Issues
Select Version
prañña charāto-ပြည် ဆရာတော်
မြန်မာဘာသာ
叶均居士
中文
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Nibbānakathā

Author: prañña charāto-ပြည် ဆရာတော် @ IAPT

၅၅၇။ နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။ နတ္ထေဝ၊ မရှိသည်သာလျှင်တည်း။ သသဝိသာဏံ၊ ယုန်ချိုသည်။ နတ္ထိ ဝိယ၊ မရှိသကဲ့သို့တည်း။ (ကသ္မာ၊ ကား။) အနုပလဗ္ဘနီယတော၊ မရအပ်, မသိအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဣတိ၊ သို့။ (စောဒကော၊ သည်။) စေ ဝဒေယျ၊ အံ့ ဤစောဒနာ၌ နတ္ထေဝ နိဗ္ဗာနံ-သည် သာမညပဋိညာဉ်ဖြစ်အံ့၊ မိမိစောဒကသည် လိုအပ်သော ခယမတ္တဝသော နိဗ္ဗာန်၏လည်း အဘာဝသည် ရောက်ခဲ့၏၊ ယင်းသို့ရောက်သော် ပဋိညာဝိရောဓဖြစ်ရာ၏၊ ထိုသို့မဟုတ် သူတပါးတို့သည် လိုအပ်သောနိဗ္ဗာန်ကိုစွဲ၍ ပဋိညာဉ်ဖြစ်အံ့၊ ဤသို့ဖြစ်သော် အကြောင်းမထင်ရှားခဲ့၊ ထိုသို့အကြောင်း မရကောင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် စောဒနာ၏အမှီသည်မပြီး၊ ထိုသို့ဖြစ်၍ ပစ္စက္ခအားဖြင့် မရကောင်းသလော၊ ယင်းသို့မဟုတ် အနုမာနအားဖြင့်လော။ ပစ္စက္ခအားဖြင့် ဟူငြားအံ့၊ စက္ခုစသည်တို့ဖြင့် အနေကန္တိကတာအဖြစ်ကြောင့် အနုမာနအားဖြင့်ဟူငြားအံ့၊ သူတပါးလိုအပ်သည်ကိုစွဲ၍ အကြောင်းမထင်၊ ထို့ကြောင့် ထိုစောဒကစကားကို န-ဟု ပဋိသေဓပြုပြီး၍ ဥပါယေန ဥပလဗ္ဘနီယတော-စသည်ကို မိန့်သော်။ (ပြည်)။ (နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။ နတ္ထေဝ၊ မရှိသည်ကား။)
န၊ မဟုတ်။ (အတ္ထိ ဧဝ၊ ရှိသည်သာလျှင်တည်း။ ကသ္မာ၊ ကား။) ဥပါယေန၊ သမ္မာပဋိပတ်ဟူသော သင့်သောအကြောင်းဖြင့်။ (အရိယေဟိ၊ တို့သည်။) ဥပလဗ္ဘနီယတော၊ ရအပ်,သိအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ (ဝါ) ဟိ-ယသ္မာ= ကြောင့်။ တံ နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။ တဒနုရူပပဋိပတ္တိသင်္ခါတေန၊ ထိုနိဗ္ဗာန်အားလျော်သော ပဋိပတ်ဟုဆိုအပ်သော။ ဥပါယေန၊ သမ္မာပဋိပတ်ဟူသော သင့်သောအကြောင်းဖြင့်။ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ရအပ်, သိအပ်၏။ (ကိမိဝ၊ ကား။) စေတောပရိယဉာဏေန၊ ဖြင့်။ ပရေသံ၊ တို့၏။ လောကုတ္တရစိတ္တံ၊ ကို။ ဥပလဗ္ဘတိ ဝိယ၊ သိအပ်သကဲ့သို့တည်း။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အနုပလဗ္ဘနီယတော နတ္ထိတိ၊ ဟူ၍။ (တယာ၊ သည်။) န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ မဆိုသင့် အဓိပ္ပါယ်ကား စေတောပရိယဉာဏလာဘီ အရိယာတို့သာ သူတပါးတို့လောကုတ္တရာစိတ်ကိုသိကုန်၏၊ ထိုတွင်လည်း ရဟန္တာတို့သာ အလုံးစုံတို့၏ ထိုစိတ်ကိုသိကုန်၏၊ ခပ်သိမ်းသောအရိယာတို့မသိကုန်။ ထိုအတူနိဗ္ဗာန်ကိုလည်း သီလသမာဓိပညာဟူသော သမ္မာပဋိပတ်ဖြစ်သော ဥပါယဖြင့်သာ သိအပ်၏ဟူလို။ ထိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းကို သုံးသပ်၍ လဒ္ဓဂုဏ်ကို တသ္မာ။ပ။ န ဝတ္တဗ္ဗံ-ဟူသည်။ အရိယေဟိ ဥပလဗ္ဘနီယတော-ဟိတ်လာ။ ထိုကို‌ဗျတိရိက်ဖြင့် မြဲစေလိုရကား န ဟိ ယံ-စသည်ကို မိန့်သော်။ (ပြည်)။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ ယံ နိဗ္ဗာနံ၊ အကြင်နိဗ္ဗာန်ကို။ ဗာလပုထုဇ္ဇနာ၊ တို့သည်။ န ဥပလဘန္တိ-န ပဋိဝိဇ္ဈန္တိ၊ ကုန်။ တံ၊ ကို။ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။ န ဝတ္ထဗ္ဗံ၊ အပ်။
၅၅၈။ (တကြောင်းတသွယ် ဖြေပြန်လိုရကား အပိ စ- စသည်ကို မိန့်သော်။) အပိ စ၊ တကြောင်းလည်း။ နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။ နတ္ထီတိ၊ မရှိဘူး ဟူ၍။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ ကသ္မာ၊ ကား။
ပဋိပတ္တိယာ၊ နိဗ္ဗာန်ရောက်စ သမ္မာပဋိပတ်၏။ ဝဉ္စျဘာဝါပဇ္ဇနတော၊ မြုံသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်တည်း သံသာရတော သံဝိဂ္ဂမာနဟဒယာ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ နိဗ္ဗာနံ အဓိဂစ္ဆန္တိ-ဟူသော ဤနယသည် သဗ္ဗသမယဖြင့်ပြီး၏၊ ထိုသမယ၌ သာသနာနှင့် ယှဉ်သော သမယကိုသာမှီ၍ ပဋိပတ္တိယာ ဝဉ္စျဘာဝါပဇ္ဇနတော-ကိုမိန့်သော်။ (ပြည်)။
ဟိ၊ ထင်စေအံ့ (ဝါ) ဟိ= မှန်၏။ နိဗ္ဗာနေ၊ သည်။ အသတိ၊ သော်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝါယ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုဗ္ဗင်္ဂမဖြစ်သော။ သီလာဒိခန္ဓတ္တယသင်္ဂဟာယ၊ သီလစသောခန္ဓတ္တယဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်အပ်သော။ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ၊ ၏။ ဝဉ္စျဘာဝေါ၊ မြုံသည်၏အဖြစ်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။ (မြုံလိုလျှင် မြုံပစေဆရာ၊ ဘယ်သို့ကြောင့်ကြသနည်းကြောင့်-န စာယံ-စသည်ကို ဆက်ပြန်သော်။)
စ၊ ဆက်ဦးအံ့။ အယံ သမ္မာပဋိပတ္တိ၊ သည်။ န ဝဉ္ဈာ၊ မမြုံ။ နိဗ္ဗာနပါပနတော၊ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (နိဗ္ဗာနံ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ မဆိုသင့်။)
အဘာဝပါပကတ္တာ၊ သမ္မာပဋိပတ္တိဖြင့် ကိလေသာကို ဖြတ်ခြင်းကိုမုခပြုသဖြင့် ခန္ဓာတို့၏ အဘာဝသို့ ရောက်စေသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဋိပတ္တိယာ၊ ပဋိပတ်၏။ ဝဉ္စျဘာဝါပတ္တိ၊ မြုံသည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ သို့။ တွံ၊ သင်စောဒကသည်။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။ (ထိုစကားကို န-ဟု ပဋိက္ခေပပြုသတည်း။) (အဘာဝပါပကတ္တာတိ၊ ဟူ၍။ ဝဒန္တေန၊ ဆိုသည်ဖြစ်၍။ တယာ၊ သည်။ ခန္ဓာနံအဘာဝေါ နိဗ္ဗာနန္တိ၊ ဟူ၍။ ယံ ပဋိညာတံ၊ အကြင်ဝန်ခံအပ်ပြီ။ တံ၊ ထိုပဋိညာဉ်ကို။)
န ကတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ (ကသ္မာ၊ နည်း။) အတီတာနာဂတာဘာဝေပိ၊ အတိတ်အနာဂတ် ခန္ဓာတို့၏ မရှိခြင်းအဘာဝ၌လည်း။ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ခြင်း၏။ အဘာဝတော၊ ကြောင့်တည်း။ (အတီတာနာဂတာနမေ၀ ကေဝလံ၊ အတိတ်အနာဂတ် သက်သက်တို့၏သာလျှင်။ န၊ မဟုတ်။ အထ ခေါ၊ ကား။)
ဝတ္တမာနာနမ္ပိ၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာတို့၏လည်း။ အဘာဝေါ၊ သည်။ နိဗ္ဗာနံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ တွံ၊ သင်စောဒကသည်။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။ (တံ ဝစနံ၊ ကို။)
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ (ကသ္မာ၊ ကား။) တေသံ၊ ထိုဝတ္တမာန်ခန္ဓာတို့၏။ အဘာဝါသမ္ဘဝတော၊ အဘာဝ၏မဖြစ်သင့်သောကြောင့်တည်း။ အဘာဝေ စ၊ မရှိလျှင်လည်း။ အဝတ္တမာနဘာဝါပဇ္ဇနတော၊ ဝတ္တမာန်မဟုတ်သောအဖြစ်သို့ ရောက်သောကြောင့်တည်း စဉ်းငယ်တို့ထက်လွန်စွာ အပြစ်ဆိုဖွယ်ရှိသေး၏။ အကယ်၍ ဝတ္တမာနတို့၏ အဘာဝသည် နိဗ္ဗာန်ဖြစ်အံ့၊ မဂ်ဖြစ်သောအခိုက်၌ ထိုမဂ်၏နိဿယဖြစ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့သည် ဝတ္တမာန်ဖြစ်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် ထိုအခါ နိဗ္ဗာန်၏အဘာဝသည်ဖြစ်ရာ၏၊ ယင်းသို့ဖြစ်ကလည်း မဂ်ခဏ၌လည်း နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကိရိယာ၏အဘာဝသည် ရောက်၏ဟု ပြလိုသည်ဖြစ်၍–“ဝတ္တမာန ။ပ။ဒေါသတော”-ဟုမိန့်သော်။ (ပြည်)။ ဝတ္တမာနက္ခန္ဓနိဿိတမဂ္ဂက္ခဏေ၊ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာကိုမှီသော မဂ်ခဏ၌။ သောပါဒိသေသနိဗ္ဗာနဓာတုပတ္တိယာ၊ သဥပါဒိသေသ နိဗ္ဗာနဓာတ်သို့ ရောက်ခြင်း၏။ အဘာဝဒေါသတော၊ မရှိဟူသော အပြစ်ရှိသောကြောင့်။ (န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။) (မယံ၊ တို့သည်။ သဗ္ဗေသံယေဝ၊ ရှိသရွေ့အလုံးစုံသော တရားတို့၏သာလျှင်။ အဝတ္တမာနတာယ၊ ဝတ္တမာန်မဟုတ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့် (ဝါ) အဝတ္တမာနတာယ= ကြောင့်။ နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။ န ဝဒါမ၊ မဆိုပါကုန်။ စရဟိ၊ ထိုသို့မဆိုသော်။ ကာရဏံ၊ အကြောင်းကား။ ကိံ၊ နည်း။ ဣတိ စေ၊ အံ့။)
တဒါ၊ ထိုမဂ်ခဏ၌။ ကိလေသာနံ၊ တို့၏။ အဝတ္တမာနတ္တာ၊ ဝတ္တမာန်မဟုတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ (တသ္မာ၊ ကြောင့်။) န ဒေါသောယထာဝုတ္တဒေါသဘာဝေါ၊ အရှင်ဆိုအပ်သော ဒေါသ၏မရှိခြင်းသည်။ (ဟောတိ၊ ၏။) ဣတိ၊ သို့။ တွံ၊ သင်စောဒကသည်။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့ မဂ်ခဏ၌ ကိလေသာတို့၏ အဝတ္တမာန်ဖြစ်ဆဲ မဟုတ်သည်၏ အဖြစ်သည် နိဗ္ဗာန်မည်ရကား ဝတ္တမာနာနမ္ပိ အဘာဝေါ နိဗ္ဗာနံ-ဟု ငါတို့ဆိုသော စကားသည် အပြစ်စိုးစိမရှိ၊ အလုံးစုံသော ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာတို့၏ မရှိခြင်းကိုရည်၍ မဆိုပါဘူးဟူသောစကားကို ဆိုငြားအံ့ဟူလိုသော်။ (ပြည်)။ တံ ဝစနံ၊ တဒါ ကိလေသာနံ အဝတ္တမာနတ္တာ-ဟူသော ထိုစကားကို။ တယာ၊ သည်။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ တနည်း။ န န ဒေါသော၊ အပြစ်မရှိသည်မဟုတ်။ (သဒေါသောယေဝ၊ အပြစ်အတိ ချုံသို့ငြိသည်သာလျှင်တည်း။ ကသ္မာ၊ ကား။)
အရိယမဂ္ဂဿ၊ ၏။ နိရတ္ထကဘာဝါပဇ္ဇနတော၊ နိရတ္ထကဘာဝအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်တည်း။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏ (ဝါ) ဟိ-ယသ္မာ= ကြောင့်။ ဧဝံ-ဣမသ္မိံ အဘာဝဿ နိဗ္ဗာနဘာဝေ၊ ဤမဂ်ခဏ၌ ကိလေသာတို့၏မရှိခြင်း အဘာဝ၏ နိဗ္ဗာန်မည်သည်၏အဖြစ်သည်။ သတိ၊ ရှိခဲ့သော်။ အရိယမဂ္ဂက္ခဏတော၊ အရိယမဂ်ဖြစ်သောခဏမှ။ ပုဗ္ဗေပိ၊ ရှေးအဖို့၌လည်း။ ကိလေသာ၊ တို့သည်။ န သန္တိ၊ မရှိကုန်။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အရိယမဂ္ဂဿ၊ ၏။ နိရတ္ထကဘာဝေါ၊ သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။
တသ္မာ၊ ထိုသို့ နိဗ္ဗာန်၏ အနုပလဗ္ဘနီယအဖြစ်, အဘာဝမတ္တအဖြစ်၏ မဖြစ်သင့်ခြင်းစသော အကြောင်းကြောင့်။ (နိဗ္ဗာနဿ၊ ၏။ အဘာဝသာဓနတ္ထံ၊ မရှိသည်၏အဖြစ်ကို ပြီးစေခြင်းအကျိုးငှါ။ ယဒိဒံ-ယံ ဣဒံ ကာရဏံ၊ အနုပလဗ္ဘနီယတော အဘာဝပါပကတ္တာ တဒါ ကိလေသာနံ အဝတ္တမာနတ္တာ-ဟု ဤသို့ရေရွတ်အပ်သော အကြင်အကြောင်းကို။ တယာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ။ ဤကား အနိယတ်ဝါကျထည့်သည်။) ဧတံ ကာရဏံ၊ ဤ သင်ရေရွတ်ထုတ်ဖော်အပ်သော အကြောင်းတုသည်။ အကာရဏံ၊ သင့်သောအကြောင်းယုတ္တိမဟုတ်။
၅၅၉။ ယော ခေါ အာဝုသော။ပ။ ဝစနတော၊ ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်။ ခယော၊ ရာဂဒေါသမောဟတို့၏ ကုန်ခြင်းသည်။ နိဗ္ဗာနံ၊ မည်၏။ ဣတိ ဝစနံ၊ ကို။ (တွံ၊ သည်။) စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။ (တံ ဝစနံ၊ ကို။ တယာ၊ သည်။)
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ ကသ္မာ၊ ကား။ အရဟတ္တဿာပိ၊ ၏လည်း။ ခယမတ္တာပဇ္ဇနတော၊ ကုန်ခြင်းခယမျှအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကြောင့်တည်း။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ တမ္ပိ၊ ထိုအရဟတ္တဖိုလ်ကိုလည်း။ [၁၄ဝ] ယော ခေါ။ပ။ အာဒိနာ၊ သော။ နယေန၊ ဖြင့်။ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ ပြီ။
ကိဉ္စဘိယျော၊ လွန်စွာအပြစ်ဆိုဖွယ်ရှိသေး၏။ နိဗ္ဗာနဿ၊ ၏။ ဣတ္ထရကာလာဒိပ္ပတ္တိဒေါသတော၊ တိုသောကာလရှိသော အဖြစ်သို့ရောက်ခြင်းစသော များစွာသောအပြစ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်း။ (ခယောနိဗ္ဗာနန္တိ ၀စနံ၊ ကို။ တယာ၊ သည်။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။)
ဟိ၊ ချဲ့အံ့။ ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့နိဗ္ဗာန်၏ ခယမတ္တအဖြစ် ရှိလတ်သော် (ဝါ) ဧဝံ သတိ= သင် စောဒကဆိုတိုင်း ခယမတ္တသည် နိဗ္ဗာန်မည်ခဲ့လတ်သော်။ နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။ ဣတ္တရကာလံ၊ တိုသောကာလရှိသော အဖြစ်သို့၎င်း။ သင်္ခတလက္ခဏံ၊ သင်္ခတလက္ခဏာရှိသော အဖြစ်သို့၎င်း။ သမ္မာ။ပ။ ဘာဝဉ္စ၊ သမ္မာပယောဂကိုငဲ့ခြင်းကင်း၍ မိမိသဘောအားဖြင့် သိအပ်ရအပ်သည်၏ အဖြစ်သို့၎င်း။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်ရာ၏။
စ၊ ဆက်အံ့။ သင်္ခတလက္ခဏတ္တာယေဝ၊ သင်္ခတလက္ခဏာရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင်။ သင်္ခတပရိယာပန္နံ၊ သင်္ခတတရားအပေါင်း၌အကျုံးဝင်သည်။ သင်္ခတပရိယာပန္နတ္တာ၊ ၌အကျုံးဝင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ရာဂါဒီဟိ၊ ကုန်သော။ အဂ္ဂီဟိ၊ တဆဲ့တသီးမီးတို့သည်။ အာဒိတ္တံ၊ ပြင်းစွာလောင်အပ်သည်။ အာဒိတ္တတ္တာ၊ ကြောင့်။ ဒုက္ခဉ္စ၊ မည်သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိပိ ဒေါသံ၊ ဤသို့သောအပြစ်သို့လည်း။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရာ၏။ (တသ္မာ၊ ထိုသို့ အပြစ်များစွာရောက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ခယော နိဗ္ဗာနန္တိ ၀စနံ၊ ကို။ တယာ၊ သည်။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။)
ယသ္မာ ခယာ၊ အကြင်ရာဂစသည် အလုံးစုံတို့၏ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော ကုန်ခြင်းမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဘိယျော ဥပရိ၊ အထက်၌။ (ရာဂါဒီနံ၊ တို့၏။) ပဝတ္တိ နာမ၊ မည်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ တဿ သဗ္ဗပရိယောသာနဿ ရာဂါဒိခယဿ၊ ၏။ နိဗ္ဗာနဘာ၀တော၊ ကြောင့်။ န ဒေါသော၊ မရှိ။ ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။ (တံ ဝစနံ၊ ကို။ တယာ၊ သည်။)
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ တနည်း။ န ဒေါသော၊ အပြစ်မရှိသည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ (ကသ္မာ၊ ကား။) တာဒိသဿ ခယဿ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော သဗ္ဗပရိယောသာနရာဂါဒိခယ၏။ အဘာဝတော၊ ကြောင့်တည်း။ (တာဒိသေ၊ ထိုသို့သဘောရှိသောခယသည်။)
ဘာဝေပိ၊ လည်း။ အဿ ခယဿ၊ ထိုသို့သော ခယ၏။ ဝုတ္တပ္ပကာရဒေါသာနတိဝတ္တနတော၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော ဒေါသကိုမလွန်နိုင်ခြင်းကြောင့်။ (န ဒေါသောတိ ဝစနံ၊ ကို။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ် ခယော-ဟူသောကြောင့် ယင်းခယမတ္တကို အကယ်၍ နိဗ္ဗာန်ဟုမှတ်အံ့၊ ဤသို့မှတ်ခဲ့သော် ခယေ ဉာဏံ-စသည်တို့၌ မဂ်ကိုခယဟု ဟောသောကြောင့် ထိုမဂ်ဖြစ်သည်မှစ၍လည်း ရာဂစသည်တို့၏ အနုပ္ပတ္တိဖြစ်ရကား မဂ်၏လည်းနိဗ္ဗာနဘာဝါပတ္တိ-ဒေါသငြိသည်ဟုပြလို၍ အရိယမဂ္ဂဿ စ-စသည်ကိုမိန့်သတည်း။ (ပြည်)။) စ၊ အပြစ် သည်သာမဟုတ်သေး (ဝါ) စ= ဆိုဖွယ်ရှိသေး၏။ အရိယမဂ္ဂဿ၊ ၏။ နိဗ္ဗာနဘာဝါပဇ္ဇနတော၊ နိဗ္ဗာန်မည်သည်၏ အဖြစ်သို့ရောက်ခြင်းကြောင့်လည်း။ (န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။)
ဟိ၊ ချဲ့အံ့။ အရိယမဂ္ဂေါ၊ သည်။ ဒေါသေ၊ ရာဂစသောအပြစ်တို့ကို။ ခီဏေတိ၊ ကုန်စေ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ခယော၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
စ၊ ဆက်အံ့။ တတော၊ ထိုအရိယမဂ်ဖြစ်သည်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဘိယျော၊ အထက်၌။ ဒေါသနံ၊ ရာဂါဒိဒေါသတို့၏။ ပဝတ္တိ၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ခယောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။)
ပန၊ အလျော်ကိုဆိုအံ့။ အနုပ္ပတ္တိနိရောဓသင်္ခါတဿ၊ တဖန်မဖြစ်ခြင်းသာလျှင်ဖြစ်သော နိရောဓဟုဆိုအပ်သော။ ခယဿ၊ ခယ၏။ ပရိယာယေန၊ အားဖြင့်။ ဥပနိဿယတ္တာ၊ ဥပနိဿယမည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အနုပ္ပတ္တိ ဧဝ နိရောဓော အနုပ္ပတ္တိနိရောဓော၊ ဖြစ်ထိုက်သော ကိလေသာတို့၏မဂ်ဖြစ်သည်မှစ၍ မဖြစ်ခြင်းသည်ပင် နိရောဓမည်သတည်း။ အဘယ့်ကြောင့် နိရောစဟူသနည်း? ယထာ နိရုဒ္ဓါ န သန္တိ၊ ဧဝံ အနုပ္ပန္နာပီတိ အဘာ၀သာမညတော နိရောဓသဒိသတာယ-ဟူသည်။ အဘယ့်ကြောင့် ထိုနိရောဓကို ခယဟူသနည်း? အယံ ဟိ မဂ္ဂေန ခေပေတဗ္ဗာကာရော၊ ယဒိဒံ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟဿ အနုပ္ပတ္တိဓမ္မတာပါဒနန္တိ ခယောထိ စ ဝုစ္စတီတိ။ ဋီကာ။ ထိုခယကို ခဏနိရောဓ ခယမှထူးစေလိုသည်ဖြစ်၍ အနုပ္ပတ္တိနိရောဓ-သင်္ခါတဿ-မ-သည်။ ထိုခယ၏လည်း အနိပ္ဖန္နအဖြစ်ကြောင့် ပရိယာယေန ဥပနိဿယတ္တာ-ဟူသည်။ (ပြည်)။ (ဝုတ္တံ-၌စပ်။) ယဿ၊ အကြင်ခယ၏။ ဥပနိဿယော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တဒုပစာရေန၊ အတ္ထအားဖြင့် ထိုခယ၏ဝေါဟာရအားဖြင့်။ (ဖလူပစာရဟူလို။) (နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။) ခယောတိ၊ ဟူ၍။ (ဓမ္မသေနာပတိနာ၊ သည်။ ဇမ္ဗုခါဒကသုတ္တေ၊ ၌။) ဝုတ္တံ၊ ၏။
သရူပေနေဝ၊ သရုပ်အားဖြင့်သာလျှင်။ ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ (နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။) န ဝုတ္တံ၊ နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျ၊ အံ့။
အတိသုခုမတ္တာ၊ ကြောင့်။
န ဝုတ္တံ၊ အပ်။ အဿ နိဗ္ဗာနဿ၊ ၏။ အတိသုခုမတာ စ၊ သည်လည်း။ ဘဂဝတော၊ ၏။ အပ္ပေါသုက္ကဘာဝါဝဟနတော၊ တရားမဟောကြောင့်ကြမဲ့နေလိုသည်၏ အဖြစ်ကိုဆောင်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ အရိယေန၊ အရိယာတို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော။ စက္ခုနာ၊ မျက်စိသဖွယ်ဖြစ်သော မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်။ ပဿိတဗ္ဗတော စ၊ အရိယာသခင်တို့သာမြင်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ သိဒ္ဓါ၊ ထင်ရှား၏ (ဝါ) သိဒ္ဓါ= ပြီး၏။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
၅၆၀။ တယိဒံ-တံ ဣဒံ နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။ မဂ္ဂသမင်္ဂိနာ၊ အရိယမဂ်နှင့်ပြည့်စုံသော သခင်သည်သာ။ ပတ္တဗ္ဗတော၊ ရောက်အပ်သော တရား၏အဖြစ်ကြောင့်။ အသာဓာရဏံ၊ ခပ်သိမ်းသောပုဂ္ဂိုလ်တို့အား မဆက်ဆံ။ ပုရိမကောဋိယာ၊ (ဤမည်သော ဘုရားလက်ထက်တော်၌ ဖြစ်၏ဟု) ရှေးအစွန်း၏။ အဘာဝတော၊ မရှိသောကြောင့်။ အပ္ပဘဝံ၊ အမွန်အစမရှိ။
“မဂ္ဂဘာဝေ၊ အရိယမဂ်ရှိလသော်။ ဘာဝတော၊ ရှိသောကြောင့်။ အပ္ပဘဝံ၊ အကြောင်းအမွန်အစမရှိသည်။ န၊ မဟုတ်”။ ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။ (ဧဝံ ဝစနံ၊ န အပ္ပဘာဝံ-ဟူ‌သော ဤစကားကို။ တယာ၊ သည်။)
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ ကသ္မာ၊ ကား။ မဂ္ဂေန၊ အရိယမဂ်သည်။ အနုပ္ပါဒနီယတော၊ မဖြစ်စေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟိ-ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧတံ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ မဂ္ဂေန၊ သည်။ ပတ္တဗ္ဗမေဝ၊ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ရောက်အပ်သော တရားသာတည်း။ န ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်စေအပ်သော တရားကားမဟုတ်။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အပ္ပဘဝမေဝ၊ အကြောင်းအမွန်အစမရှိသည်သာတည်း။
အပ္ပဘဝတ္တာ၊ ကြောင့်။ အဇရာမရဏံ၊ အိုခြင်း, သေခြင်းလည်းမရှိ။
ပဘဝဇရာမရဏာနံ၊ တို့၏။ အဘာဝတော၊ ကြောင့်။ နိစ္စံ၊ မြဲ၏။
နိဗ္ဗာနဿ၊ ၏။ နိစ္စဘာဝပ္ပတ္တိ ဣဝ၊ မြဲသောအဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းကဲ့သို့။ အဏုအာဒီနမ္ပိ၊ အဏုမြူ ပကတိ ကာလ ပုရိသ စသည်တို့၏လည်း။ နိစ္စဘာဝပ္ပတ္တိ၊ ခြင်းသည်။ (သိယာ၊ ဖြစ်ကောင်း၏။) ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ ကသ္မာ၊ နည်း။ ဟေတုနော၊ (ထိုအဏု စသည်တို့၏ နိစ္စဘာဝကို အသင့်အားဖြင့် ပြီးစေတတ်သော) အကြောင်း၏။ အဘာဝါ၊ ကြောင့်တည်း။
နိဗ္ဗာနဿ၊ ၏။ နိစ္စတ္တာ၊ ကြောင့်။ တေ၊ ထိုအဏု ပကတိကာလ ပုရိသစသည်တို့သည်။ နိစ္စာ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ ကသ္မာ၊ ကား။ ဟေတုလက္ခဏဿ၊ အကြောင်းဟူသော လက္ခဏာ၏။ အနုပပတ္တိတော၊ မဖြစ်သင့်သောကြောင့်တည်း။
နိဗ္ဗာနံ ဝိယ၊ နိဗ္ဗာန်သည် မြဲသကဲ့သို့။ (တေ၊ ထိုအဏုစသည်တို့သည်။) ဥပ္ပါဒါဒီနံ၊ ဥပ္ပါဒလက္ခဏာစသည်တို့၏။ အဘာဝတော၊ မရှိသောကြောင့်။ နိစ္စာ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျာသိ၊ အံ့။
န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အပ်။ (ကသ္မာ၊ ကား။) အဏုအာဒီနံ၊ တို့၏။ အသိဒ္ဓတ္ထာ၊ နိဗ္ဗာန်ကဲ့သို့ ပရမတ္ထအားဖြင့် သဘောမထင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ (ဤပါဌ်ဖြင့် နိစ္စာ အဏုအာဒယော-ဟု ပရမတိပဋိညာဉ်ဖြင့် နိစ္စအဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသော အဏုစသော ဝတ္ထုမထင်၊ ထိုကြောင့်လည်း အကြောင်းသည် နိဿယအားဖြင့်မထင်ဟုပြ၏။ အပ္ပဘဝတာ-ဟု မိမိဆိုအပ်ပြီးသောအကြောင်းကိုရည်၍ ယထာဝုတ္ထယုတ္တိသဗ္ဘာဝတော-စသည်ကိုမိန့်သော်)။
၅၆၁။ ပန၊ အလျော်ကိုဆိုအံ့။ ယထာဝုတ္တယုတ္တိသဗ္ဘာဝတော၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသော အပ္ပဘဝတ္တာ-ဟူသော ယုတ္တိရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဣဒမေ၀၊ အသင်္ခတနိဗ္ဗာန်သည်သာလျှင်။ နိစ္စံ၊ ၏။ ရူပသဘာဝါတိက္ကမတော၊ ရုပ်၏သဘောကိုလွန်ခြင်းကြောင့်။ အရူပံ၊ ရုပ်မဟုတ် (ဝါ) အရူပံ= ရုပ်၏သဘောမရှိ ဤပါဌ်ဖြင့် ရုပ်တရားတို့၏ ရုပ္ပနသဘောသည်၎င်း ပဋိဃာတဝန္တအဖြစ်ဖြင့် ကလာပ်အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်း ကြောင့် ပဒေသနှင့် စပ်ခြင်းသည်၎င်း သဘောဖြစ်သကဲ့သို့ ထိုအတူ နိဗ္ဗာန်၏တစုံတခု၌ ပဋိဃာတအဖြစ်သည်၎င်း သပဒေသအဖြစ်သည်၎င်း မရှိဟုပြ၏။ (ပြည်)။
ဗုဒ္ဓါဒီနံ၊ တို့၏။ နိဋ္ဌာယ၊ ပြီးခြင်းဆုံးခြင်း၏။ ဝိသေသဘာဝတော၊ အထူးမရှိသောကြောင့်။ ဧကာဝ၊ တပါးသာဖြစ်သော။ နိဋ္ဌာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ယေန၊ အကြင်သူသည်။ ဘာဝနာယ၊ အရိယမဂ်ကိုပွါးစေသဖြင့်။ ပတ္တံ၊ ရောက်အပ်သိအပ်၏။ တဿ၊ ထိုသူ၏။ ကိလေသဝူပသမဉ္စ၊ ကိလေသာငြိမ်းခြင်းကို၎င်း။ ဥပါဒိသေသဉ္စ၊ ကိလေသာတို့မှကြွင်းသော ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဥပါဒိကို၎င်း ဥပါဒီယတိ ကာမုပါဒါဒီဟီတိ ဥပါဒိ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓပဉ္စကဿေတမဓိဝစနံ၊ ဥပါဒိယေဝသေသော ဥပါဒိသေသော။ (ပြည်)။ ဥပါဒါယ၊ စွဲ၍။ ပညာပနီယတ္တာ၊ သိစေအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ (ယံ နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။) ဥပါဒိသေသေန၊ နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ ပညာပိယတိ၊ သိစေအပ်၏။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (တံ နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။) သဥပါဒိသေသံ၊ မည်၏။
စ၊ ထိုမှတပါး။ သမုဒယပ္ပဟာနေန၊ သမုဒယကို ပယ်သဖြင့်။ ဥပဟတာယတိကမ္မဖလဿ အာယတိံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ကမ္မဖလံ အာယတိကမ္မဖလံ၊ ဥပဟတံ အာယတိကမ္မဖလံ ယေနာတိ ဥပဟတာယတိကမ္မဖလော၊ တဿ-ဟု ဝစနတ္ထပြု။ (ဆ-သံ-သော) {{nissaya|| ပယ်ဖျက်အပ်ပြီးသော အနာဂတ်၌ ဖြစ်လတံ့သော ကံ၏အကျိုးရှိသော။ }} အဿ၊ ထိုအရိယာပုဂ္ဂိုလ်၏။ စရိမစိတ္တတော၊ အဆုံးစုတိစိတ်မှ။ ဥဒ္ဓံ၊ နောက်၌။ ပဝတ္တိခန္ဓာနံ၊ ပဝတ္တိဖြစ်သော ခန္ဓာတို့၏။ အနုပ္ပါဒနတော စ၊ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဥပ္ပန္နာနံ၊ ဖြစ်ကုန်ပြီးသောခန္ဓာတို့၏။ အန္တရဓာနတော စ၊ ကွယ်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ [၁၄၁] ယော ဥပါဒိသေသာဘာဝေါ စ၊ အကြင်ကိလေသာမှကြွင်းသော ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဥပါဒိ၏မရှိခြင်းသည်လည်း။ (ဟောတိ၊ ၏။) တံ-ဥပါဒိသေသာဘာဝံ၊ ထိုကိလေသာမှကြွင်းသော ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဥပါဒိ၏ မရှိခြင်းကို။ ဥပါဒါယ၊ စွဲ၍။ ပညာပနိယတော၊ သိစေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤနိဗ္ဗာန်၌။ ဥပါဒိသေသော၊ ကိလေသာမှကြွင်းသော ခန္ဓာငါးပါးဟူသော ဥပါဒိသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (တံ-နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။) အနုပါဒိသေသံ၊ မည်၏။
အသိထိလပရက္ကမသိဒ္ဓေန၊ လျော့လျည်းမဟုတ် တင်းမာသော ဝီရိယကြောင့် ပြီးသော။ ဉာဏဝိသေသေန၊ လောကီမှထူးသော လောကုတ္တရာဉာဏ်ဖြင့်။ အဓိဂမနီယတော စ၊ သိအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ သဗ္ဗညုဝစနတော စ၊ သဗ္ဗညုရှင်စောဘုရားသည် ဟောတော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ပရမတ္ထေန၊ ပရမတ္ထအားဖြင့်။ (သဗ္ဘာဝတော၊ ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ယခုစာကိုယ်၌ သဘာဝတော-ဟု ရှိ၏၊ သဘောအားဖြင့်ဟု အနက်ပေးရာ၏။ ဋီကာ၌ ပရမတ္ထေန နာဝိဇ္ဇမာနံ ဝိဇ္ဇမာနမေဝ-ဟု မိန့်ဆိုသောကြောင့် ဤအရာ၌ သဗ္ဘာဝတော-ဟူ၍၎င်း သဘာဝတော-ဟူ၍၎င်း ဤ ၂-ပုဒ်လုံးပင် လိုမည်မထင်ပေ။ (ဆ-သံ-သော)။) နိဗ္ဗာနံ၊ သည်။ အဝိဇ္ဇမာနံ၊ (ပရမတ္ထအားဖြင့်) မရှိသည်။ န၊ မဟုတ်။ (ဝိဇ္ဇမာနမေဝ၊ သာတည်း။)
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ အတ္ထိ။ပ။ အသင်္ခတန္တိ၊ သော။ ဧတံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ [ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ အဇာတံ၊ ဝေဒနာစသည်တို့ကဲ့သို့ ဟေတုပစ္စယသမဝါယဟုဆိုအပ်သော ကာရဏသာမဂ္ဂီကြောင့် ဖြစ်သည်ပြီးသည်မဟုတ်သော။ အဘူတံ၊ အကြောင်းနှင့်ကင်း၍ ကိုယ်တိုင်သာလျှင် ထင်ရှားဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်သော။ အကတံ၊ တစုံတခုသောအကြောင်းသည်ပြုအပ်သည်လည်းမဟုတ်သော။ အသင်္ခတံ၊ အသင်္ခတဖြစ်သော တရားသည် (ဝါ) အသင်္ခတံ= သင်္ခတမဟုတ်သောတရားသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။]