို။)
တသ္မာ၊ ထို(သို့သိခြင်းငှါမျှ မလွယ် ပွါးစေခြင်းငှါ လွယ်သည်ဆိုရာမကျန် လက်မွန်ပဌမဖြစ်သော) ကြောင့်။ တဿာ၊ ထိုပညာ၏။ ဝိတ္ထာရဉ္စ၊ အကျယ်ကို၎င်း။ ဘာဝနာနယဉ္စ၊ ကို၎င်း။ ဒဿေတုံ၊ ငှါ။ ဣဒံ ပဥှာကမ္မံ၊ ဤပြဿနာအမှုသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပညာ၊ ပညာဟူသည်။ ကာ၊ အဘယ်နည်း။ ကေနဋ္ဌေန၊ အဘယ်အနက်ဖြင့်။ ပညာ၊ ပညာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ နည်း။ အဿာ၊ ထိုပညာ၏။ လက္ခဏ။ ပ။ နာနိ၊ တို့သည်။ ကာနိ၊ အဘယ်သည်တို့နည်း။ ပညာ၊ သည်။ ကတိဝိဓာ၊ အဘယ်မျှ အပြားရှိသနည်း။ ကထံ ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ အဘယ်သို့ ပွါးစေအပ်သနည်း။ ပညာဘာဝနာယ၊ ပညာကို ပွါးစေခြင်း၏။ အာနိသံသော၊ အာနိသင်ကား။ ကော၊ အဘယ်နည်း။ ဣတိ ဣဒံ၊ ကား။ ပဉှာကမ္မံ၊ မေးခြင်းအမှုတည်း (ဝါ) ပဉှာကမ္မံ= မေးခြင်းပယောဂတည်း။
၄၂၂။ တတြ-တသ္မိံပဉှာကမ္မေ၊ ၌။ (ဝါ) တတြ-တဿ ပဉှာကမ္မဿ၊ ၏။ ဣဒံ၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား။ ဝိဿဇ္ဇနံ၊ အဖြေတည်း။ ကာ ပညာတိ၊ ကာ ပညာဟူသော ပုစ္ဆာ၏။ ဝိဿဇ္ဇနံ၊ ကို။ ဝုစ္စတေ၊ ဆိုအပ်လတံ့။ ပညာ၊ သည်။ ဗဟုဝိဓာ၊ ကုသိုလ်စသောအားဖြင့် များသောအပြားရှိ၏။ နာနပ္ပကာရာ၊ အတ္ထဇာပိက စသောအပြား, သုတမယဉာဏ် စသောအပြားအားဖြင့် အထူးထူးသော အပြားရှိ၏။
တံ သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံကို။ ဝိဘာဝယိတုံ၊ ထင်စွာပြခြင်းငှါ။ ဝိဿဇ္ဇနံ၊ ကို။ အာရဗ္ဘမာနံ၊ အားထုတ်အပ်သည်ရှိသော်။ (တနည်း) အာရဗ္ဘမာနံ၊ အားထုတ်အပ်သော။ ဝိဿဇ္ဇနံ၊ သည်။ အဓိပ္ပေတံ၊ လိုအပ်သော။ အတ္ထဉ္စေဝ၊ ဝိပဿနာဘာဝနာ, မဂ္ဂဘာဝနာဟူသော အကျိုးကိုလည်း။ န သာဓေယျ၊ မပြီးစေရာ။ ဥတ္တရိ၊ အလွန်။ ဝိက္ခေပါယ စ၊ ပျံ့လွင့်ခြင်းငှါလည်း။ သံဝတ္တေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ တသ္မာ၊ ထိုသို့ အပြစ်ရှုပ်မျှဖြစ်သောကြောင့်။ ဣဓ၊ ဤပညာ ဘာဝနာအရာ၌။ အဓိပ္ပေတမေဝ၊ လိုအပ်သောအရင်းသည် ပညာကိုသာလျှင်။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝဒါမ၊ ကုန်အံ့။
ကုသလစိတ္တသမ္ပယုတ္တံ၊ သော။ ဝိပဿနာဉာဏံ၊ သည်။ ပညာ၊ ဤ၌လိုအပ်သော ပညာမည်၏။
၄၂၃။ ကေနဋ္ဌေန ပညာတိ၊ ကား။ ပဇာနနဋ္ဌေန၊ အပြားအားဖြင့်သိခြင်းဟူသော အနက်ကြောင့် (ဝါ) ပဇာနနဋ္ဌေန၊ သိတတ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော အနက်ကြောင့်။ ပညာ၊ ဟူ၍။ (ဝုစ္စတိ၊ ၏။)
ဣဒံ ပဇာနနံ နာမ၊ ဤပဇာနနမည်သည်။ ကိံ၊ အဘယ်နည်း။
သဉ္ဇာနနဝိဇာနနာကာရဝိသိဋ္ဌံ၊ သညာ၏ သဉ္ဇာနနာကာရ,ဝိညာဉ်၏ ဝိဇာနနာကာရတို့ထက်လွန်ကဲထူးမြတ်သော။ နာနပ္ပကာရတော၊ အထူးထူးသော အပြားအားဖြင့်။ ဇာနနံ၊ သိခြင်းသည်။ ပဇာနနံ နာမ၊ မည်၏။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ (ဝါ) ဟိ-ပါကဋီ ကရောမိ၊ သညာ ဝိညာဉ် ပညာတို့၏ ကွဲပြားသည်ကိုထင်ရှားပြုအံ့။ သညာဝိညာဏပညာနံ၊ တို့၏။ ဇာနနဘာဝေ၊ သိတတ်သည်၏အဖြစ်သည်။ သမာနေပိ၊ တူသော်လည်း။ သညာ၊ သည်။ နီလံ ပီတကန္တိ၊ အညို အရွှေစသည်ဟူ၍ (ဝါ) နီလံ ပီတကန္တိ၊ အစရှိသော။ အာရမ္မဏသဉ္ဇာနနမတ္တမေဝ၊ အာရုံကို အမှတ်နိမိတ်ကိုပြု၍ သိခြင်းသာမန်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။
အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ၊ ဟူ၍။ လက္ခဏပဋိဝေဓံ၊ လက္ခဏာကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသို့။ ပါပေတုံ၊ ရောက်စေခြင်းငှါ။ န သက္ကောတိ၊ မတတ်နိုင်။
ဝိညာဏံ၊ သည်။ နီလံ ပီတကန္တိ၊ အညို အရွှေစသည်ဟူ၍။ အာရမ္မဏဉ္စ၊ ကိုလည်း။ ဇာနာတိ၊ ၏။ လက္ခဏပဋိဝေဓဉ္စ၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တဟု လက္ခဏာရေးကို သိခြင်းသို့လည်း။ ပါပေတိ၊ ရောက်စေ၏။
ပန၊ ကဲ့ရဲ့ဖွယ်ကို ဆိုအံ့။ ဥဿက္ကိတွာ-ဥဒယဗ္ဗယဉာဏပ္ပဋိပါဠိယာ အာယူဟိတွာ၊ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် အစဉ်ဖြင့် အားထုတ်၍။ မဂ္ဂပါတုဘာဝံ၊ မဂ်ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းသို့။ ပါပေတုံ၊ ငှါ။ န သက္ကောတိ၊ နိုင်။
ပညာ၊ သည်။ ဝုတ္တနယဝသေန၊ ဝိညာဉ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။ အာရမ္မဏဉ္စ၊ ကိုလည်း။ ဇာနာတိ၊ ၏။ လက္ခဏပဋိဝေဓဉ္စ၊ သို့လည်း။ ပါပေတိ၊ ရောက်စေ၏။ (ပန၊ သတ္တိထူးကိုချီးကျူးဆိုအံ့။ အတ္တနော၊ ၏။ အနညသာဓာရဏေန၊ တပါးနှင့် မဆက်ဆံသော။ အာနုဘာဝေန၊ အားဖြင့်။) ဥဿက္ကိတွာ၊ ၍။ မဂ္ဂပါတုဘာဝဉ္စ၊ သို့လည်း။ ပါပေတိ၊ ၏။
ဟိ-ပါကဋီ ကရောမိ၊ အံ့။ ဟေရညိကဖလကေ၊ ပွဲမင်း၏ ပျဉ်ချပ်ပေါ်၌။ ဌပိတံ၊ ထားအပ်သော။ ကဟာပဏရာသိံ၊ အသပြာစုကို။ ဧကော၊ သော။ အဇာတဗုဒ္ဓိဒါရကော၊ ဝေါဟာရ၌ လိမ္မာသော ဉာဏ်မရောက်သေးသော သူငယ်၎င်း။ ဧကော၊ သော။ ဂါမိကပုရိသော၊ ရွာသားလူကြီး၎င်း။ ဧကော၊ သော။ ဟေရညိကော၊ ပွဲမင်း၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ တီသု ဇနေသု၊ လူသုံးဦးတို့သည်။ [၆၇] ပဿမာနေသု၊ မြင်ကုန်လတ်သော်။ အဇာတဗုဒ္ဓိဒါရကော၊ သည်။ ကဟာပဏာနံ၊ တို့၏။ စိတ္တဝိစိတ္တဒီဃစတုရဿပရိမဏ္ဍလဘာဝမတ္တမေဝ၊ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသည်၏အဖြစ်, ဆန်းကြယ်သည်၏အဖြစ်, ရှည်သည်၏အဖြစ်, လေးထောင့်၏အဖြစ်, ဝန်းသည်၏အဖြစ်ကိုသာလျှင်။ ဇာနာတိ၊ ၏။ ဣဒံ၊ ဤအသပြာသည်။ မနုဿာနံ၊ တို့၏။ ဥပဘောဂပရိဘောဂံ၊ အတွင်းသုံးဆောင်အပ် အပ သုံးဆောင်အပ်သော (ဝါ) ဥပဘောဂပရိဘောဂံ= အမြဲသုံးဆောင်အပ် ဆောင်၍ သုံးဆောင်အပ်သော အဝတ်ပုဆိုး လက်စွပ် ပုတီးစသော အဆောက်အဦကို ရခြင်းငှါ သင့်လျော်ထိုက်လျောက်သော။ ရတနသမ္မတံ၊ ရတနာဟု သမုတ်အပ်သော ဝတ္ထုတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
ဂါမိကပုရိသော၊ သည်။ စိတ္တဝိစိတ္တာဒိဘာဝံ၊ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသည် ဆန်းကြယ်သည် စသည်တို့၏ အဖြစ်ကို။ ဇာနာတိ၊ ၏။ ဣဒံ၊ ဤဝတ္ထုသည်။ မနုဿာနံ၊ တို့၏။ ပ။ ဣတိ စ၊ လည်း။ ဇာနာတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤအသပြာသည်။ ဆေကောမဟာသာရော၊ များသော အနှစ်ရှိသော အသပြာတည်း။ အယံ၊ သည်။ ကုဋော၊ စဉ်းလဲ၏ (ဝါ) ကုဋော= ကြေးနီစသည်ဖြင့်ပြီးသော အသပြာတုသာတည်း။ အယံ၊ သည်။ အဒ္ဓသာရော၊ ထက်ဝက်သာ အနှစ်ငွေ့သား ရှိသော အသပြာတည်း။ ဣတိအာဒိ ဣမံ ပန ဝိဘာဂံ၊ ဤသို့အစရှိသော ခွဲခြမ်းခြင်းကိုကား။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။
ဟေရညိကော၊ သည်။ သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ တေ ပကာရေ၊ ထိုဆိုခဲ့ပြီးသော အပြားတို့ကို။ ဇာနာတိ၊ ၏။ ဇာနန္တော၊ သိသောပွဲမင်းသည်လည်း။ ကဟာပဏံ၊ ကို။ ဩလောကေတွာပိ၊ ၍လည်း။ ဇာနာတိ၊ ၏။ အာကောဋိတဿ၊ ခေါက်အပ်သော အသပြာ၏။ သဒ္ဒံ၊ ကို။ သုတွာပိ၊ ၍၎င်း။ ဂန္ဓံ၊ ကို။ ဃာယိတွာပိ၊ နမ်း၍၎င်း။ ရသံ၊ အရသာကို။ သာယိတွာပိ၊ လျက်၍၎င်း။ ဟတ္ထေန၊ ဖြင့်။ ဓာရယိတွာပိ၊ ချိန်ဆ၍၎င်း။ ဇာနာတိ၊ ၏။ အသုကသ္မိံ နာမဂါမေ ဝါ၊ ဤအမည်ရှိသော ရွာ၌၎င်း။ နိဂမေ ဝါ၊ ၌၎င်း။ နဂရေ ဝါ၊ ၌၎င်း။ ပဗ္ဗတေ ဝါ၊ ၌၎င်း။ နဒီတီရေ ဝါ၊ ဤမည်သော မြစ်ဆိပ်၌၎င်း။ ကတော၊ ပြုအပ်သော အသပြာတည်း။ ဣတိပိ၊ ဤသို့၎င်း။ အသုကာစရိယေန၊ ဤမည်သော ဆရာသည်။ ကတော၊ တည်း။ ဣတိပိ၊ ၎င်း။ ဇာနာတိ ယထာ၊ သို့။ ဧဝံ-တထာ၊ ထိုအတူ။ ဣဒံ သမ္ပဒံ၊ ဤပြည့်စုံခြင်းကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏ " နှာ ၂၇၃-၌ကဲ့သို့ “ဣဒံ၊ ဤဥပမေယျကို။ ဧဝံ သမ္ပဒံ၊ ဤအတူ ပြီးခြင်းရှိသည်ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။” ဤသို့လည်းပြန်သင့်၏။ (ဆ-သံ-သော) "။
ဟိ၊ ဥပမာဥပမေယျ နှီးနှောသည်ကိုဆိုအံ့။ သညာ၊ သည်။ အဇာတဗုဒ္ဓိနော၊ ဝေါဟာရကိုသိသော ပညာမရောက်သေးသော။ ဒါရကဿ၊ ၏။ ကဟာပဏဒဿနံ ၀ိယ၊ အသပြာကိုမြင်ခြင်းကဲ့သို့။ ဟောတိ၊ ၏။ (ကသ္မာ၊ ကား။) နီလာဒိဝသေန၊ ဖြင့်။ အာရမ္မဏဿ၊ ၏။ ဥပဋ္ဌာနာကာရမတ္တဂဟဏတော၊ ထင်တိုင်းသော အခြင်းအရာမျှကို ယူခြင်းကြောင့်တည်း။
ဝိညာဏံ၊ သည်။ ဂါမိကဿ၊ သော။ ပုရိသဿ၊ ၏။ ကဟာပဏဒဿနံဝိယ၊ သို့။ ဟောတိ၊ ၏။ (ကသ္မာ၊ ကား။) နီလာဒိဝသေန၊ ဖြင့်။ အာရမ္မဏာကာရဂ္ဂဟဏတော စ၊ အာရုံ၏ အခြင်းအရာကို ယူသည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ဥဒ္ဓမ္ပိ၊ ထိုထက်အလွန်လည်း။ လက္ခဏပဋိဝေဓသမ္ပာပနတော စ၊ လက္ခဏာရေးကို သိခြင်းသို့ ရောက်စေတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်းတည်း။
ပညာ၊ သည်။ ဟေရညိကဿ၊ ၏။ ကဟာပဏဒဿနံ ဣဝ၊ သို့။ ဟောတိ၊ ၏။ (ကသ္မာ၊ ကား။) နီလာဒိဝသေန၊ ဖြင့်။ အာရမ္မဏာကာရံ၊ အာရုံ၏ အခြင်းအရာကို။ ဂဟေတွာ စ၊ ယူ၍၎င်း။ လက္ခဏပဋိဝေဓံ၊ လက္ခဏာရေးကို သိခြင်းသို့။ ပါပေတွာ စ၊ ရောက်စေ၍ ၎င်း။ တတော၊ ထိုထက်။ ဥဒ္ဓံပိ၊ အလွန်လည်း။ မဂ္ဂပါတုဘာဝပါပနတော၊ မဂ်၏ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်စေခြင်းကြောင့်၎င်းတည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သဉ္ဇာနနဝိဇာနနာကာရဝိသိဋ္ဌံ၊ သဉ္ဇာနနဝိဇာနနအခြင်းအရာတို့ထက် လွန်ကဲထူးမြတ်သော။ နာနာပ္ပကာရတော၊ ဖြင့်။ ယံ ဧတံဇာနနံ၊ အကြင်ပညာ၏ သိခြင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။
ဣဒံ၊ ဤသို့ လွန်ကဲထူးမြတ်သော အထူးထူးသော အပြားအားဖြင့် သိခြင်းကို။ ပဇာနနန္တိ၊ ပဇာနနဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ ဣဒံ ပဇာနနံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ပဇာနနဋ္ဌေန ပညာတိ ဧတံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပန၊ ဆိုဖွယ်အထူးကို ဆိုပေအံ့။ သာ ဧသာ ပညာ၊ ထိုပညာသည်။ ယတ္ထ စိတ္တုပ္ပါဒေ၊ ၌။ သညာဝိညာဏာနိ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ တတ္ထ စိတ္တုပ္ပါဒေ၊ ၌။ ဧကံသေန၊ စင်စစ်အားဖြင့်။ န ဟောတိ၊ ရှိသည်မဟုတ်။
ယဒါ ပန၊ အကြင်အခါ၌ကား။ ဟောတိ၊ ၏။ တဒါ၊ ၌။ တေဟိဓမ္မေဟိ၊ ထိုသညာ ဝိညာဉ်တို့နှင့်။ အဝိနိဗ္ဘုတ္တာ၊ အသီးအသီး မဝေဘန်ကောင်း (ဝါ) အဝိနိဗ္ဘုတ္တာ= မကွေမကွာယှဉ်၏။ အယံ၊ ဤတရားကား။ သညာ၊ မည်၏။ ဣဒံ၊ သည်။ ဝိညာဏံ၊ တည်း။ အယံ၊ သည်။ ပညာ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝိနိဗ္ဘုဇ္ဇိတွာ၊ ခွဲခြမ်း၍။ (တေ ဓမ္မာ၊ ထိုသညာ,ဝိညာဉ် ပညာတရား တို့သည်။) အလဗ္ဘနေယျနာနတ္တာ၊ မသိနိုင် မရနိုင်သော ထူးခြားခြင်းရှိကုန်၏။ သုခုမာ၊ သိမ်မွေ့ကုန်၏။ ဒုဒ္ဒသာ၊ မြင်နိုင်ခဲကုန်၏။
တေန၊ ထိုသို့ ခဲသောကြောင့်။ အာယသ္မာ နာဂသေနော၊ သည်။ ဒုက္ကရံ။ပ။ စိတ္တန္တိ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
[မဟာရာဇ၊ ကြီး။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဒုက္ကရံ၊ ခဲသည်ကို။ ကတံ၊ ပြုတော်မူအပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တေ၊ သော်။ ဘန္တေ နာဂသေန၊ သိန်။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ကိံ၊ အဘယ်သို့သော။
ဒုက္ကရံ၊ ခဲသည်ကို။ ကတံ၊ နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပုစ္ဆိ၊ ၏။ မဟာရာဇ၊ ကြီး။ ဧကာရမ္မဏေ၊ တခုသောအာရုံ၌။ ပဝတ္တမာနာနံ၊ ကုန်သော။ အရူပီနံ၊ နာမ်ဖြစ်ကုန်သော။ စိတ္တစေတသိကာနံ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့တွင်။ အယံ၊ သည်။ ဖဿော၊ ဖဿမည်၏။ အယံ၊ သည်။ ဝေဒနာ၊ ၏။ အယံ၊ သည်။ သညာ၊ ၏။ အယံ၊ သည်။ စေတနာ၊ ၏။ ဣဒံ၊ သည်။ စိတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ယံ ဝဝတ္ထာနံ၊ အကြင် ဆုံးဖြတ်ပိုင်းခြား မှတ်သားခြင်းကို။ အက္ခာတံ၊ ဟောတော်မူအပ်၏။ တံ ဝဝတ္ထာနံ၊ ထိုဆုံးဖြတ်ခြင်းဟူသော။ ဒုက္ကရံ၊ ခဲသောအမှုကို။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ကတံ၊ ၏။]
[ ၆၈] ၄၂၄။ ပန၊ တပါး။ ကာနဿ။ပ။ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပုစ္ဆာ၌။ (ဝိဿဇ္ဇနံ၊ ကို။ ဝုစ္စတေ၊ ၏။) ပညာ၊ သည်။ ဓမ္မသဘာဝပဋိဝေဓလက္ခဏာ၊ (ပထဝီ ဖဿစသော ဓမ္မတို့၏ ကက္ခဠတ္တဖုသနစသော ဝိသေသ လက္ခဏာ, အနိစ္စတာစသော သာမည လက္ခဏာဟူသော) တရားသဘောကို မဖောက်မပြန် အဟုတ်အမှန် ထိုးထွင်းခြင်းလက္ခဏာရှိ၏။ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။ သဘာဝပ္ပဋိစ္ဆာဒကမောဟန္ဓကာရဝိဒ္ဓံသနရသာ၊ (ဝိသေသလက္ခဏာ သာမညလက္ခဏာဟူသော) သဘောကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော မောဟတည်း ဟူသောမှောင်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းကိစ္စရှိ၏။ အသမ္မောဟပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ ဓမ္မသဘာဝတို့၌ မတွေဝေသော အခြင်းအရာဖြင့် ယောဂီ၏ဉာဏ်အား ရှေးရှု ထင်တတ်၏ (ဝါ) အသမ္မောဟပစ္စုပဋ္ဌာနာ၊ မတွေဝေခြင်းဟူသောအကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်၏။
ပန၊ တပါး။ သမာဟိတော၊ တည်ကြည်သော သမာဓိရှိသောသူသည်။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်တိုင်း။ ဇာနာတိ၊ ၏။ ပဿတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝစနတော၊ ဟောတော်မူသောကြောင့်။ သမာဓိ၊ သည်။ တဿာ၊ ထိုပညာ၏။ ပဒဋ္ဌာနံ၊ နီးစွာသောအကြောင်းတည်း " ဓမ္မာနံ သကော ဘာဝေါ ဓမ္မသဘာဝေါ၊ ကက္ခဠတ္တဖုသန စသော မိမိတို့၏အသီးလက္ခဏာတည်း။ ဓမ္မာနံ သမာနော ဘာဝေါ ဓမ္မသဘာဝေါ၊ အနိစ္စတာ စေသော သာမည လက္ခဏာတည်း။ ထိုနှစ်ပါးသောလက္ခဏာကို ယာထာဝ အားဖြင့် ပဋိဝိဇ္ဈနလက္ခဏာသညပညာဖြစ်ရကား ဓမ္မသဘာဝပဋိဝေဓလက္ခဏာပညာ-ဟူသည်။ ဃဋပဋစသည်ကို ဖုံးလွှမ်းတတ် သော ဗာဟီရအန္ဓကာရကို ဒီပါလောကစသည် ဖျောက်သကဲ့သို့ ယထာဝုတ္တဓမ္မသဘာဝကို ဖုံးလွှမ်းတတ်သော မောဟန္ဓကာရကို ဖျောက်ခြင်းကိစ္စရှိရကား ဓမ္မာနံ။ပ။ ရသာ-ဟူသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဧဝ ဟိ ပညာလောကော ဟဒယန္ဓကာရံ ဝိဓမေ‌န္တောဧဝ ဥဇ္ဇတိ၊ ယထာဝုတ္တမ္မသဘာဝတို့၌ အသမ္မုယှနာကာရ အားဖြင့် ယောဂီ၏ ဉာဏ်အားထင်ရကား အသမ္မောဟပစ္စုပဋ္ဌာနာ-ဟူသည်။ ကာရဏဘူတာ ဝါ သယံ ဖလဘူတံ အသမ္မောဟံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတီတိ ဧဝံပိ အသမ္မောဟပစ္စုပဋ္ဌာနာ။ ဝိပဿနာပညာ၏ ဤ၌လိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သမာဓိ တဿာ ပဒဋ္ဌာနံ-ဟူသည်။ (ပြည်) "။