Issues
Select Version
Udānapāḷi
Udānapāḷi

1. Bodhivaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Bodhivaggo

1. Paṭhamabodhisuttaṃ

1. EvaṃV0.69M0.77P0.1T0.73 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho .
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī [ vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī ( syā . pī . ka .)].
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ paṭiccasamuppādaṃ anulomaṃ sādhukaṃ manasākāsi –
‘‘ Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjati , yadidaṃ – avijjāpaccayā saṅkhārā , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ , nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ , saḷāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayāV0.70 bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ YadāM0.78T0.74 have pātubhavanti dhammā ,
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa ;
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā ,
Yato pajānāti sahetudhamman ’’ ti .
paṭhamaṃ ;

2. Dutiyabodhisuttaṃ

2. EvaṃP0.2 me sutaṃ – eka samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho .
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī .
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ paṭiccasamuppādaṃ paṭilomaṃ sādhukaṃ manasākāsi –
‘‘ Iti imasmiṃ asati idaṃ na hoti , imassa nirodhā idaṃ nirujjhati , yadidaṃ – avijjānirodhā saṅkhāranirodho , saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho , viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho , nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho , saḷāyatananirodhā phassanirodho , phassanirodhā vedanānirodho , vedanānirodhā taṇhānirodho , taṇhānirodhā upādānanirodho , upādānanirodhā bhavanirodho , bhavanirodhā jātinirodho , jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Yadā have pātubhavanti dhammā ,
ĀtāpinoT0.75 jhāyato brāhmaṇassa ;
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā ,
Yato khayaṃ paccayānaṃ avedī ’’ ti .
dutiyaṃ ;

3. Tatiyabodhisuttaṃ

3. EvaṃV0.71 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho .
Tena kho pana samayenaM0.79 bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī .
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paṭiccasamuppādaṃ anulomapaṭilomaṃ sādhukaṃ manasākāsi –
‘‘ Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjati , imasmiṃ asati idaṃ na hoti , imassa nirodhā idaṃ nirujjhati ;
yadidaṃ – avijjāpaccayā saṅkhārā , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ , nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ , saḷāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
‘‘ Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho , saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho , viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho , nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho , saḷāyatananirodhā phassanirodho , phassanirodhā vedanānirodho , vedanānirodhā taṇhānirodhoT0.76 , taṇhānirodhā upādānanirodho , upādānanirodhā bhavanirodho , bhavanirodhā jātinirodho , jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodhoP0.3 hotī ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Yadā have pātubhavanti dhammā ,
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa ;
Vidhūpayaṃ tiṭṭhati mārasenaṃ ,
Sūriyova [ suriyova ( sī . syā . kaṃ . pī .)] obhāsayamantalikkhan ’’ ti .
tatiyaṃ ;

4. Huṃhuṅkasuttaṃ

4. EvaṃM0.80V0.72 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho .
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī .
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi .
Atha kho aññataro huṃhuṅkajātiko [ huhuṅkajātiko ( sī . syā . kaṃ . pī .)] brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kittāvatā nu kho , bho gotama , brāhmaṇo hoti , katame ca pana brāhmaṇakaraṇā [ brāhmaṇakārakā ( ka .)] dhammā ’’ ti ?
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvāT0.77 tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Yo brāhmaṇo bāhitapāpadhammo ,
Nihuṃhuṅko [ nihuhuṅko ( sī . syā . kaṃ pī .)] nikkasāvo yatatto ;
Vedantagū vūsitabrahmacariyo ,
Dhammena so brahmavādaṃ vadeyya ;
Yassussadā natthi kuhiñci loke ’’ ti .
catutthaṃ ;

5. Brāhmaṇasuttaṃ

5. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca mahākaccāno [ mahākaccāyano ( sī . pī . ka .)] āyasmā ca mahākoṭṭhiko āyasmā ca mahākappino āyasmā ca mahācundo āyasmā ca anuruddho āyasmā ca revato āyasmā ca nando [ ānando ( sī . pī .)] yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsuP0.4 .
AddasāM0.81 kho bhagavā te āyasmante dūratova āgacchante ;
disvāna bhikkhū āmantesi –
‘‘ ete , bhikkhave , brāhmaṇā āgacchanti ;
ete , bhikkhave , brāhmaṇā āgacchantī ’’ ti .
Evaṃ vutteV0.73 , aññataro brāhmaṇajātiko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kittāvatā nu kho , bhante , brāhmaṇo hoti , katame ca pana brāhmaṇakaraṇā dhammā ’’ ti ?
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Bāhitvā pāpake dhamme , ye caranti sadā satā ;
KhīṇasaṃyojanāT0.78 buddhā , te ve [ teva ( sī .)] lokasmi brāhmaṇā ’’ ti .
pañcamaṃ ;

6. Mahākassapasuttaṃ

6. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .
Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pippaliguhāyaṃ [ pipphaliguhāyaṃ ( syā .), simbaliguhāyaṃ ( ka .)] viharati ābādhiko [ ābādhiko hoti ( syā . pī .)] dukkhito bāḷhagilāno .
Atha kho āyasmā mahākassapo aparena samayena tamhā ābādhā vuṭṭhāsi .
Atha kho āyasmato mahākassapassa tamhā ābādhā vuṭṭhitassa etadahosi –
‘‘ yaṃnūnāhaṃ rājagahaṃ piṇḍāya paviseyyan ’’ ti .
Tena kho pana samayena pañcamattāni devatāsatāni ussukkaṃ āpannāni honti āyasmato mahākassapassa piṇḍapātapaṭilābhāya .
Atha kho āyasmā mahākassapo tāni pañcamattāni devatāsatāni paṭikkhipitvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi – yena daliddavisikhā kapaṇavisikhā pesakāravisikhā .
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahākassapaṃ rājagahe piṇḍāya carantaṃ yena daliddavisikhā kapaṇavisikhā pesakāravisikhā .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Anaññaposimaññātaṃ , dantaṃ sāre patiṭṭhitaṃ ;
Khīṇāsavaṃ vantadosaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇan ’’ ti .
chaṭṭhaṃ ;

7. Ajakalāpakasuttaṃ

7. EvaṃM0.82V0.74 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā pāvāyaṃ [ pāṭaliyaṃ ( pī .)] viharati ajakalāpakeT0.79 cetiye , ajakalāpakassa yakkhassa bhavane .
Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṃP0.5 abbhokāse nisinno hoti ;
devo ca ekamekaṃ phusāyati .
Atha kho ajakalāpako yakkho bhagavato bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavato avidūre tikkhattuṃ ‘‘ akkulo pakkulo ’’ ti akkulapakkulikaṃ akāsi –
‘‘ eso te , samaṇa , pisāco ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Yadā sakesu dhammesu , pāragū hoti brāhmaṇo ;
Atha etaṃ pisācañca , pakkulañcātivattatī ’’ ti .
sattamaṃ ;

8. Saṅgāmajisuttaṃ

8. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji sāvatthiṃ anuppatto hoti bhagavantaṃ dassanāya .
Assosi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā –
‘‘ ayyo kira saṅgāmaji sāvatthiṃ anuppatto ’’ ti .
Sā dārakaṃ ādāya jetavanaṃ agamāsi .
Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisinno hoti .
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā yenāyasmā saṅgāmaji tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ saṅgāmajiṃ etadavoca –
‘‘ khuddaputtañhi [ khuddaputtāmhi ( sī .)], samaṇa , posa man ’’ ti .
Evaṃ vutte , āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi .
Dutiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṃT0.80 saṅgāmajiṃ etadavoca –
‘‘ khuddaputtañhi , samaṇa , posa man ’’ ti .
Dutiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi .
TatiyampiM0.83V0.75 kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṃ saṅgāmajiṃ etadavoca –
‘‘ khuddaputtañhi , samaṇa , posa man ’’ ti .
Tatiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi .
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā taṃ dārakaṃ āyasmato saṅgāmajissa purato nikkhipitvā pakkāmi [ pakkami ( ka .) evamuparipi ]–
‘‘ eso [ esa ( sī . ka .)] te , samaṇa , putto ;
posa nan ’’ ti .
Atha kho āyasmā saṅgāmaji taṃ dārakaṃ neva olokesi nāpi ālapi .
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikāP0.6 avidūraṃ [ avidūre ( syā . pī .)] gantvā apalokentī addasa āyasmantaṃ saṅgāmajiṃ taṃ dārakaṃ neva olokentaṃ nāpi ālapantaṃ , disvānassā etadahosi –
‘‘ na cāyaṃ samaṇo puttenapi atthiko ’’ ti .
Tato paṭinivattitvā dārakaṃ ādāya pakkāmi .
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikāya evarūpaṃ vippakāraṃ .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Āyantiṃ nābhinandati , pakkamantiṃ na socati ;
Saṅgā saṅgāmajiṃ muttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇan ’’ ti .
aṭṭhamaṃ ;

9. Jaṭilasuttaṃ

9. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati gayāsīse .
Tena kho pana samayena sambahulā jaṭilā sītāsu hemantikāsuT0.81 rattīsu antaraṭṭhake himapātasamaye gayāyaṃ ummujjantipi nimujjantipi , ummujjanimujjampi karonti osiñcantipi , aggimpi juhanti –
‘‘ iminā suddhī ’’ ti .
Addasā kho bhagavā te sambahule jaṭile sītāsu hemantikāsu rattīsu antaraṭṭhake himapātasamaye gayāyaṃ ummujjantepi nimujjantepi ummujjanimujjampi karonte [ ummujjanimujjaṃ karontepi ( sī . pī . ka .)] osiñcantepi aggimpi juhante –
‘‘ iminā suddhī ’’ ti .
AthaM0.84V0.76 kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Na udakena sucī hotī , bahvettha nhāyatī [ nahāyatī ( sī .)] jano ;
Yamhi saccañca dhammo ca , so sucī so ca brāhmaṇo ’’ ti .
navamaṃ ;

10. Bāhiyasuttaṃ

10. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tena kho pana samayena bāhiyo dārucīriyo suppārake paṭivasati samuddatīre sakkato garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ .
Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi –
‘‘ ye kho keci loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā , ahaṃ tesaṃ aññataro ’’ ti .
Atha khoP0.7 bāhiyassa dārucīriyassa purāṇasālohitā devatā anukampikā atthakāmā bāhiyassa dārucīriyassa cetasā cetoparivitakkamaññāya yena bāhiyo dārucīriyo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ etadavoca –
‘‘ neva kho tvaṃT0.82 , bāhiya , arahā , nāpi arahattamaggaṃ vā samāpanno .
Sāpi te paṭipadā natthi yāya tvaṃ arahā vā assa [ assasi ( syā . ka .)] arahattamaggaṃ vā samāpanno ’’ ti .
‘‘ Atha ke carahi sadevake loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpanno ’’ ti ?
‘‘ Atthi , bāhiya , uttaresu janapadesu [ janapade ( sī .)] sāvatthi nāma nagaraṃ .
Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṃ sammāsambuddho .
So hi , bāhiya , bhagavā arahā ceva arahattāya ca dhammaṃ desetī ’’ ti .
Atha kho bāhiyo dārucīriyo tāya devatāya saṃvejito tāvadeva suppārakamhā pakkāmi .
Sabbattha ekarattiparivāsena yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo tenupasaṅkami .
Tena kho pana samayenaM0.85 sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti .
Atha kho bāhiyo dārucīriyo yena te bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ kahaṃ nu kho , bhante , etarahi bhagavā viharati arahaṃ sammāsambuddho ?
Dassanakāmamhā mayaṃ taṃV0.77 bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
‘‘ Antaragharaṃ paviṭṭho kho , bāhiya , bhagavā piṇḍāyā ’’ ti .
Atha kho bāhiyo dārucīriyo taramānarūpo jetavanā nikkhamitvā sāvatthiṃ pavisitvā addasa bhagavantaṃ sāvatthiyaṃ piṇḍāya carantaṃ pāsādikaṃ pasādanīyaṃ santindriyaṃ santamānasaṃT0.83 uttamadamathasamathamanuppattaṃ dantaṃ guttaṃ yatindriyaṃ nāgaṃ .
Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavato pāde sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ desetu me , bhante bhagavā , dhammaṃ ;
desetu , sugato , dhammaṃ , yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Evaṃ vutte , bhagavā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ etadavoca –
‘‘ akālo kho tāva , bāhiya , antaragharaṃ paviṭṭhamhā piṇḍāyā ’’ ti .
Dutiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ dujjānaṃ kho panetaṃ , bhante , bhagavato vā jīvitantarāyānaṃ , mayhaṃ vā jīvitantarāyānaṃP0.8 .
Desetu me , bhante bhagavā , dhammaṃ ;
desetu , sugato , dhammaṃ , yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
Dutiyampi kho bhagavā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ etadavoca –
‘‘ akālo kho tāva , bāhiya , antaragharaṃ paviṭṭhamhā piṇḍāyā ’’ ti .
Tatiyampi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ dujjānaṃ kho panetaṃ , bhante , bhagavato vā jīvitantarāyānaṃ , mayhaṃ vā jīvitantarāyānaṃ .
Desetu me bhante bhagavā , dhammaṃ ;
desetu , sugato , dhammaṃ , yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā ’’ ti .
‘‘ Tasmātiha te , bāhiya , evaṃ sikkhitabbaṃ –
‘ diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati , sute sutamattaṃ bhavissati , mute mutamattaṃ bhavissati , viññāte viññātamattaṃ bhavissatī ’ ti .
Evañhi te , bāhiya , sikkhitabbaṃ .
Yato kho te , bāhiya , diṭṭhe diṭṭhamattaṃ bhavissati , sute sutamattaṃ bhavissati , muteT0.84 mutamattaṃ bhavissati , viññāte viññātamattaṃ bhavissati , tato tvaṃ , bāhiya , na tena ;
yato tvaṃ , bāhiya , na tena tato tvaṃ , bāhiya , na tatthaM0.86 ;
yato tvaṃ , bāhiya , na tattha , tato tvaṃ , bāhiya , nevidha na huraṃ na ubhayamantarena .
Esevanto dukkhassā ’’ ti .
Atha kho bāhiyassa dārucīriyassa bhagavato imāya saṃkhittāya dhammadesanāya tāvadeva anupādāya āsavehi cittaṃ vimucci .
AthaV0.78 kho bhagavā bāhiyaṃ dārucīriyaṃ iminā saṃkhittena ovādena ovaditvā pakkāmi .
Atha kho acirapakkantassa bhagavato bāhiyaṃ dārucīriyaṃ gāvī taruṇavacchā adhipatitvā [ adhipātetvā ( sī . syā . pī .), adhipātitvā ( ka .)] jīvitā voropesi .
Atha kho bhagavā sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ nagaramhā nikkhamitvā addasa bāhiyaṃ dārucīriyaṃ kālaṅkataṃ [ kālakataṃ ( sī . syā . kaṃ .)];
disvāna bhikkhū āmantesi –
‘‘ gaṇhatha , bhikkhave , bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṃ ;
mañcakaṃ āropetvā nīharitvā jhāpetha ;
thūpañcassa karotha .
Sabrahmacārī vo , bhikkhave , kālaṅkato ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṃ mañcakaṃ āropetvā nīharitvā jhāpetvā thūpañcassa katvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ daḍḍhaṃ , bhante , bāhiyassa dārucīriyassa sarīraṃ , thūpo cassaT0.85 kato .
Tassa kā gati , ko abhisamparāyo ’’ ti ?
‘‘ Paṇḍito , bhikkhave , bāhiyo dārucīriyo paccapādi dhammassānudhammaṃ ;
na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃP0.9 vihesesi .
Parinibbuto , bhikkhave , bāhiyo dārucīriyo ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Yattha āpo ca pathavī , tejo vāyo na gādhati ;
Na tattha sukkā jotanti , ādicco nappakāsati ;
Na tattha candimā bhāti , tamo tattha na vijjati .
‘‘ YadāM0.87 ca attanāvedi [ vedhī ( ka .)], muni monena brāhmaṇo ;
Atha rūpā arūpā ca , sukhadukkhā pamuccatī ’’ ti .
dasamaṃ ;
( Ayampi udāno vutto bhagavatā iti me sutanti .)[() syāmapotthake natthi ]
Bodhivaggo paṭhamo niṭṭhito .
TassuddānaṃV0.79 –
Tayo bodhi ca huṃhuṅko [ tayo ca bodhi nigrodho ( sabbattha )], brāhmaṇo [ te therā ( sī . syā . pī .), thero ( ka .)] kassapena ca ;
Aja [ pāvāya ( sī . syā .), pāṭaliyaṃ ( pī .), pāvā ( ka .)] saṅgāma jaṭilā , bāhiyenāti te dasāti .