Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Yamakapakaraṇa-mūlaṭīkā

Ganthārambhavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

သင်္ခေပေနေဝ၊ အကျဉ်း ဥဒ္ဒေသ အားဖြင့် သာလျှင်။ ဒေသိတေန၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီးသော။ ကထာဝတ္ထုပကရဏေန၊ ကထာဝတ္ထုကျမ်းဖြင့်။ ဓမ္မေသု၊ ခန္ဓာအစရှိသောတရားတို့၌။ [ဝိဘင်းပါဠိတော်၌လာသောတရားတို့ကိုရည်ရွယ်သည်၊] ဝါ၊ ကုသိုလ်အစရှိသော တရားတို့၌။ [ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၌လာသော မာတိကာကို ရည်ရွယ်သည်။] ဝိပရီတဂ္ဂဟဏံ၊ သတ္တဇီဝ စသောအားဖြင့် ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန်ယူခြင်းကို။ နိဝါရေတွာ၊ တားမြစ်တော်မူပြီး၍။ [ဤစကားဖြင့် ကထာဝတ္ထုကျမ်း၏ အခြားမဲ့၌ ယမိုက်ကျမ်းကို ဟောတော်မူထိုက်ပုံကိုပြသည်။] ဓမ္မသင်္ဂဟာဒီသု၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီ အစရှိသောပါဠိတော်တို့၌။ ပကာသိတေသု၊ ထင်ရှားပြတော်မူအပ်ပြီးကုန်သော။ တေ သွေစဓမ္မေသု၊ ထိုခန္ဓာအစရှိသော တရားတို့၌ပင်။ ဝါ၊ ထိုကုသိုလ်အစရှိသော တရားတို့၌ပင်။ ဓမ္မ, ပုဂ္ဂလောကာသာဒိ နိဿယာနံ၊ ဓမ္မ ,ပုဂ္ဂလ, ဩကာသ အစရှိသောမှီရာရှိကုန်သော။ ("ဓမ္မ, ပုဂ္ဂလနိဿယာနန္တိ ယေကေစိ ကုသလာဓမ္မာ၊ သဗ္ဗေ တေ ကုသလ မူလာတိ အာဒိနာ ဓမ္မေ, ယဿ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အာဒိနာ ပုဂ္ဂလံ, ယတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အာဒိနာ သြကာသံ နိဿာယ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တာနံ၊ အာဒိသဒ္ဒေန ပုဂ္ဂလောကာသ ဥပ္ပါဒ နိရောဓ တဒုဘယ ပရိညာဒီနံ သင်္ဂဟောဒဋ္ဌဗ္ဗော-အနု)။ သန္နိဋ္ဌာန သံသယာနံ၊ သန္နိဋ္ဌာန သံသယတရားတို့၏။ ဝါ၊ ဆုံးဖြတ်ကြောင်းဖြစ်သော ပါဠိရပ်,ယုံမှားကြောင်းဖြစ်သော ပါဠိရပ်တို့၏။ ဝသေန၊ အပြားအားဖြင့်။ နာနပ္ပကာရ ကောသလ္လတ္ထံ၊ အထူးထူးသော အပြားအားဖြင့် ကျွမ်းကျင်သူ၏ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာဉာဏ်အကျိုးငှါ။ ယမကပကရဏံ၊ ယမိုက်ကျမ်းကို။ (ဘဂဝတာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။) အာရဒ္ဓံ၊ အားထုတ်တော်မူအပ်ပြီ။ တံ၊ ထိုယမိုက်ကျမ်းကို။ သမယဒေသ ဒေသနာဝသေနေဝ ၁။ သမယ၊ ပေ၊ ဝသေနေဝ။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ ဒေသယိတွာဖြင့် ကထာဝတ္ထုကျမ်းကိုဟောတော်မူပြီးရာအခါကို ယမိုက်ကျမ်းကိုဟောတော်မူရာ အခါဟုပြသည်၊ သုရာလယေဖြင့် ယမိုက်ကျမ်းကို ဟောတော်မူရာဒေသကိုပြသည်၊ နာယမကမဏ္ဍိတံဖြင့် အစုံအစုံအားဖြင့်ဟောတော်မူပုံအခြင်းအရာဒေသနာကိုပြသည်၊ [အနုဋီကာ၌ "သမယဒေသ ဒေသနာ ဝသေန" ဟု ရှိသည်၊ ရှေးနိဿယ၌လည်း "ဒေသနာဝသေန" ဟု ပင်ရှိသည်၊ ကုသလာကုသလ မူလာဒိယကောကာရေန ဒေသနာတိ။ အနု]။ ၊ ဟောတော်မူရာအခါ, ဟောတော်မူရာအရပ် ဟောတော်မူပုံ အခြင်းအရာနှင့် စပ်သဖြင့်သာလျှင်။ ဒဿေတွာ၊ ပြ၍၎င်း။ အဿ၊ ထိုယမိုက်ကျမ်း၏။ သံဝဏ္ဏနာက္ကမံ ၂။ သံဝဏ္ဏနာ၊ ပေ၊ အနုပ္ပတ္တံ။ ။ "တတ္ထ အနုပ္ပတ္တံ ဒဿေတွာတိ သမ္ဗန္ဓော" ဟု အနုဋီကာ ဆိုသောကြောင့် အနုပ္ပတ္တံကို ဒဿေတွာ၌ ပြန်၍စပ်ရသည်။ ထိုသို့စပ်နိုင်ဘို့ရန် သံဝဏ္ဏနာက္ကမံပုဒ်ကိုလည်း အနုပ္ပတ္တံနှင့် အရတူစေကာမူ အပဓာနကံအဖြစ်ဖြင့် အနက်ပေးလိုက်ပါသည်၊ ဤ"သံဝဏ္ဏနာက္ကမံ အနုပ္ပတ္တံ" နှင့် "အာဂတော ဘာရော အဝဿံ ဝဟိတဗ္ဗော" တို့သည် ဤယမိုက် အဋ္ဌကထာကို စီရင်ရခြင်း၏ အကြောင်းနိမိတ်တို့ကို ပြသောစကားများတည်း။ "သံဝဏ္ဏနာအစဉ် ရောက်လာခြင်းကြောင်း၎င်း, ဉာဏ်ရှိသူမှန်လျှင် ရောက်လာသောတာဝန်ကို အမြဲဆောင်ရမည်သာ ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း ဤအဋ္ဌကထာကိုစီရင်ပေအံ့" ဟု ဝန်ခံရသည်။ ၊ ဖွင့်ကြောင်းဖွင့်ရာ အဋ္ဌကထာအစဉ်ကို။ အနုပ္ပတ္တံ၊ အစဉ်ရောက်လာသည်ကို။ ဒဿေတွာစ၊ ၎င်း။ အာဂတော၊ ရောက်လာသော။ ဘာရော၊ တာဝန်ကို။ (ပဏ္ဍိတေန၊ ပညာရှိသည်။) အဝဿံ၊ မချွတ်ဧကန်။ ဝဟိတဗ္ဗော၊ ဆောင်ထိုက်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ အဿ၊ ထိုယမိုက်ကျမ်း၏။ သံဝဏ္ဏနံ၊ ဖွင့်ကြောင်းဖွင့်ရာ အဋ္ဌကထာကို။ ပဋိဇာနန္တော၊ ဝန်ခံလိုသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သင်္ခေပေနေဝါတိ အာဒိ၊ အစရှိသော။ (ယံဝစနံ၊ အကြင်စကားသည်။ အတ္ထိ။ တံဝစနံ၊ ထိုစကားကို။ သင်္ဂဟကာရော၊ အဋ္ဌကထာဆရာသည်။) အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ တတ္ထ။ ။ တတ္ထ၏အစွဲသည် သင်္ခေပေနေဝ စသောဝါကျတည်း။ ထိုဝါကျကိုပင် ရှေးဆရာတို့သည် ပဋိဇာနန ကြိယာ၏ ကရိုဏ်းလည်းဖြစ်နိုင်၊ အာဟဟူသော ဗြူဓာတ်၏ ကံလည်းဖြစ်နိုင် သောကြောင့်၎င်း, ပဋိဇာနနကြိယာ၏ ကရိုဏ်းဖြစ်ခိုက်သင်္ခေပေနေဝ စသော သဒ္ဒပညတ်ကို အရကောက်၍ ဗြူဓာတ်၏ ကံဖြစ်ခိုက် "သံ+ခေ+ပေ+နေ+ဝ" စသော တလုံးတလုံးသော ပရမတ္ထသဒ္ဒါကို အရကောက်ရသောကြောင့်၎င်း တမျိုးအနက်ကျယ် ပေးကြသေး၏။ ပေးပုံကား......... သုဏန္တာဝတ္ထာ ပေက္ခာယံ၊ သုဏန္တပုဂ္ဂိုလ်ကိုငဲ့ရာအခိုက်၌။ ကရဏဘူတပညတ္တိသဒ္ဒ သင်္ခါတေဝါ၊ ကရိုဏ်းဖြစ်၍ဖြစ်သော ပညတ္တိသဒ္ဒါဟုဆိုအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ ဝဒန္တာဝတ္ထာ ပေက္ခာယံ၊ ဝဒန္တပုဂ္ဂိုလ်ကို ငဲ့ရာအခိုက်၌။ ဗြူဓာတုယာ၊ အာဟဝယ် ဗြူဓာတ်၏။ ကမ္မဘူတပညတ္တိသဒ္ဒသင်္ခါတေဝါ၊ ကံဖြစ်၍ ဖြစ်သော ပညတ္တိသဒ္ဒါဟု ဆိုအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ တတ္ထ(တသ္မိံဝစနေ)၊ ထိုသင်္ခေပေနေဝ အစရှိသော စကားရပ်၌။ အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဟူသတည်း။ [ဆရာတို့သည် "ပုဗ္ဗဝါကျေ၊ ရှေ့ဝါကျ၌။ သုဏန္တာ ပေက္ခာဝတ္ထာယံ" စသည်ဖြင့် "ပုဗ္ဗဝါကျေပုဒ်ကို ထည့်၍အနက်ပေးကြ၏။ မိမိကား တတ္ထအစွဲနှင့် အရတူနေသောကြောင့် မထည့်ဘဲ အနက်ပေးလိုက်ပါသည်။ ထို့ပြင်သုဏန္တပုဂ္ဂိုလ်သည် အပေါင်းပညတ္တိသဒ္ဒါကို သိပြီးမှ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သိရသောကြောင့် ပညတ္တိသဒ္ဒါကို သုဏန္တပုဂ္ဂိုလ်ကိုငဲ့ခိုက်" ဟု ဆိုသည်။ ဝဒန္တပုဂ္ဂိုလ်ကား တလုံးချင်းရွတ်ရသောကြောင့် ပရမတ္ထသဒ္ဒါ "ဝဒန္တပုဂ္ဂိုလ်ငဲ့ခိုက်" ဟုဆိုသည်။ ထို သင်္ခေပေနေဝ အစရှိသော စကားရပ်၌။ ယမဿဝိသယာတီတောတိ၊ ``**ယမဿဝါ၊ ပေ၊ မရဏံ။** ။ အနုပ္ပတ္တ မရဏံ ယေဝ၊ အစဉ်ရောက်သောမရဏရှိသူသာလျှင်ဖြစ်သော။ ကိဗ္ဗိသကာရိနံ၊ မကောင်းမှုကို ပြုလေ့ရှိသော။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ ယမ ပုရိသာ၊ ယမမင်း၏ အချင်းယောက်ျားတို့သည်။ ဝိဝိဓာ၊ အထူးထူး အပြားပြား များကုန်သော။ ကမ္မကာရဏာ၊ ကံကြမ္မာတို့ကို။ ဝါ၊ အမျိုးမျိုးနှိပ်စက်မှုတို့ကို။ ကရောန္တိ၊ ပြုနိုင်ကုန်၏။ န အပတ္တ မရဏံ (သေခြင်းသို့ မရောက်သူကိုမပြုနိုင်ကြ) ဣတိ မရဏံ ယမဿ ဝိသယော ဝုတ္တော။ -အနု။`` ဟူသောပါဌ်၏။ (အတ္ထော၌စပ်၊) ဇာတိယာ၊ ဇာတိသည်။ သတိ၊ ရှိလသော်။ မရဏံ၊ မရဏသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဇာတိ၊ ဇာတိသည်။ (ယမဿ၊ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှ ဖယ်ခွါကြောင်း ဖြစ်သောမရဏ၏။ ဝိသယော၊ ဖြစ်ခဲ့ရာတည်း။ ဝါ၊ နယ်မြေတည်း။) ဝါ၊ တနည်း။ (ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့သည်။ သန္တေသု၊ ရှိကုန်လသော်။ မရဏံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။) ပဉ္စ၊ ကုန်သော။ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ တို့သည်။ ယမဿ၊ ၏။ ဝိသယော၊ ဖြစ်ရာတည်း။ တံ၊ ထိုမရဏ၏ ဖြစ်ခဲ့ရာဇာတိကို။ ဝါ၊ ထိုမရဏ၏ဖြစ်ရာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးကို။ သမုဒယပ္ပဟာနေန၊ တဏှာ သမုဒယကို ပယ်ခြင်းအားဖြင့်။ အတီတော၊ လွန်တော်မူပြီးထသော။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဝါ၊ တနည်း။ ယမဿရညော၊ ယမမင်း၏။ ဝိသယံ၊ နယ်မြေဖြစ်သော။ မရဏံ၊ မရဏကို။ (အတီတော၊ သော။) ဝါ၊ တနည်း။ တဿ၊ ထိုယမမင်း၏။ အာဏာပဝတ္တိဋ္ဌာနံ၊ အာဏာဖြစ်ရာဌာနဟူသော။ [ဤဝိသေသနဖြင့် ဝိသယသဒ္ဒါ၏ အနက်ကိုပြသည်။] ဒေသံ၊ ကာမရူပ အရူပဓာတ်ဟူသောအရပ်ကို။ အတီတော၊ သော။ (ဇိနော၌စပ်)
ဆစ္စာဘိဌာနာနိ အဘဗ္ဗ ကာတုန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တာနံ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော။ (ရတနသုတ်ပရိတ်၌ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော။) ဆန္နံ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။ အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနံ၊ အဘဗ္ဗဋ္ဌာနတို့ကို။ ဒေသကော၊ ဟောတော်မူတတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ **ဆဋ္ဌာနဒေသကော**၊ ဆဋ္ဌာနဒေသကမည်တော်မူ၏။ [ဆ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။ အဘိဋ္ဌာနာနိ၊ အဘိဋ္ဌာနတို့ကို။ ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှါ။ အဘဗ္ဗ (အဘဗ္ဗော)၊ မထိုက်တော့။ ၆-ဋ္ဌာနသရုပ်ကို အင်္ဂုတ္တရ ဆက္ကနိပါတ်၌ ပဉ္စာနန္တရိယကံနှင့် အညသတ္ထာရုဒ္ဒေသဟု ဟောတော်မူသည်။]
အဿ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရား၏။ အယမာ၊ အစုံမဟုတ်ကုန်သည်။ ဧကေကာ၊ တပင် တပင်စီတို့သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ အာဝတ္တာ၊ လက်ျာရစ် လည်ကုန်သော။ နီလာ(စ)၊ ညိုသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ အမလာစ၊ အညစ်အကြေး မရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ တနုရုဟာ၊ မွေးညှင်းတော်တို့သည်။ (သန္တိ)။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (သော၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။) **အယမာဝတ္တနီလာမလတနုရုဟော**၊ မည်တော်မူ၏။
ဂန္ထာရမ္ဘဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။