4. Paṭhamanānātitthiyasuttaṃ

54. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .

Tena kho pana samayena sambahulāT0.180 nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakāP0.67 sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā .

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ asassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ antavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ anantavā loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇāV0.146 , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Santi panekeM0.159 samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ ti .

Te bhaṇḍanajātāT0.181 kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti –

‘‘ ediso dhammo , nediso dhammo ;

nediso dhammo , ediso dhammo ’’ ti .

Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃsu .

Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;

upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .

Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –

‘‘ Idha , bhante , sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā .

‘‘ Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino –

‘ sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti … pe …T0.182 te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti –

‘ ediso dhammo , nediso dhammo ;

nediso dhammo , ediso dhammo ’’’ ti .

‘‘ Aññatitthiyā , bhikkhave , paribbājakā andhā acakkhukā ;

atthaṃ na jānanti , anatthaṃ na jānanti , dhammaṃ na jānanti , adhammaṃP0.68 na jānanti .

Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā dhammaṃ ajānantā adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti –

‘ ediso dhammo , nediso dhammo ;

nediso dhammo , ediso dhammo ’’’ ti .

‘‘ Bhūtapubbaṃ , bhikkhave , imissāyeva sāvatthiyā aññataro rājā ahosi .

Atha kho , bhikkhave , so rājā aññataraṃ purisaṃ āmantesi –

‘ ehi tvaṃ , ambho purisa , yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā te sabbe ekajjhaṃ sannipātehī ’ ti .

‘ Evaṃ , devā ’ ti kho , bhikkhave , so purisoV0.147 tassa rañño paṭissutvā yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā teT0.183 sabbe gahetvā yena so rājā tenupasaṅkami ;

upasaṅkamitvā taṃ rājānaṃ etadavoca –

‘ sannipātitā kho te , deva , yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā ’ tiM0.160 .

‘ Tena hi , bhaṇe , jaccandhānaṃ hatthiṃ dassehī ’ ti .

‘ Evaṃ , devā ’ ti kho , bhikkhave , so puriso tassa rañño paṭissutvā jaccandhānaṃ hatthiṃ dassesi .

‘‘ Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa sīsaṃ dassesi –