Issues
Select Version
Udānapāḷi
Udānapāḷi

5. Uposathasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Uposathasuttaṃ

45. EvaṃM0.138V0.127 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde .
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti .
Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā , nikkhante paṭhame yāme , uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ [ cīvaraṃ ( sabbattha )] karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantā , bhante , ratti ;
nikkhanto paṭhamo yāmo ;
ciranisinno bhikkhusaṅgho ;
uddisatu , bhante , bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ’’ ti .
Evaṃ vutte , bhagavā tuṇhī ahosi .
Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā , nikkhante majjhime yāme , uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantā , bhante , ratti ;
nikkhanto majjhimo yāmo ;
ciranisinno bhikkhusaṅgho ;
uddisatu , bhante , bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ’’ ti .
Dutiyampi kho bhagavā tuṇhīP0.52 ahosi .
Tatiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā , nikkhanteT0.151 pacchime yāme , uddhaste aruṇe , nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantā , bhante , ratti ;
nikkhanto pacchimo yāmo ;
uddhasto aruṇo ;
nandimukhī ratti ;
ciranisinno bhikkhusaṅgho ;
uddisatu , bhante , bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ’’ ti .
‘‘ Aparisuddhā , ānanda , parisā ’’ ti .
Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi –
‘‘ kaṃ nu kho bhagavā puggalaṃ sandhāya evamāha –
‘ aparisuddhā , ānanda , parisā ’ ti ?
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sabbāvantaṃ bhikkhusaṅghaṃ cetasā ceto paricca manasākāsi .
Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ asuciṃ saṅkassarasamācāraṃ paṭicchannakammantaṃ asamaṇaṃ samaṇapaṭiññaṃ abrahmacāriṃ brahmacāripaṭiññaṃ antopūtiṃ avassutaṃ kasambujātaṃ majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṃ .
Disvāna uṭṭhāyāsanā yena so puggalo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā taṃV0.128 puggalaṃ etadavocaM0.139 –
‘‘ uṭṭhehi , āvuso , diṭṭhosi bhagavatā ;
natthi te bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāso ’’ ti .
Evaṃ vutte [ atha kho ( sabbattha ), cūḷava .383; a . ni .8.20 passitabbaṃ ], so puggalo tuṇhī ahosi .
Dutiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ etadavoca –
‘‘ uṭṭhehi , āvuso , diṭṭhosi bhagavatā ;
natthi te bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāso ’’ ti .
Dutiyampi kho … pe …T0.152 tatiyampi kho so puggalo tuṇhī ahosi .
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ bāhāyaṃ gahetvā bahidvārakoṭṭhakā nikkhāmetvā sūcighaṭikaṃ datvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ nikkhāmito , bhante , so puggalo mayā .
Parisuddhā parisā .
Uddisatu , bhante , bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ , moggallāna , abbhutaṃ , moggallāna !
Yāva bāhāgahaṇāpi nāma so moghapuriso āgamessatī ’’ ti !
Atha khoP0.53 bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na dānāhaṃ , bhikkhave , ito paraṃ [ na dānāhaṃ bhikkhave ajjatagge ( a . ni .8.20)] uposathaṃ karissāmi , pātimokkhaṃ uddisissāmi .
Tumheva dāni , bhikkhave , ito paraṃ uposathaṃ kareyyātha , pātimokkhaṃ uddiseyyātha .
Aṭṭhānametaṃ , bhikkhave , anavakāso yaṃ tathāgato aparisuddhāya parisāya uposathaṃ kareyya , pātimokkhaṃ uddiseyya .
‘‘ Aṭṭhime , bhikkhave , mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā , ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
Katame aṭṭha ?
‘‘ Mahāsamuddo , bhikkhave , anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro , na āyatakeneva papāto .
Yampi [ yaṃ ( sī . syā . ka .)], bhikkhave , mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro na āyatakeneva papāto ;
ayaṃ , bhikkhave , mahāsamudde paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ PunaM0.140T0.153 caparaṃ , bhikkhave , mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati .
Yampi , bhikkhave , mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati ;
ayaṃ , bhikkhave [ ayampi ( sabbattha )], mahāsamudde dutiyo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ PunaV0.129 caparaṃ , bhikkhave , mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati .
Yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ taṃ khippameva [ khippaññeva ( sī .), khippaṃyeva ( ka .)] tīraṃ vāheti , thalaṃ ussāreti .
Yampi , bhikkhave , mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati , yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ taṃ khippameva tīraṃ vāheti thalaṃ ussāreti ;
ayaṃ , bhikkhave , mahāsamudde tatiyo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , yā kāci mahānadiyo , seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī , tā mahāsamuddaṃ patvā [ pattā ( syā . pī . ka .)] jahanti purimāni nāmagottāni ;
‘ mahāsamuddo ’ tveva saṅkhaṃ gacchanti .
Yampi , bhikkhave , yā kāci mahānadiyo , seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṃ patvā jahanti purimāni nāmagottāni ,‘ mahāsamuddo ’ tveva saṅkhaṃ gacchanti ;
ayaṃ , bhikkhave , mahāsamudde catuttho acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti , yā ca antalikkhā dhārā papatanti , na tena mahāsamuddassaT0.154 ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati .
Yampi , bhikkhaveP0.54 , yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti , yā ca antalikkhā dhārā papatanti , na tena mahāsammuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati ;
ayaṃ , bhikkhave , mahāsamudde pañcamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , mahāsamuddo ekaraso loṇaraso .
Yampi , bhikkhave , mahāsamuddo ekaraso loṇaraso ;
ayaṃ , bhikkhave , mahāsamudde chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , mahāsamuddo bahuratano anekaratano .
Tatrimāni ratanāni , seyyathidaṃ – muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃM0.141 rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅgo masāragallaṃ .
Yampi , bhikkhave , mahāsamuddo bahuratano anekaratano , tatrimāni ratanāni , seyyathidaṃ – muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅgo [ lohitaṅko ( sī . pī .), lohitako (?)] masāragallaṃ ;
ayaṃ , bhikkhave , mahāsamudde sattamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ PunaV0.130 caparaṃ , bhikkhave , mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso .
Tatrime bhūtā – timi timiṅgalo timitimiṅgalo [ timi timiṅgalo timirapiṅgalo ( sī . pī ., a . ni .8.19)] asurā nāgā gandhabbā .
Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā , dviyojanasatikāpi attabhāvā , tiyojanasatikāpi attabhāvā , catuyojanasatikāpi attabhāvā , pañcayojanasatikāpiT0.155 attabhāvā .
Yampi , bhikkhave , mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso , tatrime bhūtā – timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā , santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā dviyojanasatikāpi attabhāvā … pe … pañcayojanasatikāpi attabhāvā ;
ayaṃ , bhikkhave , mahāsamudde aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
Ime kho , bhikkhave , aṭṭha mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti .
‘‘ Evameva kho , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā , ye disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
Katame aṭṭha ?
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro , na āyatakeneva papāto ;
evameva kho , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā , na āyatakeneva aññāpaṭivedho .
Yampi , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā , na āyatakeneva aññāpaṭivedho ;
ayaṃ , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
‘‘ SeyyathāpiM0.142P0.55 , bhikkhave , mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati ;
evamevaT0.156 kho , bhikkhave , yaṃ mayā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ taṃ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti .
Yampi , bhikkhave , mayā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ taṃ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti ;
ayaṃ , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye dutiyo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati ;
yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ taṃ khippameva tīraṃ vāheti , thalaṃ ussāreti ;
evameva kho , bhikkhave , yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiññoV0.131 abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto , na tena saṅgho saṃvasati ;
atha kho naṃ khippameva sannipatitvā ukkhipati .
Kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno , atha kho so ārakāva saṅghamhā , saṅgho ca tena .
Yampi , bhikkhave , yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto , na tena saṅgho saṃvasati ;
khippameva naṃ sannipatitvā ukkhipati .
Kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno , atha kho so ārakāva saṅghamhā , saṅgho ca tena ;
ayaṃ , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinayeT0.157 tatiyo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , yā kāci mahānadiyo , seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṃ patvā jahanti purimāni nāmagottāni ,‘ mahāsamuddo ’ tveva saṅkhaṃ gacchanti ;
evameva kho , bhikkhave , cattāro vaṇṇā – khattiyā , brāhmaṇā , vessā , suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā [ pabbajitā ( ka . sī .)] jahanti purimāni nāmagottāni ,‘ samaṇā sakyaputtiyā ’ tveva saṅkhaṃ gacchanti .
Yampi , bhikkhave , cattāro vaṇṇā – khattiyā , brāhmaṇā , vessā , suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāniM0.143 ,‘ samaṇā sakyaputtiyā ’ tveva saṅkhaṃ gacchanti ;
ayaṃ , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye catuttho acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti , yā ca antalikkhā dhārā papatanti , na tena mahāsamuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati ;
evameva kho , bhikkhave , bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti , na tena nibbānadhātuyāT0.158 ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati .
Yampi , bhikkhave , bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti , na tena nibbānadhātuyā ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati ;
ayaṃ , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye pañcamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
‘‘ SeyyathāpiP0.56 , bhikkhave , mahāsamuddo ekaraso loṇaraso ;
evameva kho , bhikkhave , ayaṃ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso .
Yampi , bhikkhave , ayaṃ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso ;
ayaṃV0.132 , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , mahāsamuddo bahuratano anekaratano , tatrimāni ratanāni , seyyathidaṃ – muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅgo masāragallaṃ ;
evameva kho , bhikkhave , ayaṃ dhammavinayo bahuratano anekaratano ;
tatrimāni ratanāni , seyyathidaṃ – cattāro satipaṭṭhānā , cattāro sammappadhānā , cattāro iddhipādā , pañcindriyāni , pañca balāni , satta bojjhaṅgā , ariyo aṭṭhaṅgiko maggo .
Yampi , bhikkhave , ayaṃ dhammavinayo bahuratano anekaratano , tatrimāni ratanāni , seyyathidaṃ – cattāro satipaṭṭhānā , cattāro sammappadhānā , cattāro iddhipādā , pañcindriyāni , pañca balāni , satta bojjhaṅgā , ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ;
ayaṃ , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye sattamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
‘‘ SeyyathāpiT0.159 , bhikkhave , mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso , tatrime bhūtā – timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā , santiM0.144 mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā dviyojanasatikāpi attabhāvā tiyojanasatikāpi attabhāvā catuyojanasatikāpi attabhāvā pañcayojanasatikāpi attabhāvā ;
evameva kho , bhikkhave , ayaṃ dhammavinayo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso ;
tatrime bhūtā – sotāpanno , sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno , sakadāgāmi , sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno , anāgāmī , anāgāmīphalasacchikiriyāya paṭipanno , arahā , arahattāya paṭipanno [ arahattaphalasacchikiriyāya ( sī .)].
Yampi , bhikkhave , ayaṃ dhammavinayo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso , tatrime bhūtā – sotāpanno , sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno , sakadāgāmī , sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno , anāgāmī , anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno , arahā , arahattāya paṭipanno ;
ayaṃ , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo , yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti .
Ime kho , bhikkhave , imasmiṃ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā , ye disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramantī ’’ ti .
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘ Channamativassati , vivaṭaṃ nātivassati ;
Tasmā channaṃ vivaretha , evaṃ taṃ nātivassatī ’’ ti .
pañcamaṃ ;