Issues
Select Version
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Paññāpabhedakathā

Author: prañña charāto-ပြည် ဆရာတော် @ IAPT

၄၂၅။ ကတိဝိဓာ ပညာတိ၊ ဟူသောပုစ္ဆာ၏။ ဝိဿဇ္ဇနံ၊ ကို။ ဝုစ္စတေ၊ ၏။ ဓမ္မသဘာဝပဋိဝေဓလက္ခဏေန၊ ထိုးထွင်းခြင်း လက္ခဏာအားဖြင့်။ တာဝ၊ စွာ။ ဧကဝိဓာ၊ တခါးအဖို့ရှိ၏။
လောကိယလောကုတ္တရဝသေန၊ လောကီပညာ, လောကုတ္တရာပညာ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဒုဝိဓာ၊ ၏။
သာသဝါနာသဝါဒိဝသေန စ၊ အာသဝေါ၏ အာရုံဖြစ်သောပညာ, အာသဝေါ၏ အာရုံမဟုတ်သောပညာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ နာမရူပဝံဝတ္ထာနဝသေန စ၊ နာမ်ကိုပိုင်းခြားတတ်သောပညာ, ရုပ်ကိုပိုင်းခြားတတ်သော ပညာ၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ သောမနဿုပေက္ခာသဟဂတဝသေန စ၊ သောမနဿသဟဂုတ်ပညာ, ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ပညာ၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ဒဿနဘာဝနာဘူမိဝသေန စ၊ ဒဿနဘူမိပညာ, ဘာဝနာဘူမိပညာ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ တထာ-ဒုဝိဓာ၊ ၏။
စိန္တာသုတဘာဝနာမယဝသေန၊ စိန္တာမယပညာ, သုတမယပညာ, ဘာဝနာမယပညာ၏ အစွမ်းဖြင့်။ တိဝိဓာ၊ ၏။
ပရိတ္တမဟဂ္ဂတအပ္ပမာဏာရမ္မဏဝသေန စ၊ ကာမတရားလျှင်အာရုံရှိသောပညာ, မဟဂ္ဂုတ်တရားလျှင် အာရုံရှိသောပညာ,လောကုတ္တရာတရားလျှင် အာရုံရှိသောပညာ၏အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ အာယာပါယဥပါယကောသလ္လဝသေန စ၊ အစီးအပွါး၌ လိမ္မာသည်၏အဖြစ်, အစီးအပွါးမဟုတ်သည်၌ လိမ္မာသည်၏အဖြစ်, ထိုထိုကိစ္စပြီးခြင်း၏ အကြောင်း၌လိမ္မာသည်၏ အဖြစ်အားဖြင့်၎င်း။ အဇ္ဈတ္တာဘိနိဝေသာဒိဝသေန စ၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ နှလုံးသွင်းခြင်း ကျင့်ခြင်းရှိသောပညာ, ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ နှလုံးသွင်းခြင်း ကျင့်ခြင်းရှိသော ပညာ, အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓနှစ်ပါး၌ နှလုံးသွင်းခြင်း ကျင့်ခြင်းရှိသော ပညာ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ တထာ-တိဝိဓာ၊ ၏။
စတူသု သစ္စေသု၊ တို့၌။ ဉာဏဝသေန စ၊ သိသောဉာဏ်၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ စတုပဋိသမ္ဘိဒါဝသေန စ၊ လေးပါးသောပဋိသမ္ဘိဒါ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ စတုဗ္ဗိဓာ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
၄၂၆။ တတ္ထ၊ ထိုကောဋ္ဌာသတို့တွင်။ ဧကဝိဓကောဋ္ဌာသော၊ သည်။ ဥတ္တာနုတ္ထောယေဝ၊ ပေါ်သောအနက်ရှိသလျှင်ကတည်း။
ဒုဝိဓကောဋ္ဌာသေ၊ ၌။ လောကိယမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တာ၊ လောကီကုသိုလ် စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၌ မဂ်နှင့်ယှဉ်သောပညာသည်။ လောကိယာ၊ လောကီပညာမည်၏။
လောကုတ္တရမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တာ၊ သည်။ လောကုတ္တရာ၊ လောကုတ္တရာ မည်၏။ ဣတိ-ဧဝံ၊ သို့။ လောကိယ။ပ။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ ဒုဝိဓာ၊ ၏။
ဒုတိယဒုကေ၊ ၌။ အာသဝါနံ၊ တို့၏။ အာရမ္မဏဘူတာ၊ အာရုံဖြစ်၍ဖြစ်သော ပညာသည်။ သာသဝါ၊ မည်၏။
တေသံ၊ ထို အာသဝေါတရားတို့၏။ အနာရမ္မဏာ၊ အာရုံမဟုတ်သောပညာသည်။ အနာသဝါ၊ မည်၏။
အတ္ထတော ပန၊ သရုပ်သဘော အနက်အားဖြင့်ကား။ ဧသာ၊ ဤ သာသဝအနာသဝပညာသည်။ လောကိယလောကုတ္တရာဝ၊ လောကီပညာ, လောကုတ္တရာပညာသည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။
အာသဝသမ္ပယုတ္တာသာသဝါ အာသဝဝိပ္ပယုတ္တာ အနာသဝါတိအာဒီသုပိ၊ ဤသို့ စသည်တို့၌လည်း။
ဧသေဝနယော၊ ဤအတ္ထတာ ပနေသာလောကိယလောကုတ္တရာဝဟူသော နည်းကိုသာလျှင်။ (ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။)
ဧဝံ၊ သို့။ပ။ ဒုဝိဓာ၊ ၏။
တတိယဒုကေ၊ ၌။ ဝိပဿနံ၊ ကို။ အာရဘိတုကာမဿ၊ အားထုတ်လိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ စတုန္နံ အရူပက္ခန္ဓာနံ၊ လေးပါးသောနာမက္ခန္ဓာတို့ကို။ ဝဝတ္ထာပနေ၊ ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်း၌။ ယာ ပညာ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။) အယံ၊ ဤပညာသည်။ နာမဝဝတ္ထာပနပညာ၊ နာမ်ကို ပိုင်းခြား မှတ်သား ခြင်း၌ ပညာမည်၏။
ရူပက္ခန္ဓဿ၊ ကို။ ဝဝတ္ထာပနေ၊ ၌။ ယာ ပညာ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။) အယံ၊ သည်။ ရူပဝဝတ္ထာပနပညာ၊ မည်၏။ ဣတိ ဧဝံ။ပ။ ဒုဝိဓာ၊ ၏။
စတုတ္ထဒုကေ၊ ၌။ ဒွီသု၊ ကုန်သော။ ကာမာဝစရကုသလစိတ္တေသု စ၊ တို့၌၎င်း။ ပဉ္စကနယေန၊ ဖြင့်။ သောဠသသု၊ ကုန်သော။ စတုက္ကဈာနိကေသု၊ ပဌမဈာန်, ဒုတိယဈာန်, တတိယဈာန်, စတုတ္ထဈာန်နှင့် ယှဉ်ကုန်သော။ မဂ္ဂစိတ္တေသု၊ တို့၌၎င်း။ ပညာ၊ သည်။ သောမနဿသဟဂတာ၊ ဂုတ်မည်၏။
ဒွီသု၊ ကုန်သော။ ကာမာဝစရကုသလစိတ္တေသု စ၊ တို့၌၎င်း။ စတူသု၊ ကုန်သော။ ပဉ္စမဇ္ဈာနိကေသု၊ ပဉ္စမဈာန်နှင့် ယှဉ်ကုန်သော။ မဂ္ဂစိတ္တေသု စ၊ တို့၌၎င်း။ ပညာ၊ သည်။ ဥပေက္ခာသဟဂတာ၊ မည်၏။ ဣတိ-ဧဝံ။ပ။ ဒုဝိဓာ၊ ၏။
[၆၉] ပဉ္စမဒုကေ၊ ၌။ ပဌမမဂ္ဂပညာ၊ သောတာပတ္တိမဂ် ပညာသည်။ ဒဿနဘူမိ၊ ဒဿနဘူမိမည်၏။
အဝသေသမဂ္ဂတ္တယပညာ၊ သောတာပတ္တိမဂ်မှ ကြွင်းသော အထက်မဂ်သုံးပါး အပေါင်း၌ဖြစ်သော ပညာသည်။ ဘာဝနာဘူမိ၊ မည်၏။ ဣတိ-ဧဝံ။ပ။ ဒုဝိဓာ၊ မည်၏။
၄၂၇။ တိကေသု၊ တို့တွင်။ ပဌမတ္တိကေ၊ ၌။ ပရတော၊ သူတပါးမှ။ (ဥပဒေသံ၊ ညွှန်ပြအပ်သောနည်းကို။) အသုတွာ၊ မကြားရပဲ။ ပဋိလဒ္ဓပညာ၊ ရအပ်သောပညာသည်။ အတ္တနော၊ ၏။ စိန္တာဝသေန၊ ဖြင့်။ နိပ္ဖန္နတ္တာ၊ ကြောင့်။ စိန္တာမယာ၊ (သုတ-စသည်ကို ငဲ့ခြင်းကင်း၍ အကြောင်းဥပါယကို ကြံစည်ခြင်းဖြင့် ပြီးသော)စိန္တာမယပညာ မည်၏။
ပရတော၊ မှ။ (ဥပဒေသံ၊ ကို။) သုတွာ၊ ၍။ ပဋိလဒ္ဓပညာ၊ သည်။ သုတဝသေန၊ ကြားနာအပ်သော ပရောပဒေသ၏ အစွမ်းဖြင့်။ နိပ္ဖန္နတ္တာ၊ ကြောင့်။ သုတမယာ၊ (ကြားနာမှတ်သားအပ်သော ပရောပဒေသဖြင့် ပြီးသော) သုတမယပညာ မည်၏။
ယထာ တထာ ဝါ၊ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြားပရောပဒေသကို ကြားဘူး၍၎င်း, မကြားပဲ၎င်း။ ဘာဝနာဝသေန၊ မိမိအလိုလိုသာ ဘာဝနာကို အားထုတ်သည်၏အစွမ်းဖြင့်။ နိပ္ဖန္နာ၊ ပြီးသော။ အပ္ပနာပ္ပတ္တာ၊ အပ္ပနာသို့ရောက်သော။ ပညာ၊ သည်။ ဘာဝနာမယာ၊ ပညာမည်၏။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ တတ္ထ။ပ။ ဘာဝနာမယာ ပညာတိ၊ ဟူသော။ ဧတံ-ဝစနံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
[တတ္ထ၊ ထိုသုံးပါးတို့တွင်။ ကတမာ၊ အဘယ်ပညာသည်။ စိန္တာမယာပညာ၊ နည်း။
ယောဂဝိဟိတေသု၊ ပညာဖြင့်စီရင်အပ်ကုန်သော (ဝါ) ယောဂဝိဟိတေသု= ပညာဖြင့်ညွှတ်စေအပ်ကုန်သော (ဝါ) ယောဂဝိဟိတေသု= သင့်သောအကြောင်းဖြင့် ပြီးစေအပ် ကုန်သော။ ကမ္မာယတနေသု ဝါ၊ အသက်မွေးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ကသိဝါဏိဇစသော အမှုတို့၌၎င်း။ ယောဂဝိဟိတေသု၊ ကုန်သော။ သိပ္ပါယတနေသု ဝါ၊ အသက်မွေးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော ဟတ္ထာရောဟစသောအတတ်တို့၌၎င်း။ပ။ ဝိဇ္ဇာဌာနေသု ဝါ၊ သက်ကြည့်ဗေဒင်ဆေးဝါး မန္တန်စသော ဝိဇ္ဇာတို့၌၎င်း။ (ကောသလ္လံ ဝါ၊ တတ်သိကျွမ်းကျင်သော ဉာဏ်မူလည်း ဖြစ်သော။) ကမ္မဿကတံ ဝါ၊ ဤကံသည်သတ္တဝါတို့၏ဥစ္စာ, ဤကံသည် ဥစ္စာမဟုတ်ဟု သိသောဉာဏ်မူလည်း ဖြစ်သော။ ရူပံ၊ ရုပ်သည်။ အနိစ္စံ၊ မမြဲသောသဘောရှိ၏။ ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့သော အခြင်းအရာဖြင့်၎င်း။ ဝေဒနာ၊ သည်။ သညာ၊ သည်။ သင်္ခါရာ၊ တို့သည်။ ဝိညာဏံ၊ သည်။ အနိစ္စံ၊ ၏။ ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့သောအခြင်းအရာဖြင့်၎င်း။ (ပဝတ္တံ၊ သော။) သစ္စာနုလောမိကံ ဝါ၊ သစ္စပ္ပဋိဝေဓအားလျော်သော ဝိပဿနာဉာဏ်မူလည်း ဖြစ်သော။ ဧဝရူပိံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ အနုလောမိကံ၊ အောက်၌ ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသောကမ္မာယတနစသည်တို့အား (မဆန့်ကျင်မြော်မြင်သဖြင့်) လျော်သော (ဝါ) အနုလောမိကံ= သတ္တဝါတို့ အစီးအပွါးကို ကျင့်ခြင်းအား၎င်း, မဂ္ဂသစ္စာအား၎င်း, ပရမတ္ထသစ္စာ နိဗ္ဗာန်အား၎င်း မဆန့်ကျင်သဖြင့် လျော်သော။ ခန္တိံ၊ (အလုံးစုံလည်း ဖြစ်သော ထိုဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းအရာတို့ကို) မြင်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည်ဖြစ်၍ ခံ့သော။ ဒိဋ္ဌိံ၊ မချွတ်မြင်တတ်သော။ ရုစိံ၊ နှစ်သက်တတ်သော။ မုတိံ၊ မှန်ကန်ရမိသိတတ်သော။ ပေက္ခံ၊ သင့် မသင့်ကိုနှိုင်းချင့် ရှုကြည့်တတ်သော။ ဓမ္မနိဇ္ဈာနခန္တိံ၊ (ထိုကမ္မာယတနစသော ဓမ္မတို့ကို ဤဉာဏ်ဖြင့် ရှုအပ်ကုန်သော်သာ အရှုခံ၍ ထိုကမ္မာယတနစသော ဓမ္မတို့၏)ရှူခြင်းကို ခံကြောင်းဖြစ်သော (ဝါ) ဓမ္မနိဇ္ဈာနခန္တိံ= ဓမ္မတို့၏ ရှူခြင်းကိုခံခြင်းရှိသော။ ယံ ပညံ၊ ယခင်ဆိုပြီးသော ပညာကို။ (ပဋိလဘတိ-၌ စပ်။) ပရေတာ၊ မှ။ (ဥပဒေသံ၊ ကို။) အဿုတွာ၊ မကြားရပဲ။ ပဋိလဘတိ၊ မိမိအလိုလို ကြံသဖြင့် ရ၏။ အယံ၊ ဤဆရာနည်းမခံ လျောက်လျားကြံ၍ ရအပ်သောပညာကို။ စိန္တာမယာ ပညာ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ပ။ သုတွာ၊ ကြားနာ၍။ ပဋိလဘတိ၊ ၏။ အယံ၊ ဤသူ့နည်းခံ၍ ရအပ်သောပညာကို။ သုတမယာ ပညာ၊ မည်၏ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
သမာပန္နဿ၊ သမာပတ်နှင့်ပြည့်စုံသောသူ၏။ သဗ္ဗာပိ၊ လည်းဖြစ်သော။ ပညာ၊ သည်။ ဘာဝနာမလာ ပညာ၊ မည်၏။]
ဧဝံ၊ သို့။ပ။ တိဝိဓာ၊ ၏။
ဒုတိယတ္တိကေ၊ ၌။ ကာမာဝစရေ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။ အာရဗ္ဘ၊ ၍။ ပဝတ္တာ၊ သော။ ပညာ၊ သည်။ ပရိတ္တာရမ္မဏာ၊ ပရိတ္တအာရုံရှိသော ပညာမည်၏။ပ။
သာ၊ ထို ပရိတ္တာရမ္မဏ, မဟဂ္ဂတာရမ္မဏဟု ဆိုအပ်သော ပညာသည်။ လောကိယဝိပဿနာ၊ နာမည်၏။
နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။ အာရဗ္ဘ၊ ၍။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သောပညာသည်။ အပ္ပမာဏာရမ္မဏာ၊ အပ္ပမာဏာရမ္မဏရှိသောပညာမည်၏။
သာ၊ ထိုအပ္ပမာဏာရမ္မဏပညာသည်။ လောကုတ္တရဝိပဿနာ၊ နာပညာမည်၏။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ပ။ တိဝိဓာ၊ ၏။
တတိယတ္တိကေ၊ ၌။ ဝုဍ္ဎိ၊ သမ္ပတ္တိတို့၏ ပွါးစီးကြောင်း တရားသည်။ အာယော နာမ၊ သမ္ပတ္တိတို့၏ လာကြောင်း ဖြစ်ကြောင်း မည်၏။ (အာယန္တိ ဧတာယ သမ္ပတ္တိယောတိ အာယော-မူ၊ ဝုဍ္ဎိ-ရ၏။) သာ ဝုဍ္ဎိ၊ ထိုသမ္ပတ္တိတို့၏ ပွါးကြောင်းဖြစ်ကြောင်းသည်။ အနတ္ထဟာနိတော စ၊ အနတ္ထ၏ ပျောက်ပျက်ခြင်းအားဖြင့်၎င်း။ အတ္ထုပ္ပတ္တိတော စ၊ အတ္ထ၏ဖြစ်ခြင်းအားဖြင့်၎င်း။ ဒုဝိဓာ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအနတ္ထ၏ ပျောက်ပျက်ခြင်းအတ္ထ၏ ဖြစ်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော ပွါးစီးကြောင်း၌။ ကောသလ္လံ၊ လိမ္မာသောသူ၏ အဖြစ်ဟူသော ကျွမ်းကျင်သော ပညာသည်။ အာယကောသလ္လံ၊ မည်၏။
ယထာဟ၊ ကား။
[တတ္ထ၊ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင်။ အာယကောသလ္လံ၊ သလ္လသည်။ ကတမံ၊ နည်း။
ဣမေ ဓမ္မေ၊ ဤတရားတို့ကို။ မနသိ ကရောတော၊ နှလုံးသွင်းသော။ မေ၊ အား။ အနုပ္ပန္နာ၊ မဖြစ်ကုန်သေးသော။ အကုသလာ ဓမ္မာ စေဝ၊ အကုသိုလ်တရားတို့သည်လည်း။ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ ဥပ္ပန္နာ၊ ဖြစ်မိပြုမိကုန်သော။ အကုသလာ ဓမ္မာ စ၊ တို့သည်လည်း။ ပဟီယန္တိ၊ ပျောက်ကုန်၏။ ဝါ ပန၊ တနည်းကား။ ဣမေ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။ မနသိ ကရောတော၊ သော။ မေ၊ အား။ အနုပ္ပန္နာ၊ မဖြစ်ကုန်သေးသော။ ကုသလာ ဓမ္မာ စေဝ၊ တို့သည်လည်း။ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ကုန်၏။
ဥပ္ပန္နာ၊ ကုန်ပြီးသော။ ကုသလာ ဓမ္မာ စ၊ တို့သည်လည်း။ ဘိယျောဘာဝါယ၊ လွန်စွာပွါးခြင်းငှါ။ ဝေပုလ္လာယ၊ ပြန့်ပြောခြင်းငှါ။ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ၊ ဘာဝနာ၏ ပြည့်ခြင်းငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ တတ္ထ၊ ထိုတရားတို့၌။ ယာ ပညာ၊ အကြင်အပြားအားဖြင့် သိခြင်းသည်။ ယာ ပဇာနနာ= အကြင်အပြားအားဖြင့် သိသော အခြင်းအရာသည်။ပ။ ယော အမောဟော၊ အကြင်မတွေမဝေသိသောတရားသည်။ ယော ဓမ္မဝိစယော၊ အကြင်ဓမ္မကို စိစစ်တတ်သော တရားသည်။ ယာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ အကြင်အသင့်အားဖြင့် မြင်တတ်သော တရားသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣဒံ၊ ဤပညာကို။ အာယကောသလ္လန္တိ၊ မည်၏ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။]
[၇ဝ] ပန၊ ထိုမှတပါး။ အဝုဍ္ဎိ၊ သမ္ပတ္တိတို့၏ မပွါးမစီး ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးကြောင်းသည်။ အပါယောတိ-အပါယော နာမ၊ အပါယမည်၏။ သာပိ၊ ထိုအဝုဍ္ဎိသည်လည်း။ အတ္ထဟာနိတော စ၊ အတ္ထ၏ ပျောက်ပျက် ဆုတ်ယုတ်ခြင်းအားဖြင့်၎င်း။ အနတ္ထုပ္ပတ္တိတော စ၊ အနတ္ထ၏ဖြစ်ထွန်းသော အားဖြင့်၎င်း။ ဒုဝိဓာ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအတ္ထ၏ ပျောက်ပျက်ဆုတ်ယုတ်ခြင်း, အနတ္ထ၏ ဖြစ်ထွန်းစည်ပင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော အပါယ၌။ ကောသလ္လံ၊ လိမ္မာသည်၏ အဖြစ်သည်။ အပါယကောသလ္လံ၊ မည်၏။
ယထာဟ၊ ကား။ တတ္ထ ကတမံ။ပ။ ဇ္ဇန္တီတိအာဒိ၊ ကို။ အာဟ၊ ၏။
ပန၊ အာယကောသလ္လ, အပါယကောသလ္လမှတပါး ဥပါယကောသလ္လကို ဆိုအံ့။ သဗ္ဗတ္ထ၊ ကုန်သော။ (နိဗ္ဗတ္တိကာရဏေသု၊ ၌စပ်။) တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ၊ ထိုထို ဟိတသုခဓမ္မတို့၏။ ဥပါယေသု-နိဗ္ဗတ္တိကာရဏေသု၊ ဖြစ်ခြင်း ပြီးခြင်း၏အကြောင်းတို့၌။ တံခဏပ္ပဝတ္တံ၊ ထိုခဏ၌သာလျှင်ဖြစ်သော၊ အစ္စာယိကရှောင်းတခင်ပြုအပ်သော ကိစ္စသည်သော်၎င်း, ဘေးဘျမ်းသည်သော်၎င်း ဖြစ်ပေါ်လတ်သော် ထိုကိစ္စ ထိုအရေး ထိုဘေးဘျမ်းကို ကုစားခြင်းငှါ ထိုကိစ္စအရေး ဘေးရောက်သော ခဏပင် ရှောင်းတခင် ဖြစ်သည်ဟူလို။ (ပြည်)။ ဌာနုပ္ပတ္တိကံ၊ အကြောင်းအရာအားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းရှိသော (ဝါ) ဌာနုပ္ပတ္တိကံ၊ လျင်မြန်ချက်တဖြုတ်အားဖြင့်သာလျှင် ဖြစ်ခြင်းရှိသော။ ကောသလ္လံ၊ လိမ္မာသောသူ၏ အဖြစ်ဟူသောပညာသည်။ ဥပါယကောသလ္လံ နာမ၊ ဥပါယ်၌လိမ္မာသော ပညာမည်၏။
(ယထာဟ-ကားထင်ပြီ။)
[သဗ္ဗာပိ၊ သော။ တတြ၊ ထိုထိုကိစ္စဟူသမျှ၌။ ဥပါယာ၊ ပြီးကြောင်းဖြစ်သော (ဝါ) ဥပါယာ= ပြီးကြောင်း၌ လိမ္မာသော။ (ကောသလ္လ-ကျေသည်။) ပညာ၊ သည်။ ဥပါယကောသလ္လံ၊ မည်၏။]
ဧဝံ၊ သို့။ အာယာ။ပ။ သေန၊ ဖြင့်။ တိဝိဓာ၊ ၏။
စတုတ္ထတ္တိကေ၊ ၌။ အတ္တနော၊ ၏။ ခန္ဓေ၊ တို့ကို။ ဂဟေတွာ၊ (ဤသည်ကား ရုပ်တည်း၊ ရုပ်ကား ဤမျှသာတည်း၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် သိမ်းဆည်းသည်၏ အစွမ်းဖြင့်) ယူ၍။ အာရဒ္ဓါ၊ အားထုတ်အပ်သော။ ဝိပဿနာပညာ၊ သည်။ အဇ္ဈတ္တာဘိနိဝေသာ၊ အဇ္ဈတ္တ၌ နှလုံးသွင်းခြင်း ကျင့်ခြင်း ရှိသော ပညာမည်၏။
ပရဿ၊ သူတပါး၏။ ခန္ဓေ ဝါ၊ တို့ကို၎င်း။ ဗာဟိရံ၊ ဗာဟိရဖြစ်သော။ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓရူပံ ဝါ၊ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓရုပ်ကို၎င်း။ ဂဟေတွာ၊ သိမ်းဆည်း၍။ အာရဒ္ဓါ၊ သော။ (ဝိပဿနာပညာ၊ သည်။) ဗဟိဒ္ဓါဘိနိဝေသာ၊ ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်၌ နှလုံးသွင်းသော ပညာမည်၏။
ဥဘယံ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓနှစ်ပါးကို။ ဂဟေတွာ၊ အနုပုဗ္ဗအားဖြင့် သိမ်းဆည်း၍ (ဝါ) ဂဟေတွာ= “ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ သဗ္ဗန္တံ နိရောဓဓမ္မံ” ဟု တချက်တလက်တည်းဖြင့်သာလျှင် အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော ပဉ္စက္ခန္ဓာတို့ကို မဝေဖန်သောအားဖြင့် သိမ်းဆည်း၍။ အာရဒ္ဓါ၊ သော။ပ။ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါဘိနိဝေသာ၊ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓ၌ နှလုံးသွင်းသော ပညာမည်၏။ ဣတိ ဧဝံ။ပ။ တိဝိဓာ၊ ၏။
၄၂၈။ စတုက္ကေသု၊ တို့တွင်။ ပဌမစတုက္ကေ၊ ၌။ ဒုက္ခသစ္စံ၊ ကို။ အာရဗ္ဘ၊ ၍။ ပဝတ္တံ၊ သော။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဒုက္ခေ ဉာဏံ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၌သိသောဉာဏ်မည်၏။
ဒုက္ခသမုဒယံ၊ ဒုက္ခ၏အကြောင်း သမုဒယသစ္စာကို။ အာရဗ္ဘ၊ ၍။ ပဝတ္တံ၊ သော။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဒုက္ခသမုဒယ ဉာဏံ၊ မည်၏။
ဒုက္ခနိရောဓံ၊ ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကို။ပ။
ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ၊ ဒုက္ခ၏ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအကျင့်ဖြစ်သော မဂ္ဂသစ္စာကို။ပ။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ၊ ၌။ ဉာဏံ၊ သိသောဉာဏ်မည်၏။ပ။
ဒုတိယစတု‌က္ကေ၊ ၌။ အတ္ထာဒီသု၊ အတ္ထဓမ္မနိရုတ္တိပဋိဘာနတို့၌။ ပဘေဒဂတာနိ၊ အထူးအပြားသို့ရောက်ကုန်သော (ဝါ) ပဘေဒဂတာနိ= အထူးအပြားကို သိကုန် သော။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ ဉာဏာနိ၊ တို့သည်။ စတဿော၊ ကုန်သော။ ပဋိသမ္ဘိဒါ နာမ၊ မည်ကုန်၏။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ အတ္ထေ။ပ။ ပဋိသမ္ဘိဒါတိ၊ ဟူသော။ ဧတံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
[အတ္ထေ၊ ဝိပါက်ကြိယာနိဗ္ဗာန် ပစ္စယုပ္ပန် ဘာသိတတ္ထဟု ဆိုအပ်သောအကျိုးငါးပါး၌။ (ပဝတ္တံ၊ ဖြစ်သော။ (တနည်း) ပဘေဒဂတံ၊ အနဝသေသအားဖြင့် အတ္ထ အထူးအပြားကိုသိသော။) ဉာဏံ၊ သည်။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဓမ္မေ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်, မဂ်လေးတန်ဘာသိတပစ္စယဟု ဆိုအပ်သော အကြောင်းငါးပါး၌။ (ပဝတ္တံ၊ သော။ (ဝါ) ပဘေဒဂတံ၊ သော။) ဉာဏံ၊ သည်။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
တတြ-တသ္မိံအတ္ထေ၊ ထိုအကျိုးငါးပါး၌၎င်း။ တတြ တသ္မိံဓမ္မေ၊ ထိုအကြောင်းငါးပါး၌၎င်း။ (တတြ-ဖြင့် အတ္ထ ဓမ္မေ-ကိုစွဲသည်ဟု သိသာအောင်ဖွင့်သည်။) ဓမ္မနိရုတ္တာဘိလာပေ၊ မဖောက်မပြန်သော သဘာဝ နိရုတ္တိကိုရွတ်ခြင်းကြောင့် (ဝါ) ဓမ္မနိရုတ္တာဘိလာပေ= ရွတ်ခြင်းသည်။ သတိ၊ သော်။ ဝါ၊ ရွတ်ဆိုအပ်သော သဘာဝနိရုတ္တိ၌ " သဘာဝနိရုတ္တိကို ရွတ်ဆိုခြင်းဟူသော်လည်း ရွတ်ဆိုအပ်သော သဘာဝနိရုတ္တိကို သိအပ်သတည်း။ ပိဏ္ဍာနံ ပါတောတိ ပိဏ္ဍပါတော-ဟူသကဲ့သို့တည်း။ ထို့ကြောင့် တဿဘာသနေ ဥဒီရဏေ ဘာသိတံ လပိတံ ဥဒီရိတံ သုတွာ စသည်ကို ဆိုလတ္တံ့။ (ပြည်) "။ (ပဘေဒဂတံ၊ အနဝသေသအားဖြင့် နိရုတ္တိ အထူး အပြားကိုသိသော " ပဘေဒဂမနဉ္စေတ္ထ အနဝသေသတော နိရုတ္တိဒိဘာဂဇာနနံ၊ တထာ သေသေသု။ အနုဋီ ၂၊ ၁၉၃ (ပြည်)။ "။ ဉာဏံ၊ သည်။ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဉာဏေသု၊ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ, ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ, နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်တို့၌။ပ။ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။]
တတ္ထ၊ ထိုပါဠိ၌ (ဝါ) တတ္ထ= ထိုအတ္ထဓမ္မစသည် တို့တွင်။ အတ္ထောတိ ဧတံ၊ အတ္ထောဟူသော ဤအမည်သည်။ သင်္ခေပ‌တော၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ ဟေတုဖလဿ၊ အကြောင်း၏ အကျိုး၏။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ ဟေတုဖလံ၊ အကြောင်း၏ အကျိုးကို။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဟေတုအနုသာရေန၊ အကြောင်းသုံးပါးကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့် (ဝါ) ဟေတုအနုသာရေန= အကြောင်းသုံးပါးကို အစဉ်လျှောက်သောဉာဏ်ဖြင့်။ အရိယတိ အဓိဂမိယတိ၊ ရအပ် သိအပ်၏။ အရိယတိ သမ္ပာပုဏိယတိ၊ ရောက်အပ်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အတ္ထောတိ၊ အတ္ထဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ (နိဗ္ဗတ္တကအကြောင်း, ဉာပကအကြောင်း, သမ္ပာပကအကြောင်းကို အကြောင်းသုံးပါးယူ။)
ပန၊ သင်္ခေပမှတပါး။ ပဘေဒတော၊ အစိတ်အပြား ခွဲဝေသောအားဖြင့်။ ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိသော။ ပစ္စယသမ္ဘူတံ၊ ပစ္စည်းတရားကြောင့်ဖြစ်သော ပစ္စယုပ္ပန်တရား၎င်း။ နိဗ္ဗာနံ၊ ၎င်း။ ဘာသိတတ္ထော၊ ဘာသိတဟူသော သဒ္ဒါ၏အနက် ဝါစ္စ၎င်း။ ဝိပါကော၊ ဝိပါက်၎င်း။ ကြိယာ၊ ၎င်း။ ဣတိ ဣမိနာ ဘေဒေန၊ ဖြင့်။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဤအကျိုးတရားတို့ကို။ အတ္ထောတိ၊ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။
တံ အတ္ထံ၊ ထိုငါးပါးသော အကျိုးကို။ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ၊ ဆင်ခြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ တသ္မိံ အတ္ထေ၊ ထိုအကျိုးငါးပါး၌။ ပဘေဒဂတံ၊ စိတ်ဖြာဝေဖန် ခွဲခြမ်းလျက်ထိုးထွင်းသိမြင်၍ဖြစ်သော။ ဉာဏံ၊ သည်။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏ " ဘိန္ဒန္တံ ပဋိဝိဇ္ဈန္တမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ စ ပဘေဒဂတံပိ ဟောတိ၊ မူလဋီ ၂၊ ၁၉၂။ (ပြည်) "။
ဓမ္မောတိ ဧတံပိ၊ ဓမ္မဟူသော ဤအမည်သည်လည်း။ သင်္ခေပတာ၊ အကျဉ်းစုချုံး တလုံးတည်းအားဖြင့်။ ပစ္စယဿ၊ ပစ္စည်း၏။ အဓိဝစနံ၊ တည်း။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ ပစ္စယော၊ ကို။ တံ တံ၊ အကျိုးထိုထိုကို။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဒဟတိ ဝိဒဟတိ၊ စီရင်ထုံးမိတ်တတ်၏။ ပဝတ္တေတိ ဝါ၊ ဖြစ်မူလည်း ဖြစ်စေတတ်၏။ သမ္ပာပုဏိတုံ ဝါ၊ ရောက်ခြင်းငှါမူလည်း။ ဒေတိ၊ ပေးတတ်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
[၇၁] ပန၊ သင်္ခေပမှတပါး။ ပဘေဒတော၊ အစိတ်အပြား ခွဲဝေသောအားဖြင့်။ ယော ကောစိ၊ အမှတ်မရှိသော။ ဖလနိဗ္ဗတ္တကော၊ အကျိုးကိုဖြစ်စေတတ်သော။ ဟေတု၊ အကြောင်းတရား၎င်း။ အရိယမဂ္ဂေါ၊ အရိယမဂ်၎င်း။ ဘာသိတံ၊ ပါဠိသဒ္ဒါ၎င်း။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်၎င်း။ အကုသလံ၊ ၎င်း။ ဣတိ ဣမိနာ ပဘေဒေန၊ ဖြင့်။ ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဤအကြောင်းတရားတို့ကို။ ဓမ္မောတိ၊ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
တံ ဓမ္မံ၊ ထိုအကြောင်းငါးပါးကို။ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ၊ ဆင်ခြင်သော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ တသ္မိံ ဓမ္မေ၊ ထိုအကြောင်းငါးပါး၌။ ပဘေဒဂတံ၊ စိတ်ဖြာဝေဖန် ခွဲခြမ်းလျက် ထိုးထွင်းသိမြင်၍ဖြစ်သော။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဟိ-ယုတ္တံ၊ သင့်၏။ အယမေဝ အတ္ထော၊ ငါဆိုအပ်ပြီးသော ဤအနက်ကိုပင်လျှင်။ အဘိဓမ္မေ၊ ၌။(ဝိဘဇိတွာ ဒေသိတောတိသမ္ဗန္ဓော။)
ဒုက္ခေ ဉာဏံ။ပ။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါတိအာဒိနာ၊ သော။ နယေန၊ ဖြင့်။ ဝိဘဇိတွာ၊ ၍။ ဒဿိတော၊ ပြတော်မူလေပြီ။ [ဒုက္ခေ၊ ဒုက္ခသစ္စာဟူသော အကျိုး၌။ ပဝတ္တံ၊ သော။ ဉာဏံ၊ သည်။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဒုက္ခသမုဒယေ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၏ အကြောင်းဖြစ်သော သမုဒယသစ္စာ၌။ ပဝတ္တံ၊ သော။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။ ဒုက္ခနိရောဓေ၊ ၌။ ပ။ ဉာဏံ၊ သည်။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ၊ သော။ ပဋိပဒါယ၊ ၌။ ပ။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဟေတုမှိ၊ ၌။ ပ။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဟေတုဖလေ၊ ၌။ပ။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ယေ ဓမ္မာ၊ အကြင်တရားတို့သည်။ ဇာတာ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ဘူတာ၊ သဘောသို့ ရောက်ကုန်၏။ သဉ္ဇာတာ၊ အကြောင်းညီညွတ်သဖြင့် ဖြစ်ကုန်၏။ နိဗ္ဗတ္တာ၊ ဥပါဒ်ခဏသို့ရောက်ကုန်၏။ အဘိနိဗ္ဗတ္တာ၊ အထူးအားဖြင့် ဥပါဒ်ခဏသို့ ရောက်ကုန်၏။ ပါတုဘူတာ၊ သဘောသို့ ရောက်သောအားဖြင့် ထင်စွာဖြစ်ကုန်၏။
ဣမေသု ဓမ္မေသု၊ ဤအကျိုးတရားတို့၌။ (ပဝတ္တံ၊ သော။) ဉာဏံ၊ သည်။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ယမှာ ဓမ္မာ၊ အကြင်အကြောင်းတရားကြောင့် (ဝါ) ယမှာ ဓမ္မာ= မှ။ တေ ဓမ္မာ၊ ထိုအကျိုးတရားတို့သည်။ ဇာတာ၊ ကုန်၏။ ဘူတာ၊ ကုန်၏။ သဉ္ဇာတာ၊ ကုန်၏။ နိဗ္ဗတ္တာ၊ ကုန်၏။ အဘိနိဗ္ဗတ္တာ၊ ကုန်၏။ ပါတုဘူတာ၊ ကုန်၏။ တေသု ဓမ္မေသု၊ ထိုအကြောင်းတရားတို့၌။ပ။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဇရာမရဏေ၊ ၌။ ပ။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဇရာမရဏသမုဒယေ၊ ၌။ပ။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။ ပ။ သင်္ခါရနိရောဓေ၊ ပုညာဘိသင်္ခါရစသည်တို့၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်၌။ပ။ ဉာဏံ၊ သည်။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိယာ၊ ပုညာဘိသင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော။ ပဋိပဒါယ၊ အကျင့်ဖြစ်သောမဂ်၌။ ပ။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ဓမ္မံ၊ ပါဠိဓမ္မကို။ ဇာနာတိ၊ သိ၏။ သုတ္တံ၊ သုတ်အင်္ဂါကို။ ဂေယျံ၊ ကို။ ပ။ ဝေဒလ္လံ၊ ကို။ ဇာနာတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤပါဠိဓမ္မကို သိသောဉာဏ်ကို။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
သော ဘိက္ခု၊ သည်။ တဿ တဿေဝ ဘာသိတဿ၊ ထိုထို သုတ္တဂေယျစသော ပါဠိဓမ္မ၏သာလျှင်။ အတ္ထံ၊ ကို။ ဇာနာတိ၊ ၏။ (ကိံ ဇာနာတိ၊ နည်း။) အယံ၊ ဤအနက်သည်။ ဣမဿ ဘာသိတဿ၊ ဤပါဠိ၏။ အတ္ထော၊ တည်း။ အယံ၊ သည်။ ဣမဿ ဘာသိတဿ၊ ၏။ အတ္ထော၊ တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဇာနာတိ၊ ၏။
အယံ၊ ပါဠိ၏အနက်ကိုသိသော ဤဉာဏ်ကို။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ကတမေ ဓမ္မာ၊ အဘယ်တရားတို့သည်။ ကုသလာ၊ မည်ကုန်သနည်း။
ယသ္မိံ သမယေ၊ အကြင် စတုစက္ကသမ္ပတ္တိခဏ၌။ ကာမာဝစရံ၊ ကာမဘုံ၌ များသောအားဖြင့် ကျင်လည်တတ်သော။ ကုသလံ၊ ဖြစ်သော။ စိတ္တံ၊ သည်။ ဥပ္ပန္နံ၊ ခဏတ္တယသို့ ရောက်သည်။ ဟောတိ၊ ထင်ရှား၏။ ပ။ ဣမေ ဓမ္မာ၊ ဤတရားတို့သည်။ ကုသလာ၊ ကုသိုလ်မည်ကုန်၏။
ဣမေသု ဓမ္မေသု၊ ဤကုသိုလ်တရားတို့၌။ပ။ ဉာဏံ၊ သည်။ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
တေသံ၊ ထိုကုသိုလ်တရားတို့၏။ ဝိပါကေ၊ ဝိပါက်၌။ပ။ ဉာဏံ၊ သည်။ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။]
တတြ၊ ဓမ္မနိရုတ္တာဘိလာပေ။ ဉာဏန္တိ၊ ကား။ တသ္မိံ အတ္ထေ စ၊ ထိုငါးပါးသော အကျိုး၌၎င်း။ တသ္မိံ ဓမ္မေ စ၊ ထိုငါးပါးသော အကြောင်း၌၎င်း။ ယာ သဘာဝနိရုတ္တိ၊ အကြင်မဖောက်မပြန်သော မာဂဓဘာသာသဘာဝနိရုတ္တိသည်။ ယော အဗျဘိစာရီဝေါဟာရော၊ ထိုထိုအနက်ကိုသိစေခြင်း၌ အစဉ်အမြဲ စပ်ခြင်းရှိသော အကြင် သဒ္ဒဝေါဟာရသည် (ဝါ) ယော အဗျဘိစာရီဝေါဟာရော= ခပ်သိမ်းသော အရပ်၌၎င်း, ခပ်သိမ်းသော အခါ၌၎င်း, ခပ်သိမ်းသော အခြင်းအရာဖြင့်၎င်း ပျက်စီးခြင်းမရှိသော အကြင်သဒ္ဒဝေါဟာရသည် (ဝါ) ယော အဗျဘိစာရီဝေါဟာရော= အကြင်ကိန်းသေဟောသော ဝေါဟာရသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။)
တဒဘိလာပေ၊ ထိုသဘာဝနိရုတ္တိဟု မှတ်အပ်သော သဒ္ဒဝေါဟာရကို ရွတ်ဆိုခြင်းကြောင့် (ဝါ) တဒဘိလာပေ= ခြင်းသည်။ (သတိ၊ သော်။) ဝါ၊ ခြင်း၌။ တဿ၊ ထိုသဘာဝနိရုတ္တိဟု မှတ်အပ်သော သဒ္ဒဝေါဟာရကို။ ဘာသနေ၊ ရွတ်ဆို ခြင်းကြောင့် (ဝါ) ဘာသနေ= ရွတ်ဆိုခြင်းသည်။ သတိ၊ သော် (ဝါ) သတိ= ရွတ်ဆိုခြင်း၌ " သဘာဝနိရုတ္တိတို့ကို ရွတ်ဆိုခြင်း၌-ဟူသော်လည်း ရွတ်ဆိုအပ်သော ဝိညတ္တိဝိကာရသဟိတခဏိကပရမတ္ထသဒ္ဒါကို အရကောက်ယူ။ ထို့ကြောင့် ဘာသိတံ လပိတံ ဥဒီရိတံ သုတွာဟူသည်၊ ပရမတ္ထမှလွတ်သော နာမပညတ္တိကို ကေစိတို့ကြိုက်သည်ဟု လိုက်၍မယူလင့်၊ ဒေါသမလွတ် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ အပြစ်အတိ ကြိုးနှယ်ငြိသောကြောင့် တဿာ အဘိလာပေတိ တဿာ နိရုတ္တိယာ အဝစနဘူတာယ ပညတ္တိယာ အဘိလာပေတီ ကေစိ ဝဏ္ဏယန္တိ၊ ဧဝံ သတိ ပညတ္တိ အဘိလပိတဗ္ဗာ၊ နံ ဝစနန္တိ အာပဇ္ဇတိ၊ န စ ဝစနတော အညံ အဘိလပိတ‌ဗ္ဗံ ဥစ္စာရေတဗ္ဗံ အတ္ထိ။ အထာပိ ဖဿာဒိဝစနေဟိ ဗောဓေဝဗ္ဗံ အဘိလပိတဗ္ဗံ သိယာ၊ဧဝံ သတိ အတ္တဓမ္မဇ္ဇံ တေဟိ ဗောဓေတဗ္ဗံ န ဝိဇ္ဇတီတိ တေသံ နိရုတ္တိဘာဝေါ အာပဇ္ဇတိ။ ဖဿောတိ စ သဘာဝနိရုတ္တိ၊ ဖဿံ ဖဿာတိ န သဘာဝနိရုတ္တီတိ ဒဿိတောဝါယမတ္ထော။ န စ အဝစနံ ဧဝံပကာရံ အတ္ထိ။ တသ္မာ ဝစနဘူတာယ ဧဝ တဿာ သဘာဝနိရုတ္တိယာ အဘိလာပေ ဥစ္စာရဏေတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော-ဟု ကေစီဝါဒ၌ အပြစ်ကိုပြ၍ သကဝါဒ၌ တည်စေလို၍(မူလဋီ ၂-၁၉၁၌) ဆိုပေသည်။ တဿာ အဘိလာပေတိ၊ ပေ-ဟူသောပုဒ်၏။ အဝစနဘူတာယ၊ ပရမတ္ထဒ္ဒါမဟုတ်သည် ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ပညတ္တိယာ၊ နာမပညတ်ဟုဆိုအပ်သော။ တဿာ နိရုတ္တိယာ၊ ထိုနိရုတ္တိကို။ အဘိလာပေ၊ ရွတ်ခြင်း၌။ ဣတိ အတ္ထံ၊ ကို။ ကေစိ၊ တို့သည်။ ဝဏ္ဏယန္တိ၊ ကုန်၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့ နိရုတ္တိ၏ ပညတ်သဘောရှိသည်၏ အဖြစ် သည်။ သတိ၊ သော်။ ပညတ္တိ၊ သည်။ အဘိလပိတဗ္ဗာ၊ ရွတ်အပ်ကောင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဝစနံ၊ သဒ္ဒါသည်။ အဘိလပိတဗ္ဗံ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ အယံ ဒေါသော၊ ဤသို့သောအပြစ်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။ စ၊ ဆက်၍ဆိုအံ့။ ဝစနတော၊ သဒ္ဒါမှ၊ အညံ၊ သော။ အဘိလပိတဗ္ဗံ-ဥစ္စာရေတဗ္ဗံ၊ ရွတ်အပ်ကောင်းသော အနက်သဘောမည်သည်။ န အတ္ထိ၊ မရှိ။ ဖဿာဒိဝစနေဟိ၊ ဖဿအစရှိသော ပရမတ္ထသဒ္ဒါတို့ဖြင့်။ ဗောဓေတဗ္ဗံ၊ သိစေအပ်သည်ဖြစ်၍၊ ဝါ၊ သိစေအပ်သော အနက်သဘောသည်။ အဘိလပိတဗ္ဗံ၊ ရွတ်အပ် ကောင်းသော အနက်သဘောမည်သည်။ အထာပိ သိယာ၊ အကယ်၍လည်း ဖြစ်ငြားအံ့။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ဖဿအစရှိသော ပရမတ္ထသဒ္ဒါဖြင့် သိစေအပ်သော အနက်သဘော၏ ရွတ်အပ်ကောင်းသည်၏ အဖြစ်သည်။ သတိ၊ သော်။ အတ္ထဓမ္မဝဇ္ဇံ၊ အတ္ထငါးပါး ဓမ္မငါးပါးသည် ကြဉ်အပ်သော။ တေဟိ၊ ထိုဖအစရှိသော ပရမတ္ထသဒ္ဒါတို့ဖြင့်။ ဗော‌ဓေတဗ္ဗံ၊ သိစေအပ်သော အနက်သဘောမည်သည်။ န ဝိဇ္ဇတိ၊ မရှိ။ ဣတိ-တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေသံ၊ ထို အတ္ထငါးပါး ဓမ္မငါးပါးတို့၏။ နိရုတ္တိဘာဝေါ၊ နိရုတ္တိမည်သည်၏ အဖြစ်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်ရာ၏။ စ၊ ဆက်၍ဆိုအံ့။ ဖဿောတိ၊ ဖ‌ဿော-ဟူသော သဒ္ဒါသည်။ သဘာဝနိရုတ္တိ၊ နိရုတ္တိတည်း။ ဖဿံ ဖဿာတိ၊ ဟူသောသဒ္ဒါသည်။ န သဘာဝနိရုတ္တိ၊ သဘာဝနိရုတ္တိမဟုတ်။ ဣတိ၊ သို့။ အယံ အတ္ထော၊ ကို။ အာစရိယေန၊ သည်။ ဒဿိတောဝ၊ ပြအပ်ပြီးသည်သာတည်း။ အဝစနံ၊ ရွတ်ဆိုအပ်သော ဝစနသဘောမှကင်းသော အနက်သဘောသည်။ ဧဝံပကာရံ၊ ဤသို့မြဲသော လိင်ရှိသည်ဖြစ်၍ အနက်အထူးကို ထွန်းပြခြင်းဟူသော အခြင်းအရာရှိသည်။ န စ အတ္ထိ၊ ရှိလည်းမရှိ။ တသ္မာ၊ ထိုသို့ နာမပညတ်သည် နိရုတ္တိ မည်သည် ဖြစ်အံ့ နာမပညတ် ရွှတ်အပ်ကောင်းသည်၏ အဖြစ်တည်းဟူသော အပြစ်၏ရောက်ခြင်း, ဖဿအစရှိသော ပရမတ္ထသဒ္ဒါတို့ဖြင့် သိစေအပ်သော အနက်သဘော၏ ရွတ်အပ်ကောင်းသည်၏ အဖြစ်၏ ဖြစ်သင့်သည်ရှိသော် အတ္ထမ္မေတို့၏လည်း နိရုတ္တိမည်သည်၏ အဖြစ်တည်းဟူသော အပြစ်၏ရောက်ခြင်း ရွတ်ဆိုအပ်သော ဝစနသဘောမှ ကင်းသော အနက်သဘော၏ မြဲသော လိင်ရှိသည်ဖြစ်၍ အနက်အထူးကို ထွန်းပြခြင်းဟူသော အခြင်းအရာ မရှိခြင်းကြောင့်။ ဝစနတာယ ဧဝ၊ ရွတ်အပ်သော ပရမတ္ထသဒ္ဒါဖြစ်၍သာလျှင် ဖြစ်သော။ တဿာ သဘာဝနိရုတ္တိယာ၊ ထိုမဖောက်မပြန်သော သဘာဝနိရုတ္တိဟု ဆိုအပ်သော ပရမတ္ထခဏိကသဒ္ဒါကို။ အဘိလာပေ ဥစ္စာရဏေ၊ ရှုတ်ခြင်းကြောင့်၊ ဝါ၊ ရွတ်ခြင်းသည်။ သတိ၊သော်၊ ဝါ၊ ရွတ်ခြင်း၌၊ ဣတိ အယံ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ ဋီကာနက်။ (ပြည်) "။ ဘာသိတံ၊ ဟောအပ်သော။ လပိတံ၊ ပြောအပ်သော။ ဥဒီရိတံ၊ ရွတ်ဆိုအပ်သော။ တံ သဘာဝနိရုတ္တိံ၊ ထိုမဖောက်မပြန်သော သဘာဝနိရုတ္တိ ဝိညတ္တိဝိကာရသဟိတပရမတ္ထသဒ္ဒါကို။ သုတွာ၊ ကြားတည့်လျှင်ပင်။ အယံ၊ ဤသဒ္ဒါသည်။ သဘာဝနိရုတ္တိ၊ တ္တိတည်း။ပ။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့သော အခြင်းအရာဖြင့်။ (ပဘေဒဂတံ-၌ စပ်။) မာဂဓိကာယ၊ မဂဓတိုင်း၌ထင်သော " ကမ္ဘာဦးသူတို့ တပြားတည်း သုံးဆောင်ငြားသော်လည်း အခြားအရပ်မှာကွယ်၍ မဂဓတိုင်းဝယ်သာအဖပ်တင်သည်ဟူလို။ ထို့ကြောင့် သဗ္ဗသတ္တာနံ-စသည်ကိုမိန့်သော်။ (ပြည်) "။ သဗ္ဗသတ္တာနံ၊ တို့၏။ မူလဘာသာယ၊ အမြစ်အရင်းဘာသာဖြစ်သော။ ဓမ္မနိရုတ္တိသညိတာယ၊ ဓမ္မနိရုတ္တိဟု မှတ်အပ်သော။ တဿာ သဘာဝနိရုတ္တိယာ၊ ၌။ (ဝါ) တဿာ သဘာဝနိရုတ္တိယာ= ၏။ ပဘေဒဂတံ၊ အထူးအပြားကို သိသော (ဝါ) ပဘေဒဂတံ= အထူးအပြားကို စိတ်ဖြာဝေဖန် ခွဲခြမ်းလျက် ထိုးထွင်း သိမြင်သော။ ဉာဏံ၊ သည်။ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။
ဟိ၊ ထင်ရှားဆိုအံ့။ (ဝါ) ဟိ-သစ္စံ၊ မှန်၏။ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တော၊ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါသို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဖဿော ဝေဒနာတိ ဧဝမာဒိဝစနံ၊ ဖဿောဝေဒနာ ဤသို့စသော စကားကို။ သုတွာဝ၊ ကြားတည့်ပင်လျှင်။ အယံ၊ ဤယခုရွတ်သော ဖဿော ဝေဒနာ စသည်ကား။ သဘာဝနိရုတ္တိ၊ မဖောက်မပြန်သော နိရုတ္တိတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဇာနာတိ၊ သိ၏။
ပန၊ ဗျတိရိက်ကိုဆိုအံ့။ ဖဿာ ဝေဒနောတိ ဧဝမာဒိကံ၊ ဖဿာ ဝေဒနော ဤသို့စသောစကားကို။ (သုတွာ၊ ကြား၍မူကား။) အယံ၊ ဤယခုရွတ်သော ဖဿာဝေဒနောစသော စကားသည်။ န သဘာဝနိရုတ္တိ၊ သဘာဝနိရုတ္တိ မဟုတ်။ ဣတိ၊ သို့။ ဇာနာတိ၊ ၏။
[၇၂] ဉာဏေသု ဉာဏန္တိ၊ ကား။ သဗ္ဗတ္ထဉာဏံ၊ အလုံးစုံသော အတ္ထ, ဓမ္မ, နိရုတ္တိဟူသော အာရုံ၌ အသီးသီးဖြစ်သော အလုံးစုံသော အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ, ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ,နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ, ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ် လေးပါးကို။ (ဤအလို သဗ္ဗော အတ္ထော ဝိသယော သဗ္ဗတ္ထာ၊ သဗ္ဗတ္ထေ ဉာဏံသဗ္ဗတ္ထဉာဏံ၊ ပြု။ တနည်း။) သဗ္ဗတ္ထ-သဗ္ဗေသု အတ္ထာဒီသု တီသု၊ အလုံးစုံသော အတ္ထဓမ္မနိရုတ္တိဟူသော သုံးပါးတို့၌။ ဉာဏံ၊ ဖြစ်သော ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လေးပါးကို။ အာရမ္မဏံ ကတွာ၊ အာရုံပြု၍။ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ၊ ဆင်ခြင်သော အရိယာအရှင်၏။ ဉာဏာရမ္မဏံ၊ ဉာဏ်လေးပါးလျှင် အာရုံရှိသော။ ဉာဏံ၊ ဉာဏ်သည်။ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။ (ဤ ဝိကပ်၌ ဉာဏေသုဖြင့် ဉာဏ်လေးပါး အကုန်စွဲသည်။) ဝါ၊ ကား။ ယထာဝုတ္တေသု၊ ဆိုအပ်ပြီးသော ပကာရရှိကုန်သော။ တေသု ဉာဏေသု၊ ထို ရှေးပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ် သုံးပါးတို့၌။ သဂေါစရကိစ္စာဒိဝသေန၊ မိမိမိမိတို့ အာရုံကိစ္စ စသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝိတ္ထာရတော၊ အကျယ်အားဖြင့်။ ဉာဏံ၊ ဤသည့်ဉာဏ်သည် ဤမည်သောအာရုံကို အာရုံပြု၍ဖြစ်၏, ဤသို့သော လက္ခဏရသပစ္စုပဋ္ဌာန် ပဒဋ္ဌာန်ရှိ၏ဟု သိသောဉာဏ်သည်။ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါ၊ မည်၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ အနက်။ (ဤဝိကပ်အလို ဉာဏေသု-ဖြင့် ရှေးဉာဏ်သုံးပါးကိုသာ စွဲသည်။)
၄၂၉။ စ၊ ဆက်၍ဆိုအံ့။ စတဿောပိ၊ လေးပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဧတာ ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ တို့သည်။ သေက္ခဘူမိယဉ္စ၊ သေက္ခဘုံ၌၎င်း။ အသေက္ခဘူမိယဉ္စ၊ အသေက္ခဘုံ၌၎င်း။ (တနည်း) သေက္ခဘူမိယဉ္စ၊ သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သော အောက်မဂ်, အောက်ဖိုလ်တို့ဖြင့် ထုံအပ်သောစိတ်အစဉ်၌၎င်း။ အသေက္ခဘူမိယဉ္စ၊ အသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဥစ္စာဖြစ်သောအရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်တို့ဖြင့် ထုံအပ်သော စိတ်အစဉ်၌၎င်း။ (ဣတိ၊ သို့။) ဒွီသု ဌာနေသု၊ နှစ်ပါးသောဘုံတို့၌။ ပဘေဒံ၊ အထူးအပြားသို့ (ဝါ) ပဘေဒံ= ထိုထို အထူးအပြားကို အဟုတ်အမှန်သိခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်သို့။ ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုနှစ်ပါးသောအရာတို့တွင်။ အဂ္ဂသာဝကာနံ၊ တို့၏၎င်း။ မဟာသာဝကာနဉ္စ၊ တို့၏၎င်း။ (ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ တို့သည်။) အသေက္ခဘူမိယံ၊ ၌။ ပဘေဒံ၊ သို့။ ဂတာ၊ ရောက်ကုန်၏။
အာနန္ဒ‌တ္ထေရ။ပ။ ဥပါသိကာဒီနံ၊ တို့၏။ (ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ တို့သည်။) သေက္ခဘူမိယံ၊ ၌။ (ပဘေဒံ၊ သို့။ ဂတာ၊ ကုန်၏။)
စ၊ ဆက်၍ဆိုအံ့။ ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။ ဒွီသု၊ ကုန်သော။ ဘူမီသု၊ တို့၌။ ပဘေဒံ၊ သို့။ ဂစ္ဆန္တိယောပိ၊ ရောက်ကုန်သော်လည်း။ ဧတာ ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ တို့သည်။ အဓိဂမေန၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရခြင်းကြောင့်၎င်း။ ပရိယတ္တိယာ၊ ဘုရားစကားတော်ကို ပါဠိသက်သက်သင်ခြင်း သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ သဝနေန၊ ထိုပါဠိ၏အနက် အဋ္ဌကထာကို နာခြင်းကြောင့်၎င်း (ဝါ) သဝနေန= တရားနာခြင်းကြောင့်၎င်း။ ပရိပုစ္ဆာယ၊ မေးမြန်းဆုံးဖြတ်ခြင်းကြောင့်၎င်း (ဝါ) ပရိပုစ္ဆာယ= ထက်ဝန်းကျင် အပြားအားဖြင့် သိခြင်းငှါ လိုအပ်သော ပဒတ္ထအားဖြင့် သိခက်သောပုဒ်, အဓိပ္ပါယတ္ထအားဖြင့် သိခက်သောပုဒ်တို့ကို အကျယ်ဆုံးဖြတ်ကြောင်း စကားကြောင့်၎င်း။ ပုဗ္ဗယောဂေန စ၊ ရှေးဘုရားတို့ သာသနာ၌ ဘာဝနာကို အားထုတ်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ အာကာရေဟိ၊ ဤငါးပါးသော အကြောင်းတို့ကြောင့်။ ဝိသဒါ၊ စင်ကြယ် သန့်ရှင်းကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအကြောင်းငါးပါးတို့တွင်။ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုရခြင်းသည်။ အဓိဂမော နာမ၊ မည်၏။
ဗုဒ္ဓဝစနဿ၊ ဘုရားစကားတော်ကို။ ပရိယာပုဏနံ၊ ပါဠိသက်သက်သင်ခြင်း သရဇ္ဈာယ်ခြင်းသည်။ ပရိယတ္တိ နာမ၊ မည်၏။
သက္ကစ္စံ၊ အရိုအသေပြု၍။ (သံ အာဒရံ ကစ္စ သက္ကစ္စ၊ နိဂ္ဂဟိတာဂမ။) အဋ္ဌိံကတွာ၊ ဥစ္စာထုပ်ကြီးပြု၍။ (တ္ထသာ ဋ္ဌတ္တံ၊ ဣကာရာဂမော။ တနည်း။) အဋ္ဌိံကတွာ-အတ္ထိကံ ကတွာ၊ အလိုရှိသည်ကိုပြု၍။ သဒ္ဓမ္မဿဝနံ၊ သူတော်ကောင်းတရားကိုနာခြင်းသည်။ သဝနံ နာမ၊ မည်၏။
ပါဠိအဋ္ဌကထာဒီသု၊ ပါဠိအဋ္ဌကထာခန္ဓာ စသည်တို့နှင့် စပ်ယှဉ်သောစကားအစဉ်တို့၌။ ဂဏ္ဌိပဒ အတ္ထပဒဝိနိစ္ဆယကထာ၊ ပဒတ္ထအားဖြင့် သိခက်သောပုဒ်, အဓိပ္ပါယတ္ထအားဖြင့် သိခက်သော ပုဒ်တို့ကို အကျယ်ဆုံးဖြတ်ကြောင်းဖြစ်သော စကားသည်။ ပရိပုစ္ဆာ နာမ၊ ထက်ဝန်းကျင် အပြားအားဖြင့် လိုအပ်သော စကားမည်၏။ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။ သာသနေ၊ ၌။ ဂတပစ္စာဂတိတဘာဝေန၊ အသွားဆောင်ခြင်း အပြန်ဆောင်ခြင်း အသွားအပြန်ဆောင်ခြင်း ကျင့်ဝတ်ရှိသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ယာဝ၊ လောက်။ အနုလောမဂေါတြဘုသမီပံ၊ အနုလုံဂေါတြဘူအနီးမုဉ္စိတုကမျတာဉာဏ်, ပဋိသင်္ခါဉာဏ်, သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တာဝ၊ ထိုရွေ့လောက်။ ဝိပဿနာနုယောဂေါ၊ ဝိပဿနာကို အားထုတ်ခြင်းသည်။ ပုဗ္ဗယောဂေါ နာမ၊ မည်၏။
အပရေ၊ ဆရာတို့သည်။ ပုဗ္ဗယောဂေါ။ပ။ ပစ္စယာတိ၊ ဟူ၍။ အာဟု၊ ကုန်၏။
[ပုဗ္ဗယောဂေါ။ ဂ၎င်း။ ဗာဟုသစ္စံ၊ များသော အကြားအမြင်ရှိသော သူ၏အဖြစ်၎င်း။ ဒေသဘာသာ စ၊ တရာ့တစင်း ထီးဆောင်းမင်းတို့၏ အရပ်ဘာသာကို တတ်ကျွမ်းနားလည်သည်၏ အဖြစ်၎င်း။ အာဂမော၊ ဘုရားစကားတော်ကို သင်ခြင်း၎င်း။
ပရိပုစ္ဆာ၊ ပါဠိ၏အနက် အဆုံးအဖြတ်ကို မေးခြင်း၎င်း။ အဓိဂမော၊ ဖိုလ်လေးတန်၎င်း။ ဂရုသန္နိဿာယော၊ ဗဟုသုတ တိက္ခပဋိဘာန်ဉာဏ်သန်သော ဆရာကောင်းထံ ကျိုးနွံကပ်ဆည်းနည်းခံ၍ နေခြင်း၎င်း။ တထာ၊ ပါး။
မိတ္တသမ္ပတ္တိ စေဝ၊ ဗဟုသုတ တိက္ခပဋိဘာန်ဉာဏ်သန်သောကလျာဏ မိတ်ကောင်းကို ပေါင်းရခြင်း၎င်း။ ဣတိ ဣမေ အဋ္ဌ၊ တို့သည်။ ပဋိသမ္ဘိဒပစ္စယာ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါ၏ ပစ္စည်းတို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။]
တတ္ထ၊ ထိုပုဗ္ဗယောဂ စသည်ရှစ်ပါးတို့တွင်။ ပုဗ္ဗယောဂေါ၊ သည်။ ဝုတ္ထနယောဝ၊ တည်း။
တေသု တေသု သတ္ထေသု စ၊ (သတ္တဝါတို့စီးပွားကို ဆောင်တတ်သည်ဖြစ်၍ အပြစ်ကင်းကုန်သော) ထိုထိုကျမ်းတို့၌၎င်း။ တေသု တေသု သိပ္ပါယတနေသု စ၊ အပြစ်ကင်းသော ထိုထို အသက်မွေးကြောင်းအတတ်တို့၌၎င်း။ ကုသလတာ၊ တတ်ကျွမ်းလိမ္မာသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဗာဟုသစ္စံ နာမ၊ မည်၏။
ဧကသတဝေါဟာရကုသလတာ၊ တရာ့တစင်း ထီးဆောင်းမင်းတို့အာဏာ နှံ့ရာဒေသ၌ဖြစ်သော ဝေါဟာရ၌လိမ္မာကျွမ်းသိသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဒေသဘာသာ နာမ၊ မည်၏။
ဝိသေသေန ပန၊ အထူးအားဖြင့်ကား။ မာဂဓိကေ၊ မဂဓဘာသာ၌။ ကောသလ္လံ၊ သည်။ (ဒေသဘာသာ နာမ၊ မည်၏။)
အန္တမသော၊ အယုတ်သဖြင့်။ ဩပမ္မဝဂ္ဂမတ္တဿပိ၊ မူလပဏ္ဏာသ၌လာသော ယမကဝဂ်မျှလည်းဖြစ်သော။ ဗုဒ္ဓဝစနဿ၊ ကို။ ပရိယာပုဏနံ၊ သည်။ အာဂမော၊ မည်၏။ (အန္တမသော၊ ဖြင့်။)
ဧကဂါထာယပိ၊ ၏လည်း။ အတ္ထဝိနိစ္ဆယပုစ္ဆနံ၊ အနက်ကိုမေးခြင်း, အဆုံးအဖြတ်ကို မေးခြင်းသည်။ ပရိပုစ္ဆာ နာမ၊ မည်၏။ သောတာပန္နတာ ဝါ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်သည်၎င်း။ ပ။ အရဟတ္တံ ဝါ၊ သည်၎င်း။
အဓိဂမော နာမ၊ မည်၏။ သုတပဋိဘာနဗဟုလာနံ၊ များသောသုတ များသော ပဋိဘာန်ရှိကုန်သော။ ဂရူနံ၊ ဆရာကောင်းတို့၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ဝါသော၊ နည်းခံ၍ နေခြင်းသည်။
ဂရုသန္နိဿယော နာမ၊ ၏။ တထာရူပါနံယေဝ၊ ထိုသို့ သုတပဋိဘာန်သန်သော သဘောရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ မိတ္တာနံ၊ ကလျာဏမိတ်တို့ကို။ ပဋိလာဘော၊ သည်။
မိတ္တသမ္ပတ္တိ နာမ၊ မိတ်ကောင်း ပြည့်စုံသည်မည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ အဆုံးအဖြတ်ကို မှတ်အပ်၏။
တတ္ထ၊ ထိုငါးပါး ရှစ်ပါးအပေါင်းတို့တွင်။ ဗုဒ္ဓါစ၊ တို့သည်၎င်း။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ စ၊ တို့သည်၎င်း။ ပုဗ္ဗယောဂဉ္စေဝ၊ ဂကို၎င်း။ အဓိဂမဉ္စ၊ ကို၎င်း။ နိဿာယ၊ ၍။ ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်တို့သို့။ ပါပုဏန္တိ၊ ကုန်၏။
သာဝကာ၊ တို့သည်ကား။ သဗ္ဗာနိပိ၊ ကုန်သော။ ဧတာနိကာရဏာနိ၊ ထိုငါးပါး ရှစ်ပါးသော အကြောင်းတို့ကို။ (နိဿာယ၊ ၍။ ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ တို့သို့။ ပါပုဏန္တိ၊ ကုန်၏။)
စ၊ ဆက်၍ဆိုအံ့။ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တိယာ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါသို့ ရောက်ခြင်း၏ (ဝါ) ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တိယာ= ရောက်ခြင်းငှါ။ [၇၃] ပါဠိယေက္ကော၊ အသီးဖြစ်သော။ ကမ္မဋ္ဌာနဘာဝနာနုယောဂေါ နာမ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းဘာဝနာကို အားထုတ်ရခြင်း မည်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပန၊ အသင့်အကြောင်းကို ဆိုအံ့။ သေက္ခာနံ၊ တို့၏။ (ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တိ၊ သည်။) သေက္ခဖလဝိမောက္ခန္တိကာဝ၊ သေက္ခဖိုလ်ဟူသော ဝိမောက္ခ၏ အဆုံး၌ဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အသေက္ခာနံ၊ တို့၏။ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တိ၊ သည်လည်း။ အသေက္ခဖလဝိမောက္ခန္တိကာဝ၊ အသေက္ခဖလဝိမောက္ခ၏ အဆုံး၌သာလျှင် ဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဟိ-သစ္စံ၊ ၏။ တထာဂတာနံ၊ တို့၏။ ဒသဗလာနိ၊ ဒသဗလဉာဏ်တို့သည်။ အရိယဖလေနေဝ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ဖြင့်သာလျှင်။ ဣဇ္ဈန္တိ ဝိယ၊ ပြည့်စုံကုန်သကဲ့သို့။ အရိယာနံ၊ တို့၏။ ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ တို့သည်။ အရိယဖလေနေဝ၊ မိမိ မိမိတို့၏ အရိယဖိုလ်ဖြင့်သာလျှင်။ ဣဇ္ဈန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ ဣမာ ပဋိသမ္ဘိဒါ၊ ဤပဋိသမ္ဘိဒါ လေးပါးတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ စတုပဋိသမ္ဘိဒါဝသေန စတုဗ္ဗိဓာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။