6. Jaccandhavaggo
1. Āyusaṅkhārossajjanasuttaṃ
51. Evaṃ
P0.62 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ .Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi .
Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ gaṇhāhi , ānanda , nisīdanaṃ .
Yena cāpālaṃ [ pāvālaṃ ( syā .)] cetiyaṃ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanaṃ ādāya bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi .
Atha kho bhagavā yena cāpālaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Nisajja
T0.170 kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –‘‘ Ramaṇīyā , ānanda , vesālī ;
ramaṇīyaṃ udenaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ gotamakaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ sattambaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ bahuputtaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ sārandadaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ cāpālaṃ cetiyaṃ .
Yassa kassaci , ānanda
M0.152 , cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā , so ākaṅkhamāno ()[( ānanda )( ka .)] kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā .Tathāgatassa kho , ānanda , cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā .
Ākaṅkhamāno , ānanda , tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā ’’ ti .
Evampi
V0.140 kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne , oḷārike obhāse kayiramāne , nāsakkhi paṭivijjhituṃ ;na bhagavantaṃ yāci –
‘‘ tiṭṭhatu , bhante , bhagavā kappaṃ ;
tiṭṭhatu sugato kappaṃ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’’ ti , yathā taṃ mārena pariyuṭṭhitacitto
P0.63 .Dutiyampi kho … pe …
T0.171 tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –‘‘ Ramaṇīyā , ānanda , vesālī ;
ramaṇīyaṃ udenaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ gotamakaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ sattambaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ bahuputtaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ sārandadaṃ cetiyaṃ ;
ramaṇīyaṃ cāpālaṃ cetiyaṃ .
Yassa kassaci , ānanda , cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā , so ākaṅkhamāno kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā .
Tathāgatassa kho , ānanda , cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā .
Ākaṅkhamāno , ānanda , tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ
T0.172 vā ’’ ti .Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne , oḷārike obhāse kayiramāne , nāsakkhi paṭivijjhituṃ ;
na bhagavantaṃ yāci –
‘‘ tiṭṭhatu , bhante , bhagavā kappaṃ ;
tiṭṭhatu sugato kappaṃ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan ’’ ti , yathā taṃ mārena pariyuṭṭhitacitto .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ gaccha tvaṃ , ānanda , yassadāni kālaṃ maññasī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato
M0.153 paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi .Atha kho māro pāpimā , acirapakkante āyasmante ānande , yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho māro pāpimā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ Parinibbātu dāni , bhante , bhagavā ;
parinibbātu sugato ;
parinibbānakālo dāni , bhante , bhagavato .
Bhāsitā kho panesā , bhante , bhagavatā vācā –
‘ na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi
V0.141 yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā [ visāradā pattayogakhemā ( a . ni .8.70), visāradappattā yogakhemā ( sī . pī . ka .), visāradappattā yogakhemakāmā ( syā .)] bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino , sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissantiT0.173 uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ ti .Etarahi kho pana , bhante [ santi kho pana bhante etarahi ( sī . pī . saṃ . ni .5.822)] bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti .
Parinibbātu dāni , bhante , bhagavā ;
parinibbātu sugato ;
parinibbānakālo dāni , bhante , bhagavato .
‘‘ Bhāsitā kho panesā , bhante , bhagavatā vācā –
‘ na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ ti .
Etarahi kho pana , bhante
P0.64 , bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannāM0.154 anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkarontiT0.174 uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti .Parinibbātu dāni , bhante , bhagavā ;
parinibbātu sugato ;
parinibbānakālo dāni , bhante , bhagavato .
‘‘ Bhāsitā kho panesā , bhante , bhagavatā vācā –
‘ na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ ti .
Etarahi kho pana , bhante , upāsakā bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṃ ācariyakaṃ
V0.142 uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti .Parinibbātu dāni , bhante , bhagavā ;
parinibbātu sugato ;
parinibbānakālo dāni , bhante , bhagavato .
‘‘ Bhāsitā kho panesā , bhante , bhagavatā vācā –
‘ na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā
T0.175 dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī ’ ti .Etarahi kho pana , bhante , upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti .
Parinibbātu dāni , bhante , bhagavā ;
parinibbātu sugato ;
parinibbānakālo dāni , bhante , bhagavato .
‘‘ Bhāsitā
M0.155 kho panesā , bhante , bhagavatā vācā –‘ na tāvāhaṃ , pāpima , parinibbāyissāmi yāva me idaṃ brahmacariyaṃ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsitan ’ ti .
Etarahi kho pana , bhante [ tayidaṃ bhante ( saṃ . ni .5.822)], bhagavato brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsitaṃ .
Parinibbātu dāni , bhante , bhagavā ;
parinibbātu sugato ;
parinibbānakālo dāni , bhante , bhagavato ’’ ti .
Evaṃ vutte , bhagavā māraṃ pāpimantaṃ etadavoca –
‘‘ appossukko
T0.176 tvaṃ , pāpima , hohi .Na ciraṃ tathāgatassa parinibbānaṃ bhavissati .
Ito tiṇṇaṃ māsānaṃ accayena tathāgato parinibbāyissatī ’’ ti .
Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṃ ossajji .
Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi bhiṃsanako lomahaṃso , devadundubhiyo [ devadudrabhiyo ( ka .)] ca phaliṃsu .
Atha
V0.143 kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –‘‘ Tulamatulañca sambhavaṃ ,
Bhavasaṅkhāramavassaji muni ;
Ajjhattarato samāhito ,
Abhindi kavacamivattasambhavan ’’ ti .
paṭhamaṃ ;