Issues
Select Version
叶均居士
中文
prañña charāto-ပြည် ဆရာတော်
မြန်မာဘာသာ
法护-Dhammapāla
中文
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Cetopariyañāṇakathā

Author: prañña charāto-ပြည် ဆရာတော် @ IAPT

စေတောပရိယဉာဏကထာယ၊ ကထာ၌။ စေတောပရိယဉာဏာယာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။) ပရိယာတိ၊ (သရာဂစသည်တို့၏ အဖြစ်ဖြင့်) ပိုင်းခြား၍ သိတတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပရိယံ၊ ပရိယမည်၏။ ပရိစ္ဆိန္ဒတိ-ပရိစ္ဆိဇ္ဇ ဇာနာတိ၊ သရာဂ စသည်တို့၏အဖြစ်ဖြင့် ပိုင်းခြား၍သိတတ်၏။ ဣတိ-အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
စေတသော၊ သူတပါး၏စိတ်ကို။ ပရိယံ၊ ပိုင်းခြား၍သိတတ်သည်။ စေတောပရိယံ၊ တတ်သည်။
တံ ဓမ္မဇာတံ၊ သည်။ စေတောပရိယဉ္စ၊ သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဉာဏဉ္စ၊ သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ကြောင့်။ စေတောပရိယဉာဏံ၊ မည်၏။
တဒတ္ထာယ၊ ထိုသူတပါးစိတ်ကိုပိုင်းခြား၍ သိတတ်သောဉာဏ်အလို့ငှါ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပရသတ္တာနန္တိ၊ ကား။ အတ္တာနံ၊ ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ သေသသတ္တာနံ၊ တို့၏။ (ပရ-သဒ္ဒါကား အညတ္ထတည်း။)
ပရပုဂ္ဂလာနန္တိ ဣဒမ္ပိ၊ ဤပုဒ်သည်လည်း။ ဣမိနာ၊ ပရသတ္တာနံဟူသော ဤပုဒ်နှင့်။ ဧကတ္ထမေဝ၊ တူသောအနက် ရှိသည်သာတည်း။
ပန၊ ထိုသို့အနက်တူသော်လည်း။ ဝေနေယျဝသေန စ၊ ယျ၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ဒေသနာဝိလာသေန စ၊ ဒေသနာကို တန်းဆာ ဆင်တတ်သောဉာဏ်၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ဗျဉ္ဇနေန၊ သဒ္ဒါအားဖြင့်သာ။ နာနတ္တံ၊ ထူးသည်၏အဖြစ်ကို။ ကတံ၊ ၏။
စေတသာ စေတောတိ၊ ကား။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ စိတ္တေန၊ ဖြင့်။ တေသံ၊ ထိုမိမိမှတပါးသော သတ္တဝါတို့၏။ စိတ္တံ၊ သရာဂစသော စိတ်ကို။
ပရိစ္စ ပဇာနာတီတိ၊ ကား။ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ပိုင်းခြား၍။ သရာဂါဒိဝသေန၊ သရာဂစသည်တို့၏ အဖြစ်ဖြင့်။ နာနပ္ပကာရတော၊ အထူးထူးအပြားပြားဖြင့်။ ဇာနာတိ၊ သိ၏။
ကထံ ပန၊ အဘယ်သို့လျှင် (ဝါ) အဘယ်နည်းဖြင့်။ ဧတံ ဉာဏံ၊ ထိုစေတောပရိယဉာဏ်ကို။ ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်စေအပ်သနည်း။ ဣတိ ပုစ္ဆာ၊ ဤကားအမေး။ ဟိ-ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧတံ၊ ဤစေတောပရိယဉာဏ်သည်။ ဒိ‌ဗ္ဗစက္ခုဝသေန၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဣဇ္ဈတိ၊ ပြည့်စုံ၏။ တံ၊ ထိုဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်သည်။ ဧတဿ၊ ဤစေတောပရိယဉာဏ်၏။ (ဥပ္ပါဒနေ၊ ဖြစ်စေခြင်း၌။) ပရိကမ္မံ၊ ပရိကံတည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေနဘိက္ခုနာ၊ ထိုစေတောပရိယဉာဏ်ကို ဖြစ်စေလိုသော ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏလာဘီရဟန်းသည်။ အာလောကံ၊ အလင်းကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ ပွါးစေ၍။ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ၊ ဖြင့်။ ပရဿ၊ သူတပါး၏။ ဟဒယရူပံ၊ နှလုံးသားကို။ နိဿာယ၊ ၍။ ပဝတ္တမာနဿ၊ ဖြစ်သော။ လောဟိတဿ၊ သွေး၏။ ဝဏ္ဏံ၊ အဆင်းကို။ ပဿိတွာ ပဿိတွာ၊ အဖန်တလဲလဲရှု၍။ " ဝိသဒ္ဓိမဂ်စာကိုယ်၌ ပဿိတွာ-တပုဒ်တည်းရှိ၏။ (ဆ-သံ-သော) " စိတ္တံ၊ ကို။ ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ရှာအပ်၏။
ဟိ-တံ ပါကဋံ ကရောမိ၊ အံ့။ ယဒါ၊ ၌။ သောမနဿစိတ္တံ၊ သောမနဿသဟဂုတ်စိတ်သည်။ ဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။ တဒါ၊ ၌။ (လောဟိတံ၊ နှလုံးသွေးသည်။) ရတ္တံ၊ နီသည်ဖြစ်၍။ နိဂြောဓပက္ကသဒိသံ၊ ပညောင်သီးမှည့်နှင့်တူသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ယဒါ၊ ၌။ ဒေါမနဿစိတ္တံ၊ သည်။ ဝတ္တတိ၊ ၏။ တဒါ၊ ၌။ ကာဠကံ၊ မည်းသည်ဖြစ်၍။ ဇမ္ဗုပက္ကသဒိသံ၊ သပြေသီးမှည့်နှင့်တူသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ယဒါ၊ ၌။ ဥပေက္ခာစိတ္တံ၊ သည်။ ဝတ္တတိ၊ ၏။ တဒါ၊ ၌။ ပသန္နံ၊ ကြည်သည်ဖြစ်၍။ တိလတေလသဒိသံ၊ နှမ်းဆီနှင့်တူသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေန-ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ ဣဒံ ရူပံ၊ ဤရုပ်သည်။ သောမနဿိန္ဒြိယသမုဋ္ဌာနံ၊ သောမနဿိန္ဒြေဟူသော ဖြစ်ကြောင်ရှိ၏ (ဝါ) သောမနဿိန္ဒြေကြောင့်ဖြစ်၏။ပ။ ဣတိ၊ သို့။ ပရဿ၊ သူတပါး၏။ ဟဒယလောဟိတဝဏ္ဏံ၊ နှလုံးသားကိုမှီ၍တည်သောသွေးအဆင်းကို။ ပဿိတွာ ပဿိတွာ၊ အဖန်တလဲလဲရှု၍။ " ဝိသုဒ္ဓိမဂ်စာကိုယ်၌ ပဿိတွာ-တပုဒ်တည်း ရှိ၏။ (ဆ-သံ-သော) " စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ (ပဌမံ တာဝ၊ လက်ဦးစွာ။ အနုမာနတော၊ ဆသောအားဖြင့်။ ဉာဏံ၊ ဉာဏ်ကို။ ပေသေတွာ၊ လွှတ်၍။) ပရိယေသန္တေန၊ ရှာသည်ဖြစ်၍။ စေတောပရိယဉာဏံ၊ ဉာဏ်ကို။ ထာမဂတံ၊ မြဲမြဲခိုင်ခံ့သောအဖြစ်သို့ ရောက်သည်ကို (ဝါ) အားအစွမ်းသို့ရောက်သည်ကို။ ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုသင့်၏။
ဟိ၊ အာနိသင်ကိုဆိုအံ့။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ တသ္မိံ၊ ထိုစေတောပရိယဉာဏ်သည်။ ထာမဂတေ၊ အားအစွမ်းသို့ရောက်သည်ရှိသော်။ အနုက္ကမေန၊ အစဉ်သဖြင့်။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ သော။ ကာမာဝစရစိတ္တံ၊ စတုပညာသကာမာဝစရစိတ်ကို၎င်း။ (သဗ္ဗမ္ပိ၊ သော။) ရူပါဝစရာရူပါဝစရစိတ္တဉ္စ၊ ကို၎င်း။ ပဇာနာတိ၊ သရာဂစသော အပြားတို့ဖြင့်သိ၏။ စိတ္တာ၊ တခုသောစိတ်မှ။ စိတ္တံ၊ တခုသောစိတ်သို့။ (ဉာဏေန၊ ဖြင့်။) သင်္ကမန္တော၊ ပြောင်း၍ (ဝါ) ကပ်၍။ ဟဒယရူပဒဿနေန၊ နှလုံးသားအဆင်းကို မြင်ခြင်းနှင့်။ ဝိနာပိ၊ ကင်း၍လည်း။ ပဇာနာတိ ဧဝ၊ သာတည်း။
စ-သစ္စံ၊ မှန်၏။ အာရုပ္ပေ။ပ။ အယံ ကထာတိ၊ ဟူသော။ ဧတံ-ဝစနံ၊ ကို။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ ဝုတ္တမ္ပိ၊ တည်း။ ဟဒယရူပံ၊ ကို။ န ပဿတိ၊ မမြင်။
ကဿစိ၊ တစုံတယောက်သောသူ၏။ န ဩလောကေတိ၊ မကြည့်။
ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မရှိသော ပဉ္စဝေါကာရစတုဝေါကာရဘုံ၌။ ယဒိဒံ-ယံ ဣဒံ စိတ္တံ၊ ကို။ အာဝဇ္ဇန္တော၊ ဆင်ခြင်သည်ဖြစ်၍။ သောဠသပဘေဒံ၊ တဆဲ့ခြောက်ပါးအပြားရှိသော။ စိတ္တံ၊ ကို။ ဇာနာတိ၊ ၏။ ဧသ-ဧသော၊ ဤသို့သိခြင်းသည်။ ဣဒ္ဓိမတော၊ တန်ခိုးရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝိသယော၊ အရာတည်း။
ပန၊ သို့သော်လည်း။ အကတာဘိနိဝေသဿ၊ (အဘိညာဉ်၌အားထုတ်ခြင်းဟု ဆိုအပ်သော) မပြုအပ်ဘူးသော နှလုံးသွင်းရှိသောအာဒိကမ္မိကပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ အယံ ကထာ၊ အာလောကံဝဍ္ဎေတွာ စသည်ဖြင့်ဟောအပ်သော ဤပရိကမ္မကထာသည်။ (ဟောတိ၊ ၏။) ဣတိ-အယံ၊ ကား။ ပရိဟာရော၊ တည်း။]
ပန၊ ထိုမှတပါး။ သရာဂံ ဝါ စိတ္တန္တိအာဒီသု၊ ဤသို့စသောပါဠိတို့၌။ အဋ္ဌဝိဓံ၊ သော။ လောဘသဟဂတံ စိတ္တံ၊ သည်။ သရာဂံ စိတ္တံ၊ ရာဂနှင့်တကွဖြစ်‌သော စိတ်မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
အဝသေသံ၊ ဆိုခဲ့ပြီးသည်မှကြွင်းသော။ စတုဘူမကံ ကုသလာဗျာကတံ၊ ဘုံလေးပါး၌ဖြစ်သော ကုသိုလ်အဗျာကတဖြစ်သော။ စိတ္တံ၊ သည်။ ဝီတရာဂံ၊ ရာဂနှင့်မယှဉ်သော စိတ်မည်၏။
ပန၊ ထိုမှတပါး။ ဒွေ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။ ဒေါမနဿစိတ္တာနိ၊ တို့၎င်း။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ဝိစိကိစ္ဆုဒ္ဓစ္စစိတ္တာနိ၊ တို့၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ စတ္တာရိ စိတ္တာနိ၊ တို့သည်။ ဣမသ္မိံ ဒုကေ၊ ၌။ သင်္ဂဟံ၊ ပေါင်း၍ယူခြင်းသို့။ န ဂစ္ဆန္တိ၊ မရောက်ကုန်။
ကေစိ ပန ထေရာ၊ ကေစိမထေရ်တို့မူကား။ တာနိပိ၊ ထိုလေးပါးသောစိတ်တို့ကိုလည်း။ သင်္ဂဏှန္တိ၊ ပေါင်း၍ယူကုန်၏။
ပန၊ ထိုမှတပါး။ ဒုဝိဓံ၊ သော။ ဒေါမနဿစိတ္တံ၊ သည်။ သဒေါသံ စိတ္တံ နာမ၊ မည်၏။
သဗ္ဗမ္ပိ၊ သော။ စတုဘူမကံ၊ သော။ ကုသလာဗျာကတံ၊ သည်။ ဝီတဒေါသံ၊ မည်၏။
သေသာနိ၊ ကုန်သော။ ဒသာကုသလစိတ္တာနိ၊ တို့သည်။ ဣမသ္မိံ ဒုကေ၊ ၌။ သင်္ဂဟံ၊ သို့။ န ဂစ္ဆိန္တိ၊ ကုန်။
ကေစိ ပန ထေရာ၊ တို့သည်ကား။ (ဣမသ္မိံ ဒုကေ၊ ၌။) တာနိပိ၊ တို့ကိုလည်း။ သင်္ဂဏှန္တိ၊ ကုန်၏။
[၄၀] ပန၊ အထူးကိုဆိုအံ့။ သမောဟံ ဝီတမောဟန္တိ ဧတ္ထ၊ ဤဒုက်၌။ ပါဋိပုဂ္ဂလိကနယေန၊ အသီးပုဂ္ဂလိကဖြစ်သောနည်းဖြင့်။ ဝိစိကိစ္ဆုဒ္ဓစ္စသဟဂတဒွယမေဝ၊ သည်သာလျှင်။ သမောဟံ၊ မည်၏။ ပန၊ ထိုသို့မဟုတ်။ မောဟဿ၊ ၏။ သဗ္ဗာကုသလေသု၊ တို့၌။ သဗ္ဘာဝတော၊ ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဒွါဒသဝိဓမ္ပိ၊ သော။ အကုသလစိတ္တံ၊ သည်။ သမောဟံ စိတ္တံ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
အဝသေသံ၊ အကုသိုလ်မှကြွင်းသောစိတ်သည်။ ဝီတမောဟံ၊ မည်၏။
ပန၊ ထိုမှတပါး။ ထိနမိဒ္ဓါနုဂတံ၊ ထိနမိဒ္ဓသို့အစဉ်လိုက်၍ဖြစ်သော သသင်္ခါရိကအကုသိုလ်စိတ်ငါးခုသည်။ သံခိတ္တံ၊ အာရုံ၌တွန့်သောအားဖြင့် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သံခိတ္တမည်၏။
ဥဒ္ဓစ္စာနုဂတံ၊ ဥဒ္ဓစ္စသို့ အစဉ်လိုက်၍ဖြစ်သောစိတ်သည်။ ဝိက္ခိတ္တံ၊ ပျံ့လွင့်သောစိတ်မည်၏။
ရူပါဝစရာရူပါဝစရံ၊ သည်။ မဟဂ္ဂတံ၊ မည်၏။
အဝသေသံ၊ ကြွင်းသောစိတ်သည်။ အမဟဂ္ဂတံ၊ မည်၏။
သဗ္ဗမ္ပိ၊ သော။ တေဘူမကံ၊ စိတ်သည်။ သဥတ္တရံ၊ မည်၏။
လောကုတ္တရံ၊ စိတ်သည်။ အနုတ္တရံ၊ မည်၏။
ဥပစာရပ္ပတ္တဉ္စ၊ ဥပစာရသို့ရောက်သောစိတ်သည်၎င်း။ အပ္ပနာပ္ပတ္တဉ္စ၊ အပ္ပနာသို့ရောက်သော စိတ်သည်၎င်း။ သမာဟိတံ၊ မည်၏။
ဥဘယံ၊ ဥပစာရအပ္ပနာနှစ်ပါးသို့။ အပ္ပတ္တံ၊ ‌မရောက်သောစိတ်သည်။ အသမာဟိတံ၊ မည်၏။
တဒင်္ဂ။ပ။ ဝိမုတ္တိပ္ပတ္တံ၊ တဒင်္ဂဝိမုတ်, ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ်, သမုစ္ဆေဒဝိမုတ်, ပဋိပဿဒ္ဓိဝိမုတ်, နိဿရဏဝိမုတ်သို့ ရောက်သောစိတ်သည်။ ဝိမုတ္တံ၊ မည်၏။
ပဉ္စဝိဓမ္ပိ၊ သော။ ဧတံ ဝိမုတ္တိံ၊ သို့။ အပ္ပတ္တံ၊ မရောက်သောစိတ်သည်။ အဝိမုတ္တံ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဣတိ ဣမိနာ နယေန၊ ဖြင့်။ စေတောပရိယဉာဏဘာဘီ၊ ဉာဏ်ကိုရသော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ သဗ္ဗပ္ပကာရမ္ပိ၊ အလုံးစုံသော အပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ ဣဒံ စိတ္တံ၊ ဤစိတ်ကို။ သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ၊ သရာဂစိတ်ကိုမူလည်း။ သရာဂံ စိတ္တန္တိ၊ သရာဂစိတ်သူ၍။ ပဇာနာတိ၊ ၏။ပ။ အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ၊ ဝိမုတ္တိငါးပါးသို့ မရောက်သောစိတ်ကိုမူလည်း။ အဝိမုတ္တံ စိတ္တန္တိ၊ အဝိမုတ္တစိတ်ဟူ၍။ ပဇာနာတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤရွေ့အပြီးတည်း။