Issues
Select Version
Majjhimapaṇṇāsapāḷi

8. Vāseṭṭhasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

8. Vāseṭṭhasuttaṃ

454. EvaṃT2.641V2.413 me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale [ icchānaṅkale ( sī . pī .)] viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe .
Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti , seyyathidaṃ – caṅkī brāhmaṇo , tārukkho brāhmaṇo , pokkharasāti brāhmaṇo , jāṇussoṇi [ jāṇussoṇī ( pī .), jāṇusoṇī ( ka .)] brāhmaṇo , todeyyo brāhmaṇo , aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā .
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ [ anucaṅkamamānānaṃ anuvicaramānānaṃ ( sī . pī .)] ayamantarākathāM2.407 udapādi –
‘‘ kathaṃ , bho , brāhmaṇo hotī ’’ ti ?
Bhāradvājo māṇavo evamāha –
‘‘ yato kho , bho , ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena – ettāvatā kho , bho , brāhmaṇo hotī ’’ ti .
Vāseṭṭho māṇavo evamāha –
‘‘ yato kho , bho , sīlavā ca hoti vattasampanno [ vatasampanno ( pī .)] ca – ettāvatā kho , bho , brāhmaṇo hotī ’’ ti .
Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ , na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ .
Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi –
‘‘ ayaṃ kho , bho bhāradvāja , samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulāT2.642 pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe .
Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –
‘ itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā ’ ti .
Āyāma , bho bhāradvāja , yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma ;
upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma .
Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bho ’’ ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi .
455. Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘ Anuññātapaṭiññātā , tevijjā mayamasmubho ;
Ahaṃ pokkharasātissa , tārukkhassāyaṃ māṇavo .
‘‘ TevijjānaṃV2.414 yadakkhātaṃ , tatra kevalinosmase ;
Padakasmā veyyākaraṇā [ no byākaraṇā ( syā . kaṃ . ka .)], jappe ācariyasādisā ;
Tesaṃ no jātivādasmiṃ , vivādo atthi gotama .
‘‘ JātiyāM2.408 brāhmaṇo hoti , bhāradvājo iti bhāsati ;
Ahañca kammunā [ kammanā ( sī . pī .)] brūmi , evaṃ jānāhi cakkhuma .
‘‘ TeT2.643 na sakkoma ñāpetuṃ [ saññattuṃ ( pī .), saññāpetuṃ ( ka .)], aññamaññaṃ mayaṃ ubho ;
Bhavantaṃ puṭṭhumāgamā , sambuddhaṃ iti vissutaṃ .
‘‘ Candaṃ yathā khayātītaṃ , pecca pañjalikā janā ;
Vandamānā namassanti , lokasmiṃ gotamaṃ .
‘‘ Cakkhuṃ loke samuppannaṃ , mayaṃ pucchāma gotamaṃ ;
Jātiyā brāhmaṇo hoti , udāhu bhavati kammunā [ kammanā ( sī . pī .)];
Ajānataṃ no pabrūhi , yathā jānemu brāhmaṇan ’’ ti .
456.
‘‘ Tesaṃ vo ahaṃ byakkhissaṃ ,( vāseṭṭhāti bhagavā )
Anupubbaṃ yathātathaṃ ;
Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ , aññamaññāhi jātiyo .
‘‘ Tiṇarukkhepi jānātha , na cāpi paṭijānare ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
‘‘ Tato kīṭe paṭaṅge ca , yāva kunthakipillike ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
‘‘ Catuppadepi jānātha , khuddake ca mahallake ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
‘‘ PādudarepiV2.415 jānātha , urage dīghapiṭṭhike ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
‘‘ Tato macchepi jānātha , udake vārigocare ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
‘‘ Tato pakkhīpi jānātha , pattayāne vihaṅgame ;
LiṅgaṃT2.644 jātimayaṃ tesaṃ , aññamaññā hi jātiyo .
‘‘ Yathā etāsu jātīsu , liṅgaṃ jātimayaṃ puthu ;
Evaṃ natthi manussesu , liṅgaṃ jātimayaṃ puthu .
‘‘ NaM2.409 kesehi na sīsehi , na kaṇṇehi na akkhīhi ;
Na mukhena na nāsāya , na oṭṭhehi bhamūhi vā .
‘‘ Na gīvāya na aṃsehi , na udarena na piṭṭhiyā ;
Na soṇiyā na urasā , na sambādhe na methune [ na sambādhā na methunā ( ka .)].
‘‘ Na hatthehi na pādehi , naṅgulīhi nakhehi vā ;
Na jaṅghāhi na ūrūhi , na vaṇṇena sarena vā ;
Liṅgaṃ jātimayaṃ neva , yathā aññāsu jātisu .
457.
‘‘ Paccattañca sarīresu [ paccattaṃ sasarīresu ( sī . pī .)], manussesvetaṃ na vijjati ;
Vokārañca manussesu , samaññāya pavuccati .
‘‘ Yo hi koci manussesu , gorakkhaṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , kassako so na brāhmaṇo .
‘‘ Yo hi koci manussesu , puthusippena jīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , sippiko so na brāhmaṇo .
‘‘ YoV2.416 hi koci manussesu , vohāraṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , vāṇijo so na brāhmaṇo .
‘‘ Yo hi koci manussesu , parapessena jīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , pessako [ pessiko ( sī . syā . kaṃ . pī .)] so na brāhmaṇo .
‘‘ YoT2.645 hi koci manussesu , adinnaṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , coro eso na brāhmaṇo .
‘‘ Yo hi koci manussesu , issatthaṃ upajīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , yodhājīvo na brāhmaṇo .
‘‘ Yo hi koci manussesu , porohiccena jīvati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , yājako so na brāhmaṇo .
‘‘ Yo hi koci manussesu , gāmaṃ raṭṭhañca bhuñjati ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , rājā eso na brāhmaṇo .
‘‘ NaM2.410 cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi , yonijaṃ mattisambhavaṃ ;
Bhovādi [ bhovādī ( syā . kaṃ .)] nāma so hoti , sace hoti sakiñcano ;
Akiñcanaṃ anādānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
458.
‘‘ Sabbasaṃyojanaṃ chetvā , yo ve na paritassati ;
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ [ visaññuttaṃ ( ka .)], tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Chetvā naddhiṃ [ naddhiṃ ( sī . pī .)] varattañca , sandānaṃ sahanukkamaṃ ;
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Akkosaṃ vadhabandhañca , aduṭṭho yo titikkhati ;
Khantībalaṃ balānīkaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ AkkodhanaṃV2.417 vatavantaṃ , sīlavantaṃ anussadaṃ ;
Dantaṃ antimasārīraṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Vāripokkharapatteva , āraggeriva sāsapo ;
YoT2.646 na limpati kāmesu , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yo dukkhassa pajānāti , idheva khayamattano ;
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ , maggāmaggassa kovidaṃ ;
Uttamatthamanuppattaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi , anāgārehi cūbhayaṃ ;
Anokasārimappicchaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu , tasesu thāvaresu ca ;
Yo na hanti na ghāteti , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Aviruddhaṃ viruddhesu , attadaṇḍesu nibbutaṃ ;
Sādānesu anādānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yassa rāgo ca doso ca , māno makkho ca ohito ;
Sāsaporiva āraggā , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
459.
‘‘ AkakkasaṃM2.411 viññāpaniṃ , giraṃ saccaṃ udīraye ;
Yāya nābhisajje kiñci , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yo ca dīghaṃ va rassaṃ vā , aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ ;
Loke adinnaṃ nādeti [ nādiyati ( sī . pī .)], tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ ĀsāV2.418 yassa na vijjanti , asmiṃ loke paramhi ca ;
Nirāsāsaṃ [ nirāsayaṃ ( sī . pī .)] visaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yassālayā na vijjanti , aññāya akathaṃkathiṃ ;
AmatogadhaṃT2.647 anuppattaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yodhapuññañca pāpañca , ubho saṅgaṃ upaccagā ;
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Candaṃ va vimalaṃ suddhaṃ , vippasannaṃ anāvilaṃ ;
Nandībhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yo imaṃ palipathaṃ duggaṃ , saṃsāraṃ mohamaccagā ;
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī , anejo akathaṃkathī ;
Anupādāya nibbuto , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yodhakāme pahantvāna [ pahatvāna ( sī .)], anāgāro paribbaje ;
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Yodhataṇhaṃ pahantvāna , anāgāro paribbaje ;
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Hitvā mānusakaṃ yogaṃ , dibbaṃ yogaṃ upaccagā ;
Sabbayogavisaṃyuttaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Hitvā ratiñca aratiṃ , sītībhūtaṃ nirūpadhiṃ ;
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Cutiṃ yo vedi sattānaṃ , upapattiñca sabbaso ;
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ YassaV2.419 gatiṃ na jānanti , devā gandhabbamānusā ;
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ YassaT2.648M2.412 pure ca pacchā ca , majjhe ca natthi kiñcanaṃ ;
Akiñcanaṃ anādānaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ , mahesiṃ vijitāvinaṃ ;
Anejaṃ nhātakaṃ [ nahātakaṃ ( sī . pī .)] buddhaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
‘‘ Pubbenivāsaṃ yo vedi , saggāpāyañca passati ;
Atho jātikkhayaṃ patto , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
460.
‘‘ Samaññā hesā lokasmiṃ , nāmagottaṃ pakappitaṃ ;
Sammuccā samudāgataṃ , tattha tattha pakappitaṃ .
‘‘ Dīgharattānusayitaṃ , diṭṭhigatamajānataṃ ;
Ajānantā no [ ajānantā noti ajānantā eva ( ṭīkā )] pabrunti [ pabruvanti ( sī . pī .)], jātiyā hoti brāhmaṇo .
‘‘ Na jaccā brāhmaṇo [ vasalo ( syā . kaṃ . ka .)] hoti , na jaccā hoti abrāhmaṇo [ brāhmaṇo ( syā . kaṃ . ka .)];
Kammunā brāhmaṇo [ vasalo ( syā . kaṃ . ka .)] hoti , kammunā hoti abrāhmaṇo [ brāhmaṇo ( syā . kaṃ . ka .)].
‘‘ Kassako kammunā hoti , sippiko hoti kammunā ;
Vāṇijo kammunā hoti , pessako hoti kammunā .
‘‘ Coropi kammunā hoti , yodhājīvopi kammunā ;
Yājako kammunā hoti , rājāpi hoti kammunā .
‘‘ Evametaṃ yathābhūtaṃ , kammaṃ passanti paṇḍitā ;
Paṭiccasamuppādadassā , kammavipākakovidā .
‘‘ KammunāV2.420 vattati loko , kammunā vattati pajā ;
Kammanibandhanā sattā , rathassāṇīva yāyato .
‘‘ TapenaT2.649 brahmacariyena , saṃyamena damena ca ;
Etena brāhmaṇo hoti , etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ .
‘‘ Tīhi vijjāhi sampanno , santo khīṇapunabbhavo ;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi , brahmā sakko vijānatan ’’ ti .
461. EvaṃT2.650M2.413 vutte , vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ abhikkantaṃ , bho gotama , abhikkantaṃ , bho gotama !
Seyyathāpi , bho gotama , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti – evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gate ’’ ti .
Vāseṭṭhasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ .