5. Nāgasuttaṃ
35. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme
T0.134 .Tena kho pana samayena bhagavā ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi .
Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharati .
Atha kho bhagavato etadahosi –
‘‘ ahaṃ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi
V0.115 bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi .Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharāmi .
Yaṃnūnāhaṃ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyan ’’ ti .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisi .
Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto sāmaṃ senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya anāmantetvā upaṭṭhākaṃ anapaloketvā bhikkhusaṅghaṃ eko adutiyo yena pālileyyakaṃ tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena pālileyyakaṃ tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle .
Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi .
Chinnaggāni ceva tiṇāni khādati , obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṃ khādanti , āvilāni ca pānīyāni pivati , ogāhā cassa uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti .
Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharati .
Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi –
‘‘ ahaṃ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi
T0.135 hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi , chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi , obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādanti , āvilāni ca pānīyāni pivāmi , ogāhā ca me uttiṇṇassaM0.126 hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti , ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharāmi .Yaṃnūnāhaṃ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyan ’’ ti .
Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṃ rakkhitavanasaṇḍo
P0.42 bhaddasālamūlaṃ yena bhagavā tenupasaṅkami .Tatra sudaṃ [ upasaṅkamitvā tatra sudaṃ ( syā . pī . ka .)] so hatthināgo yasmiṃ padese bhagavā viharati taṃ padesaṃ [ appaharitañca karoti , soṇḍāya ( bahūsu )] appaharitaṃ karoti , soṇḍāya ca [ appaharitañca karoti , soṇḍāya ( bahūsu )] bhagavato pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti [ upaṭṭhapeti ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi –
‘‘ ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṃ bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi , ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu vihāsiṃ .
Somhi etarahi anākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi , anākiṇṇo sukhaṃ phāsu viharāmī ’’ ti .
Tassapi
V0.116 kho hatthināgassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi –‘‘ ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṃ hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi , chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṃ , obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādiṃsu , āvilāni ca pānīyāni apāyiṃ , ogāhā
T0.136 ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo agamaṃsu , ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu vihāsiṃ .Somhi etarahi anākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi , acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi , obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ na khādanti , anāvilāni ca pānīyāni pivāmi , ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo na kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti , anākiṇṇo sukhaṃ phāsu viharāmī ’’ ti .
Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṃ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Etaṃ
M0.127 [ evaṃ ( ka .)] nāgassa nāgena , īsādantassa hatthino ;Sameti cittaṃ cittena , yadeko ramatī mano ’’ ti .
pañcamaṃ ;